శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అన్యాశ్చ తదనుధ్యాన నివృత్తాశేషవృత్తయః । నాభ్యజానన్ ఇమం లోకం ఆత్మలోకం గతా ఇవ

ఇంకొంతమంది గోపికలు ఆయనను ఆలోచిస్తూ, తమ పనులన్నీ మానేశారు. ఈ లోకాన్ని మరిచి, తమ అంతర్లోకంలో లీనమయ్యారు.

స్మరన్త్యశ్చాపరాః శౌరేః అనురాగస్మితేరితాః । హృదిస్పృశశ్చిత్రపదా గిరః సంముముహుః స్త్రియః

మరికొన్ని స్త్రీలు శౌరి యొక్క ప్రేమతో కూడిన చిరునవ్వులు, మధురమైన మాటలను గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆ హృదయాన్ని తాకే ఆకర్షణీయమైన మాటల వల్ల మైమరచిపోయారు.

గతిం సులలితాం చేష్టాం స్నిగ్ధహాసావలోకనమ్ । శోకాపహాని నర్మాణి ప్రోద్దామచరితాని చ

ఆయన నడకలోని అందం, చేతుల కదలికలు, ప్రేమతో నవ్వుతూ చూసిన చూపులు, మనసు హరించే సరదా మాటలు, ఆటపాటలు—ఇవి అన్నీ వారు మరిచిపోలేక గుర్తు చేసుకున్నారు.

చిన్తయన్త్యో ముకున్దస్య భీతా విరహకాతరాః । సమేతాః సఙ్‌ఘశః ప్రోచుః అశ్రుముఖ్యోఽచ్యుతాశయాః

ముకుందుని గురించి ఆలోచిస్తూ, విడిపోవడం వల్ల భయంతో, బాధతో ఉన్న ఆ స్త్రీలు, కన్నీళ్లతో కూడిన ముఖాలతో, గుంపులుగా చేరి, హృదయం అచ్యుతునిపై నిలిపి మాట్లాడారు.

శ్రీగోప్య ఊచుః - ( మిశ్ర ) అహో విధాతస్తవ న క్వచిద్ దయా సంయోజ్య మైత్ర్యా ప్రణయేన దేహినః । తాంశ్చాకృతార్థాన్ వియునఙ్‌క్ష్యపార్థకం విక్రీడితం తేఽర్భకచేష్టితం యథా

గోపికలు అన్నారు— ఓ సృష్టికర్తా! నీవెంత దయలేనివాడివో! ప్రాణులకు స్నేహం, ప్రేమ కలిపి, వారి కోరికలు తీరకముందే వేరు చేస్తావు. పిల్లల ఆటబొమ్మలను తీసుకుపోయినట్టు, మనల్ని విడదీస్తావు.

యస్త్వం ప్రదర్శ్యాసితకున్తలావృతం ముకున్దవక్త్రం సుకపోలమున్నసమ్ । శోకాపనోదస్మితలేశసున్దరం కరోషి పారోక్ష్యమసాధు తే కృతమ్

నీవు మాకు మధురమైన నల్ల జుట్టుతో, అందమైన కళ్లతో, నవ్వుతో మనసు దోచే ముకుందుని ముఖాన్ని చూపించావు. ఇప్పుడు ఆయనను దూరం చేశావు. ఇది నీకు తగిన పని కాదు.

క్రూరస్త్వమక్రూరసమాఖ్యయా స్మ నః చక్షుర్హి దత్తం హరసే బతాజ్ఞవత్ । యేనైకదేశేఽఖిలసర్గసౌష్ఠవం త్వదీయమద్రాక్ష్మ వయం మధుద్విషః

నీవు నిజంగా క్రూరుడవే! అక్రూరుడు అనే పేరు నీకే సరిపోతుంది. మనకు చూపు ఇచ్చి, మధుద్విష్ యొక్క అందాన్ని చూపించావు. ఇప్పుడు దాన్ని దొంగిలించావు. ఇది ఎంత దయలేని పని!

