తేన యోగనిధే ధీమన్ శ్రోతవ్యా సా ప్రయత్నతః । దినానాం నియమో నాస్తి సర్వదా శ్రవణం మతమ్
అందుకే, ఓ జ్ఞానివా, ఈ యోగ సంపదను శ్రద్ధగా వినాలి. దాన్ని వినడంలో రోజులకు ఎలాంటి నియమం లేదు — ఎప్పుడైనా వినడం మంచిదని చెప్పబడింది.
సత్యేన బ్రహ్మచర్యేణ సర్వదా శ్రవణం మతమ్ । అశక్యత్వాత్ కలౌ బోధ్యో విశేషోఽత్ర శుకాజ్ఞయా
సత్యంగా, బ్రహ్మచర్యంతో ఎప్పుడూ వినడం మంచిదని చెప్పబడింది. కాని కలియుగంలో అది సాధ్యం కాకపోవడంతో, ఇక్కడ శుక మహర్షి చెప్పిన ప్రత్యేకమైన నియమాన్ని తెలుసుకోవాలి.
మనోవృత్తిజయశ్చైవ నియమాచరణం తథా । దీక్షాం కర్తుం అశక్యత్వాత్ సప్తాహశ్రవణం మతమ్
మనసును జయించడం, నియమాలను పాటించడం, దీక్ష తీసుకోవడం — ఇవన్నీ కలియుగంలో సాధ్యం కావు. అందుకే, ఏడు రోజులు వినడమే ఉత్తమమని చెప్పబడింది.
శ్రద్ధాతః శ్రవణే నిత్యం మాఘే తావద్ధి యత్ఫలమ్ । తత్ఫలం శుకదేవేన సప్తాహశ్రవణే కృతమ్
శ్రద్ధతో ప్రతిరోజూ, ముఖ్యంగా మాఘ మాసంలో వినేవారికి లభించే ఫలితం, శుక మహర్షి చెప్పిన ఏడు రోజుల శ్రవణంతోనే లభిస్తుంది.
మనసశ్చ అజయాత్ రోగాత్ పుంసాం చైవాయుషః క్షయాత్ । కలేర్దోషబహుత్వాచ్చ సప్తాహశ్రవణం మతమ్
మనసును జయించలేక, వ్యాధుల వల్ల, మనుషుల ఆయుషు తగ్గిపోవడం వల్ల, కలియుగంలో దోషాలు ఎక్కువగా ఉండడం వల్ల, ఏడు రోజుల శ్రవణమే మంచిదని చెప్పబడింది.
యత్ఫలం నాస్తి తపసా న యోగేన సమాధినా । అనాయాసేన తత్సర్వం సప్తాహశ్రవణే లభేత్
తపస్సుతో, యోగంతో, ధ్యానంతో లభించని ఫలితాన్ని, ఏడు రోజుల శ్రవణంతో సులభంగా సంపూర్ణంగా పొందవచ్చు.
యజ్ఞాత్ గర్జతి సప్తాహః సప్తాహో గర్జతి వ్రతాత్ । తపసో గర్జతి ప్రోచ్చైః తీర్థాన్నిత్యం హి గర్జతి
ఏడు రోజుల శ్రవణం యజ్ఞాన్ని మించిపోతుంది, వ్రతాన్ని మించిపోతుంది, తపస్సును గట్టిగా మించిపోతుంది, తీర్థయాత్రకన్నా ఎప్పుడూ గొప్పదిగా నిలుస్తుంది.
యోగాత్ గర్జతి సప్తాహో ధ్యానాత్ జ్ఞానాచ్చ గర్జతి । కిం బ్రూమో గర్జనం తస్య రే రే గర్జతి గర్జతి
ఏడు రోజుల శ్రవణం యోగాన్ని మించిపోతుంది, ధ్యానాన్ని, జ్ఞానాన్ని మించిపోతుంది. దాని గొప్పతనాన్ని ఇంకేమి చెప్పాలి? మళ్లీ మళ్లీ అది అన్నిటికన్నా గొప్పదిగా నిలుస్తుంది.
