శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తర్హి భగ్నగతయః సరితో వై తత్పదామ్బుజరజోఽనిలనీతమ్ । స్పృహయతీర్వయమివాబహుపుణ్యాః ప్రేమవేపితభుజాః స్తిమితాపః

ఆ సమయంలో, నదులు తమ ప్రవాహాన్ని మర్చిపోయి, ఆయన పదపద్మాల ధూళిని మోసుకొచ్చే గాలితో కలిసిపోతూ, మనలాగే ఆయన కోసం తపిస్తూ, ప్రేమతో చేతులు వణికిస్తూ, నీళ్లను నిలిపేస్తాయి.

( మిశ్ర ) అనుచరైః సమనువర్ణితవీర్య ఆదిపూరుష ఇవాచలభూతిః । వనచరో గిరితటేషు చరన్తీః వేణునాహ్వయతి గాః స యదా హి

తనతో ఉన్న స్నేహితులు ఆయన పరాక్రమాన్ని పొగిడుతూ, ఆది పురుషుడు పర్వతాధిపతిలా, అడవిలో తిరుగుతూ, కొండకోనల్లో వంశాన్ని ఊదుతూ ఆవులను పిలుస్తాడు.

వనలతాస్తరవ ఆత్మని విష్ణుం వ్యఞ్జయన్త్య ఇవ పుష్పఫలాఢ్యాః । ప్రణతభారవిటపా మధుధారాః ప్రేమహృష్టతనవః ససృజుః స్మ

అడవి లతలు, చెట్లు పుష్పాలు, పండ్లతో నిండిపోయి, తమలో విష్ణువు ఉన్నట్టు కనిపిస్తూ, తేనెలు వదులుతూ, ప్రేమతో ఉల్లాసంగా పుష్పాలను పూయించాయి.

దర్శనీయతిలకో వనమాలా దివ్యగన్ధతులసీమధుమత్తైః । అలికులైరలఘు గీతామభీష్టం ఆద్రియన్ యర్హి సన్ధితవేణుః

చక్కటి తిలకం, అడవి పూలహారం, దివ్యమైన వాసన, తులసి తేనెతో అలంకరించబడి, ఆయన వంశాన్ని ఊదినప్పుడు, తేనెలో మునిగిన తేనెటీగలు ఆనందంగా తమ ఇష్టమైన పాటను పాడుతూ ఆయనను సత్కరిస్తాయి.

సరసి సారసహంసవిహఙ్‌గాః చారుగీతహృతచేతస ఏత్య । హరిముపాసత తే యతచిత్తా హన్త మీలితదృశో ధృతమౌనాః

చెరువులో సారసాలు, హంసలు, పక్షులు అందమైన పాటకు ఆకర్షితులై, హరివైపు వచ్చి, మనస్సును నియంత్రించి, కన్నులు మూసుకుని, మౌనంగా ఆయనను ఆరాధిస్తారు.

సహబలః స్రగవతంసవిలాసః సానుషు క్షితిభృతో వ్రజదేవ్యః । హర్షయన్ యర్హి వేణురవేణ జాతహర్ష ఉపరమ్భతి విశ్వమ్

తనతో ఉన్న స్నేహితులతో, పూలమాలలు, అలంకారాలతో, కొండలపై విహరిస్తూ, వంశధ్వనితో వ్రజ స్త్రీలను ఆనందింపజేసినప్పుడు, ఆ ఆనందం ప్రపంచమంతటా వ్యాపిస్తుంది.

మహదతిక్రమణశఙ్‌కితచేతా మన్దమన్దమనుగర్జతి మేఘః । సుహృదమభ్యవర్షత్ సుమనోభిః ఛాయయా చ విదధత్ప్రతపత్రమ్

పెద్దదైన హద్దు దాటి పోతానేమో అని జాగ్రత్తగా, మబ్బు మెల్లగా గర్జించి, స్నేహితుడిలా పుష్పవర్షం కురిపించి, నీడనిచ్చి, ఆయనకు ఓ గొడుగు వలె నిలుస్తుంది.

