శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

న పారయేఽహం నిరవద్యసంయుజాం స్వసాధుకృత్యం విబుధాయుషాపి వః । యా మాభజన్ దుర్జరగేహశృఙ్‌ఖలాః సంవృశ్చ్య తద్ వః ప్రతియాతు సాధునా

మీ నిర్దోష ప్రేమకు నేను దేవతల ఆయుష్షుతో కూడినా ప్రతిఫలం ఇవ్వలేను. మీరు ఇంటి బంధాలను తెంచుకుని నన్ను ప్రేమించారు. ఆ మంచితనమే మీకు ప్రతిఫలంగా ఉండాలి.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే రాసక్రీడాయాం గోపీసాన్త్వనం నామ ద్వాత్రింశోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ప్రియమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, రాసక్రీడలో, గోపికలకు ఓదార్పు అనే ముప్పై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.

వాసుదేవే భగవతి భక్తియోగః ప్రయోజితః । జనయత్యాశు వైరాగ్యం జ్ఞానం యద్‍బ్రహ్మదర్శనమ్

వాసుదేవుడు భగవంతుని మీద భక్తియోగం చేసేవారికి, అది త్వరగా విరక్తి, జ్ఞానం కలిగిస్తుంది. ఆ జ్ఞానంతో బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.

యదాస్య చిత్తమర్థేషు సమేష్విన్ద్రియవృత్తిభిః । న విగృహ్ణాతి వైషమ్యం ప్రియం అప్రియమిత్యుత

ఒక మనిషి మనసు, ఇంద్రియాల ద్వారా వస్తువుల్లో ఏ తేడా లేకుండా, ఇష్టం అయినా, ఇష్టం కాని వాటినైనా సమంగా చూస్తే—

స తదైవాత్మనాత్మానం నిఃసఙ్గం సమదర్శనమ్ । హేయోపాదేయరహితం ఆరూఢం పదమీక్షతే

అప్పుడు, ఆ మనిషి తానే తాను, అన్ని విషయాల్లో విరక్తిగా, సమదృష్టితో, తీసుకోవడమూ వదిలిపెట్టడమూ లేకుండా, పరమ స్థితిలో ఉన్నట్టు అనుభవిస్తాడు.

జ్ఞానమాత్రం పరం బ్రహ్మ పరమాత్మేశ్వరః పుమాన్ । దృశ్యాదిభిః పృథగ్భావైః భగవాన్ ఏక ఈయతే

శుద్ధమైన జ్ఞానమే పరబ్రహ్మ, పరమాత్మ, ఈశ్వరుడు, పురుషుడు. భగవంతుడు ఒక్కడే అయినా, కనిపించే వస్తువుల ద్వారా వేరు వేరు రూపాల్లో కనిపిస్తాడు.

ఏతావానేవ యోగేన సమగ్రేణేహ యోగినః । యుజ్యతేఽభిమతో హ్యర్థో యద్ అసఙ్గస్తు కృత్స్నశః

పూర్తిగా యోగాన్ని సాధించిన యోగికి, ఇక్కడ కావలసిన ఫలితం అంతే—అంటే, అన్ని విషయాలపట్ల పూర్తిగా విరక్తి కలగడం.

జ్ఞానమేకం పరాచీనైః ఇన్ద్రియైర్బ్రహ్మ నిర్గుణమ్ । అవభాత్యర్థరూపేణ భ్రాన్త్యా శబ్దాదిధర్మిణా

ఒకటే జ్ఞానం, బయటకు తిరిగే ఇంద్రియాల వల్ల, భ్రమతో వస్తువుల రూపంలో, నాదాది లక్షణాలతో, నిర్గుణ బ్రహ్మంగా కనిపిస్తుంది.

యథా మహాన్ అహంరూపః త్రివృత్ పఞ్చవిధః స్వరాట్ । ఏకాదశవిధస్తస్య వపురణ్డం జగద్యతః

ఎలా అంటే, మహత్తత్త్వం అహంకార రూపంలో మూడు, ఐదు విధాలుగా, స్వతంత్రంగా, పదకొండు రూపాల్లో విస్తరించి, ఆ రూపమే జగత్తు పుట్టే అండంగా మారుతుంది.

ఏతద్వై శ్రద్ధయా భక్త్యా యోగాభ్యాసేన నిత్యశః । సమాహితాత్మా నిఃసఙ్గో విరక్త్యా పరిపశ్యతి

ఈ విషయాన్ని, విశ్వాసంతో, భక్తితో, యోగాభ్యాసం చేస్తూ, మనసు ఏకాగ్రతతో, విరక్తితో ఉన్నవాడు స్పష్టంగా చూస్తాడు.