న నన్దసూనుః క్షణభఙ్‌గసౌహృదః సమీక్షతే నః స్వకృతాతురా బత । విహాయ గేహాన్ స్వజనాన్ తాన్ పతీన్ తద్దాస్యమద్ధోపగతా నవప్రియః

నందుని కుమారుడు మనపై ప్రేమ చూపించే వాడే కాదు. మనమే చేసిన పాపాల వల్ల బాధపడుతూ ఉన్నా, ఆయన మనల్ని చూడడం లేదు. ఇల్లూ, బంధువులూ, భర్తలూ వదిలి, ఆయన సేవ కోసం వచ్చాం. కానీ ఆయన కొత్త ప్రియురాళ్లను కనుగొన్నాడు.

సుఖం ప్రభాతా రజనీయమాశిషః సత్యా బభూవుః పురయోషితాం ధ్రువమ్ । యాః సంప్రవిష్టస్య ముఖం వ్రజస్పతేః పాస్యన్త్యపాఙ్‌గోత్ కలితస్మితాసవమ్

ఆ పట్టణపు స్త్రీలకు ఈ రాత్రి ఎంతో సుఖంగా గడిచింది. వారి కోరికలు నెరవేరాయి. ఎందుకంటే, వ్రజపతిని చూసే అదృష్టం వారికి లభించింది. ఆయన ప్రవేశించే వేళ, ఆయన పక్క చూపులలోని నవ్వు అమృతాన్ని వారు ఆస్వాదించగలుగుతారు.

తాసాం ముకున్దో మధుమఞ్జుభాషితైరః గృహీతచిత్తః పరవాన్ మనస్వ్యపి । కథం పునర్నః ప్రతియాస్యతేఽబలా గ్రామ్యాః సలజ్జస్మితవిభ్రమైర్భ్రమన్

మధురమైన మాటలతో ముకుందుని మనసు ఆకర్షితమై, ఇప్పుడు ఆయన వారివశుడయ్యాడు. ఆయన మనల్ని, గ్రామ స్త్రీలను, మళ్లీ చూడగలడా? మనం ప్రేమతో సిగ్గుపడుతూ, అయోమయంగా ఉన్నాం.

అద్య ధ్రువం తత్ర దృశో భవిష్యతే దాశార్హభోజాన్ధక వృష్ణిసాత్వతామ్ । మహోత్సవః శ్రీరమణం గుణాస్పదం ద్రక్ష్యన్తి యే చాధ్వని దేవకీసుతమ్

ఈ రోజు దశార్హులు, భోజులు, అంధకులు, వృష్ణులు, సాత్వతులు అందరికీ గొప్ప పండుగే. మార్గంలో ఉన్నవారు అందరూ, సకల గుణాల నిలయమైన దేవకీ కుమారుని దర్శించగలుగుతారు.

మైతద్విధస్యాకరుణస్య నామ భూద్ అక్రూర ఇత్యేతదతీవ దారుణః । యోఽసావనాశ్వాస్య సుదుఃఖితం జనం ప్రియాత్ప్రియం నేష్యతి పారమధ్వనః

ఇంత దయలేనివాడికి 'అక్రూరుడు' అనే పేరు సరిపోతుంది! మన బాధను చూసి ఓదార్చకుండా, మన ప్రియమైన వాడిని మన నుండి దూరంగా తీసుకెళ్తున్నాడు. ఇది ఎంత దారుణమో!

అనార్ద్రధీరేష సమాస్థితో రథం తమన్వమీ చ త్వరయన్తి దుర్మదాః । గోపా అనోభిః స్థవిరైరుపేక్షితం దైవం చ నోఽద్య ప్రతికూలమీహతే

ఈయన హృదయం కఠినంగా, రథంపై కూర్చున్నాడు. మూర్ఖులు ఆయనను తొందరపెడుతున్నారు. పెద్దలు పట్టించుకోక, గోపులు తమ ఎద్దుగాడిదలతో వెంబడిస్తున్నారు. అదృష్టం కూడా ఈ రోజు మనకు విరుద్ధంగా ఉంది.

