శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అన్తర్గృహగతాః కాశ్చిద్ గోప్యోఽలబ్ధవినిర్గమాః । కృష్ణం తద్‍భావనాయుక్తా దధ్యుర్మీలితలోచనాః

కొంతమంది గోపికలు ఇంట్లోనే ఉండిపోయారు, బయటకు రావడం వీలుకాలేదు. వారు కృష్ణుని ధ్యానంలో మునిగి, కన్నులు మూసుకుని ఆయనను మనస్సులో తలచారు.

దుఃసహప్రేష్ఠవిరహ తీవ్రతాపధుతాశుభాః । ధ్యానప్రాప్తాచ్యుతాశ్లేష నిర్వృత్యా క్షీణమఙ్‌గలాః

తమ ప్రియుడి విడిపోవడం వల్ల తట్టుకోలేని బాధతో బాధపడుతూ, ఆ తీవ్రమైన బాధల వల్ల వారి దురదృష్టం అంతా తొలగిపోయింది. ధ్యానం ద్వారా అచ్యుతునితో ఏకత్వాన్ని పొందిన ఆనందంతో వారి అశుభాలు అంతా పోయాయి.

తమేవ పరమాత్మానం జారబుద్ధ్యాపి సఙ్‌గతాః । జహుర్గుణమయం దేహం సద్యః ప్రక్షీణబన్ధనాః

పరమాత్మునితో ప్రణయ భావంతో కలిసిన వారు, ఆ క్షణంలోనే గుణమయమైన ఈ శరీరాన్ని వదిలి, బంధనాలన్నీ విడిపోయారు.

శ్రీపరీక్షిదువాచ - కృష్ణం విదుః పరం కాన్తం న తు బ్రహ్మతయా మునే । గుణప్రవాహోపరమః తాసాం గుణధియాం కథమ్

శ్రీపరిక్షిత్ అడిగాడు – మునీశ్వరా! వ్రజస్త్రీలు కృష్ణుని పరమ ప్రియుడిగా మాత్రమే తెలుసు, బ్రహ్మంగా కాదు. గుణాలపై మనస్సు పెట్టినవారికి గుణ ప్రవాహం ఎలా ఆగిపోతుంది?

శ్రీశుక ఉవాచ - ఉక్తం పురస్తాద్ ఏతత్తే చైద్యః సిద్ధిం యథా గతః । ద్విషన్నపి హృషీకేశం కిముతాధోక్షజప్రియాః

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు – ఇదంతా నీకు ముందే వివరించాను. చేదియుడు అయిన శిశుపాలుడే యోగాన్ని పొందినట్టు చెప్పాను. హృషీకేశుని ద్వేషించినవాడు కూడా ముక్తి పొందితే, అధోక్షజుని ప్రియమైనవారికి మరింతగా కలుగుతుంది కదా!

నృణాం నిఃశ్రేయసార్థాయ వ్యక్తిర్భగవతో నృప । అవ్యయస్యాప్రమేయస్య నిర్గుణస్య గుణాత్మనః

ప్రజల శ్రేయస్సు కోసం, రాజా! నశించని, కొలవలేని, గుణాలకు అతీతుడైన, అయినా గుణాలకు ఆత్మ అయిన భగవంతుడు స్వయంగా అవతరిస్తాడు.

కామం క్రోధం భయం స్నేహం ఐక్యం సౌహృదమేవ చ । నిత్యం హరౌ విదధతో యాన్తి తన్మయతాం హి తే

ఎవరైనా తమ కోరిక, కోపం, భయం, స్నేహం, ఏకత్వం, మైత్రీ—ఇవి అన్నీ ఎప్పుడూ హరిలోనే పెట్టినవారు, వారు ఆయనలోనే లీనమవుతారు.

న చైవం విస్మయః కార్యో భవతా భగవత్యజే । యోగేశ్వరేశ్వరే కృష్ణే యత ఏతద్ విముచ్యతే

కాబట్టి, భగవంతుడైన, యోగేశ్వరులకూ అధిపతియైన కృష్ణుని వల్లే ఈ ముక్తి కలుగుతుంది. అందువల్ల దీనికి ఆశ్చర్యపడవద్దు.

తా దృష్ట్వాన్తికమాయాతా భగవాన్ వ్రజయోషితః । అవదద్ వదతాం శ్రేష్ఠో వాచః పేశైర్విమోహయన్

వ్రజస్త్రీలు తన దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు, వాగ్ముల్లో శ్రేష్ఠుడైన భగవంతుడు, మాయాజాలపు మధురమైన మాటలతో వారి మనసులను మోహింపజేశాడు.

శ్రీభగవానువాచ - స్వాగతం వో మహాభాగాః ప్రియం కిం కరవాణి వః । వ్రజస్యానామయం కచ్చిద్ బ్రూతాగమనకారణమ్

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు – మీకు స్వాగతం, మహాభాగ్యవంతులారా! మీకోసం నేను ఏమి చేయాలి? వ్రజలో అంతా బాగున్నదా? మీరు ఎందుకు వచ్చారో చెప్పండి.

