శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

యదర్చితం బ్రహ్మభవాదిభిః సురైః శ్రియా చ దేవ్యా మునిభిః ససాత్వతైః । గోచారణాయానుచరైశ్చరద్‌వనే యద్‍గోపికానాం కుచకుఙ్‌కుమాఙ్‌కితమ్

బ్రహ్మ, శివుడు, ఇతర దేవతలు, లక్ష్మిదేవి, మునులు, సాత్వతులు ఆ పాదాలను పూజించారు. ఆ పాదాలు సఖులతో పాటు అడవిలో గోవులను మేపుతూ తిరుగుతాయి. గోపికల వక్షోజాల కుంకుమతో అలంకరించబడ్డాయి.

ద్రక్ష్యామి నూనం సుకపోలనాసికం స్మితావలోకారుణకఞ్జలోచనమ్ । ముఖం ముకున్దస్య గుడాలకావృతం ప్రదక్షిణం మే ప్రచరన్తి వై మృగాః

నిజంగా, ముకుందుని అందమైన చెక్కలు, ముక్కు, నవ్వుతో కూడిన చూపులు, అరుణవర్ణపు కమలకళ్ళు, వంకర జుట్టుతో ఉన్న ముఖాన్ని నేను చూడబోతున్నాను. ఆ చుట్టూ జింకలు ప్రదక్షిణగా తిరుగుతుంటాయి.

అప్యద్య విష్ణోర్మనుజత్వమీయుషో భారావతారాయ భువో నిజేచ్ఛయా । లావణ్యధామ్నో భవితోపలమ్భనం మహ్యం న న స్యాత్ ఫలమఞ్జసా దృశః

ఈ రోజు నా కళ్ళకు నిజంగా ఫలితం దక్కుతుందేమో. భూమికి భారాన్ని తీయడానికి తన ఇష్టంతో మానవ రూపంలో వచ్చిన, అందాల నిలయమైన విష్ణువును నేను ప్రత్యక్షంగా చూడబోతున్నాను.

య ఈక్షితాహంరహితోఽప్యసత్సతోః స్వతేజసాపాస్తతమోభిదాభ్రమః । స్వమాయయాఽఽత్మన్ రచితైస్తదీక్షయా ప్రాణాక్షధీభిః సదనేష్వభీయతే

నేను చూడబోయే ఆయనకు అహంకారం, ద్వంద్వాలు లేవు. తన తేజంతో అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగిస్తాడు. తన మాయతో ప్రాణం, ఇంద్రియాలు, బుద్ధి ద్వారా జీవుల ఇళ్లలో ఆయన దర్శనమిస్తాడు.

యస్యాఖిలామీవహభిః సుమఙ్‌గలైః వాచో విమిశ్రా గుణకర్మజన్మభిః । ప్రాణన్తి శుమ్భన్తి పునన్తి వై జగత్ యాస్తద్విరక్తాః శవశోభనా మతాః

ఆయన మాటలు, కల్యాణ లక్షణాలు, కర్మలు, జన్మతో కలిసినవి, సమస్త దురదృష్టాన్ని తొలగిస్తాయి. లోకాన్ని ప్రాణం పోసి, పవిత్రం చేస్తాయి. వాటిని పట్టించుకోని వారు అందమైన శవాలే అనిపిస్తారు.

స చావతీర్ణః కిల సత్వతాన్వయే స్వసేతుపాలామరవర్యశర్మకృత్ । యశో వితన్వన్ వ్రజ ఆస్త ఈశ్వరో గాయన్తి దేవా యదశేషమఙ్‌గలమ్

ఆయన సాత్వత వంశంలో అవతరించి, స్వస్థలాలను కాపాడే ఉత్తమ దేవతలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చాడు. తన కీర్తిని వ్యాప్తి చేస్తూ వ్రజలో నివసిస్తున్నాడు. అక్కడ దేవతలు ఆయన మంగళకరమైన కర్మలను పాడుతుంటారు.

తం త్వద్య నూనం మహతాం గతిం గురుం త్రైలోక్యకాన్తం దృశిమన్మహోత్సవమ్ । రూపం దధానం శ్రియ ఈప్సితాస్పదం ద్రక్ష్యే మమాసన్నుషసః సుదర్శనాః

ఈ రోజు నేను తప్పక ఆయనను చూస్తాను. మహనీయుల గమ్యం, గురువు, మూడువెళ్లులకూ ప్రియమైనవాడు, కళ్లకే పండుగ, లక్ష్మిదేవి కోరుకునే రూపాన్ని ధరించిన ఆయనను ఉదయాన్నే నా కళ్లతో దర్శించబోతున్నాను.