వివిధగోపచరణేషు విదగ్ధో వేణువాద్య ఉరుధా నిజశిక్షాః । తవ సుతః సతి యదాధరబిమ్బే దత్తవేణురనయత్ స్వరజాతీః

వివిధ రకాల ఆవులను మేపడంలో నిపుణుడై, వంశవాయనంలో కూడా నైపుణ్యంతో, నీ కుమారుడు వంశాన్ని పెదవులకు ఆనించి, తనకు తానే కొత్త రాగాలను పుట్టించగలడు.

సవనశస్తదుపధార్య సురేశాః శక్రశర్వపరమేష్ఠిపురోగాః । కవయ ఆనతకన్ధరచిత్తాః కశ్మలం యయురనిశ్చితతత్త్వాః

ఇది విని, ఇంద్రుడు, శివుడు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతాధిపతులు, మునులు కూడా, తలలు వంచి, మనస్సు వినయంతో, నిజాన్ని గ్రహించలేక మౌనంగా అయోమయంలో పడ్డారు.

నిజపదాబ్జదలైర్ధ్వజవజ్ర నీరజాఙ్‌కుశవిచిత్రలలామైః । వ్రజభువః శమయన్ ఖురతోదం వర్ష్మధుర్యగతిరీడితవేణుః

తమ కాళ్లపై ధ్వజం, వజ్రం, పద్మం, అంకుశం వంటి గుర్తులతో, వంశధ్వనికి ఆనందించి, ఆవులు తమ కాళ్లతో భూమిని తాకుతూ, వ్రజభూమిలో ఉన్న గాయాలను మృదువుగా చేస్తూ సంచరిస్తున్నాయి.

వ్రజతి తేన వయం సవిలాస వీక్షణార్పితమనోభవవేగాః । కుజగతిం గమితా న విదామః కశ్మలేన కవరం వసనం వా

ఆయన మనల్ని తన చంచలమైన చూపులతో చూస్తూ వెళ్ళిపోతుంటే, మన హృదయాల్లో కోరికలు ఉప్పొంగిపోతాయి. మనం ఎలా తిరుగుతున్నామో, మన జుట్టు లేదా వస్త్రాలు ఎలా ఉన్నాయి అనే విషయం కూడా మర్చిపోతాం. మనసు అయోమయంగా అయిపోతుంది.

మణిధరః క్వచిదాగణయన్ గా మాలయా దయితగన్ధతులస్యాః । ప్రణయినోఽనుచరస్య కదాంసే ప్రక్షిపన్ భుజమగాయత యత్ర

కొన్నిసార్లు తులసి పరిమళంతో కూడిన పుష్పహారాన్ని ధరించి, ఆ మనోహరుడు ఆవులను లెక్కపెడుతూ, ప్రియమైన స్నేహితుడి భుజంపై చేయి వేసుకుని, పాడుకుంటూ నడుస్తాడు.

క్వణితవేణురవవఞ్చితచిత్తాః కృష్ణమన్వసత కృష్ణగృహిణ్యః । గుణగణార్ణమనుగత్య హరిణ్యో గోపికా ఇవ విముక్తగృహాశాః

ఆయన వేణువాద్య ధ్వనితో మనసు మాయలో పడిపోయిన గోపికలు, కృష్ణుని వెంట వెళ్లారు. ఆయన గుణాల సముద్రాన్ని అనుసరించి, తమ ఇళ్లపై మమకారం విడిచిన జింకలు కూడా గోపికల్లా ఆయనను అనుసరించాయి.

( స్వాగతా ) కున్దదామకృతకౌతుకవేషో గోపగోధనవృతో యమునాయామ్ । నన్దసూనురనఘే తవ వత్సో నర్మదః ప్రణయిణాం విజహార

మల్లెపూల తాడులతో అలంకరించబడి, ఉత్సవ వేషధారణతో, గోపులు మరియు ఆవులతో యమునా తీరంలో ఉన్న నందుని కుమారుడు, ఓ పాపరహితురాలా, నీ కుందేలు, తన స్నేహితుల హృదయాలను ఆనందంతో నింపుతూ ఆటలు ఆడాడు.

