శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

జ్ఞాత్వా లోహమయైః పాశైః బబన్ధ సహ భార్యయా । ప్రతియాతే తు దేవర్షౌ కంస ఆభాష్య కేశినమ్

అది తెలుసుకున్న కంసుడు, వసుదేవుడు మరియు అతని భార్యను ఇనుప గొలుసులతో కట్టేశాడు. దేవర్షి నారదుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, కంసుడు కేశిని పిలిపించి మాట్లాడాడు.

ప్రేషయామాస హన్యేతాం భవతా రామకేశవౌ । తతో ముష్టికచాణూర శలతోశలకాదికాన్

రాముడు, కేశవుడు ఇద్దరిని నీవు వెళ్లి చంపు. ఆ తరువాత ముష్టికుడు, చాణూరుడు, శలుడు, తోశలుడు మరియు ఇతరులను పంపించు అని ఆదేశించాడు.

అమాత్యాన్ హస్తిపాంశ్చైవ సమాహూయాహ భోజరాట్ । భో భో నిశమ్యతామేతద్ వీరచాణూరముష్టికౌ

భోజరాజు తన అమాత్యులను, ఏనుగు సంరక్షకులను పిలిపించి, "ఇదిగో వీరులు చాణూరుడు, ముష్టికుడు. మీరు అందరూ వినండి," అని అన్నాడు.

నన్దవ్రజే కిలాసాతే సుతావానకదున్దుభేః । రామకృష్ణౌ తతో మహ్యం మృత్యుః కిల నిదర్శితః

నందుని వ్రజలో ఆనకదుండుభి కుమారులు రామకృష్ణులు నివసిస్తున్నారు. అందువల్ల నా మరణం వారి చేతిలో జరుగుతుందని నాకు సూచించబడింది.

భవద్‍భ్యామిహ సమ్ప్రాప్తౌ హన్యేతాం మల్లలీలయా । మఞ్చాః క్రియన్తాం వివిధా మల్లరఙ్‌గపరిశ్రితాః । పౌరా జానపదాః సర్వే పశ్యన్తు స్వైరసంయుగమ్

మీ ఇద్దరూ ఇక్కడ మల్లయుద్ధంలో వారిని చంపాలి. మల్లయుద్ధ వేదిక చుట్టూ వివిధ రకాల మంచాలు సిద్ధం చేయండి. పట్టణవాసులు, గ్రామవాసులు అందరూ వారి పోరాటాన్ని చూడగలిగేలా చేయండి.

మహామాత్ర త్వయా భద్ర రఙ్‌గద్వార్యుపనీయతామ్ । ద్విపః కువలయాపీడో జహి తేన మమాహితౌ

మహామాత్రా! నీవు రంగ ద్వారానికి కువలయాపీడ అనే ఏనుగును తీసుకొచ్చి, నా శత్రువులను అక్కడ అతని చేత చంపించు.

ఆరభ్యతాం ధనుర్యాగః చతుర్దశ్యాం యథావిధి । విశసన్తు పశూన్ మేధ్యాన్ భూతరాజాయ మీఢుషే

నలుగోవదినాడు, విధిగా ధనుస్సు యాగాన్ని ప్రారంభించండి. పవిత్రమైన పశువులను భూతరాజు అయిన దయామయుడికి బలి ఇవ్వటానికి తీసుకురండి.

ఇత్యాజ్ఞాప్యార్థతన్త్రజ్ఞ ఆహూయ యదుపుఙ్‌గవమ్ । గృహీత్వా పాణినా పాణిం తతోఽక్రూరమువాచ హ

అలా ఆజ్ఞాపించి, కార్యనిపుణుడిని పిలిపించి, యదువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన అక్రూరుని తన చెయ్యి పట్టుకుని ఇలా చెప్పాడు.

భో భో దానపతే మహ్యం క్రియతాం మైత్రమాదృతః । నాన్యస్త్వత్తో హితతమో విద్యతే భోజవృష్ణిషు

ఓ దాతృవంతుడా! నన్ను గౌరవంతో మిత్రుడిగా స్వీకరించు. భోజులు, వృష్ణుల్లో నాకంటే మేలు కోరేవాడు నువ్వే ఉన్నావు.

అతస్త్వామాశ్రితః సౌమ్య కార్యగౌరవసాధనమ్ । యథేన్ద్రో విష్ణుమాశ్రిత్య స్వార్థమధ్యగమద్ విభుః

కాబట్టి, సౌమ్యుడా! ముఖ్యమైన పనులు నీవు చేయగలవని తెలుసుకొని, నేను నిన్ను ఆశ్రయించాను. ఇంద్రుడు విష్ణువును ఆశ్రయించి తన ప్రయోజనాన్ని సాధించినట్లు నేనూ నిన్ను ఆశ్రయించాను.

గచ్ఛ నన్దవ్రజం తత్ర సుతౌ ఆవానకదున్దుభేః । ఆసాతే తౌ ఇహానేన రథేనానయ మా చిరమ్

నీవు నందుని వ్రజకు వెళ్ళు. అక్కడ అనకదుండు బి కుమారులు ఉన్నారు. ఈ రథంలో వారిని వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురా.

