శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఈశ్వరాణాం వచః సత్యం తథైవాచరితం క్వచిత్ । తేషాం యత్ స్వవచోయుక్తం బుద్ధిమాంస్తత్ సమాచరేత్

ప్రభువుల మాటలు నిజమే, వారి చర్యలు కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో నిజమే. వాటిలో యుక్తమైనవి మాత్రమే జ్ఞానులు అనుసరించాలి.

కుశలాచరితేనైషాం ఇహ స్వార్థో న విద్యతే । విపర్యయేణ వానర్థో నిరహఙ్‌కారిణాం ప్రభో

ప్రభువులు చేసే పనుల్లో వారికి స్వార్థం ఉండదు. విరుద్ధమైనదైనా, అహంకారం లేని వారికి హానీ కలగదు, ఓ ప్రభూ.

కిముతాఖిలసత్త్వానాం తిర్యఙ్‌ మర్త్యదివౌకసామ్ । ఈశితుశ్చేశితవ్యానాం కుశలాకుశలాన్వయః

పశువులు, మనుషులు, దేవతలు — అందరికీ, పాలించేవారికీ, పాలించబడేవారికీ, శుభాశుభాల సంబంధం ఉంటుంది.

( వసంతతిలకా ) యత్పాదపఙ్‌కజపరాగనిషేవతృప్తా యోగప్రభావవిధుతాఖిలకర్మబన్ధాః । స్వైరం చరన్తి మునయోఽపి న నహ్యమానాః తస్యేచ్ఛయాఽఽత్తవపుషః కుత ఏవ బన్ధః

యావరు భగవంతుని పాదధూళిని భక్తితో సేవించి, యోగబలంతో అన్ని కర్మబంధాలను విడిచిపెట్టారు, వారు మునులు అయి ఎటువంటి అడ్డంకులు లేకుండా స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తారు. అలాంటి భగవంతుని సంకల్పంతో శరీరం ధరించిన వారికి ఎలాంటి బంధం ఉండగలదు?

( అనుష్టుప్ ) గోపీనాం తత్పతీనాం చ సర్వేషామేవ దేహినామ్ । యోఽన్తశ్చరతి సోఽధ్యక్షః క్రీడనేనేహ దేహభాక్

గోపికలు, వారి భర్తలు, ఇంకా అన్ని జీవులలో అంతరంగా నివసించే వాడు, అందరినీ చూస్తూ, ఈ లోకంలో శరీరాన్ని ధరించి ఆటలాడుతున్నాడు.

అనుగ్రహాయ భూతానాం మానుషం దేహమాస్థితః । భజతే తాదృశీః క్రీడ యాః శ్రుత్వా తత్పరో భవేత్

ప్రాణులపై దయ చూపించేందుకు భగవంతుడు మానవ రూపంలో అవతరించి, ఇలాంటి లీలలను ఆడుతున్నాడు. ఆ లీలలు వినినవాడు భగవంతునిపై భక్తితో పరవశిస్తాడు.

నాసూయన్ ఖలు కృష్ణాయ మోహితాస్తస్య మాయయా । మన్యమానాః స్వపార్శ్వస్థాన్ స్వాన్ స్వాన్ దారాన్ వ్రజౌకసః

వ్రజవాసులు భగవంతుని మాయ వల్ల మోహితులై, తమ పక్కన ఉన్నవారు తమ భార్యాభర్తలే అని భావించి, కృష్ణునిపై అసూయ చూపలేదు.

బ్రహ్మరాత్ర ఉపావృత్తే వాసుదేవానుమోదితాః । అనిచ్ఛన్త్యో యయుర్గోప్యః స్వగృహాన్ భగవత్ప్రియాః

బ్రహ్మరాత్రి ముగిసిన తర్వాత, వసుదేవుని అనుమతితో, భగవంతునికి ప్రియమైన గోపికలు, ఇష్టపడకపోయినా, తమ ఇళ్లకు తిరిగి వెళ్లారు.

( వసంతతిలకా ) విక్రీడితం వ్రజవధూభిరిదం చ విష్ణోః శ్రద్ధాన్వితోఽనుశ్రృణుయాదథ వర్ణయేద్యః । భక్తిం పరాం భగవతి ప్రతిలభ్య కామం హృద్రోగమాశ్వపహినోత్యచిరేణ ధీరః

వ్రజవధువులతో విష్ణువు చేసిన ఈ లీలను ఎవరు శ్రద్ధతో వినినా లేదా వివరించినా, వారు భగవంతునిపై పరమ భక్తిని పొందుతారు. ధీరులు హృదయంలోని కామరోగాన్ని త్వరగా పోగొంటారు.