అథావరూఢః సపదీశయో రథాత్ ప్రధానపుంసోశ్చరణం స్వలబ్ధయే । ధియా ధృతం యోగిభిరప్యహం ధ్రువం నమస్య ఆభ్యాం చ సఖీన్ వనౌకసః

ఆయన ప్రభువుతో కలిసి రథం నుండి దిగినప్పుడు, యోగులు మనసులో ధ్యానం చేసే ఆ పాదాలను నేను పొందుతాను. నేను, ఆయన స్నేహితులు, అడవి నివాసులు అందరం ఆ పాదాలకు నమస్కరిస్తాం.

అప్యఙ్‌ఘ్రిమూలే పతితస్య మే విభుః శిరస్యధాస్యన్ నిజహస్తపఙ్‌కజమ్ । దత్తాభయం కాలభుజాఙ్‌గరంహసా ప్రోద్వేజితానాం శరణైషిణాం ణృనామ్

నాకు అదృష్టం ఉంటే, ఆయన పాదాల దగ్గర పడిపోయిన నాపై తన కమలహస్తాన్ని పెట్టి, కాలసర్ప భయంతో వణికే శరణార్థులకు భయమును పోగొట్టి రక్షణను ప్రసాదిస్తాడు.

సమర్హణం యత్ర నిధాయ కౌశికః తథా బలిశ్చాప జగత్త్రయేన్ద్రతామ్ । యద్వా విహారే వ్రజయోషితాం శ్రమం స్పర్శేన సౌగన్ధికగన్ధ్యపానుదత్

ఆయన స్పర్శ వల్లే కౌశికుడు, బలి మహర్షి పూజ చేసి మూడు లోకాలకు అధిపతులయ్యారు. అలాగే వ్రజయువతల కాంతిని తన సుగంధమైన చేతి స్పర్శతో పోగొట్టాడు.

న మయ్యుపైష్యత్యరిబుద్ధిమచ్యుతః కంసస్య దూతః ప్రహితోఽపి విశ్వదృక్ । యోఽన్తర్బహిశ్చేతస ఏతదీహితం క్షేత్రజ్ఞ ఈక్షత్యమలేన చక్షుషా

నేను కంసుని దూతనైనా, అచ్యుతుడు నాకు శత్రుత్వ భావంతో చూడడు. ఎందుకంటే ఆయన అంతర్ముఖంగా, బాహ్యంగా మనసుతో జరిగే అన్నిటినీ స్వచ్ఛమైన దృష్టితో తెలుసుకుంటాడు.

అప్యఙ్‌ఘ్రిమూలేఽవహితం కృతాఞ్జలిం మామీక్షితా సస్మితమార్ద్రయా దృశా । సపద్యపధ్వస్తసమస్తకిల్బిషో వోఢా ముదం వీతవిశఙ్‌క ఊర్జితామ్

ఆయన పాదాల వద్ద చేతులు జోడించి పడిపోయిన నన్ను, ఆయన స్మితంతో, కరుణతో నన్ను చూస్తే, వెంటనే నా పాపాలన్నీ పోయి, నేను నిర్భయంగా పరమానందాన్ని అనుభవిస్తాను.

సుహృత్తమం జ్ఞాతిమనన్యదైవతం దోర్భ్యాం బృహద్‍భ్యాం పరిరప్స్యతేఽథ మామ్ । ఆత్మా హి తీర్థీక్రియతే తదైవ మే బన్ధశ్చ కర్మాత్మక ఉచ్ఛ్వసిత్యతః

తర్వాత, నా మిత్రుడు, బంధువు, ఏకైక దైవం అయిన ఆయన తన విస్తారమైన చేతులతో నన్ను ఆలింగనం చేస్తాడు. ఆ క్షణంలోనే ఆయన నన్ను పవిత్రుడిని చేసి, నా కర్మబంధాన్ని తొలగిస్తాడు.

