శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తయోర్నిహతయోస్తప్తాన్ వసుదేవపురోగమాన్ । తద్‍బన్ధూన్ నిహనిష్యామి వృష్ణిభోజదశార్హకాన్

ఆ ఇద్దరు చనిపోతే, వసుదేవుడు మొదలైన బాధపడుతున్న వారిని, వారి బంధువులైన వృష్ణి, భోజ, దశార్హులను కూడా నేను నాశనం చేస్తాను.

ఉగ్రసేనం చ పితరం స్థవిరం రాజ్యకాముకమ్ । తద్‍భ్రాతరం దేవకం చ యే చాన్యే విద్విషో మమ

వయసు వచ్చినా రాజ్యం కోరుతున్న నా తండ్రి ఉగ్రసేనుని, అతని అన్నదమ్ముడు దేవకుని, ఇంకా నన్ను ద్వేషించే వారందరినీ నేను చంపుతాను.

తతశ్చైషా మహీ మిత్ర భవిత్రీ నష్టకణ్టకా । జరాసన్ధో మమ గురుః ద్వివిదో దయితః సఖా

అంతయ్యాక, మిత్రమా! ఈ భూమి శత్రువులేని స్థలమవుతుంది. జరాసంధుడు నా గురువు, ద్వివిదుడు నాకు ప్రియమైన స్నేహితుడు.

శమ్బరో నరకో బాణో మయ్యేవ కృతసౌహృదాః । తైరహం సురపక్షీయాన్ హత్వా భోక్ష్యే మహీం నృపాన్

శంబరుడు, నరకుడు, బాణుడు నాకు మిత్రభావంతో ఉన్నారు. వారితో కలిసి దేవతలకు తోడుగా ఉన్న రాజులను సంహరించి, భూమిని ఆనందంగా పాలిస్తాను.

ఏతజ్జ్ఞాత్వాఽనయ క్షిప్రం రామకృష్ణావిహార్భకౌ । ధనుర్మఖనిరీక్షార్థం ద్రష్టుం యదుపురశ్రియమ్

ఇది తెలుసుకొని, ఆటలో ఆనందించే రాముడు, కృష్ణుణ్ని త్వరగా తీసుకొచ్చి, వారు ధనుస్సు యాగాన్ని, యదుపురి వైభవాన్ని చూడగలిగేలా చేయు.

శ్రీఅక్రూర ఉవాచ - రాజన్ మనీషితం సధ్ర్యక్ తవ స్వావద్యమార్జనమ్ । సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమం కుర్యాద్ దైవం హి ఫలసాధనమ్

శ్రీఅక్రూరుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! నీ ఆజ్ఞ సరైనదే. శత్రువులను తొలగించటం నీ కర్తవ్యం. విజయం, పరాజయం రెండూ దైవాధీనమే. ఫలితానికి కారణం దైవమే.

మనోరథాన్ కరోత్యుచ్చైః జనో దైవహతానపి । యుజ్యతే హర్షశోకాభ్యాం తథాప్యాజ్ఞాం కరోమి తే

మనిషి ఎంతగా ప్రయత్నించినా, దైవం అడ్డుపడితే కోరికలు నెరవేరవు. అయినా, సంతోషం, బాధ రెండూ ఎదురవుతాయి. అయినా నీ ఆజ్ఞను నేను పాటిస్తాను.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఏవమాదిశ్య చాక్రూరం మన్త్రిణశ్చ విషృజ్య సః । ప్రవివేశ గృహం కంసః తథాక్రూరః స్వమాలయమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — అలా అక్రూరునికి ఆజ్ఞాపించి, మంత్రులను పంపించి, కంసుడు తన ఇంట్లోకి వెళ్లాడు. అక్రూరుడు కూడా తన ఇల్లు చేరాడు.

కేశివధః; నారదకృతం భగవతస్తవనం నిలాయన క్రీడాయాం వ్యోమాసురవధశ్చ శ్రీశుక ఉవాచ - ( మిశ్ర ) కేశీ తు కంసప్రహితః ఖురైర్మహీం మహాహయో నిర్జరయన్మనోజవః । సటావధూతాభ్రవిమానసఙ్‌కులం కుర్వన్నభో హేషితభీషితాఖిలః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — అప్పుడు కంసుడు పంపిన కేసి అనే గొప్ప గుర్రం, మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తి, తన కాళ్లతో భూమిని కొట్టి, తన జుట్టుతో ఆకాశాన్ని కదిలించి, గర్జనతో అందరినీ భయపెట్టింది.

విశాలనేత్రో వికటాస్యకోటరో బృహద్‌గలో నీలమహామ్బుదోపమః । దురాశయః కంసహితం చికీర్షుః వ్రజం స నమ్దస్య జగామ కమ్పయన్

విపులమైన కళ్ళు, పెద్ద నోరు, బలమైన మెడ, మేఘంలా నల్లని రూపంతో, చెడు ఉద్దేశంతో, కంసునికి సహాయం చేయాలని భావించి, నందుని వ్రజను కంపించిస్తూ అక్కడికి వెళ్లింది.

