శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

నిశాముఖం మానయన్తావుదితోడుపతారకమ్। మల్లికాగన్ధమత్తాలి జుష్టం కుముదవాయునా

రాత్రి మొదలవుతున్నప్పుడు, నక్షత్రాలు, చంద్రుడు ఉదయించగా, మల్లెపువ్వుల సువాసన, మత్తెక్కిన తేనెటీగల గుంపు, కమల వాసన గాలిలో తేలుతూ అక్కడ పరచుకుంది.

జగతుః సర్వభూతానాం మనఃశ్రవణమఙ్గలమ్। తౌ కల్పయన్తౌ యుగపత్స్వరమణ్డలమూర్చ్ఛితమ్

వారు ఇద్దరూ కలసి, అందరికీ మనస్సు, చెవులకు మంగళకరంగా ఉండేలా, ఒకేసారి రాగమాలికను అద్భుతంగా ఆలాపించారు.

గోప్యస్తద్గీతమాకర్ణ్య మూర్చ్ఛితా నావిదన్నృప। స్రంసద్దుకూలమాత్మానం స్రస్తకేశస్రజం తతః

ఆ పాట విని, గోపికలు మైమరచిపోయి, తాము ఎక్కడ ఉన్నామో కూడా మరిచిపోయారు. వారి వస్త్రాలు జారిపోవడం, జడలు, పుష్పహారాలు సడలిపోవడం జరిగింది.

ఏవం విక్రీడతోః స్వైరం గాయతోః సమ్ప్రమత్తవత్। శఙ్ఖచూడ ఇతి ఖ్యాతో ధనదానుచరోఽభ్యగాత్

అలా వారు ఇద్దరూ ఆనందంగా ఆటలు ఆడి, పాటలు పాడుతూ ఉండగా, కుబేరుని అనుచరుడైన శంఖచూడుడు అక్కడికి వచ్చాడు.

తయోర్నిరీక్షతో రాజంస్తన్నాథం ప్రమదాజనమ్। క్రోశన్తం కాలయామాస దిశ్యుదీచ్యామశఙ్కితః

కృష్ణుడు, రాముడు చూస్తుండగానే, ఆ రాజు అక్కడ ఉన్న స్త్రీలను గట్టిగా అరవిస్తూ చూసి, ఎటువంటి సందేహం లేకుండా ఉత్తర దిశగా తోడుకెళ్లాడు.

క్రోశన్తం కృష్ణ రామేతి విలోక్య స్వపరిగ్రహమ్। యథా గా దస్యునా గ్రస్తా భ్రాతరావన్వధావతామ్

స్త్రీలు 'కృష్ణా! రామా!' అని అరుస్తూ, తమ సహచరులను దొంగ పట్టుకున్నట్టు చూసి, ఆ ఇద్దరు అన్నదమ్ములు ఆ దొంగను వెంబడించారు.

మా భైష్టేత్యభయారావౌ శాలహస్తౌ తరస్వినౌ। ఆసేదతుస్తం తరసా త్వరితం గుహ్యకాధమమ్

'భయపడకండి!' అని ధైర్యంగా పిలుస్తూ, శక్తివంతమైన ఇద్దరు అన్నదమ్ములు, చేతుల్లో గదలు పట్టుకుని, ఆ దుష్ట యక్షుడిని వేగంగా వెంబడించారు.

స వీక్ష్య తావనుప్రాప్తౌ కాలమృత్యూ ఇవోద్విజన్। విసృజ్య స్త్రీజనం మూఢః ప్రాద్రవజ్జీవితేచ్ఛయా

వారు మరణమూ కాలమూ లాగా వస్తున్నారని చూసి, ఆ మూర్ఖుడు తన ప్రాణాల కోసం స్త్రీలను వదిలేసి పారిపోయాడు.

