శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సత్యం శౌచం దయా మౌనం బుద్ధిః శ్రీర్హ్రీర్యశః క్షమా । శమో దమో భగశ్చేతి యత్సఙ్గాద్యాతి సఙ్క్షయమ్

సత్యం, శౌచం, దయ, మౌనం, బుద్ధి, శ్రీ, లజ్జ, కీర్తి, సహనం, శాంతి, దమనం, ఐశ్వర్యం — ఇవన్నీ అలాంటి లక్షణాలు లేని వారితో స్నేహం వల్ల తగ్గిపోతాయి.

తేష్వశాన్తేషు మూఢేషు ఖణ్డితాత్మస్వసాధుషు । సఙ్గం న కుర్యాచ్ఛోచ్యేషు యోషిత్ క్రీడామృగేషు చ

శాంతి లేని, మూర్ఖులు, మనోబలహీనులు, దుర్మార్గులు, దురదృష్టపాలైనవారు, ఆటబొమ్మల వంటి స్త్రీలు — వీరితో ఎవరూ స్నేహం చేయకూడదు.

న తథాస్య భవేన్మోహో బన్ధశ్చాన్యప్రసఙ్గతః । యోషిత్సఙ్గాత్ యథా పుంసో యథా తత్సఙ్‌గిసఙ్గతః

ఇతరులతో కలవడం వల్ల అంతగా మోహం, బంధం కలగదు. కానీ స్త్రీలతో స్నేహం వల్ల, అలాగే స్త్రీలపై ఆసక్తి ఉన్నవారితో కలిసినప్పుడు మరింతగా మోహం, బంధం కలుగుతాయి.

ప్రజాపతిః స్వాం దుహితరం దృష్ట్వా తద్ రూపధర్షితః । రోహిద్‍భూతాం సోఽన్వధావద్ ఋక్షరూపీ హతత్రపః

ప్రజాపతి తన కుమార్తెను చూసి ఆమె అందానికి మంత్రముగ్ధుడయ్యాడు. ఆమె జింక రూపంలో ఉండగా, అతడు సిగ్గుతో, మృగరూపంలో ఆమెను వెంబడించాడు.

తత్సృష్టసృష్టసృష్టేషు కో న్వఖణ్డితధీః పుమాన్ । ఋషిం నారాయణమృతే యోషిన్ మయ్యేహ మాయయా

ఈ సృష్టిలో ఎన్నో జన్మలు పుట్టి మరణిస్తున్నవారిలో, నా మాయతో ఏర్పడిన నా వంటి స్త్రీని, మోహం లేని నారాయణ మహర్షి తప్ప, ఇంకెవ్వరూ నిరాకరించలేరు.

బలం మే పశ్య మాయాయాః స్త్రీమయ్యా జయినో దిశామ్ । యా కరోతి పదాక్రాన్తాన్ భ్రూవిజృమ్భేణ కేవలమ్

నా మాయాశక్తి ఎంత గొప్పదో చూడండి! స్త్రీరూపంలో ఉన్న ఈ మాయ, దిక్కులన్నింటిని జయించినవారినీ కేవలం కనుబొమ్మలు ఎత్తడమేతో వశపరచగలదు.

సఙ్గం న కుర్యాత్ప్రమదాసు జాతు యోగస్య పారం పరమారురుక్షుః । మత్సేవయా ప్రతిలబ్ధాత్మలాభో వదన్తి యా నిరయద్వారమస్య

యోగంలో ఉన్నత స్థాయికి చేరాలనుకునేవాడు ఎప్పుడూ స్త్రీలతో స్నేహం చేయకూడదు. నన్ను సేవించి నిజమైన ఆత్మను పొందినవారు, అలాంటి సాంగత్యమే నరకానికి ద్వారం అని చెబుతారు.

యోపయాతి శనైర్మాయా యోషిద్ దేవవినిర్మితా । తామీక్షేతాత్మనో మృత్యుం తృణైః కూపమివావృతమ్

దేవతలు సృష్టించిన స్త్రీరూపమైన మాయ నెమ్మదిగా దగ్గరకి వస్తుంది. ఆమెను, పుల్లతో మూసిన బావిలా, ఆత్మకు మృత్యువుగా గుర్తించాలి.

యాం మన్యతే పతిం మోహాన్ మన్మాయామృషభాయతీమ్ । స్త్రీత్వం స్త్రీసఙ్గతః ప్రాప్తో విత్తాపత్యగృహప్రదమ్

మోహంతో, తన భార్యగా భావించినా, ఆమె నిజానికి నా మాయ మాత్రమే. స్త్రీలతో సాంగత్యం వల్ల, మనిషి స్త్రీ జన్మను పొందుతాడు; ధనం, పిల్లలు, ఇల్లు అనే బంధనాల్లో పడిపోతాడు.