రజన్యేషా ఘోరరూపా ఘోరసత్త్వనిషేవితా । ప్రతియాత వ్రజం నేహ స్థేయం స్త్రీభిః సుమధ్యమాః

ఈ రాత్రి భయంకరమైన రూపంలో ఉంది, భయంకరమైన జంతువులు తిరుగుతున్నాయి. సుమధ్యమలారా! ఇక్కడ ఉండకండి, వెంటనే వ్రజకు తిరిగి వెళ్ళండి.

మాతరః పితరః పుత్రా భ్రాతరః పతయశ్చ వః । విచిన్వన్తి హ్యపశ్యన్తో మా కృఢ్వం బన్ధుసాధ్వసమ్

మీ తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, అన్నదమ్ములు, భర్తలు—అందరూ మిమ్మల్ని వెతుకుతున్నారు, కనుగొనలేక బాధపడుతున్నారు. బంధువులకు బాధ కలిగించకండి.

దృష్టం వనం కుసుమితం రాకేశ కరరఞ్జితమ్ । యమునా అనిలలీలైజత్ తరుపల్లవశోభితమ్

మీరు పుష్పాలతో అలంకరించబడిన అడవిని, చంద్రుని కాంతితో ప్రకాశించిన దృశ్యాన్ని, యమునా తీరాన్ని, గాలిలో ఆడుతున్న చెట్ల కొమ్మల అందాన్ని చూశారు.

తద్ యాత మా చిరం గోష్ఠం శుశ్రూషధ్వం పతీన్ సతీః । క్రన్దన్తి వత్సా బాలాశ్చ తాన్ పాయయత దుహ్యత

ఇప్పుడు ఆలస్యం చేయకండి, వెంటనే గోపగ్రామానికి వెళ్ళి, భర్తలకు సేవ చేయండి. పిల్లలు, దూడలు ఏడుస్తున్నాయి—వెళ్ళి వాటిని పాలించండి, పాలను దోయండి.

అథవా మదభిస్నేహాద్ భవత్యో యన్త్రితాశయాః । ఆగతా హ్యుపపన్నం వః ప్రీయన్తే మయి జన్తవః

లేదా, నాపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమ వల్ల మీరు ఇక్కడికి వచ్చారేమో. ఇది సహజమే, ఎందుకంటే అన్ని జీవులు నన్ను ఆకర్షించబడతారు.

భర్తుః శుశ్రూషణం స్త్రీణాం పరో ధర్మో హ్యమాయయా । తద్‍బన్ధూనాం చ కల్యాణః ప్రజానాం చానుపోషణమ్

స్త్రీలకు భర్తకు నిజాయితీగా సేవ చేయడం, బంధువులను ఆదరించడం, పిల్లలను పోషించడం—ఇవి గొప్ప ధర్మాలు.

దుఃశీలో దుర్భగో వృద్ధో జడో రోగ్యధనోఽపి వా । పతిః స్త్రీభిర్న హాతవ్యో లోకేప్సుభిరపాతకీ

భర్త దురాచారి అయినా, దురదృష్టవంతుడైనా, వృద్ధుడైనా, మూర్ఖుడైనా, రోగిగానో, దరిద్రుడైనా—ఈ లోకంలో పుణ్యాన్ని కోరే స్త్రీలు భర్తను వదిలిపెట్టకూడదు.

అస్వర్గ్యమయశస్యం చ ఫల్గు కృచ్ఛ్రం భయావహమ్ । జుగుప్సితం చ సర్వత్ర హ్యౌపపత్యం కులస్త్రియః

కుటుంబస్త్రీలకు భర్త కాకుండా వేరొకరితో కలవడం వల్ల స్వర్గం రాదు, అపఖ్యాతి వస్తుంది, తక్కువ ఫలితాలు, కష్టాలు, భయం కలుగుతాయి—ఇది ఎక్కడైనా నిందించబడే పని.

శ్రవణాద్ దర్శనాద్ ధ్యానాద్ మయి భావోఽనుకీర్తనాత్ । న తథా సన్నికర్షేణ ప్రతియాత తతో గృహాన్

నన్ను గురించి వినడం, చూడడం, ధ్యానం చేయడం, నన్ను గురించి పాడడం—ఇవి భక్తిని కలిగిస్తాయి. కేవలం దగ్గరగా ఉండటం వల్ల అంతగా కాదు. అందువల్ల మీ ఇళ్లకు తిరిగి వెళ్ళండి.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇతి విప్రియమాకర్ణ్య గోప్యో గోవిన్దభాషితమ్ । విషణ్ణా భగ్నసఙ్‌కల్పాః చిన్తామాపుర్దురత్యయామ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — గోవిందుడు చెప్పిన కఠినమైన మాటలు విని, ఆ గోపికలు తీవ్రంగా బాధపడి, తమ ఆశలు చెల్లిపోయినవిగా భావించి, దుఃఖంలో మునిగిపోయారు.

