శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

( అనుష్టుప్ ) ఏవం భగవతః కృష్ణాత్ లబ్ధమానా మహాత్మనః । ఆత్మానం మేనిరే స్త్రీణాం మానిన్యోఽభ్యధికం భువి

ఈ విధంగా మహాత్ముడైన శ్రీకృష్ణుని అనుగ్రహాన్ని పొందిన ఆ గర్వితమైన స్త్రీలు, భూమిపై తమకంటే అదృష్టవంతులు మరెవరూ లేరని భావించాయి.

తాసాం తత్ సౌభగమదం వీక్ష్య మానం చ కేశవః । ప్రశమాయ ప్రసాదాయ తత్రైవాన్తరధీయత

ఆ స్త్రీల అదృష్టం వల్ల కలిగిన గర్వాన్ని గమనించిన కేశవుడు, వారిలో వినయం కలిగించేందుకు, వారికి దయ చూపేందుకు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే ఏకోన్త్రింశోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు పఠించదగిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, మొదటి భాగంలో, ఇరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.

( మాలినీ ) భవభయమపహన్తుం జ్ఞానవిజ్ఞానసారం నిగమకృద్ ఉపజహ్రే భృఙ్గవద్ వేదసారమ్ । అమృతముదధితశ్చా పాయయద్ భృత్యవర్గాన్ పురుషం ఋషభమాద్యం కృష్ణసంజ్ఞం నతోఽస్మి

భవభయాన్ని తొలగించేందుకు, జ్ఞానవిజ్ఞాన సారాన్ని, వేదసారాన్ని తేనెటీగలా గ్రహించి, తన భక్తులకు అమృతాన్ని పంచిన ఆదిపురుషుడైన కృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

హరిర్దేహభృతామాత్మా స్వయం ప్రకృతిరీశ్వరః । తత్పాదమూలం శరణం యతః క్షేమో నృణామిహ

హరి అన్నవారికి ఆత్మ, స్వయంగా ప్రకృతికి అధిపతి. ఆయన పాదమూలమే మనకు ఈ లోకంలో రక్షణనిచ్చే ఆశ్రయం.

స వై ప్రియతమశ్చాత్మా యతో న భయమణ్వపి । ఇతి వేద స వై విద్వాన్ యో విద్వాన్ స గురుర్హరిః

అతడే మనకు అత్యంత ప్రియమైన ఆత్మ. ఆయనను తెలుసుకున్నవారికి ఎలాంటి భయం ఉండదు. ఇది తెలిసినవాడే నిజమైన జ్ఞాని, అలాంటి జ్ఞాని గురువు — హరిదేవుడే.

నారద ఉవాచ - ప్రశ్న ఏవం హి సఞ్ఛిన్నో భవతః పురుషర్షభ । అత్ర మే వదతో గుహ్యం నిశామయ సునిశ్చితమ్

నారదుడు చెప్పాడు — ఓ మానవులలో శ్రేష్ఠుడా! మీ ప్రశ్నకు ఈ విధంగా సమాధానం చెప్పాను. ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే ఈ రహస్య విషయాన్ని శ్రద్ధగా వినండి.

క్షుద్రం చరం సుమనసాం శరణే మిథిత్వా రక్తం షడఙ్‌ఘ్రిగణసామసు లుబ్ధకర్ణమ్ । అగ్రే వృకాన్ అసుతృపోఽవిగణయ్య యాన్తం పృష్ఠే మృగం మృగయ లుబ్ధకబాణభిన్నమ్

ఒక చిన్న జంతువు, మంచి మనసున్నవారి ఆశ్రయాన్ని వెతుకుతూ, ఆరు కాళ్లున్నవారి మధురమైన పాటలకు ఆకర్షితుడై, ముందున్న ఎప్పుడూ తృప్తిపడని నక్కలను పట్టించుకోకుండా ముందుకు పోతూ, వెనుక నుండి వేటగాడి బాణంతో గాయపడిన జింక తనను వెంబడిస్తున్నదని గమనించదు.

స త్వం విచక్ష్య మృగచేష్టితమాత్మనోఽన్తః చిత్తం నియచ్ఛ హృది కర్ణధునీం చ చిత్తే । జహ్యఙ్‌గనాశ్రమమసత్ తమయూథగాథం ప్రీణీహి హంసశరణం విరమ క్రమేణ

కాబట్టి, జింక ప్రవర్తనను గమనించి, నీవు నీ మనసును హృదయంలో నియంత్రించు. స్త్రీల సమాజాన్ని, అసత్యమైన గుంపుల పాటలను విడిచిపెట్టి, హంసాశ్రయాన్ని ఆశ్రయిస్తూ, క్రమంగా వేరుగా ఉండి, సంతృప్తిగా జీవించు.