తాం ఆత్మనో విజానీయాత్ పత్యపత్యగృహాత్మకమ్ । దైవోపసాదితం మృత్యుం మృగయోర్గాయనం యథా

భర్త, పిల్లలు, ఇల్లు రూపంగా ఉన్న ఆమెను, దైవం పంపిన మృత్యువుగా తెలుసుకోవాలి. అది మృగానికి వేటగాడు పాడే పాట మాదిరిగా ప్రాణహానికే కారణం.

దేహేన జీవభూతేన లోకాత్ లోకమనువ్రజన్ । భుఞ్జాన ఏవ కర్మాణి కరోత్యవిరతం పుమాన్

జీవుడు శరీరంతో, లోకంలో లోకాన్ని తిరుగుతూ, ఎప్పటికీ ఆగకుండా కర్మలు చేసి వాటి ఫలితాలను అనుభవిస్తూనే ఉంటాడు.

జీవో హ్యస్యానుగో దేహో భూతేన్ద్రియమనోమయః । తన్నిరోధోఽస్య మరణం ఆవిర్భావస్తు సమ్భవః

జీవుని శరీరం భూతాలు, ఇంద్రియాలు, మనస్సుతో కూడి ఉంటుంది. అది పోతే మరణం, మళ్లీ కలిగితే జననం.

ద్రవ్యోపలబ్ధిస్థానస్య ద్రవ్యేక్షాయోగ్యతా యదా । తత్పఞ్చత్వం అహంమానాద్ ఉత్పత్తిర్ద్రవ్యదర్శనమ్

విషయాన్ని గ్రహించే సాధనాలు, వాటిని చూడగల సామర్థ్యం పోయినప్పుడు, అది లయమవుతుంది. 'నేను' అనే భావన వస్తే, అది జననం.

యథాక్ష్ణోర్ద్రవ్యావయవ దర్శనాయోగ్యతా యదా । తదైవ చక్షుషో ద్రష్టుః ద్రష్టృత్వాయోగ్యతానయోః

కళ్ళు లేదా వాటి భాగాలు చూడలేని స్థితి వచ్చినప్పుడు, చూడగలిగే శక్తి పోతుంది. అలాగే రెండూ పనికిరాకపోతే, దృష్టి అంతమవుతుంది.

తస్మాన్న కార్యః సన్త్రాసో న కార్పణ్యం న సమ్భ్రమః । బుద్ధ్వా జీవగతిం ధీరో ముక్తసఙ్గశ్చరేదిహ

కాబట్టి భయపడకూడదు, దయ చూపకూడదు, గందరగోళపడకూడదు. జీవుని ప్రయాణాన్ని తెలుసుకున్న జ్ఞాని, బంధాలను విడిచిపెట్టి జీవించాలి.

సమ్యగ్దర్శనయా బుద్ధ్యా యోగవైరాగ్యయుక్తయా । మాయావిరచితే లోకే చరేన్న్యస్య కలేవరమ్

సమ్యగ్దర్శనంతో కూడిన బుద్ధితో, యోగం, విరక్తి కలిగి, ఈ మాయా లోకంలో శరీరాన్ని పట్టించుకోకుండా జీవించాలి.

భగవతః ప్రాదుర్భావః గోపీనాం ఆశ్వాసనం చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఇతి గోప్యః ప్రగాయన్త్యః ప్రలపన్త్యశ్చ చిత్రధా । రురుదుః సుస్వరం రాజన్ కృష్ణదర్శనలాలసాః

శుకుడు ఇలా చెప్పాడు — గోపికలు ఇలా పాడుతూ, రకరకాలుగా వేదనతో మాట్లాడుతూ, కృష్ణుని దర్శించాలనే తపనతో, రాజా! గట్టిగా ఏడ్చారు.

తాసామావిరభూచ్ఛౌరిః స్మయమానముఖామ్బుజః । పీతామ్బరధరః స్రగ్వీ సాక్షాన్మన్మథమన్మథః

అప్పుడు హరి అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆయన ముఖం నవ్వుతో వికసించి, పీతాంబరం ధరించి, పుష్పమాల వేసుకుని, మన్మథుడినీ మోహింపజేసేవారిగా కనిపించాడు.

తం విలోక్యాగతం ప్రేష్ఠం ప్రీత్యుత్ఫుల్లదృశోఽబలాః । ఉత్తస్థుర్యుగపత్ సర్వాః తన్వః ప్రాణమివాగతమ్

తమ ప్రియుడు తిరిగి వచ్చిన దృశ్యాన్ని చూసి, ఆ స్త్రీల కళ్ళు ఆనందంతో వికసించాయి. అందరూ ఒక్కసారిగా లేచి, ప్రాణమే తిరిగి వచ్చినట్లు అనిపించింది.

కాచిత్ కరామ్బుజం శౌరేః జగృహేఽఞ్జలినా ముదా । కాచిద్ దధార తద్‍బాహుం అంసే చన్దనరూషితమ్

ఒకరు ఆనందంతో శౌరి పద్మాకార హస్తాన్ని అంజలితో పట్టుకుంది. ఇంకొకరు ఆయన చందనం పూసిన భుజాన్ని తన భుజంపై ఉంచుకుంది.