నిసృష్టః కిల మే మృత్యుః దేవైర్వైకుణ్ఠసంశ్రయైః । తావానయ సమం గోపైః నన్దాద్యైః సాభ్యుపాయనైః

వైకుంఠంలో నివసించే దేవతలు నాకు మరణాన్ని పంపించారని అంటారు. నీవు నందుడు మొదలైన గోపులతో, వారి కానుకలతో కలిసి ఆ ఇద్దరిని ఇక్కడికి తీసుకురా.

ఘాతయిష్య ఇహానీతౌ కాలకల్పేన హస్తినా । యది ముక్తౌ తతో మల్లైః ఘాతయే వైద్యుతోపమైః

వారిని ఇక్కడికి తీసుకురాగానే, మరణం లాంటి ఏనుగుతో వారిని చంపిస్తాను. వారు తప్పించుకుంటే, మల్లయోధులతో, మెరుపు వలె భయంకరంగా వారిని చంపిస్తాను.

తయోర్నిహతయోస్తప్తాన్ వసుదేవపురోగమాన్ । తద్‍బన్ధూన్ నిహనిష్యామి వృష్ణిభోజదశార్హకాన్

ఆ ఇద్దరు చనిపోతే, వసుదేవుడు మొదలైన బాధపడుతున్న వారిని, వారి బంధువులైన వృష్ణి, భోజ, దశార్హులను కూడా నేను నాశనం చేస్తాను.

ఉగ్రసేనం చ పితరం స్థవిరం రాజ్యకాముకమ్ । తద్‍భ్రాతరం దేవకం చ యే చాన్యే విద్విషో మమ

వయసు వచ్చినా రాజ్యం కోరుతున్న నా తండ్రి ఉగ్రసేనుని, అతని అన్నదమ్ముడు దేవకుని, ఇంకా నన్ను ద్వేషించే వారందరినీ నేను చంపుతాను.

తతశ్చైషా మహీ మిత్ర భవిత్రీ నష్టకణ్టకా । జరాసన్ధో మమ గురుః ద్వివిదో దయితః సఖా

అంతయ్యాక, మిత్రమా! ఈ భూమి శత్రువులేని స్థలమవుతుంది. జరాసంధుడు నా గురువు, ద్వివిదుడు నాకు ప్రియమైన స్నేహితుడు.

శమ్బరో నరకో బాణో మయ్యేవ కృతసౌహృదాః । తైరహం సురపక్షీయాన్ హత్వా భోక్ష్యే మహీం నృపాన్

శంబరుడు, నరకుడు, బాణుడు నాకు మిత్రభావంతో ఉన్నారు. వారితో కలిసి దేవతలకు తోడుగా ఉన్న రాజులను సంహరించి, భూమిని ఆనందంగా పాలిస్తాను.

ఏతజ్జ్ఞాత్వాఽనయ క్షిప్రం రామకృష్ణావిహార్భకౌ । ధనుర్మఖనిరీక్షార్థం ద్రష్టుం యదుపురశ్రియమ్

ఇది తెలుసుకొని, ఆటలో ఆనందించే రాముడు, కృష్ణుణ్ని త్వరగా తీసుకొచ్చి, వారు ధనుస్సు యాగాన్ని, యదుపురి వైభవాన్ని చూడగలిగేలా చేయు.

శ్రీఅక్రూర ఉవాచ - రాజన్ మనీషితం సధ్ర్యక్ తవ స్వావద్యమార్జనమ్ । సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమం కుర్యాద్ దైవం హి ఫలసాధనమ్

శ్రీఅక్రూరుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! నీ ఆజ్ఞ సరైనదే. శత్రువులను తొలగించటం నీ కర్తవ్యం. విజయం, పరాజయం రెండూ దైవాధీనమే. ఫలితానికి కారణం దైవమే.

మనోరథాన్ కరోత్యుచ్చైః జనో దైవహతానపి । యుజ్యతే హర్షశోకాభ్యాం తథాప్యాజ్ఞాం కరోమి తే

మనిషి ఎంతగా ప్రయత్నించినా, దైవం అడ్డుపడితే కోరికలు నెరవేరవు. అయినా, సంతోషం, బాధ రెండూ ఎదురవుతాయి. అయినా నీ ఆజ్ఞను నేను పాటిస్తాను.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఏవమాదిశ్య చాక్రూరం మన్త్రిణశ్చ విషృజ్య సః । ప్రవివేశ గృహం కంసః తథాక్రూరః స్వమాలయమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — అలా అక్రూరునికి ఆజ్ఞాపించి, మంత్రులను పంపించి, కంసుడు తన ఇంట్లోకి వెళ్లాడు. అక్రూరుడు కూడా తన ఇల్లు చేరాడు.