శౌనక ఉవాచ - (ఇంద్రవంశా) సాశ్చర్యమేతత్కథితం కథానకం జ్ఞానాదిధర్మాన్ విగణయ్య సామ్ప్రతమ్ । నిఃశ్రేయసే భాగవతం పురాణం జాతం కుతో యోగవిదాదిసూచకమ్
శౌనకుడు అన్నాడు — ఈ కథ నిజంగా ఆశ్చర్యంగా ఉంది. జ్ఞానం వంటి ధర్మాలను పక్కనపెట్టి, పరమ శ్రేయస్సును చూపించే భాగవత పురాణం ఎలా వెలిసింది? అది యోగమార్గాన్ని ఎలా సూచిస్తుంది?
సూత ఉవాచ - (అనుష్టుప్) యదా కృష్ణో ధరాం త్యక్త్వా స్వపదం గన్తుముద్యతః । ఏకాదశం పరిశ్రుత్యాపి ఉద్ధవో వాక్యమబ్రవీత్
సూతుడు అన్నాడు — శ్రీకృష్ణుడు భూమిని విడిచి తన లోకానికి వెళ్ళాలని నిర్ణయించినప్పుడు, పదకొండు మంది భక్తుల మాటలు విని, ఉద్ధవుడు ఇలా అన్నాడు.
ఉద్ధవ ఉవాచ - త్వం తు యాస్యసి గోవిన్ద భక్తకార్యం విధాయ చ । మచ్చిత్తే మహతీ చిన్తా తాం శ్రుత్వా సుఖమావహ
ఉద్ధవుడు అన్నాడు — ఓ గోవిందా, భక్తుల పనిని పూర్తి చేసి నువ్వు వెళ్ళిపోతావు. నా హృదయంలో ఉన్న ఈ గొప్ప ఆందోళనను వినిపించి, దయచేసి నాకు శాంతిని ఇవ్వు.
ఆగతోఽయం కలిర్ఘోరో భవిష్యన్తి పునః ఖలాః । తత్సంగేనైవ సన్తోఽపి గమిష్యన్తి ఉగ్రతాం యదా
ఇప్పుడు భయంకరమైన కలియుగం వచ్చింది. మళ్లీ దుష్టులు పుట్టుకొస్తారు. వారి సహవాసంతో మంచివారు కూడా కఠినులవుతారు.
తదా భారవతీ భూమిః గోరూపేయం కమాశ్రయేత్ । అన్యో న దృశ్యతే త్రాతా త్వత్తః కమలలోచన
అప్పుడు భూమి భారంగా మారి, ఆవు రూపంలో ఆశ్రయం కోరుతుంది. కమలలోచన, నువ్వు తప్ప ఇంకెవరూ రక్షకుడిగా కనిపించడంలేదు.
అతః సస్తు దయాం కృత్వా భక్తవత్సల మా వ్రజ । భక్తార్థం సగుణో జాతో నిరాకారోఽపి చిన్మయః
కాబట్టి, భక్తులకు ప్రీతి చూపించే వాడవు కదా, దయచేసి దయ చూపించి వెళ్ళిపోకు. భక్తుల కోసం నీవు నిరాకారుడైనా, గుణాలతో కూడిన రూపాన్ని ధరించావు.
త్వద్ వియోగేన తే భక్తాః కథం స్థాస్యన్తి భూతలే । నిర్గుణోపాసనే కష్టం అతః కించిద్ విచారయ
నీ లేని లోకంలో నీ భక్తులు భూమిపై ఎలా ఉండగలరు? నిర్గుణ రూపాన్ని ఆరాధించడం చాలా కష్టం. అందుకే, దయచేసి ఏదైనా మార్గం ఆలోచించు.
ఇతి ఉద్ధవవచః శ్రుత్వా ప్రభాసేఽచిన్తయత్ హరిః । భక్తావలమ్బనార్థాయ కిం విధేయం మయేతి చ
ఉద్ధవుని మాటలు విన్న హరి, ప్రభాసలో ఇలా ఆలోచించాడు — "నా భక్తులకు ఆధారంగా నేను ఏమి చేయాలి?"