అజగరముఖాత్ అనన్దస్య మోచనమ్,అజగరస్య పూర్వవిద్యాధరప్రాప్తి; శంఖచూడ వధః । శ్రీశుక ఉవాచ। ఏకదా దేవయాత్రాయాం గోపాలా జాతకౌతుకాః। అనోభిరనడుద్యుక్తైః ప్రయయుస్తేఽమ్బికావనమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకసారి దేవతల ఉత్సవ సమయంలో, గోపకులు ఉత్సాహంతో తమ ఎద్దులను బండ్లకు జోడించి అంబికావనానికి బయలుదేరారు.

తత్ర స్నాత్వా సరస్వత్యాం దేవం పశుపతిం విభుమ్। ఆనర్చురర్హణైర్భక్త్యా దేవీం చ ణృపతేఽమ్బికామ్

అక్కడ సరస్వతీ నదిలో స్నానం చేసి, పరమేశ్వరుడైన పశుపతిని భక్తితో పూజించి, అంబికాదేవిని కూడా అర్పణలతో ఆరాధించారు.

గావో హిరణ్యం వాసాంసి మధు మధ్వన్నమాదృతాః। బ్రాహ్మణేభ్యో దదుః సర్వే దేవో నః ప్రీయతామితి

అందరూ గోవులు, బంగారం, వస్త్రాలు, తేనె, మంచి భోజనం బ్రాహ్మణులకు గౌరవంగా ఇచ్చి, 'దేవుడు మనపై ప్రసన్నుడవ్వాలి' అని ప్రార్థించారు.

ఊషుః సరస్వతీతీరే జలం ప్రాశ్య యతవ్రతాః। రజనీం తాం మహాభాగా నన్దసునన్దకాదయః

సరస్వతీ తీరంలో నీరు తాగి, నియమాలు పాటిస్తూ, నందుడు, సునందుడు మరియు ఇతర మహాభాగులు ఆ రాత్రిని అక్కడే గడిపారు.

కశ్చిన్మహానహిస్తస్మిన్విపినేఽతిబుభుక్షితః। యదృచ్ఛయాగతో నన్దం శయానమురగోఽగ్రసీత్

ఆ అరణ్యంలో ఒక మహా పాము, తీవ్రమైన ఆకలితో, యాదృచ్ఛికంగా వచ్చి, నందుడు నిద్రపోతుండగా అతన్ని పట్టుకుంది.

స చుక్రోశాహినా గ్రస్తః కృష్ణ కృష్ణ మహానయమ్। సర్పో మాం గ్రసతే తాత ప్రపన్నం పరిమోచయ

ఆ పాము పట్టుకున్నప్పుడు, నందుడు 'కృష్ణా! కృష్ణా! ఇది మహా భయంకరం. తాత! ఈ పాము నన్ను మింగేస్తోంది. నేను నీకు శరణాగతుడను, నన్ను రక్షించు' అని అరవసాగాడు.

తస్య చాక్రన్దితం శ్రుత్వా గోపాలాః సహసోత్థితాః। గ్రస్తం చ దృష్ట్వా విభ్రాన్తాః సర్పం వివ్యధురుల్ముకైః

అతని అరుపు విని, గోపకులు వెంటనే లేచి వచ్చారు. నందుడిని పాము పట్టుకున్నదాన్ని చూసి, అయోమయంగా, దండలతో ఆ పామును కొట్టారు.

అలాతైర్దహ్యమానోఽపి నాముఞ్చత్తమురఙ్గమః। తమస్పృశత్పదాభ్యేత్య భగవాన్సాత్వతాం పతిః

అతన్ని అగ్నికండాలతో కాలుస్తున్నా, ఆ పాము నందుడిని విడిచిపెట్టలేదు. అప్పుడు సాత్వతుల అధిపతి అయిన భగవంతుడు దగ్గరకు వచ్చి తన పాదాలతో ఆ పామును తాకాడు.

స వై భగవతః శ్రీమత్పాదస్పర్శహతాశుభః। భేజే సర్పవపుర్హిత్వా రూపం విద్యాధరార్చితమ్

భగవంతుని పవిత్ర పాదస్పర్శతో ఆ పాములోని దుష్టత నశించి, పామురూపాన్ని విడిచిపెట్టి, విద్యాధరులు పూజించే రూపాన్ని పొందాడు.

తమపృచ్ఛద్ధృషీకేశః ప్రణతం సమవస్థితమ్। దీప్యమానేన వపుషా పురుషం హేమమాలినమ్

అప్పుడు హృషీకేశుడు, ఆ వ్యక్తి తనకు నమస్కరిస్తూ, బంగారు హారంతో ప్రకాశిస్తూ నిలబడి ఉండగా, అతనిని అడిగాడు.

కో భవాన్పరయా లక్ష్మ్యా రోచతేఽద్భుతదర్శనః। కథం జుగుప్సితామేతాం గతిం వా ప్రాపితోఽవశః

నీ రూపం ఎంతో అద్భుతంగా, మహా కాంతివంతంగా ఉంది. నువ్వెవరు? ఇంత నీచమైన స్థితిలోకి ఎలా వచ్చావు?