లబ్ధ్వాఙ్‌గసఙ్‌గం ప్రణతం కృతాఞ్జలిం మాం వక్ష్యతేఽక్రూర తతేత్యురుశ్రవాః । తదా వయం జన్మభృతో మహీయసా నైవాదృతో యో ధిగముష్య జన్మ తత్

ఆయన పాదస్పర్శను పొందిన నేను, చేతులు జోడించి నమస్కరించినప్పుడు, ఆయన నన్ను, 'అక్రూరా!' అని పలకుతాడు. మేము మానవ జన్మను పొందినా, ఆయన మనల్ని గౌరవించకపోతే, అలాంటి జన్మను తిడతారు.

న తస్య కశ్చిద్ దయితః సుహృత్తమో న చాప్రియో ద్వేష్య ఉపేక్ష్య ఏవ వా । తథాపి భక్తాన్ భజతే యథా తథా సురద్రుమో యద్వదుపాశ్రితోఽర్థదః

ఆయనకు ఎవరూ ప్రియుడు, మిత్రుడు, అప్రమేయుడు, ద్వేషించదగినవాడు, నిర్లక్ష్యుడు లేరు. అయినా, దేవవృక్షం దగ్గరికి వెళ్ళినవారికి ఫలితాన్ని ఇచ్చినట్లే, ఆయన భక్తులకు అనుగ్రహిస్తాడు.

కిం చాగ్రజో మావనతం యదూత్తమః స్మయన్ పరిష్వజ్య గృహీతమఞ్జలౌ । గృహం ప్రవేష్యాప్తసమస్తసత్కృతం సమ్ప్రక్ష్యతే కంసకృతం స్వబన్ధుషు

అంతేకాక, యదువంశంలో గొప్పవాడైన పెద్దవాడు, నవ్వుతూ, చేతులు జోడించి నమస్కరించిన అతన్ని ఆలింగనం చేసి, ఇంట్లోకి తీసుకెళ్లి, అన్ని గౌరవాలు సిద్ధంగా ఉంచిన తర్వాత, కంసుడు తన బంధువులకు చేసిన బాధలను గురించి అడిగాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఇతి సఞ్చిన్తయన్కృష్ణం శ్వఫల్కతనయోఽధ్వని । రథేన గోకులం ప్రాప్తః సూర్యశ్చాస్తగిరిం నృప

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — శ్వఫల్కుని కుమారుడు, కృష్ణుని గురించి ఆలోచిస్తూ, రథంలో ప్రయాణిస్తూ, సూర్యుడు పశ్చిమ పర్వతాన్ని చేరినట్లే, గోకులానికి చేరుకున్నాడు, ఓ రాజా!

( మిశ్ర ) పదాని తస్యాఖిలలోకపాల కిరీటజుష్టామలపాదరేణోః । దదర్శ గోష్ఠే క్షితికౌతుకాని విలక్షితాన్యబ్జయవాఙ్‌కుశాద్యైః

అతడు ఆ గోపాల గ్రామంలో, అన్ని లోకపాలకులు తమ కిరీటాలపై ధరించే పవిత్ర పాదధూళి యజమాని, పద్మం, యవము, అంకుశం వంటి గుర్తులతో ఉన్న పాదముద్రలను చూశాడు.

తద్దర్శనాహ్లాదవివృద్ధసమ్భ్రమః ప్రేమ్ణోర్ధ్వరోమాశ్రుకలాకులేక్షణః । రథాదవస్కన్ద్య స తేష్వచేష్టత ప్రభోరమూన్యఙ్‌ఘ్రిరజాంస్యహో ఇతి

ఆ దృశ్యాన్ని చూసి, ఆనందంతో, భక్తితో గుండె ఉప్పొంగి, ప్రేమతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకుని, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో తడిసి, రథం నుంచి దిగి, అక్కడి వారిలో తిరుగుతూ, 'అయ్యో! ఇవి ప్రభువు పాదధూళి!' అని ఉత్సాహంగా అన్నాడు.

( అనుష్టుప్ ) దేహంభృతామియానర్థో హిత్వా దమ్భం భియం శుచమ్ । సన్దేశాద్యో హరేర్లిఙ్‌గ దర్శనశ్రవణాదిభిః

ఈ శరీరాన్ని ధరించిన వారికి, అహంకారం, భయం, దుఃఖాన్ని వదిలేయడం గొప్ప లాభం. అది మొదట హరి యొక్క లక్షణాలను చూడటం, వినటం వంటివాటితో కలుగుతుంది.

