శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

శరచ్చన్ద్రాంశుసన్దోహ ధ్వస్తదోషాతమః శివమ్ । కృష్ణాయా హస్తతరలా చితకోమలవాలుకమ్

ఆ ప్రదేశం శరదృతువు చంద్రకాంతులతో చీకటి తొలగిపోయి, శుభంగా, కృష్ణుని చేతి తడిబారినట్లుగా, మెత్తని తెల్లని ఇసుకతో మెరిసిపోతూ ఉంది.

( మిశ్ర ) తద్దర్శనాహ్లాదవిధూతహృద్రుజో మనోరథాన్తం శ్రుతయో యథా యయుః । స్వైరుత్తరీయైః కుచకుఙ్‌కుమాఙ్‌కితైః అచీక్లృపన్నాసనమాత్మబన్ధవే

ఆయనను చూసిన ఆనందంతో హృదయవేదనలు పోయి, వేదాలు లక్ష్యాన్ని చేరుకున్నట్టు, వారు తమ పై వస్త్రాలను, కుంకుమతో రాసినవిగా, ప్రియుడికి ఆసనం వేసి ఇచ్చారు.

తత్రోపవిష్టో భగవాన్ స ఈశ్వరో యోగేశ్వరాన్తర్హృది కల్పితాసనః । చకాస గోపీపరిషద్‍గతోఽర్చితః త్రైలోక్యలక్ష్మ్యేకపదం వపుర్దధత్

అక్కడ భగవంతుడు, యోగేశ్వరుల హృదయాల్లో ఊహించబడే ఆసనాన్ని స్వీకరించి, గోపికల మధ్య కూర్చుని, వారిచే పూజింపబడుతూ, మూడు లోకాల మహాలక్ష్మి ఒకేచోట ఉన్న రూపంతో ప్రకాశించాడు.

సభాజయిత్వా తమనఙ్‌గదీపనం సహాసలీలేక్షణవిభ్రమభ్రువా । సంస్పర్శనేనాఙ్‌కకృతాఙ్‌ఘ్రిహస్తయోః సంస్తుత్య ఈషత్కుపితా బభాషిరే

ఆయనను, మనసులో కోరికలు రగిలించే వాడిని, నవ్వులతో, లీలగా చూసే చూపులతో, భ్రూవేళ్లతో సత్కరించి, ఆయన మోకాలిపై చేతులు పెట్టి పాదాలను తాకి, కొంత కోపంగా నటిస్తూ ప్రశంసిస్తూ మాట్లాడారు.

శ్రీగోప్య ఊచుః - ( అనుష్టుప్ ) భజతోఽనుభజన్త్యేక ఏక ఏతద్విపర్యయమ్ । నోభయాంశ్చ భజన్త్యేక ఏతన్నో బ్రూహి సాధు భోః

శ్రీగోపికలు ఇలా అన్నారు: ఒకరు ప్రేమిస్తే, మరొకరు తిరిగి ప్రేమిస్తారు. ఇంకొకరు అందుకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తారు. మరికొందరు ఇద్దరినీ ప్రేమించరు. ఇందులో ఏది మంచిదో చెప్పండి ప్రభూ.

శ్రీభగవానువాచ - మిథో భజన్తి యే సఖ్యః స్వార్థైకాన్తోద్యమా హి తే । న తత్ర సౌహృదం ధర్మః స్వార్థార్థం తద్ధి నాన్యథా

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: పరస్పరం తమ స్వార్థం కోసం ప్రేమించే వారు స్నేహితులు, కానీ అక్కడ నిజమైన మమకారం లేదా ధర్మం ఉండదు. అది కేవలం స్వార్థం కోసం మాత్రమే.

భజన్త్యభజతో యే వై కరుణాః పితరో యథా । ధర్మో నిరపవాదోఽత్ర సౌహృదం చ సుమధ్యమాః

ప్రేమించని వారిని ప్రేమించే వారు, తల్లిదండ్రుల్లా దయతో ఉంటారు. ఇక్కడ మమకారం, ధర్మం అతి ఉత్తమంగా ఉంటాయి.

భజతోఽపి న వై కేచిద్ భజన్త్యభజతః కుతః । ఆత్మారామా హ్యాప్తకామా అకృతజ్ఞా గురుద్రుహః

ప్రేమించేవారిని కూడా కొందరు ప్రేమించరు, మరి ప్రేమించని వారిని ఎలా ప్రేమిస్తారు? వారు స్వయంగా తృప్తిపడే వారు, కోరికలు లేని వారు, కృతఘ్నులు, పెద్దలను గౌరవించని వారు.