స్వకీయం యద్ భవేత్ తేజః తచ్చ భాగవతేఽదధాత్ । తిరోధాయ ప్రవిష్టోఽయం శ్రీమద్ భాగవతార్ణవమ్
తన స్వంత తేజస్సును శ్రీమద్భాగవతంలో నింపి, తాను దాగి, ఆ పవిత్రమైన భాగవతామృతసముద్రంలో ప్రవేశించాడు.
తేనేయం వాఙ్మయీ మూర్తిః ప్రత్యక్షా వర్తతే హరేః । సేవనాత్ శ్రవణాత్ పాఠాత్ దర్శనాత్ పాపనాశినీ
కాబట్టి, ఈ మాటల రూపమైన భాగవతం, హరిదేవుడే ప్రత్యక్షంగా నిలిచినట్టిది; దానిని సేవించడం, వినడం, పఠించడం లేదా దర్శించడం వల్ల పాపాలు నశిస్తాయి.
సప్తాహశ్రవణం తేన సర్వేభ్యోఽప్యధికం కృతమ్ । సాధనాని తిరస్కృత్య కలౌ ధర్మోఽయమీరితః
భాగవతాన్ని ఏడు రోజులపాటు వినడం అన్ని సాధనలకన్నా గొప్పదిగా ప్రకటించబడింది; ఇతర సాధనలను పక్కనబెట్టి, ఈ కలియుగానికి ఇదే ధర్మంగా చెప్పబడింది.
దుఃఖదారిద్ర్య దౌర్భాగ్య పాపప్రక్షాలనాయ చ । కామక్రోధ జయార్థం హి కలౌ ధర్మోఽయమీరితః
బాధలు, దారిద్ర్యం, దురదృష్టం, పాపాలను తొలగించడానికి, అలాగే కామక్రోధాలను జయించడానికి ఈ ధర్మం కలియుగంలో ప్రకటించబడింది.
అన్యథా వైష్ణవీ మాయా దేవైరపి సుదుస్త్యజా । కథం త్యాజ్యా భవేత్ పుమ్భిః సప్తాహోఽతః ప్రకీర్తితః
లేకపోతే, వైష్ణవ మాయను దేవతలకే విడిచిపెట్టడం చాలా కష్టం; మరి సాధారణ జనులకు అది ఎలా సాధ్యమవుతుంది? అందుకే ఈ ఏడు రోజుల భాగవతపారాయణం చెప్పబడింది.
సూత ఉవాచ - (ఇంద్రవజ్రా) ఏవం నగాహశ్రవణోరుధర్మే ప్రకాశ్యమానే ఋషిభిః సభాయామ్ । ఆశ్చర్యమేకం సమభూత్ తదానీం తదుచ్యతే సంశ్రృణు శౌనకో త్వమ్
సూతుడు చెప్పాడు: ఇలా నాగాశ్రవణుని సభలో ఋషులు ఈ ధర్మాన్ని వివరిస్తుండగా, ఆ సమయానికే ఒక అద్భుతమైన సంఘటన జరిగింది. ఓ శౌనకా! దాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, విను.
భక్తిః సుతౌ తౌ తరుణౌ గృహీత్వా ప్రేమైకరూపా సహసాఽవిరాసీత్ । శ్రీకృష్ణ గోవిన్ద హరే మురారే నాథేతి నామాని ముహుర్వదన్తీ
భక్తిదేవి తన ఇద్దరు యువ కుమారులను చేతిపట్టుకుని, ప్రేమరూపంగా అకస్మాత్తుగా ప్రత్యక్షమై, 'శ్రీకృష్ణా, గోవిందా, హరే, మురారే, నాథా' అనే నామాలను పదేపదే పలికింది.
తాం చాగతాం భాగవతార్థభూషాం సుచారువేషాం దదృశుః సదస్యాః । కథం ప్రవిష్టా కథమాగతేయం మధ్యే మునీనామితి తర్కయన్తః
ఆమెను భాగవతార్థాల అలంకారాలతో, అందమైన వేషంతో సభలోకి వచ్చినదిగా అందరూ చూశారు. ఈమె ఎలా లోపలికి వచ్చింది? ఎక్కడినుంచి వచ్చింది? అని మునులు ఆశ్చర్యపడ్డారు.