మన్దవాయురుపవాత్యనకూలం మానయన్ మలయజస్పర్శేన । వన్దినస్తముపదేవగణా యే వాద్యగీతబలిభిః పరివవ్రుః

సుమధురమైన గాలి, గంధపు పరిమళంతో మృదువుగా వీస్తూ, ఆయనను సత్కరిస్తోంది. ఆకాశగానులు, వాయిద్యాలు, పాటలు, నివేదనలతో ఆయన చుట్టూ ప్రదక్షిణంగా తిరుగుతూ స్తుతిస్తున్నారు.

వత్సలో వ్రజగవాం యదగధ్రో వన్ద్యమానచరణః పథి వృద్ధైః । కృత్స్నగోధనముపోహ్య దినాన్తే గీతవేణురనుగేడితకీర్తిః

వ్రజంలోని ఆవులపై అపారమైన ప్రేమ కలిగి, మార్గంలో పెద్దవారు ఆయన పాదాలను నమస్కరిస్తుంటే, ఆయన సాయంత్రం సమయానికి అన్ని ఆవులను ఇంటికి తీసుకెళ్తూ, తన వేణువాద్యంతో తన కీర్తిని పాడించుకుంటాడు.

ఉత్సవం శ్రమరుచాపి దృశీనాం ఉన్నయ ఖురరజశ్ఛురితస్రక్ । దిత్సయైతి సుహృదాసిష ఏష దేవకీజఠరభూరుడురాజః

ఆయన ముఖం శ్రమతో మెరిసిపోతూ, కాళ్లతో త్రొక్కిన మట్టి ధూళితో పుష్పహారం అలంకరించబడి, తన స్నేహితులకు ఆశీర్వాదాలు ఇవ్వాలని వచ్చాడు. దేవకీ గర్భంలో జన్మించిన ఈ రాజు నిజంగా అందరికీ ఆనందాన్ని పంచుతాడు.

( మిశ్ర ) మదవిఘూర్ణితలోచన ఈషన్ మానదః స్వసుహృదాం వనమాలీ । బదరపాణ్డువదనో మృదుగణ్డం మణ్డయన్ కనకకుణ్డలలక్ష్మ్యా

ఆనందంతో కళ్ళు కొద్దిగా తేలిపోతూ, తన స్నేహితులకు గౌరవం ఇచ్చే వనమాలీ, బదరపండు వలె పలుచగా ఉన్న పెదవులతో, తన మృదువైన చెక్కలను బంగారు కుండలాల కాంతితో అలంకరించుకున్నాడు.

యదుపతిర్ద్విరదరాజవిహారో యామినీపతిరివైష దినాన్తే । ముదితవక్త్ర ఉపయాతి దురన్తం మోచయన్ వ్రజగవాం దినతాపమ్

యాదవుల అధిపతి, ఏనుగుల రాజుతో క్రీడిస్తూ, రాత్రి ప్రభువులా సాయంత్రం సమయానికి వస్తాడు. ఆనందంతో మెరిసే ముఖంతో, వ్రజ ఆవుల దినపు వేడిని తొలగిస్తూ, ఊరికి చేరుకుంటాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఏవం వ్రజస్త్రియో రాజన్ కృష్ణలీలానుగాయతీః । రేమిరేఽహఃసు తచ్చిత్తాః తన్మనస్కా మహోదయాః

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు – రాజా! వ్రజస్త్రీలు ఇలా కృష్ణుని లీలలను పాడుకుంటూ, తమ మనస్సు, హృదయాన్ని ఆయనలోనే లీనంచేసి, మహానందంతో రోజులు గడిపారు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే గోపికాయుగలగీతం నామ పఞ్చత్రింశోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ప్రియమైన శ్రీమద్‌భాగవత మహాపురాణంలో, పది స్కంధంలోని మొదటి భాగంలో, 'గోపికా యుగళగీతం' అనే పేరుతో ముప్పై ఐదవ అధ్యాయం ముగిసింది.

