శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

( మిశ్ర ) తం ఆపతన్తం స నిగృహ్య శృఙ్‌గయోః పదా సమాక్రమ్య నిపాత్య భూతలే । నిష్పీడయామాస యథాఽఽర్ద్రమమ్బరం కృత్వా విషాణేన జఘాన సోఽపతత్

దూసుకొచ్చిన అరిష్టుడిని కృష్ణుడు కొమ్ములను బలంగా పట్టుకుని, కాలితో నొక్కి నేలపై పడగొట్టి, తడిసిన వస్త్రాన్ని మలినట్లుగా గట్టిగా పీడించాడు. ఆ తరువాత కొమ్ముతో గట్టిగా కొట్టి, అరిష్టుడు నేలపై పడిపోయాడు.

అసృగ్ వమన్ మూత్రశకృత్ సముత్సృజన్ క్షిపంశ్చ పాదాననవస్థితేక్షణః । జగామ కృచ్ఛ్రం నిర్‌ఋతేరథ క్షయం పుష్పైః కిరన్తో హరిమీడిరే సురాః

అరిష్టుడు రక్తం వాంతి చేస్తూ, మూత్రం మలాన్ని వదిలిపెడుతూ, కాళ్లు ఊపుతూ, కన్నులు స్థిరంగా లేక, తీవ్రమైన బాధతో నశించాడు. ఆ సమయంలో దేవతలు కృష్ణునిపై పువ్వులు వర్షించి, ఆయనను స్తుతించారు.

( అనుష్టుప్ ) ఏవం కుకుద్మినం హత్వా స్తూయమానః ద్విజాతిభిః । వివేశ గోష్ఠం సబలో గోపీనాం నయనోత్సవః

ఈ విధంగా కుకుద్మిని అనే ఎద్దు రాక్షసుడిని సంహరించి, ద్విజులు స్తుతించగా, కృష్ణుడు బలరామునితో కలిసి గోపాల గ్రామంలో ప్రవేశించాడు. ఆ దృశ్యం గోపికల కళ్లకు పండుగలా కనిపించింది.

అరిష్టే నిహతే దైత్యే కృష్ణేనాద్‍భుతకర్మణా । కంసాయాథాహ భగవాన్ నారదో దేవదర్శనః

అద్భుతమైన కార్యాలతో కృష్ణుడు అరిష్ట అనే దైత్యుడిని సంహరించినప్పుడు, దేవతలను దర్శించే మహర్షి నారదుడు కంసుని వద్దకు వెళ్లాడు.

యశోదాయాః సుతాం కన్యాం దేవక్యాః కృష్ణమేవ చ । రామం చ రోహిణీపుత్రం వసుదేవేన బిభ్యతా

నారదుడు కంసునికి, యశోదమ్మ కుమార్తె, దేవకీ కుమారుడు కృష్ణుడు, రోహిణీ కుమారుడు రాముడు — వీరిని భయంతో వసుదేవుడు అప్పగించాడని తెలిపాడు.

న్యస్తౌ స్వమిత్రే నన్దే వై యాభ్యాం తే పురుషా హతాః । నిశమ్య తద్‍భోజపతిః కోపాత్ ప్రచలితేన్ద్రియః

వసుదేవుడు తన మిత్రుడు నందుని వద్దకు ఆ ఇద్దరిని అప్పగించాడు. ఆ ఇద్దరి చేత నీ మనుషులు చనిపోయారని విని, భోజరాజు కోపంతో ఇంద్రియాలు చలించిపోయాడు.

నిశాతమసిమాదత్త వసుదేవజిఘాంసయా నివారితో నారదేన తత్సుతౌ మృత్యుమాత్మనః

వసుదేవుడిని చంపాలని ఉద్దేశించి, కంసుడు పదునైన ఖడ్గాన్ని తీసుకున్నాడు. కానీ నారదుడు ఆపి, ఆ ఇద్దరు తన మరణానికి కారణమని తెలియజేశాడు.

జ్ఞాత్వా లోహమయైః పాశైః బబన్ధ సహ భార్యయా । ప్రతియాతే తు దేవర్షౌ కంస ఆభాష్య కేశినమ్

అది తెలుసుకున్న కంసుడు, వసుదేవుడు మరియు అతని భార్యను ఇనుప గొలుసులతో కట్టేశాడు. దేవర్షి నారదుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, కంసుడు కేశిని పిలిపించి మాట్లాడాడు.

ప్రేషయామాస హన్యేతాం భవతా రామకేశవౌ । తతో ముష్టికచాణూర శలతోశలకాదికాన్

రాముడు, కేశవుడు ఇద్దరిని నీవు వెళ్లి చంపు. ఆ తరువాత ముష్టికుడు, చాణూరుడు, శలుడు, తోశలుడు మరియు ఇతరులను పంపించు అని ఆదేశించాడు.