ఊచుః కుమారా వచనం తదానీం కథార్థతో నిశ్పతితాధునేయమ్ । ఏవం గిరః సా ససుతా నిశమ్య సనత్కుమారం నిజగాద నమ్రా
అప్పుడు కుమారులు, 'ఈమె కథా సారంనుండి ఇప్పుడు వెలువడింది' అని చెప్పారు. ఆ మాటలు విని, భక్తి తన కుమారులతో కలిసి వినయంగా సనత్కుమారుని సంబోధించింది.
భక్తిరువాచ - (ఉపేంద్రవజ్రా) భవద్భిః అద్యైవ కృతాస్మి పుష్టా కలిప్రణష్టాపి కథారసేన । క్వాహం తు తిష్ఠామ్యధునా బ్రువన్తు బ్రాహ్మా ఇదం తాం గిరమూచిరే తే
భక్తి ఇలా చెప్పింది: 'మీ అందరి వల్ల నేను నేడు పోషించబడ్డాను. కలియుగంలో నేను కనబడకుండా పోయినా, ఈ కథారసంతో బలపడాను. ఇప్పుడు నేను ఎక్కడ నివసించాలి? బ్రాహ్మణులు నాకు చెప్పాలి.' అని ఆమె అడిగింది.
(ఇంద్రవజ్రా) భక్తేషు గోవిన్దసరూపకర్త్రీ ప్రేమైకధర్త్రీ భవరోగహన్త్రీ । సా త్వం చ తిష్ఠస్వ సుధైర్యసంశ్రయా నిరంతరం వైష్ణవమానసాని
'ఓ భక్తీ! భక్తులలో నీవు గోవిందుని రూపాలను కలిగించేవాడివి, ప్రేమను నిలిపే వాడివి, సంసారవ్యాధిని పోగొట్టే వాడివి. అందువల్ల నీవు ధైర్యంగా ఎప్పుడూ వైష్ణవుల హృదయాల్లో నివసించు.'
(ఉపేంద్రవజ్రా) తతోఽపి దోషాః కలిజా ఇమే త్వాం ద్రష్టుం న శక్తాః ప్రభవోఽపి లోకే । ఏవం తదాజ్ఞావసరేఽపి భక్తిః తదా నిషణ్ణా హరిదాసచిత్తే
అందువల్ల, కలియుగ దోషాలు నిన్ను చూడలేవు, వాటి శక్తి లోకంలో ప్రభావించదు. ఆ విధంగా, ఆజ్ఞతో భక్తి హరిదాసుల హృదయాల్లో స్థిరమైంది.
(మాలినీ) సకలభువనమధ్యే నిర్ధనాస్తేఽపి ధన్యా నివసతి హృది యేషాం శ్రీహరేర్భక్తిరేకా । హరిరపి నిజలోకం సర్వథాతో విహాయ ప్రవిశతి హృది తేషాం భక్తిసూత్రోపనద్ధః
ఈ లోకాలన్నిటిలో దరిద్రులు అయినా, ఎవరి హృదయంలో శ్రీహరికి భక్తి ఒక్కటే ఉంటే వారు నిజంగా ధన్యులు. ఎందుకంటే, హరిదేవుడు తన స్వస్థలాన్ని వదిలిపెట్టి, భక్తిసూత్రంతో బంధింపబడి వారి హృదయాల్లో ప్రవేశిస్తాడు.
(వసంతతిలకా) బ్రూమోఽద్య తే కిమధికం మహమానమేవం బ్రహ్మాత్మకస్య భువి భాగవతాభిధస్య । యత్సంశ్రయాత్ నిగదితే లభతే సువక్తా శ్రోతాపి కృష్ణసమతామలమన్యధర్మైః
భూమిపై బ్రహ్మస్వరూపుడై భాగవతుడని పిలవబడే వాడి మహిమను మేము ఇంకా ఏమి చెప్పగలం? అతని ఆశ్రయంతో, అతని మాటలు చెప్పేవారికీ వినేవారికీ, ఇతర ధర్మాలతో లభించని కృష్ణసమత్వం సంపూర్ణంగా లభిస్తుంది.