( మిశ్ర ) నాహం తు సఖ్యో భజతోఽపి జన్తూన్ భజామ్యమీషామనువృత్తివృత్తయే । యథాధనో లబ్ధధనే వినష్టే తచ్చిన్తయాన్యన్నిభృతో న వేద

కానీ నేను సఖులారా, ప్రేమించే వారిని కూడా ప్రేమించను. ఎందుకంటే, వారు నన్ను ఎంత ప్రేమించినా, ధనాన్ని పొందిన బీదవాడు దాన్ని కోల్పోయినప్పుడు దాని ఆలోచనలో మునిగి, ఇంకేమీ గుర్తు పెట్టుకోనట్టే ఉంటారు.

ఏవం మదర్థోజ్ఝితలోకవేద స్వానాం హి వో మయ్యనువృత్తయేఽబలాః । మయాపరోక్షం భజతా తిరోహితం మాసూయితుం మార్హథ తత్ ప్రియం ప్రియాః

ఇలా మీరు నా కోసం లోకధర్మాలు, వేదకర్మలు వదిలిపెట్టి నన్ను సేవించడానికి వచ్చారు. నేను మీకు ప్రత్యక్షంగా కనిపిస్తున్నా, కొన్నిసార్లు దాగిపోతాను. అందుకే, ప్రియమైనవారూ, దీనికి మీరు మనసు పెట్టవద్దు.

న పారయేఽహం నిరవద్యసంయుజాం స్వసాధుకృత్యం విబుధాయుషాపి వః । యా మాభజన్ దుర్జరగేహశృఙ్‌ఖలాః సంవృశ్చ్య తద్ వః ప్రతియాతు సాధునా

మీ నిర్దోష ప్రేమకు నేను దేవతల ఆయుష్షుతో కూడినా ప్రతిఫలం ఇవ్వలేను. మీరు ఇంటి బంధాలను తెంచుకుని నన్ను ప్రేమించారు. ఆ మంచితనమే మీకు ప్రతిఫలంగా ఉండాలి.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే రాసక్రీడాయాం గోపీసాన్త్వనం నామ ద్వాత్రింశోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ప్రియమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, రాసక్రీడలో, గోపికలకు ఓదార్పు అనే ముప్పై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.

వాసుదేవే భగవతి భక్తియోగః ప్రయోజితః । జనయత్యాశు వైరాగ్యం జ్ఞానం యద్‍బ్రహ్మదర్శనమ్

వాసుదేవుడు భగవంతుని మీద భక్తియోగం చేసేవారికి, అది త్వరగా విరక్తి, జ్ఞానం కలిగిస్తుంది. ఆ జ్ఞానంతో బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.

యదాస్య చిత్తమర్థేషు సమేష్విన్ద్రియవృత్తిభిః । న విగృహ్ణాతి వైషమ్యం ప్రియం అప్రియమిత్యుత

ఒక మనిషి మనసు, ఇంద్రియాల ద్వారా వస్తువుల్లో ఏ తేడా లేకుండా, ఇష్టం అయినా, ఇష్టం కాని వాటినైనా సమంగా చూస్తే—

స తదైవాత్మనాత్మానం నిఃసఙ్గం సమదర్శనమ్ । హేయోపాదేయరహితం ఆరూఢం పదమీక్షతే

అప్పుడు, ఆ మనిషి తానే తాను, అన్ని విషయాల్లో విరక్తిగా, సమదృష్టితో, తీసుకోవడమూ వదిలిపెట్టడమూ లేకుండా, పరమ స్థితిలో ఉన్నట్టు అనుభవిస్తాడు.

జ్ఞానమాత్రం పరం బ్రహ్మ పరమాత్మేశ్వరః పుమాన్ । దృశ్యాదిభిః పృథగ్భావైః భగవాన్ ఏక ఈయతే

శుద్ధమైన జ్ఞానమే పరబ్రహ్మ, పరమాత్మ, ఈశ్వరుడు, పురుషుడు. భగవంతుడు ఒక్కడే అయినా, కనిపించే వస్తువుల ద్వారా వేరు వేరు రూపాల్లో కనిపిస్తాడు.

ఏతావానేవ యోగేన సమగ్రేణేహ యోగినః । యుజ్యతేఽభిమతో హ్యర్థో యద్ అసఙ్గస్తు కృత్స్నశః

పూర్తిగా యోగాన్ని సాధించిన యోగికి, ఇక్కడ కావలసిన ఫలితం అంతే—అంటే, అన్ని విషయాలపట్ల పూర్తిగా విరక్తి కలగడం.

జ్ఞానమేకం పరాచీనైః ఇన్ద్రియైర్బ్రహ్మ నిర్గుణమ్ । అవభాత్యర్థరూపేణ భ్రాన్త్యా శబ్దాదిధర్మిణా

ఒకటే జ్ఞానం, బయటకు తిరిగే ఇంద్రియాల వల్ల, భ్రమతో వస్తువుల రూపంలో, నాదాది లక్షణాలతో, నిర్గుణ బ్రహ్మంగా కనిపిస్తుంది.