అరిష్టాసురవధః, కంసస్య అక్రూరం ప్రతి నన్దగోకుల గమనాయాదేశశ్చ - శ్రీ శుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అథ తర్హ్యాగతో గోష్ఠం అరిష్టో వృషభాసురః । మహీం మహాకకుత్కాయః కమ్పయన్ ఖురవిక్షతామ్

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు – ఆ సమయంలో, గొప్ప కొమ్ముతో కూడిన వృషభాసురుడు అయిన అరిష్టుడు, గొల్లెల ఊరికి వచ్చి, తన భారీ కుంభంతో భూమిని కంపింపజేశాడు, కాళ్లతో నేలను త్రొక్కాడు.

రమ్భమాణః ఖరతరం పదా చ విలిఖన్ మహీమ్ । ఉద్యమ్య పుచ్ఛం వప్రాణి విషాణాగ్రేణ చోద్ధరన్

అతడు గట్టిగా అరుస్తూ, కాళ్లతో భూమిని త్రవ్వుతూ, తన తోకను పైకి ఎత్తి, కొమ్ముల చివరతో మట్టిపొంగులను పైకి విసిరాడు.

కిఞ్చిత్కిఞ్చిత్ శకృన్ ముఞ్చన్ మూత్రయన్ స్తబ్ధలోచనః । యస్య నిర్హ్రాదితేనాఙ్‌గ నిష్ఠురేణ గవాం నృణామ్

కొంత కొంత మలాన్ని విడిచిపెడుతూ, మూత్రం పోస్తూ, కళ్ళు స్థిరంగా ఉంచి, అతని భయంకరమైన గర్జనతో ఆవులు, మనుషులు భయంతో వణికిపోయారు.

పతన్త్యకాలతో గర్భాః స్రవన్తి స్మ భయేన వై । నిర్విశన్తి ఘనా యస్య కకుద్యచలశఙ్‌కయా

భయంతో గర్భిణీ స్త్రీలు కాలానికి ముందే గర్భాన్ని కోల్పోయారు. మేఘాలు అతని కొమ్మును కొండగా భావించి దూరంగా పారిపోయాయి.

తం తీక్ష్ణశృఙ్‌గముద్వీక్ష్య గోప్యో గోపాశ్చ తత్రసుః । పశవో దుద్రువుర్భీతా రాజన్ సంత్యజ్య గోకులమ్

అతని పదునైన కొమ్ములను చూసి, గోపికలు, గొపులు భయంతో వణికిపోయారు. ఆవులు భయంతో గోకులాన్ని వదిలేసి పరుగెత్తాయి.

కృష్ణ కృష్ణేతి తే సర్వే గోవిన్దం శరణం యయుః । భగవానపి తద్వీక్ష్య గోకులం భయవిద్రుతమ్

అందరూ 'కృష్ణా! కృష్ణా!' అని పిలుచుకుంటూ, గోవిందుని ఆశ్రయించారు. భయంతో గోకులం వణికిపోతున్నది చూసి, భగవంతుడు కూడా దాన్ని గమనించాడు.

మా భైష్టేతి గిరాశ్వాస్య వృషాసురముపాహ్వయత్ । గోపాలైః పశుభిర్మన్ద త్రాసితైః కిమసత్తమ

ఆయన 'భయపడకండి' అని మాటలతో ఊరట ఇచ్చి, వృషభాసురుని పిలిచాడు. గొపులు, ఆవులు భయంతో వణికిపోతూ చూస్తుండగా, 'ఓ దుష్టుడా! ఇది ఏమిటి?' అని అడిగాడు.

బలదర్పహాహం దుష్టానాం త్వద్విధానాం దురాత్మనామ్ । ఇత్యాస్ఫోట్యాచ్యుతోఽరిష్టం తలశబ్దేన కోపయన్

అచ్యుతుడు తన చేయిని నేలపై బలంగా కొట్టి, అరిష్టుడిని కోపంతో రెచ్చగొడుతూ, "నీలాంటి దుష్టుల అహంకారాన్ని నేను నాశనం చేస్తాను," అని చెప్పాడు.