తమన్వధావద్గోవిన్దో యత్ర యత్ర స ధావతి। జిహీర్షుస్తచ్ఛిరోరత్నం తస్థౌ రక్షన్స్త్రియో బలః

ఎక్కడికి పారిపోయినా గోవిందుడు అతన్ని వెంబడించాడు, అతని తలపై ఉన్న రత్నాన్ని తీసుకోవాలని ఉద్దేశించాడు. బాలరాముడు మాత్రం అక్కడే ఉండి స్త్రీలను రక్షించాడు.

అవిదూర ఇవాభ్యేత్య శిరస్తస్య దురాత్మనః। జహార ముష్టినైవాఙ్గ సహచూడమణిం విభుః

దూరంగా కాకుండా దగ్గరికి వచ్చి, ఆ దుష్టుని తలపై తన ముష్టితో బలంగా కొట్టి, అతని తలపై ఉన్న సహచూడామణిని కూడా తీసుకున్నాడు.

శఙ్ఖచూడం నిహత్యైవం మణిమాదాయ భాస్వరమ్। అగ్రజాయాదదాత్ప్రీత్యా పశ్యన్తీనాం చ యోషితామ్

శంఖచూడుని సంహరించి, ఆ ప్రకాశవంతమైన మణిని తీసుకుని, ప్రేమతో తన అన్నయ్యకు ఇచ్చాడు. ఆ సమయంలో అక్కడున్న స్త్రీలు చూస్తూ ఉన్నారు.

యుగ్మగీతం; గోచారణాయ వనం గతస్య భగవతో గోపీజనకృతం గుణగానమ్ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) గోప్యః కృష్ణే వనం యాతే తమనుద్రుతచేతసః । కృష్ణలీలాః ప్రగాయన్త్యో నిన్యుర్దుఃఖేన వాసరాన్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — కృష్ణుడు పశువులను మేపేందుకు అడవికి వెళ్ళినప్పుడు, గోపికలు మనసంతా ఆయనవైపే పెట్టుకుని, ఆయన లీలలను పాడుకుంటూ, దుఃఖంతో రోజులు గడిపారు.

శ్రీగోప్య ఊచుః - ( స్వాగతా ) వామబాహుకృతవామకపోలో వల్గితభ్రురధరార్పితవేణుమ్ । కోమలాఙ్‌గులిభిరాశ్రితమార్గం గోప్య ఈరయతి యత్ర ముకున్దః

గోపికలు అన్నారు — మిత్రులారా! ముకుందుడు ఎక్కడ తన ఎడమచేతితో వంశాన్ని పెదవులకు ఆనించి, ఎడమ చెంపను చేతికి ఆనపరిచి, కనుబొమ్మలు ఆడిస్తూ, మృదువైన వేళ్లతో వంశాన్ని నడిపిస్తాడో, అక్కడే మమ్మల్ని పిలుస్తున్నట్టు అనిపిస్తుంది.

వ్యోమయానవనితాః సహ సిద్ధైః విస్మితాస్తదుపధార్య సలజ్జాః । కామమార్గణసమర్పితచిత్తాః కశ్మలం యయురపస్మృతనీవ్యః

ఆకాశమార్గంలో ఉన్న దేవతా స్త్రీలు, సిద్ధులతో కలిసి, ఆయన వంశధ్వని విని ఆశ్చర్యపడి, సిగ్గుతో మనసంతా ప్రేమబాణాలకు లోనై, తాము ధరించిన వస్త్రాలు కూడా మర్చిపోయారు.

హన్త చిత్రమబలాః శ్రృణుతేదం హారహాస ఉరసి స్థిరవిద్యుత్ । నన్దసూనురయమార్తజనానాం నర్మదో యర్హి కూజితవేణుః

అయ్యో! అందమైన సఖులారా, వినండి — నందుని కుమారుడు, బాధపడే వారందరికీ ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడు, వంశాన్ని ఊదినప్పుడు, ఆయన ఛాతీపై హారమూ, నవ్వు కూడా మెరుపులా ప్రకాశిస్తాయి.