యథా మహాన్ అహంరూపః త్రివృత్ పఞ్చవిధః స్వరాట్ । ఏకాదశవిధస్తస్య వపురణ్డం జగద్యతః

ఎలా అంటే, మహత్తత్త్వం అహంకార రూపంలో మూడు, ఐదు విధాలుగా, స్వతంత్రంగా, పదకొండు రూపాల్లో విస్తరించి, ఆ రూపమే జగత్తు పుట్టే అండంగా మారుతుంది.

ఏతద్వై శ్రద్ధయా భక్త్యా యోగాభ్యాసేన నిత్యశః । సమాహితాత్మా నిఃసఙ్గో విరక్త్యా పరిపశ్యతి

ఈ విషయాన్ని, విశ్వాసంతో, భక్తితో, యోగాభ్యాసం చేస్తూ, మనసు ఏకాగ్రతతో, విరక్తితో ఉన్నవాడు స్పష్టంగా చూస్తాడు.

ఇత్యేతత్కథితం గుర్వి జ్ఞానం తద్‍బ్రహ్మదర్శనమ్ । యేన అనుబుద్ధ్యతే తత్త్వం ప్రకృతేః పురుషస్య చ

ఇలా బ్రహ్మాన్ని దర్శించేవిధంగా, ప్రకృతి పురుషుల తత్వాన్ని తెలుసుకునే గొప్ప జ్ఞానాన్ని చెప్పాను.

యథేన్ద్రియైః పృథగ్ద్వారైః అర్థో బహుగుణాశ్రయః । ఏకో నానేయతే తద్వద్ భగవాన్ శాస్త్రవర్త్మభిః

ఎలా అంటే, ఒక వస్తువు ఎన్నో లక్షణాలు ఉన్నా, ఇంద్రియాల వేర్వేరు ద్వారాల ద్వారా చూసినా, అది ఒక్కటే. అలాగే, భగవంతుడు కూడా వేదాంత మార్గాలన్నీ వేర్వేరు అయినా, ఆయనే కనిపిస్తాడు.

క్రియయా క్రతుభిర్దానైః తపఃస్వాధ్యాయమర్శనైః । ఆత్మేన్ద్రియజయేనాపి సన్న్యాసేన చ కర్మణామ్

కార్యాలతో, యజ్ఞాలతో, దానాలతో, తపస్సుతో, పఠనంతో, మనస్సు, ఇంద్రియాలను జయించడం ద్వారా, కర్మలను వదిలిపెట్టడం ద్వారా—

యోగేన వివిధాఙ్గేన భక్తియోగేన చైవ హి । ధర్మేణోభయచిహ్నేన యః ప్రవృత్తినివృత్తిమాన్

వివిధ యోగాంగాలతో, భక్తియోగంతో, ధర్మంతో, ప్రవృత్తి, నివృత్తి రెండింటినీ పాటిస్తూ—

ఆత్మతత్త్వావబోధేన వైరాగ్యేణ దృఢేన చ । ఈయతే భగవానేభిః సగుణో నిర్గుణః స్వదృక్

ఆత్మ తత్వాన్ని తెలుసుకోవడం, దృఢమైన విరక్తితో, స్వయంగా చూసేవాడు, గుణాలతోనూ, గుణాల్లేనివాడిగానూ భగవంతుణ్ణి పొందుతాడు.

ప్రావోచం భక్తియోగస్య స్వరూపం తే చతుర్విధమ్ । కాలస్య చావ్యక్తగతేః యోఽన్తర్ధావతి జన్తుషు

భక్తియోగానికి నాలుగు విధాల స్వరూపాన్ని, కాలం అవ్యక్తంలో కలిసిపోయినప్పుడు జీవుల్లో అదృశ్యమయ్యే విషయాన్ని కూడా నేను నీకు వివరించాను.

జీవస్య సంసృతీర్బహ్వీః అవిద్యాకర్మ నిర్మితాః । యాస్వఙ్గ ప్రవిశన్నాత్మా న వేద గతిమాత్మనః

జీవుడు, అజ్ఞానం, కర్మల వల్ల ఎన్నో జన్మలు ఎత్తుతూ, వాటిలోకి ప్రవేశించినా, తన మార్గాన్ని తానే గ్రహించలేడు.

నైతత్ఖలాయోపదిశేన్ నావినీతాయ కర్హిచిత్ । న స్తబ్ధాయ న భిన్నాయ నైవ ధర్మధ్వజాయ చ

ఈ జ్ఞానాన్ని దుష్టులకు, నియమం లేని వారికి, అహంకారులకి, శత్రుత్వం ఉన్నవారికి, ధర్మాన్ని ప్రదర్శించేవారికి చెప్పకూడదు.

న లోలుపాయోపదిశేత్ న గృహారూఢచేతసే । నాభక్తాయ చ మే జాతు న మద్‍భక్తద్విషామపి

లోభులకు, ఇంటి విషయాల్లో మునిగిపోయినవారికి, నాకు భక్తి లేని వారికి, నా భక్తులను ద్వేషించే వారికి చెప్పకూడదు.