కాచిద్ అఞ్జలినాగృహ్ణాత్ తన్వీ తామ్బూలచర్వితమ్ । ఏకా తదఙ్‌ఘ్రికమలం సన్తప్తా స్తనయోరధాత్

ఒక సన్నని గోపిక తన చేతులతో ఆయన నమిలిన తాంబూలాన్ని అందుకుంది. ఇంకొకరు, తాపంతో, ఆయన పద్మపాదాన్ని తన వక్షోజాల మధ్య ఉంచుకుంది.

ఏకా భ్రుకుటిమాబధ్య ప్రేమసంరమ్భవిహ్వలా । ఘ్నన్తీవైక్షత్ కటాక్షేపైః సన్దష్టదశనచ్ఛదా

వాళ్లలో ఒకరు ప్రేమవేగంతో మనసు కలవరపడి, భ్రూవేళ్లు ముడుచుకొని, పెదవుల మధ్య పళ్లను గట్టిగా కరచి, తన కనురెప్పలతో పక్కదారి చూసి, ప్రియుడిని తిడుతున్నట్టు కనిపించింది.

అపరానిమిషద్ దృగ్భ్యాం జుషాణా తన్ముఖామ్బుజమ్ । ఆపీతమపి నాతృప్యత్ సన్తస్తచ్చరణం యథా

ఇంకొకరు కనురెప్పలు మూయకుండా, ఆయన పద్మంలాంటి ముఖాన్ని చూస్తూ, ఎంత చూసినా తృప్తి చెందలేదు. అది ఎలా అంటే, జ్ఞానులు ఆయన పాదాలను ఎంత సేవించినా తృప్తి చెందని విధంగా.

తం కాచిన్నేత్రరన్ధ్రేణ హృదికృత్య నిమీల్య చ । పులకాఙ్‌గ్యుపగుహ్యాస్తే యోగీవానన్దసమ్ప్లుతా

మరొకరు తన కళ్లద్వారా ఆయనను హృదయంలోకి తీసుకుని, కళ్లను మూసి, ఆనందంతో ఒళ్ళు పులకరించగా, ఆ ఆనందంలో ఆయనను ఆలింగనం చేసుకుంది.

సర్వాస్తాః కేశవాలోక పరమోత్సవనిర్వృతాః । జహుర్విరహజం తాపం ప్రాజ్ఞం ప్రాప్య యథా జనాః

అందరూ కేశవుని దర్శనంతో పరమానందోత్సవంలో మునిగి, ఆయనను చూసిన ఆనందంతో వేరుపాటు బాధను పూర్తిగా మర్చిపోయారు. అది ఎలా అంటే, ప్రజలు జ్ఞానాన్ని పొందినప్పుడు బాధలు మరిచిపోతారు.

తాభిర్విధూతశోకాభిః భగవానచ్యుతో వృతః । వ్యరోచతాధికం తాత పురుషః శక్తిభిర్యథా

బాధల నుంచి విముక్తులైన ఆ గోపికలతో చుట్టుముట్టబడి, భగవంతుడు అచ్యుతుడు మరింత ప్రకాశించాడు. అది ఎలా అంటే, శక్తులు కలిగినవాడు మరింత వెలిగిపోతాడు.

తాః సమాదాయ కాలిన్ద్యా నిర్విశ్య పులినం విభుః । వికసత్కున్దమన్దార సురభ్యనిలషట్పదమ్

వారు అందరినీ తీసుకుని, ప్రభువు యమునా తీరంలోని మణిపూవులు, మందారపూల పరిమళాలు, తీయని గాలి, తేనెటీగల మధురగానం మధ్య ఉన్న ఇసుక తీరంలోకి ప్రవేశించాడు.

శరచ్చన్ద్రాంశుసన్దోహ ధ్వస్తదోషాతమః శివమ్ । కృష్ణాయా హస్తతరలా చితకోమలవాలుకమ్

ఆ ప్రదేశం శరదృతువు చంద్రకాంతులతో చీకటి తొలగిపోయి, శుభంగా, కృష్ణుని చేతి తడిబారినట్లుగా, మెత్తని తెల్లని ఇసుకతో మెరిసిపోతూ ఉంది.

( మిశ్ర ) తద్దర్శనాహ్లాదవిధూతహృద్రుజో మనోరథాన్తం శ్రుతయో యథా యయుః । స్వైరుత్తరీయైః కుచకుఙ్‌కుమాఙ్‌కితైః అచీక్లృపన్నాసనమాత్మబన్ధవే

ఆయనను చూసిన ఆనందంతో హృదయవేదనలు పోయి, వేదాలు లక్ష్యాన్ని చేరుకున్నట్టు, వారు తమ పై వస్త్రాలను, కుంకుమతో రాసినవిగా, ప్రియుడికి ఆసనం వేసి ఇచ్చారు.