రాజోవాచ - (అనుష్టుప్) శ్రుతమన్వీక్షితం బ్రహ్మన్ భగవాన్ యదభాషత । నైతజ్జానన్తి ఉపాధ్యాయాః కిం న బ్రూయుర్విదుర్యది

రాజు చెప్పాడు — బ్రాహ్మణా! భగవంతుడు చెప్పిన మాటలను నేను విని, ఆలోచించాను. ఉపాధ్యాయులు దీనిని తెలుసుకుంటే ఎందుకు వివరించరు?

సంశయోఽత్ర తు మే విప్ర సఞ్ఛిన్నస్తత్కృతో మహాన్ । ఋషయోఽపి హి ముహ్యన్తి యత్ర నేన్ద్రియవృత్తయః

బ్రాహ్మణా! మీ మాటల వల్ల నా గొప్ప సందేహం తొలగిపోయింది. ఇంద్రియాలు అందని విషయాల్లో మహర్షులకూ అయోమయం కలుగుతుంది.

కర్మాణ్యారభతే యేన పుమానిహ విహాయ తమ్ । అముత్రాన్యేన దేహేన జుష్టాని స యదశ్నుతే

ఈ లోకంలో మనిషి ఏ కార్యాలు చేస్తాడో, ఈ శరీరాన్ని వదిలిన తర్వాత, మరో శరీరంతో వాటి ఫలితాలను అనుభవిస్తాడు.

ఇతి వేదవిదాం వాదః శ్రూయతే తత్ర తత్ర హ । కర్మ యత్క్రియతే ప్రోక్తం పరోక్షం న ప్రకాశతే

వేదాన్ని తెలిసినవారి మధ్య ఈ వివాదం ఎక్కడికక్కడ వినిపిస్తుంది: చేయబడిన కర్మలు దాచబడి ఉంటాయని, అవి స్పష్టంగా కనిపించవని అంటారు.

నారద ఉవాచ - యేనైవారభతే కర్మ తేనైవాముత్ర తత్పుమాన్ । భుఙ్‌క్తే హి అవ్యవధానేన లిఙ్‌గేన మనసా స్వయమ్

నారదుడు చెప్పాడు — మనిషి ఏ కార్యాలు చేస్తాడో, వాటివల్లే అతడు మరొక జన్మలో, తన సూక్ష్మశరీరం, మనస్సు ద్వారా, నిరంతరం వాటి ఫలితాలను అనుభవిస్తాడు.

శయానం ఇమం ఉత్సృజ్య శ్వసన్తం పురుషో యథా । కర్మాత్మన్యాహితం భుఙ్‌క్తే తాదృశేనేతరేణ వా

ఒకవేళ మనిషి నిద్రలో ఉన్న శరీరాన్ని వదిలిపెట్టినట్టు, తన కర్మఫలితాలను అదే శరీరంతో గానీ, లేక మరొక శరీరంతో గానీ అనుభవిస్తాడు.

మమైతే మనసా యద్యద్ అసౌ అహం ఇతి బ్రువన్ । గృహ్ణీయాత్ తత్పుమాన్ రాద్ధం కర్మ యేన పునర్భవః

ఈ మనిషి 'నేను ఇదే' అని మనసుతో ఏది పట్టుకుంటాడో, వాటి ద్వారా కలిగే కర్మఫలితాలను పొందుతాడు. వాటివల్లే మళ్లీ జననం జరుగుతుంది.

యథానుమీయతే చిత్తం ఉభయైరిన్ద్రియేహితైః । ఏవం ప్రాగ్దేహజం కర్మ లక్ష్యతే చిత్తవృత్తిభిః

ఇంద్రియాల క్రియల ద్వారా మనసు ఎలా ఊహించబడుతుందో, అలాగే గత జన్మల కర్మలు మనసు ప్రవృత్తుల ద్వారా గుర్తించబడతాయి.

నానుభూతం క్వ చానేన దేహేనాదృష్టమశ్రుతమ్ । కదాచిద్ ఉపలభ్యేత యద్ రూపం యాదృగాత్మని

ఈ శరీరంతో మనం ఎన్నడూ అనుభవించలేదు, చూడలేదు, వినలేదు కూడా. అయినా, ఎప్పుడో ఒకసారి, మనలో ఉన్న ఆ స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.