కేశివధః; నారదకృతం భగవతస్తవనం నిలాయన క్రీడాయాం వ్యోమాసురవధశ్చ శ్రీశుక ఉవాచ - ( మిశ్ర ) కేశీ తు కంసప్రహితః ఖురైర్మహీం మహాహయో నిర్జరయన్మనోజవః । సటావధూతాభ్రవిమానసఙ్‌కులం కుర్వన్నభో హేషితభీషితాఖిలః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — అప్పుడు కంసుడు పంపిన కేసి అనే గొప్ప గుర్రం, మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తి, తన కాళ్లతో భూమిని కొట్టి, తన జుట్టుతో ఆకాశాన్ని కదిలించి, గర్జనతో అందరినీ భయపెట్టింది.

విశాలనేత్రో వికటాస్యకోటరో బృహద్‌గలో నీలమహామ్బుదోపమః । దురాశయః కంసహితం చికీర్షుః వ్రజం స నమ్దస్య జగామ కమ్పయన్

విపులమైన కళ్ళు, పెద్ద నోరు, బలమైన మెడ, మేఘంలా నల్లని రూపంతో, చెడు ఉద్దేశంతో, కంసునికి సహాయం చేయాలని భావించి, నందుని వ్రజను కంపించిస్తూ అక్కడికి వెళ్లింది.

తం త్రాసయన్తం భగవాన్ స్వగోకులం తద్ధేషితైర్వాలవిఘూర్ణితామ్బుదమ్ । ఆత్మానమాజౌ మృగయన్తమగ్రణీః ఉపాహ్వయత్ స వ్యనదన్ మృగేన్ద్రవత్

అతడు తన గర్జనతో, తోకతో మేఘాలను ఊపుతూ, కృష్ణుని గోకులాన్ని భయపెడుతుండగా, ఆ గోపాలకుల నాయకుడైన భగవంతుడు, సింహంలా గర్జిస్తూ అతడిని పిలిచాడు.

స తం నిశామ్యాభిముఖో మఖేన ఖం పిబన్నివాభ్యద్రవదత్యమర్షణః । జఘాన పద్‍భ్యామరవిన్దలోచనం దురాసదశ్చణ్డజవో దురత్యయః

అతడు యజ్ఞం జరుపుతున్న కృష్ణుడి వైపు కోపంతో, ఆకాశాన్ని మింగేయాలన్నట్టు దూసుకొచ్చాడు. అతని వేగం భయంకరంగా, ఎదుర్కోవడం అసాధ్యంగా ఉండగా, పదాలతో కమలదళ నేత్రుడైన కృష్ణుని తన్నాడు.

తద్ వఞ్చయిత్వా తమధోక్షజో రుషా ప్రగృహ్య దోర్భ్యాం పరివిధ్య పాదయోః । సావజ్ఞముత్సృజ్య ధనుఃశతాన్తరే యథోరగం తార్క్ష్యసుతో వ్యవస్థితః

అయితే, అధోక్షజుడు కోపంతో అతన్ని మోసం చేసి, రెండు చేతులతో పట్టుకొని, కాళ్లతో తిప్పి, అగౌరవంగా వంద విల్లుల దూరం దూరంగా విసిరేశాడు. అది గరుడుడు పామును విసిరేసినట్లే.

సః లబ్ధసంజ్ఞః పునరుత్థితో రుషా వ్యాదాయ కేశీ తరసాఽఽపతద్ధరిమ్ । సోఽప్యస్య వక్త్రే భుజముత్తరం స్మయన్ ప్రవేశయామాస యథోరగం బిలే

తనకు మళ్లీ జ్ఞానం వచ్చిన కేశి, కోపంతో లేచి, వేగంగా హరివైపు నోరు తెరిచి దూసుకొచ్చాడు. అప్పుడా హరి చిరునవ్వుతో తన భుజాన్ని అతని నోటిలో పెట్టాడు, అది పాము బిలంలోకి వెళ్లినట్టు.

దన్తా నిపేతుర్భగవద్‍భుజస్పృశః తే కేశినస్తప్తమయస్పృశో యథా । బాహుశ్చ తద్దేహగతో మహాత్మనో యథాఽఽమయః సంవవృధే ఉపేక్షితః

భగవంతుని భుజం అతని పళ్ళను తాకగానే, అవి వేడి ఇనుపం లాగ విరిగి పడిపోయాయి. ఆ మహాత్ముని భుజం, కేశి శరీరంలోకి వెళ్లి, పట్టించుకోని ఇనుప దండంలా పెరిగింది.

సమేధమానేన స కృష్ణబాహునా నిరుద్ధవాయుశ్చరణాంశ్చ విక్షిపన్ । ప్రస్విన్నగాత్రః పరివృత్తలోచనః పపాత లేణ్డం విసృజన్ క్షితౌ వ్యసుః

కృష్ణుని భుజం లోపల పెరిగిపోతుండగా, శ్వాస ఆగిపోవడం, చేతికాళ్లు ఊగిపోవడం వల్ల, కేశి చెమటతో తడిసి, కన్నులు తిరుగుతూ, రక్తం ఉమ్ముతూ, ప్రాణం పోయి నేలపై పడిపోయాడు.