ఇత్యేతత్కథితం గుర్వి జ్ఞానం తద్‍బ్రహ్మదర్శనమ్ । యేన అనుబుద్ధ్యతే తత్త్వం ప్రకృతేః పురుషస్య చ

ఇలా బ్రహ్మాన్ని దర్శించేవిధంగా, ప్రకృతి పురుషుల తత్వాన్ని తెలుసుకునే గొప్ప జ్ఞానాన్ని చెప్పాను.

యథేన్ద్రియైః పృథగ్ద్వారైః అర్థో బహుగుణాశ్రయః । ఏకో నానేయతే తద్వద్ భగవాన్ శాస్త్రవర్త్మభిః

ఎలా అంటే, ఒక వస్తువు ఎన్నో లక్షణాలు ఉన్నా, ఇంద్రియాల వేర్వేరు ద్వారాల ద్వారా చూసినా, అది ఒక్కటే. అలాగే, భగవంతుడు కూడా వేదాంత మార్గాలన్నీ వేర్వేరు అయినా, ఆయనే కనిపిస్తాడు.

క్రియయా క్రతుభిర్దానైః తపఃస్వాధ్యాయమర్శనైః । ఆత్మేన్ద్రియజయేనాపి సన్న్యాసేన చ కర్మణామ్

కార్యాలతో, యజ్ఞాలతో, దానాలతో, తపస్సుతో, పఠనంతో, మనస్సు, ఇంద్రియాలను జయించడం ద్వారా, కర్మలను వదిలిపెట్టడం ద్వారా—

యోగేన వివిధాఙ్గేన భక్తియోగేన చైవ హి । ధర్మేణోభయచిహ్నేన యః ప్రవృత్తినివృత్తిమాన్

వివిధ యోగాంగాలతో, భక్తియోగంతో, ధర్మంతో, ప్రవృత్తి, నివృత్తి రెండింటినీ పాటిస్తూ—

ఆత్మతత్త్వావబోధేన వైరాగ్యేణ దృఢేన చ । ఈయతే భగవానేభిః సగుణో నిర్గుణః స్వదృక్

ఆత్మ తత్వాన్ని తెలుసుకోవడం, దృఢమైన విరక్తితో, స్వయంగా చూసేవాడు, గుణాలతోనూ, గుణాల్లేనివాడిగానూ భగవంతుణ్ణి పొందుతాడు.

ప్రావోచం భక్తియోగస్య స్వరూపం తే చతుర్విధమ్ । కాలస్య చావ్యక్తగతేః యోఽన్తర్ధావతి జన్తుషు

భక్తియోగానికి నాలుగు విధాల స్వరూపాన్ని, కాలం అవ్యక్తంలో కలిసిపోయినప్పుడు జీవుల్లో అదృశ్యమయ్యే విషయాన్ని కూడా నేను నీకు వివరించాను.

జీవస్య సంసృతీర్బహ్వీః అవిద్యాకర్మ నిర్మితాః । యాస్వఙ్గ ప్రవిశన్నాత్మా న వేద గతిమాత్మనః

జీవుడు, అజ్ఞానం, కర్మల వల్ల ఎన్నో జన్మలు ఎత్తుతూ, వాటిలోకి ప్రవేశించినా, తన మార్గాన్ని తానే గ్రహించలేడు.

నైతత్ఖలాయోపదిశేన్ నావినీతాయ కర్హిచిత్ । న స్తబ్ధాయ న భిన్నాయ నైవ ధర్మధ్వజాయ చ

ఈ జ్ఞానాన్ని దుష్టులకు, నియమం లేని వారికి, అహంకారులకి, శత్రుత్వం ఉన్నవారికి, ధర్మాన్ని ప్రదర్శించేవారికి చెప్పకూడదు.

న లోలుపాయోపదిశేత్ న గృహారూఢచేతసే । నాభక్తాయ చ మే జాతు న మద్‍భక్తద్విషామపి

లోభులకు, ఇంటి విషయాల్లో మునిగిపోయినవారికి, నాకు భక్తి లేని వారికి, నా భక్తులను ద్వేషించే వారికి చెప్పకూడదు.

శ్రద్దధానాయ భక్తాయ వినీతాయ అనసూయవే । భూతేషు కృతమైత్రాయ శుశ్రూషాభిరతాయ చ

కానీ, విశ్వాసమున్న, భక్తి గల, వినయంతో, అసూయ లేని, అన్ని జీవుల పట్ల స్నేహభావంతో, సేవలో ఆసక్తి ఉన్నవారికి చెప్పాలి.