తం త్రాసయన్తం భగవాన్ స్వగోకులం తద్ధేషితైర్వాలవిఘూర్ణితామ్బుదమ్ । ఆత్మానమాజౌ మృగయన్తమగ్రణీః ఉపాహ్వయత్ స వ్యనదన్ మృగేన్ద్రవత్

అతడు తన గర్జనతో, తోకతో మేఘాలను ఊపుతూ, కృష్ణుని గోకులాన్ని భయపెడుతుండగా, ఆ గోపాలకుల నాయకుడైన భగవంతుడు, సింహంలా గర్జిస్తూ అతడిని పిలిచాడు.

స తం నిశామ్యాభిముఖో మఖేన ఖం పిబన్నివాభ్యద్రవదత్యమర్షణః । జఘాన పద్‍భ్యామరవిన్దలోచనం దురాసదశ్చణ్డజవో దురత్యయః

అతడు యజ్ఞం జరుపుతున్న కృష్ణుడి వైపు కోపంతో, ఆకాశాన్ని మింగేయాలన్నట్టు దూసుకొచ్చాడు. అతని వేగం భయంకరంగా, ఎదుర్కోవడం అసాధ్యంగా ఉండగా, పదాలతో కమలదళ నేత్రుడైన కృష్ణుని తన్నాడు.

తద్ వఞ్చయిత్వా తమధోక్షజో రుషా ప్రగృహ్య దోర్భ్యాం పరివిధ్య పాదయోః । సావజ్ఞముత్సృజ్య ధనుఃశతాన్తరే యథోరగం తార్క్ష్యసుతో వ్యవస్థితః

అయితే, అధోక్షజుడు కోపంతో అతన్ని మోసం చేసి, రెండు చేతులతో పట్టుకొని, కాళ్లతో తిప్పి, అగౌరవంగా వంద విల్లుల దూరం దూరంగా విసిరేశాడు. అది గరుడుడు పామును విసిరేసినట్లే.

సః లబ్ధసంజ్ఞః పునరుత్థితో రుషా వ్యాదాయ కేశీ తరసాఽఽపతద్ధరిమ్ । సోఽప్యస్య వక్త్రే భుజముత్తరం స్మయన్ ప్రవేశయామాస యథోరగం బిలే

తనకు మళ్లీ జ్ఞానం వచ్చిన కేశి, కోపంతో లేచి, వేగంగా హరివైపు నోరు తెరిచి దూసుకొచ్చాడు. అప్పుడా హరి చిరునవ్వుతో తన భుజాన్ని అతని నోటిలో పెట్టాడు, అది పాము బిలంలోకి వెళ్లినట్టు.

దన్తా నిపేతుర్భగవద్‍భుజస్పృశః తే కేశినస్తప్తమయస్పృశో యథా । బాహుశ్చ తద్దేహగతో మహాత్మనో యథాఽఽమయః సంవవృధే ఉపేక్షితః

భగవంతుని భుజం అతని పళ్ళను తాకగానే, అవి వేడి ఇనుపం లాగ విరిగి పడిపోయాయి. ఆ మహాత్ముని భుజం, కేశి శరీరంలోకి వెళ్లి, పట్టించుకోని ఇనుప దండంలా పెరిగింది.

సమేధమానేన స కృష్ణబాహునా నిరుద్ధవాయుశ్చరణాంశ్చ విక్షిపన్ । ప్రస్విన్నగాత్రః పరివృత్తలోచనః పపాత లేణ్డం విసృజన్ క్షితౌ వ్యసుః

కృష్ణుని భుజం లోపల పెరిగిపోతుండగా, శ్వాస ఆగిపోవడం, చేతికాళ్లు ఊగిపోవడం వల్ల, కేశి చెమటతో తడిసి, కన్నులు తిరుగుతూ, రక్తం ఉమ్ముతూ, ప్రాణం పోయి నేలపై పడిపోయాడు.

తద్దేహతః కర్కటికాఫలోపమాద్ వ్యసోరపాకృష్య భుజం మహాభుజః । అవిస్మితోఽయత్‍నహతారిరుత్స్మయైః ప్రసూనవర్షైర్దివిషద్‌భిరీడితః

ఆ కర్కటికా పండు లాంటి శవం నుండి, మహాబలుడు తన భుజాన్ని వెనక్కు తీసుకున్నాడు. శత్రువును సులభంగా సంహరించినా, ఆశ్చర్యపడకుండా, గర్వించకుండా ఉండగా, దేవతలు పుష్పవర్షాలతో ఆయనను సత్కరించారు.

( అనుష్టుప్ ) దేవర్షిరుపసఙ్‌గమ్య భాగవతప్రవరో నృప । కృష్ణమక్లిష్టకర్మాణం రహస్యేతదభాషత

ఓ రాజా! అప్పుడు భక్తుల్లో శ్రేష్ఠుడైన దేవర్షి వచ్చి, పాపరహితమైన కృష్ణునికి ఈ రహస్యాన్ని వివరించాడు.