వృన్దశో వ్రజవృషా మృగగావో వేణువాద్యహృతచేతస ఆరాత్ । దన్తదష్టకవలా ధృతకర్ణా నిద్రితా లిఖితచిత్రమివాసన్

వ్రజంలో ఉన్న ఎద్దులు, జింకలు, ఆవులు గుంపులుగా, దూరం నుంచే వంశధ్వనికి మంత్రముగ్ధులై, నోట్లో మేతను పట్టుకుని, చెవులు ముక్కోసం ఉంచి, చిత్రంలా కదలకుండా, నిద్రలో ఉన్నట్టు కూర్చున్నారు.

బర్హిణస్తబకధాతుపలాశైః బద్ధమల్లపరిబర్హవిడమ్బః । కర్హిచిత్సబల ఆలి స గోపైః గాః సమాహ్వయతి యత్ర ముకున్దః

నెమలి పింఛాలు, రంగురంగుల మట్టి, ఆకులతో అలంకరించుకుని, పహల్వాన్ వేషధారణలో, కొన్నిసార్లు ముకుందుడు గోప బాలులతో కలిసి ఆవులను పిలుస్తాడు.

తర్హి భగ్నగతయః సరితో వై తత్పదామ్బుజరజోఽనిలనీతమ్ । స్పృహయతీర్వయమివాబహుపుణ్యాః ప్రేమవేపితభుజాః స్తిమితాపః

ఆ సమయంలో, నదులు తమ ప్రవాహాన్ని మర్చిపోయి, ఆయన పదపద్మాల ధూళిని మోసుకొచ్చే గాలితో కలిసిపోతూ, మనలాగే ఆయన కోసం తపిస్తూ, ప్రేమతో చేతులు వణికిస్తూ, నీళ్లను నిలిపేస్తాయి.

( మిశ్ర ) అనుచరైః సమనువర్ణితవీర్య ఆదిపూరుష ఇవాచలభూతిః । వనచరో గిరితటేషు చరన్తీః వేణునాహ్వయతి గాః స యదా హి

తనతో ఉన్న స్నేహితులు ఆయన పరాక్రమాన్ని పొగిడుతూ, ఆది పురుషుడు పర్వతాధిపతిలా, అడవిలో తిరుగుతూ, కొండకోనల్లో వంశాన్ని ఊదుతూ ఆవులను పిలుస్తాడు.

వనలతాస్తరవ ఆత్మని విష్ణుం వ్యఞ్జయన్త్య ఇవ పుష్పఫలాఢ్యాః । ప్రణతభారవిటపా మధుధారాః ప్రేమహృష్టతనవః ససృజుః స్మ

అడవి లతలు, చెట్లు పుష్పాలు, పండ్లతో నిండిపోయి, తమలో విష్ణువు ఉన్నట్టు కనిపిస్తూ, తేనెలు వదులుతూ, ప్రేమతో ఉల్లాసంగా పుష్పాలను పూయించాయి.

దర్శనీయతిలకో వనమాలా దివ్యగన్ధతులసీమధుమత్తైః । అలికులైరలఘు గీతామభీష్టం ఆద్రియన్ యర్హి సన్ధితవేణుః

చక్కటి తిలకం, అడవి పూలహారం, దివ్యమైన వాసన, తులసి తేనెతో అలంకరించబడి, ఆయన వంశాన్ని ఊదినప్పుడు, తేనెలో మునిగిన తేనెటీగలు ఆనందంగా తమ ఇష్టమైన పాటను పాడుతూ ఆయనను సత్కరిస్తాయి.

సరసి సారసహంసవిహఙ్‌గాః చారుగీతహృతచేతస ఏత్య । హరిముపాసత తే యతచిత్తా హన్త మీలితదృశో ధృతమౌనాః

చెరువులో సారసాలు, హంసలు, పక్షులు అందమైన పాటకు ఆకర్షితులై, హరివైపు వచ్చి, మనస్సును నియంత్రించి, కన్నులు మూసుకుని, మౌనంగా ఆయనను ఆరాధిస్తారు.