సర్ప ఉవాచ। అహం విద్యాధరః కశ్చిత్సుదర్శన ఇతి శ్రుతః। శ్రియా స్వరూపసమ్పత్త్యా విమానేనాచరన్దిశః

ఆ పాము ఇలా చెప్పింది: నేను విద్యాధరులలో ఒకడిని, నా పేరు సుదర్శనుడు. అందంతో, ఐశ్వర్యంతో ప్రసిద్ధిని పొందాను. నా విమానంలో దిక్కులన్నీ సంచరిస్తూ ఉండేవాడిని.

ఋషీన్విరూపాఙ్గిరసః ప్రాహసం రూపదర్పితః। తైరిమాం ప్రాపితో యోనిం ప్రలబ్ధైః స్వేన పాప్మనా

విరూపుడు, అంగిరసుడు అనే ఋషులు తమ రూపంపై గర్వంతో నన్ను నవ్వారు. నా చేసిన పాపంతో వారు నన్ను శాపించి, ఈ జన్మలోకి పంపారు.

శాపో మేఽనుగ్రహాయైవ కృతస్తైః కరుణాత్మభిః। యదహం లోకగురుణా పదా స్పృష్టో హతాశుభః

అయితే, ఆ దయార్ద్ర హృదయులు ఇచ్చిన శాపం నాకు మేలు చేసిందని తెలిసింది. ఎందుకంటే లోకగురువు పాదస్పర్శతో నా దురదృష్టం అంతా పోయింది.

తం త్వాహం భవభీతానాం ప్రపన్నానాం భయాపహమ్। ఆపృచ్ఛే శాపనిర్ముక్తః పాదస్పర్శాదమీవహన్

ఇప్పుడు శాపం నుండి విముక్తుడై, భవభయంతో ఉన్నవారికి ఆశ్రయం ఇచ్చే నీకు వందనం చేస్తూ, నీ పాదస్పర్శ లభించిన తర్వాత నన్ను వెళ్లనివ్వమని అడుగుతున్నాను.

ప్రపన్నోఽస్మి మహాయోగిన్మహాపురుష సత్పతే। అనుజానీహి మాం దేవ సర్వలోకేశ్వరేశ్వర

ఓ మహాయోగీ, ఓ మహాపురుషా, ఓ సత్పురుషుల అధినాథా! నేను నీకు శరణు వచ్చాను. ఓ దేవా, సమస్త లోకాల అధిపతీ, నన్ను అనుమతించు.

బ్రహ్మదణ్డాద్విముక్తోఽహం సద్యస్తేఽచ్యుత దర్శనాత్। యన్నామ గృహ్ణన్నఖిలాన్శ్రోతౄనాత్మానమేవ చ। సద్యః పునాతి కిం భూయస్తస్య స్పృష్టః పదా హి తే

అచ్యుతా! నిన్ను దర్శించగానే నేను బ్రహ్మశాపం నుండి వెంటనే విముక్తుడయ్యాను. నీ నామస్మరణతోనే అందరూ, తాము కూడా, వెంటనే పవిత్రులవుతారు. మరి నీ పాదస్పర్శ లభిస్తే ఎంత గొప్పదో!

ఇత్యనుజ్ఞాప్య దాశార్హం పరిక్రమ్యాభివన్ద్య చ। సుదర్శనో దివం యాతః కృచ్ఛ్రాన్నన్దశ్చ మోచితః

అలా దాశార్హుని అనుమతి తీసుకుని, చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించి, సుదర్శనుడు స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు. నందుడు కూడా తన కష్టం నుండి విముక్తుడయ్యాడు.

నిశామ్య కృష్ణస్య తదాత్మవైభవం। వ్రజౌకసో విస్మితచేతసస్తతః। సమాప్య తస్మిన్నియమం పునర్వ్రజం। నృపాయయుస్తత్కథయన్త ఆదృతాః

కృష్ణుని ఆ మహిమను చూసిన వ్రజవాసులు ఆశ్చర్యంతో మైమరచిపోయారు. అక్కడ తమ నియమాన్ని పూర్తి చేసి, ఆనందంగా ఆ కథలు చెప్పుకుంటూ తిరిగి వ్రజకు వెళ్లారు.

కదాచిదథ గోవిన్దో రామశ్చాద్భుతవిక్రమః। విజహ్రతుర్వనే రాత్ర్యాం మధ్యగౌ వ్రజయోషితామ్

ఒకసారి గోవిందుడు, రాముడు ఇద్దరూ అద్భుతమైన బలంతో, వ్రజ యువతులతో కలిసి అరణ్యంలో రాత్రి సంతోషంగా విహరించారు.