కృష్ణ కృష్ణాప్రమేయాత్మన్ యోగేశ జగదీశ్వర । వాసుదేవాఖిలావాస సాత్వతాం ప్రవర ప్రభో

కృష్ణా! కృష్ణా! నీవు ఎవరికీ అందని ఆత్మవిశ్వ రూపుడవు, యోగేశ్వరుడవు, జగత్తుకు అధిపతివి, వాసుదేవుడు, సమస్తానికి నివాసస్థానమవు, సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడవు, ప్రభువవు.

త్వమాత్మా సర్వభూతానాం ఏకో జ్యోతిరివైధసామ్ । గూఢో గుహాశయః సాక్షీ మహాపురుష ఈశ్వరః

నీవు సమస్త జీవుల ఆత్మవు, జ్ఞానులకు ఒకే వెలుగువి, హృదయ గుహలో దాగి ఉంటావు, సాక్షివి, మహాపురుషుడవు, పరమేశ్వరుడవు.

ఆత్మనాఽఽత్మాశ్రయః పూర్వం మాయయా ససృజే గుణాన్ । తైరిదం సత్యసఙ్‌కల్పః సృజస్యత్స్యవసీశ్వరః

నీవే నీకు ఆధారమైనవాడవు. ఆది లో మాయతో గుణాలను సృష్టించావు. ఆ గుణాలతో, నిశ్చయశక్తితో ఈ లోకాన్ని సృష్టిస్తూ, పోషిస్తూ, లయముచేస్తావు ప్రభూ!

స త్వం భూధరభూతానాం దైత్యప్రమథరక్షసామ్ । అవతీర్ణో వినాశాయ సాధునాం రక్షణాయ చ

కాబట్టి, భూమిపై భారమైన దైత్యులు, పిశాచులు, రాక్షసులను నాశనం చేయడానికి, సజ్జనులను రక్షించడానికి నీవు అవతరించావు.

దిష్ట్యా తే నిహతో దైత్యో లీలయాయం హయాకృతిః । యస్య హేషితసన్త్రస్తాః త్యజన్త్యనిమిషా దివమ్

శుభంగా, గుర్రం రూపంలో ఉన్న ఈ దైత్యుడిని నీవు లీలగా సంహరించావు. అతని హినహినలు విని దేవతలు భయపడి, నిద్రలేని వారు స్వర్గాన్ని వదిలిపెట్టారు.

చాణూరం ముష్టికం చైవ మల్లానన్యాంశ్చ హస్తినమ్ । కంసం చ నిహతం ద్రక్ష్యే పరశ్వోఽహని తే విభో

ప్రభూ! రేపో ఎల్లుండో, నీవు చాణూరుడు, ముష్టికుడు, ఇతర మల్లులు, ఏనుగు, కంసుడిని సంహరిస్తున్నదాన్ని నేను చూస్తాను.

తస్యాను శఙ్‌ఖయవన మురాణాం నరకస్య చ । పారిజాతాపహరణం ఇన్ద్రస్య చ పరాజయమ్

ఆ తరువాత శంఖుడు, యవనుడు, మురుడు, నరకుడు, పారిజాతపు చెట్టు అపహరణ, ఇంద్రుని ఓటమి జరుగుతాయి.

ఉద్వాహం వీరకన్యానాం వీర్యశుల్కాదిలక్షణమ్ । నృగస్య మోక్షణం శాపాద్ ద్వారకాయాం జగత్పతే

వీరకన్యల్ని వీర్యశulkaాది లక్షణాలతో వివాహం చేసుకోవడం, ద్వారకలో నృగుని శాప విమోచనం, ఓ జగత్పతే!

స్యమన్తకస్య చ మణేః ఆదానం సహ భార్యయా । మృతపుత్రప్రదానం చ బ్రాహ్మణస్య స్వధామతః

స్యామంతక మణిని భార్యతో కలిసి పొందడం, బ్రాహ్మణుని చనిపోయిన కుమారునికి నీ స్వధామం ద్వారా ప్రాణం ఇవ్వడం.

పౌణ్డ్రకస్య వధం పశ్చాత్ కాశిపుర్యాశ్చ దీపనమ్ । దన్తవక్రస్య నిధనం చైద్యస్య చ మహాక్రతౌ

తర్వాత పౌండ్రకుని వధ, కాశీపట్నం దహనం, దంతవక్రుని నాశనం, మహాయజ్ఞంలో శిశుపాలుని మరణం జరుగుతాయి.

యాని చాన్యాని వీర్యాణి ద్వారకామావసన్ భవాన్ । కర్తా ద్రక్ష్యామ్యహం తాని గేయాని కవిభిర్భువి

ప్రభూ! నీవు ద్వారకలో నివసిస్తూ చేసే ఇతర వీరచర్యలను కూడా నేను చూస్తాను. అవన్నీ భూమిపై కవులు పాడుతుంటారు.