నివారయామః సముపేత్య మాధవం కిం నోఽకరిష్యన్ కులవృద్ధబాన్ధవాః । ముకున్దసఙ్‌గాన్నిమిషార్ధదుస్త్యజాద్ దైవేన విధ్వంసితదీనచేతసామ్

మనం వెళ్లి మాధవుని ఆపుదాం! మన పెద్దలు, బంధువులు మన కోసం ఏమి చేయగలరు? ముకుందుని నుండి క్షణం కూడా దూరంగా ఉండలేని మన హృదయాలను, అదృష్టం ఇప్పుడు పూర్తిగా విచ్ఛిన్నం చేసింది.

( వసంతతిలకా ) యస్యానురాగలలితస్మితవల్గుమన్త్ర లీలావలోకపరిరమ్భణరాసగోష్ఠామ్ । నీతాః స్మ నః క్షణమివ క్షణదా వినా తం గోప్యః కథం న్వతితరేమ తమో దురన్తమ్

ఆయన ప్రేమతో కూడిన నవ్వులు, మధురమైన మాటలు, ఆటపాటలు, ఆలింగనాలు, రాసక్రీడలోని ఆనందం—ఇవి అన్నీ మన హృదయాలను ఆకర్షించాయి. ఆయన లేకుండా, ఈ విడిపోవడపు చీకటిని మేము ఒక్క క్షణం కూడా ఎలా తట్టుకోగలం?

యోఽహ్నః క్షయే వ్రజమనన్తసఖః పరీతో గోపైర్విశన్ ఖురరజశ్ఛురితాలకస్రక్ । వేణుం క్వణన్ స్మితకటాక్షనిరీక్షణేన చిత్తం క్షిణోత్యముమృతే ను కథం భవేమ

పగలు ముగిసినప్పుడు, అనంతుని మిత్రుడు, గోపులతో కలిసి వ్రజకు తిరిగి వస్తాడు. ఆయన జుట్టు ఎద్దుల పాదధూళితో మెరిసిపోతుంది. వేణువు ఊదుతూ, నవ్వుతూ చూపులతో చూస్తాడు. ఆయన లేకపోతే, మేము ఎలా బ్రతుకగలం?

శ్రీశుక ఉవాచ - ( మిశ్ర ) ఏవం బ్రువాణా విరహాతురా భృశం వ్రజస్త్రియః కృష్ణవిషక్తమానసాః । విసృజ్య లజ్జాం రురుదుః స్మ సుస్వరం గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు— ఇలా, కృష్ణునిపై మనసు పెట్టి, విడిపోవడపు బాధతో వ్రజ స్త్రీలు సిగ్గు వదిలి, 'గోవిందా! దామోదరా! మాధవా!' అని గట్టిగా ఏడ్చారు.

( అనుష్టుప్ ) స్త్రీణామేవం రుదన్తీనాం ఉదితే సవితర్యథ । అక్రూరశ్చోదయామాస కృతమైత్రాదికో రథమ్

స్త్రీలు ఇలా ఏడుస్తుండగా, సూర్యుడు ఉదయించాడు. అప్పుడు, స్నేహబంధాన్ని నెరవేర్చిన అనంతరం, అక్రూరుడు రథాన్ని ముందుకు నడిపించాడు.

గోపాస్తమన్వసజ్జన్త నన్దాద్యాః శకటైస్తతః । ఆదాయోపాయనం భూరి కుమ్భాన్ గోరససమ్భృతాన్

నందుడు మొదలైన గోపులు, ఎద్దుగాడిదలపై పాలు, పెరుగు, నెయ్యి వంటి బహుమతులతో కూడిన కలశాలను తీసుకుని, వారిని వెంబడించారు.

గోప్యశ్చ దయితం కృష్ణం అనువ్రజ్యానురఞ్జితాః । ప్రత్యాదేశం భగవతః కాఙ్‌క్షన్త్యశ్చావతస్థిరే

ఆ గోపికలు తమ ప్రియమైన కృష్ణుని ప్రేమతో ఆకర్షితులై, ఆయన వెనక వెంబడిస్తూ, భగవంతుని నుండి ఒక్క సంకేతమైనా వస్తుందేమో అని ఆశతో నిలబడి ఉన్నారు.