తేనాస్య తాదృశం రాజన్ లిఙ్‌గినో దేహసమ్భవమ్ । శ్రద్ధత్స్వాననుభూతోఽర్థో న మనః స్ప్రష్టుమర్హతి

అందుచేత, రాజా! ఈ శరీరాన్ని ధరించిన జీవుడు అలాంటి రూపాన్ని పొందుతాడు. మనం అనుభవించని విషయాన్ని మనసు గ్రహించలేడు.

మన ఏవ మనుష్యస్య పూర్వరూపాణి శంసతి । భవిష్యతశ్చ భద్రం తే తథైవ న భవిష్యతః

మనిషికి గత జన్మల రూపాలను, భవిష్యత్తులో వచ్చే వాటిని, రానివాటిని కూడా మనసే తెలియజేస్తుంది. నీకు శుభం కలగాలి.

అదృష్టమశ్రుతం చాత్ర క్వచిత్ మనసి దృశ్యతే । యథా తథానుమన్తవ్యం దేశకాలక్రియాశ్రయమ్

ఇక్కడ, కొన్ని సందర్భాల్లో, మనం చూడని లేదా వినని విషయాలు మనసులో కనిపిస్తాయి. వాటిని దేశం, కాలం, కార్యాన్ని బట్టి ఊహించాలి.

సర్వే క్రమానురోధేన మనసీన్ద్రియగోచరాః । ఆయాన్తి బహుశో యాన్తి సర్వే సమనసో జనాః

మనసు, ఇంద్రియాలకు అందుబాటులో ఉన్న వస్తువులు అన్నీ క్రమంగా వచ్చి పోతూ ఉంటాయి. ఈ అనుభవం అందరికీ ఒకేలా ఉంటుంది.

సత్త్వైకనిష్ఠే మనసి భగవత్పార్శ్వవర్తిని । తమశ్చన్ద్రమసీవేదం ఉపరజ్యావభాసతే

మనసు పూర్తిగా సత్త్వగుణంలో స్థిరంగా ఉండి, భగవంతుడి సమీపంలో ఉన్నప్పుడు, చందమామపై నీడ పోయినట్టు, అజ్ఞానం తొలగిపోతుంది, అంతా ప్రకాశిస్తుంది.

నాహం మమేతి భావోఽయం పురుషే వ్యవధీయతే । యావద్‍బుద్ధిమనోఽక్షార్థ గుణవ్యూహో హ్యనాదిమాన్

నేను, నాది అనే భావన, బుద్ధి, మనసు, ఇంద్రియాలు, గుణాల సముదాయం కొనసాగుతున్నంత వరకు మనిషిలో కొనసాగుతుంది.

సుప్తిమూర్చ్ఛోపతాపేషు ప్రాణాయనవిఘాతతః । నేహతేఽహమితి జ్ఞానం మృత్యుప్రజ్వారయోరపి

నిద్రలో, మూర్చలో, బాధల్లో, ప్రాణాయామం ఆగినప్పుడు, మరణ వేళలో కూడా 'నేను ఉన్నాను' అనే జ్ఞానం ఉండదు.

గర్భే బాల్యేఽప్యపౌష్కల్యాద్ ఏకాదశవిధం తదా । లిఙ్‌గం న దృశ్యతే యూనః కుహ్వాం చన్ద్రమసో యథా

గర్భంలో, బాల్యంలో, పరిపక్వత లేకపోవడం వల్ల, పదకొండు విధాలైన లింగశరీరం బయటపడదు. అది కొత్త చంద్రుని దశలో కనిపించని చంద్రునిలా ఉంటుంది.

అర్థే హి అవిద్యమానేఽపి సంసృతిర్న నివర్తతే । ధ్యాయతో విషయానస్య స్వప్నేఽనర్థాగమో యథా

విషయం లేకపోయినా, సంసారం ఆగదు. మనసు విషయాలపై ధ్యానం చేస్తే, అవాస్తవమైన కలల్లోనూ అనర్థాలు వస్తాయి.

ఏవం పఞ్చవిధం లిఙ్‌గం త్రివృత్షోడశ విస్తృతమ్ । ఏష చేతనయా యుక్తో జీవ ఇత్యభిధీయతే

ఇలా, ఐదు విధాలైన లింగశరీరం, మూడు, పదహారు విధాలుగా విస్తరించి, చైతన్యంతో కలిసినప్పుడు దానిని జీవుడు అంటారు.