సహబలః స్రగవతంసవిలాసః సానుషు క్షితిభృతో వ్రజదేవ్యః । హర్షయన్ యర్హి వేణురవేణ జాతహర్ష ఉపరమ్భతి విశ్వమ్

తనతో ఉన్న స్నేహితులతో, పూలమాలలు, అలంకారాలతో, కొండలపై విహరిస్తూ, వంశధ్వనితో వ్రజ స్త్రీలను ఆనందింపజేసినప్పుడు, ఆ ఆనందం ప్రపంచమంతటా వ్యాపిస్తుంది.

మహదతిక్రమణశఙ్‌కితచేతా మన్దమన్దమనుగర్జతి మేఘః । సుహృదమభ్యవర్షత్ సుమనోభిః ఛాయయా చ విదధత్ప్రతపత్రమ్

పెద్దదైన హద్దు దాటి పోతానేమో అని జాగ్రత్తగా, మబ్బు మెల్లగా గర్జించి, స్నేహితుడిలా పుష్పవర్షం కురిపించి, నీడనిచ్చి, ఆయనకు ఓ గొడుగు వలె నిలుస్తుంది.

వివిధగోపచరణేషు విదగ్ధో వేణువాద్య ఉరుధా నిజశిక్షాః । తవ సుతః సతి యదాధరబిమ్బే దత్తవేణురనయత్ స్వరజాతీః

వివిధ రకాల ఆవులను మేపడంలో నిపుణుడై, వంశవాయనంలో కూడా నైపుణ్యంతో, నీ కుమారుడు వంశాన్ని పెదవులకు ఆనించి, తనకు తానే కొత్త రాగాలను పుట్టించగలడు.

సవనశస్తదుపధార్య సురేశాః శక్రశర్వపరమేష్ఠిపురోగాః । కవయ ఆనతకన్ధరచిత్తాః కశ్మలం యయురనిశ్చితతత్త్వాః

ఇది విని, ఇంద్రుడు, శివుడు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతాధిపతులు, మునులు కూడా, తలలు వంచి, మనస్సు వినయంతో, నిజాన్ని గ్రహించలేక మౌనంగా అయోమయంలో పడ్డారు.

నిజపదాబ్జదలైర్ధ్వజవజ్ర నీరజాఙ్‌కుశవిచిత్రలలామైః । వ్రజభువః శమయన్ ఖురతోదం వర్ష్మధుర్యగతిరీడితవేణుః

తమ కాళ్లపై ధ్వజం, వజ్రం, పద్మం, అంకుశం వంటి గుర్తులతో, వంశధ్వనికి ఆనందించి, ఆవులు తమ కాళ్లతో భూమిని తాకుతూ, వ్రజభూమిలో ఉన్న గాయాలను మృదువుగా చేస్తూ సంచరిస్తున్నాయి.

వ్రజతి తేన వయం సవిలాస వీక్షణార్పితమనోభవవేగాః । కుజగతిం గమితా న విదామః కశ్మలేన కవరం వసనం వా

ఆయన మనల్ని తన చంచలమైన చూపులతో చూస్తూ వెళ్ళిపోతుంటే, మన హృదయాల్లో కోరికలు ఉప్పొంగిపోతాయి. మనం ఎలా తిరుగుతున్నామో, మన జుట్టు లేదా వస్త్రాలు ఎలా ఉన్నాయి అనే విషయం కూడా మర్చిపోతాం. మనసు అయోమయంగా అయిపోతుంది.

మణిధరః క్వచిదాగణయన్ గా మాలయా దయితగన్ధతులస్యాః । ప్రణయినోఽనుచరస్య కదాంసే ప్రక్షిపన్ భుజమగాయత యత్ర

కొన్నిసార్లు తులసి పరిమళంతో కూడిన పుష్పహారాన్ని ధరించి, ఆ మనోహరుడు ఆవులను లెక్కపెడుతూ, ప్రియమైన స్నేహితుడి భుజంపై చేయి వేసుకుని, పాడుకుంటూ నడుస్తాడు.