అమాత్యాన్ హస్తిపాంశ్చైవ సమాహూయాహ భోజరాట్ । భో భో నిశమ్యతామేతద్ వీరచాణూరముష్టికౌ

భోజరాజు తన అమాత్యులను, ఏనుగు సంరక్షకులను పిలిపించి, "ఇదిగో వీరులు చాణూరుడు, ముష్టికుడు. మీరు అందరూ వినండి," అని అన్నాడు.

నన్దవ్రజే కిలాసాతే సుతావానకదున్దుభేః । రామకృష్ణౌ తతో మహ్యం మృత్యుః కిల నిదర్శితః

నందుని వ్రజలో ఆనకదుండుభి కుమారులు రామకృష్ణులు నివసిస్తున్నారు. అందువల్ల నా మరణం వారి చేతిలో జరుగుతుందని నాకు సూచించబడింది.

భవద్‍భ్యామిహ సమ్ప్రాప్తౌ హన్యేతాం మల్లలీలయా । మఞ్చాః క్రియన్తాం వివిధా మల్లరఙ్‌గపరిశ్రితాః । పౌరా జానపదాః సర్వే పశ్యన్తు స్వైరసంయుగమ్

మీ ఇద్దరూ ఇక్కడ మల్లయుద్ధంలో వారిని చంపాలి. మల్లయుద్ధ వేదిక చుట్టూ వివిధ రకాల మంచాలు సిద్ధం చేయండి. పట్టణవాసులు, గ్రామవాసులు అందరూ వారి పోరాటాన్ని చూడగలిగేలా చేయండి.

మహామాత్ర త్వయా భద్ర రఙ్‌గద్వార్యుపనీయతామ్ । ద్విపః కువలయాపీడో జహి తేన మమాహితౌ

మహామాత్రా! నీవు రంగ ద్వారానికి కువలయాపీడ అనే ఏనుగును తీసుకొచ్చి, నా శత్రువులను అక్కడ అతని చేత చంపించు.

ఆరభ్యతాం ధనుర్యాగః చతుర్దశ్యాం యథావిధి । విశసన్తు పశూన్ మేధ్యాన్ భూతరాజాయ మీఢుషే

నలుగోవదినాడు, విధిగా ధనుస్సు యాగాన్ని ప్రారంభించండి. పవిత్రమైన పశువులను భూతరాజు అయిన దయామయుడికి బలి ఇవ్వటానికి తీసుకురండి.

ఇత్యాజ్ఞాప్యార్థతన్త్రజ్ఞ ఆహూయ యదుపుఙ్‌గవమ్ । గృహీత్వా పాణినా పాణిం తతోఽక్రూరమువాచ హ

అలా ఆజ్ఞాపించి, కార్యనిపుణుడిని పిలిపించి, యదువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన అక్రూరుని తన చెయ్యి పట్టుకుని ఇలా చెప్పాడు.

భో భో దానపతే మహ్యం క్రియతాం మైత్రమాదృతః । నాన్యస్త్వత్తో హితతమో విద్యతే భోజవృష్ణిషు

ఓ దాతృవంతుడా! నన్ను గౌరవంతో మిత్రుడిగా స్వీకరించు. భోజులు, వృష్ణుల్లో నాకంటే మేలు కోరేవాడు నువ్వే ఉన్నావు.

అతస్త్వామాశ్రితః సౌమ్య కార్యగౌరవసాధనమ్ । యథేన్ద్రో విష్ణుమాశ్రిత్య స్వార్థమధ్యగమద్ విభుః

కాబట్టి, సౌమ్యుడా! ముఖ్యమైన పనులు నీవు చేయగలవని తెలుసుకొని, నేను నిన్ను ఆశ్రయించాను. ఇంద్రుడు విష్ణువును ఆశ్రయించి తన ప్రయోజనాన్ని సాధించినట్లు నేనూ నిన్ను ఆశ్రయించాను.

గచ్ఛ నన్దవ్రజం తత్ర సుతౌ ఆవానకదున్దుభేః । ఆసాతే తౌ ఇహానేన రథేనానయ మా చిరమ్

నీవు నందుని వ్రజకు వెళ్ళు. అక్కడ అనకదుండు బి కుమారులు ఉన్నారు. ఈ రథంలో వారిని వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురా.

నిసృష్టః కిల మే మృత్యుః దేవైర్వైకుణ్ఠసంశ్రయైః । తావానయ సమం గోపైః నన్దాద్యైః సాభ్యుపాయనైః

వైకుంఠంలో నివసించే దేవతలు నాకు మరణాన్ని పంపించారని అంటారు. నీవు నందుడు మొదలైన గోపులతో, వారి కానుకలతో కలిసి ఆ ఇద్దరిని ఇక్కడికి తీసుకురా.