బహిర్జాతవిరాగాయ శాన్తచిత్తాయ దీయతామ్ । నిర్మత్సరాయ శుచయే యస్యాహం ప్రేయసాం ప్రియః

బయటకు విరక్తి కలిగి, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండే, అసూయ లేని, పవిత్రమైనవాడికి, నేను అతనికి ప్రియమైనవాడిని అయినవాడికి, ఇది ఇవ్వాలి.

య ఇదం శ్రృణుయాద్ అమ్బ శ్రద్ధయా పురుషః సకృత్ । యో వాభిధత్తే మచ్చిత్తః స హ్యేతి పదవీం చ మే

అమ్మా! ఎవడు ఈ మాటలను ఒక్కసారి అయినా భక్తితో వినినా, లేక నా మీద మనస్సు పెట్టి పఠించినా, అతడు తప్పకుండా నా మార్గాన్ని చేరుకుంటాడు.

మహారాసవర్ణనం; పరీక్షిత్కృత శంకాయాః శుకద్వారా సమాధానం చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఇత్థం భగవతో గోప్యః శ్రుత్వా వాచః సుపేశలాః । జహుర్విరహజం తాపం తదఙ్‌గోపచితాశిషః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రభువు అందంగా మాట్లాడిన మాటలు విని, ఆ గోపికలు వేరుపాటు వల్ల కలిగిన బాధను వదిలిపెట్టారు; ఆయన సమీపంలో ఉండటంతో వారి కోరికలు తీరిపోయాయి.

తత్రారభత గోవిన్దో రాసక్రీడామనువ్రతైః । స్త్రీరత్‍నైరన్వితః ప్రీతైః అన్యోన్యాబద్ధబాహుభిః

అక్కడ, గోవిందుడు భక్తితో కూడిన, ఆనందంగా ఉన్న, స్త్రీమణులతో కూడిన గోపికల మధ్య, పరస్పరం చేతులు కలిపుకొని, రాసక్రీడను ప్రారంభించాడు.

రాసోత్సవః సమ్ప్రవృత్తో గోపీమణ్డలమణ్డితః । యోగేశ్వరేణ కృష్ణేన తాసాం మధ్యే ద్వయోర్ద్వయోః

రాస ఉత్సవం ఆరంభమైంది; గోపికల వలయంతో అలంకరించబడి, యోగేశ్వరుడైన కృష్ణుడు ప్రతి ఇద్దరి మధ్యన నిలిచాడు.

ప్రవిష్టేన గృహీతానాం కణ్ఠే స్వనికటం స్త్రియః । యం మన్యేరన్ నభస్తావద్ విమానశతసఙ్‌కులమ్

అతడు వారి మధ్య ప్రవేశించి, ఆ స్త్రీలను మెడ వద్దకు దగ్గరగా లాగాడు; ఇది చూసినవారు ఆకాశం నిండుగా వందల విమానాలు ఉన్నట్టు ఊహించేవారు.

దివౌకసాం సదారాణాం ఔత్సుక్యాపహృతాత్మనామ్ । తతో దున్దుభయో నేదుః నిపేతుః పుష్పవృష్టయః । జగుర్గన్ధర్వపతయః సస్త్రీకాస్తద్ యశోఽమలమ్

దేవతలు తమ భార్యలతో కలిసి, ఆతురతతో మనస్సు మరిచిపోయి చూశారు. అప్పుడు దుండుభులు మోగాయి, పుష్పవృష్టి కురిసింది, గంధర్వాధిపతులు తమ భార్యలతో కలిసి ఆయన పవిత్రమైన కీర్తిని పాడారు.

వలయానాం నూపురాణాం కిఙ్‌కిణీనాం చ యోషితామ్ । సప్రియాణామభూత్ శబ్దః తుములో రాసమణ్డలే

రాసవలయంలో, గోపికలు తమ ప్రియులతో కలిసి, వారి చేతికడులు, పాదనుపురాలు, కింకిణీల శబ్దంతో గొప్ప గోల వినిపించింది.

తత్రాతిశుశుభే తాభిః భగవాన్ దేవకీసుతః । మధ్యే మణీనాం హైమానాం మహామరకతో యథా

ఆ గోపికల మధ్యలో, దేవకీ కుమారుడైన భగవంతుడు, బంగారు రత్నాల మధ్యలో మహామరకత రత్నంలా అత్యంత ప్రకాశంగా కనిపించాడు.