తాస్తథా తప్యతీర్వీక్ష్య స్వప్రస్థాణే యదూత్తమః । సాన్త్వయామస సప్రేమైః ఆయాస్య ఇతి దౌత్యకైః

వారు అలా బాధతో ఉన్నదాన్ని యదుకులశిరోమణి గమనించి, ప్రేమతో పరామర్శిస్తూ, 'నేను తిరిగి వస్తాను' అని దూతల ద్వారా వారికి భరోసా ఇచ్చాడు.

యావదాలక్ష్యతే కేతుః యావద్రేణూ రథస్య చ । అనుప్రస్థాపితాత్మానో లేఖ్యానీవోపలక్షితాః

రథపు జెండా కనబడుతున్నంత వరకు, రథం లేపిన దుమ్ము కనిపిస్తున్నంత వరకు, గోపికలు తమ మనసును ఆయనవద్దే ఉంచుకొని, చిత్రాల్లో వ్రాసినట్లుగా ఆయనను చూస్తూ వెంబడించారు.

తా నిరాశా నివవృతుః గోవిన్దవినివర్తనే । విశోకా అహనీ నిన్యుః గాయన్త్యః ప్రియచేష్టితమ్

గోవిందుడు తిరిగి రాడని ఆశ పోయినప్పుడు, వారు వెనక్కి తిరిగారు. ఇక దుఃఖం లేకుండా, ప్రియుడి లీలలను పాడుకుంటూ రోజులు గడిపారు.

భగవానపి సమ్ప్రాప్తో రామాక్రూరయుతో నృప । రథేన వాయువేగేన కాలిన్దీం అఘనాశినీమ్

ఓ రాజా, భగవంతుడు రాముడు, అఘనాశిని యమునా నదికి, అగ్రూరుడితో కలిసి, వేగంగా రథంలో వచ్చాడు.

తత్రోపస్పృశ్య పానీయం పీత్వా మృష్టం మణిప్రభమ్ । వృక్షషణ్డముపవ్రజ్య సరామో రథమావిశత్ అక్రూరస్తావుపామన్త్ర్య నివేశ్య చ రథోపరి । కాలిన్ద్యా హ్రదమాగత్య స్నానం విధివదాచరత్

అక్కడ వారు నోరు కడిగి, మణిలా మెరిసే శుభ్రమైన నీళ్లు తాగి, రాముడితో కలిసి చెట్ల పొదలవైపు వెళ్లి, మళ్లీ రథంలోకి ఎక్కారు. అగ్రూరుడు వారిని వీడుకుని, రథంపై కూర్చొని, యమునా తీరానికి వెళ్లి, ఆచారప్రకారం స్నానం చేశాడు.

నిమజ్జ్య తస్మిన్ సలిలే జపన్ బ్రహ్మ సనాతనమ్ । తావేవ దదృశేఽక్రూరో రామకృష్ణౌ సమన్వితౌ

ఆ నీటిలో మునిగి, శాశ్వత బ్రహ్మను జపిస్తూ, అగ్రూరుడు రామకృష్ణులను కలిసేలా చూశాడు.

తౌ రథస్థౌ కథమిహ సుతౌ ఆనకదున్దుభేః । తర్హి స్విత్ స్యన్దనే న స్త ఇత్యున్మజ్జ్య వ్యచష్ట సః

'దేవకీ కుమారులు ఇక్కడ నీటిలో ఎలా ఉన్నారు? వారు రథంలో ఉండాలి కదా?' అని ఆశ్చర్యపడి, అగ్రూరుడు పైకి వచ్చి చుట్టూ చూశాడు.

తత్రాపి చ యథాపూర్వం ఆసీనౌ పునరేవ సః । న్యమజ్జద్ దర్శనం యన్మే మృషా కిం సలిలే తయోః

అక్కడ కూడా మునుపటిలాగే వారు ఇద్దరూ కూర్చున్నట్టు అతను చూశాడు. మరలా నీళ్లలోకి మునిగి, తనకు కనిపించిన దృశ్యం నిజమా కాదా అని సందేహపడ్డాడు.

భూయస్తత్రాపి సోఽద్రాక్షీత్ స్తూయమానమహీశ్వరమ్ । సిద్ధచారణగన్ధర్వైః అసురైర్నతకన్ధరైః

అతడు మళ్లీ చూసినప్పుడు, సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, తలవంచిన అసురులు సంగీతంతో మహీశ్వరుని స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.