దదర్శ కృష్ణం రామం చ వ్రజే గోదోహనం గతౌ । పీతనీలామ్బరధరౌ శరదమ్బురహేక్షణౌ

అతడు వ్రజలో, పశువులను పాలించిన తర్వాత తిరిగి వస్తున్న కృష్ణుడు, రాముడు ఇద్దరినీ చూశాడు. వారు పసుపు, నీలం వస్త్రాలు ధరించి, autumnలోని కమలపువ్వుల్లాంటి కళ్లతో మెరిసిపోతున్నారు.

కిశోరౌ శ్యామలశ్వేతౌ శ్రీనికేతౌ బృహద్‍భుజౌ । సుముఖౌ సున్దరవరౌ బలద్విరదవిక్రమౌ

వారు ఇద్దరూ యువకులు, ఒకరు నల్లగా, మరొకరు తెల్లగా, అందానికి నిలయాలు, విస్తారమైన భుజాలు, అందమైన ముఖాలు, శోభాయమానమైన రూపాలు, యువ ఏనుగుల వలె బలమూ, నడకతో ఉన్నారు.

ధ్వజవజ్రాఙ్‌కుశామ్భోజైః చిహ్నితైరఙ్‌ఘ్రిభిర్వ్రజమ్ । శోభయన్తౌ మహాత్మానౌ సానుక్రోశస్మితేక్షణౌ

ధ్వజం, వజ్రం, అంకుశం, పద్మం వంటి గుర్తులతో ఉన్న వారి పాదాలతో ఆ మహాత్ములు వ్రజాన్ని అలంకరించారు. వారి చూపులు కరుణతో, చిరునవ్వుతో నిండివున్నాయి.

ఉదారరుచిరక్రీడౌ స్రగ్విణౌ వనమాలినౌ । పుణ్యగన్ధానులిప్తాఙ్‌గౌ స్నాతౌ విరజవాససౌ

వారు ఉదారంగా, ఆకర్షణీయంగా ఆడుతూ, పూలహారాలు, వనమాలలు ధరించి, పవిత్ర సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూసుకుని, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి మెరిసిపోతున్నారు.

ప్రధానపురుషావాద్యౌ జగద్ధేతూ జగత్పతీ । అవతీర్ణౌ జగత్యర్థే స్వాంశేన బలకేశవౌ

వారు ఇద్దరూ, ప్రధాన పురుషులు, జగత్తుకు కారణమైనవారు, జగదాధిపతులు. భూమికి మేలు కోసం, తమ స్వయంసంఖ్యతో, బాలరాముడు, కేశవుడు రూపంలో అవతరించారు.

దిశో వితిమిరా రాజన్ కుర్వాణౌ ప్రభయా స్వయా । యథా మారకతః శైలో రౌప్యశ్చ కనకాచితౌ

ఓ రాజా! వారు తమ స్వీయ ప్రకాశంతో అన్ని దిక్కులలోని చీకటిని తొలగించారు. ఒకరు పచ్చని పర్వతంలా, మరొకరు బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న వెండి పర్వతంలా మెరిసిపోతున్నారు.

రథాత్ తూర్ణం అవప్లుత్య సోఽక్రూరః స్నేహవిహ్వలః । పపాత చరణోపాన్తే దణ్డవత్ రామకృష్ణయోః

అక్రూరుడు, అపారమైన ప్రేమతో, రథం నుండి వేగంగా దిగి, రామకృష్ణుల పాదాల దగ్గర దండవత్ప్రణామం చేశాడు.

భగవద్దర్శనాహ్లాద బాష్పపర్యాకులేక్షణః । పులకచితాఙ్‌గ ఔత్కణ్ఠ్యాత్ స్వాఖ్యానే నాశకన్ నృప

ప్రభువును దర్శించిన ఆనందంతో, కన్నీళ్లు కళ్లలో పొంగిపొర్లి, శరీరం రోమాంచితమై, అతని ఉత్సాహం వల్ల తన పేరే చెప్పలేకపోయాడు, ఓ రాజా!

భగవాన్ తమభిప్రేత్య రథాఙ్‌గాఙ్‌కితపాణినా । పరిరేభేఽభ్యుపాకృష్య ప్రీతః ప్రణతవత్సలః

ఆ ప్రభువు, రథచక్ర ముద్ర ఉన్న చేతితో అతని దగ్గరకు వచ్చి, ప్రేమతో దగ్గరకు లాగి ఆలింగనం చేశాడు. ఆయన ఎప్పుడూ నమస్కరించేవారిని ఎంతో ప్రేమిస్తాడు.