ఘాతయిష్య ఇహానీతౌ కాలకల్పేన హస్తినా । యది ముక్తౌ తతో మల్లైః ఘాతయే వైద్యుతోపమైః

వారిని ఇక్కడికి తీసుకురాగానే, మరణం లాంటి ఏనుగుతో వారిని చంపిస్తాను. వారు తప్పించుకుంటే, మల్లయోధులతో, మెరుపు వలె భయంకరంగా వారిని చంపిస్తాను.

తయోర్నిహతయోస్తప్తాన్ వసుదేవపురోగమాన్ । తద్‍బన్ధూన్ నిహనిష్యామి వృష్ణిభోజదశార్హకాన్

ఆ ఇద్దరు చనిపోతే, వసుదేవుడు మొదలైన బాధపడుతున్న వారిని, వారి బంధువులైన వృష్ణి, భోజ, దశార్హులను కూడా నేను నాశనం చేస్తాను.

ఉగ్రసేనం చ పితరం స్థవిరం రాజ్యకాముకమ్ । తద్‍భ్రాతరం దేవకం చ యే చాన్యే విద్విషో మమ

వయసు వచ్చినా రాజ్యం కోరుతున్న నా తండ్రి ఉగ్రసేనుని, అతని అన్నదమ్ముడు దేవకుని, ఇంకా నన్ను ద్వేషించే వారందరినీ నేను చంపుతాను.

తతశ్చైషా మహీ మిత్ర భవిత్రీ నష్టకణ్టకా । జరాసన్ధో మమ గురుః ద్వివిదో దయితః సఖా

అంతయ్యాక, మిత్రమా! ఈ భూమి శత్రువులేని స్థలమవుతుంది. జరాసంధుడు నా గురువు, ద్వివిదుడు నాకు ప్రియమైన స్నేహితుడు.

శమ్బరో నరకో బాణో మయ్యేవ కృతసౌహృదాః । తైరహం సురపక్షీయాన్ హత్వా భోక్ష్యే మహీం నృపాన్

శంబరుడు, నరకుడు, బాణుడు నాకు మిత్రభావంతో ఉన్నారు. వారితో కలిసి దేవతలకు తోడుగా ఉన్న రాజులను సంహరించి, భూమిని ఆనందంగా పాలిస్తాను.

ఏతజ్జ్ఞాత్వాఽనయ క్షిప్రం రామకృష్ణావిహార్భకౌ । ధనుర్మఖనిరీక్షార్థం ద్రష్టుం యదుపురశ్రియమ్

ఇది తెలుసుకొని, ఆటలో ఆనందించే రాముడు, కృష్ణుణ్ని త్వరగా తీసుకొచ్చి, వారు ధనుస్సు యాగాన్ని, యదుపురి వైభవాన్ని చూడగలిగేలా చేయు.

శ్రీఅక్రూర ఉవాచ - రాజన్ మనీషితం సధ్ర్యక్ తవ స్వావద్యమార్జనమ్ । సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమం కుర్యాద్ దైవం హి ఫలసాధనమ్

శ్రీఅక్రూరుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! నీ ఆజ్ఞ సరైనదే. శత్రువులను తొలగించటం నీ కర్తవ్యం. విజయం, పరాజయం రెండూ దైవాధీనమే. ఫలితానికి కారణం దైవమే.

మనోరథాన్ కరోత్యుచ్చైః జనో దైవహతానపి । యుజ్యతే హర్షశోకాభ్యాం తథాప్యాజ్ఞాం కరోమి తే

మనిషి ఎంతగా ప్రయత్నించినా, దైవం అడ్డుపడితే కోరికలు నెరవేరవు. అయినా, సంతోషం, బాధ రెండూ ఎదురవుతాయి. అయినా నీ ఆజ్ఞను నేను పాటిస్తాను.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఏవమాదిశ్య చాక్రూరం మన్త్రిణశ్చ విషృజ్య సః । ప్రవివేశ గృహం కంసః తథాక్రూరః స్వమాలయమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — అలా అక్రూరునికి ఆజ్ఞాపించి, మంత్రులను పంపించి, కంసుడు తన ఇంట్లోకి వెళ్లాడు. అక్రూరుడు కూడా తన ఇల్లు చేరాడు.

కేశివధః; నారదకృతం భగవతస్తవనం నిలాయన క్రీడాయాం వ్యోమాసురవధశ్చ శ్రీశుక ఉవాచ - ( మిశ్ర ) కేశీ తు కంసప్రహితః ఖురైర్మహీం మహాహయో నిర్జరయన్మనోజవః । సటావధూతాభ్రవిమానసఙ్‌కులం కుర్వన్నభో హేషితభీషితాఖిలః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — అప్పుడు కంసుడు పంపిన కేసి అనే గొప్ప గుర్రం, మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తి, తన కాళ్లతో భూమిని కొట్టి, తన జుట్టుతో ఆకాశాన్ని కదిలించి, గర్జనతో అందరినీ భయపెట్టింది.