( వసంతతిలకా ) కృత్వా ముఖాన్యవ శుచః శ్వసనేన శుష్యద్ బిమ్బాధరాణి చరణేన భువః లిఖన్త్యః । అస్రైరుపాత్తమషిభిః కుచకుఙ్‌కుమాని తస్థుర్మృజన్త్య ఉరుదుఃఖభరాః స్మ తూష్ణీమ్ ప్రేష్ఠం ప్రియేతరమివ ప్రతిభాషమాణం కృష్ణం తదర్థవినివర్తితసర్వకామాః । నేత్రే విమృజ్య రుదితోపహతే స్మ కిఞ్చిత్ సంరమ్భగద్‍గదగిరోఽబ్రువతానురక్తాః

శ్రీగోప్య ఊచుః । మైవం విభోఽర్హతి భవాన్ గదితుం నృశంసం సన్త్యజ్య సర్వవిషయాంస్తవ పాదమూలమ్ । భక్తా భజస్వ దురవగ్రహ మా త్యజాస్మాన్ దేవో యథాఽఽదిపురుషో భజతే ముముక్షూన్

గోపికలు ఇలా అన్నారు — ప్రభూ! మీరు ఇంత కఠినంగా మాట్లాడడం మాకు తగదు. మేము అన్నీ వదిలేసి మీ పాదాల వద్దకు వచ్చాము. భక్తులను ఆదరించండి, మమ్మల్ని నిరాకరించవద్దు. ముక్తిని కోరేవారిని ఆదిపురుషుడు ఎలా వదిలిపెట్టడు, అలాగే మమ్మల్ని కూడా వదలవద్దు.

యత్పత్యపత్యసుహృదాం అనువృత్తిరఙ్‌గ స్త్రీణాం స్వధర్మ ఇతి ధర్మవిదా త్వయోక్తమ్ । అస్త్వేవమేతదుపదేశపదే త్వయీశే ప్రేష్ఠో భవాంస్తనుభృతాం కిల బన్ధురాత్మా

మీరు ధర్మాన్ని తెలిసినవారు. భార్యలు భర్త, పిల్లలు, మిత్రులకు సేవచేయడం ధర్మమని మీరు చెప్పారు. అది నిజమే. కానీ ప్రభూ! భూతమంతటికీ మీరు ప్రియమైనవారు, మిత్రుడు, ఆత్మ. అందుకే మేము మీకే మనసు పెట్టాము.

కుర్వన్తి హి త్వయి రతిం కుశలాః స్వ ఆత్మన్ నిత్యప్రియే పతిసుతాదిభిరార్తిదైః కిమ్ । తన్నః ప్రసీద పరమేశ్వర మా స్మ ఛిన్ద్యా ఆశాం ధృతాం త్వయి చిరాదరవిన్దనేత్ర

బుద్ధిమంతులు నిత్యంగా ప్రియమైన మీలోనే ప్రేమ పెడతారు. బాధలు కలిగించే భర్తలు, పిల్లలు, ఇతరులు మనకు అవసరమా? కనుక పరమేశ్వరా! పద్మనయనా! మేము మీపై పెట్టుకున్న ఆశను విరిచేయకండి. మమ్మల్ని కరుణించండి.

చిత్తం సుఖేన భవతాపహృతం గృహేషు యన్నిర్విశత్యుత కరావపి గృహ్యకృత్యే । పాదౌ పదం న చలతస్తవ పాదమూలాద్ యామః కథం వ్రజమథో కరవామ కిం వా

ప్రభూ! మీరు మనసును సంతోషంగా ఆకర్షించడంతో, అది ఇల్లు వైపు తిరిగి పోదు. చేతులు గృహకార్యాల్లో నిమగ్నం కావు. పాదాలు మీ పాదాలనుండి కదలవు. అలాంటప్పుడు మేము వ్రజకు ఎలా వెళ్ళగలం? ఇంకేమి చేయగలం?

సిఞ్చాఙ్‌గ నస్త్వదధరామృతపూరకేణ హాసావలోకకలగీతజహృచ్ఛయాగ్నిమ్ । నో చేద్ వయం విరహజాగ్ని ఉపయుక్తదేహా ధ్యానేన యామ పదయోః పదవీం సఖే తే

ప్రియమైనవా! మీ పెదవుల అమృతంతో, నవ్వుతో, చూపుతో, మధురమైన పాటలతో మమ్మల్ని తడిపించు. లేకపోతే, వేరుపాటు బాధలో మునిగి, ఈ శరీరాన్ని వదిలేసి, ధ్యానంలో నీ పాదాలవైపు చేరిపోతాము.

యర్హ్యమ్బుజాక్ష తవ పాదతలం రమాయా దత్తక్షణం క్వచిదరణ్యజనప్రియస్య । అస్ప్రాక్ష్మ తత్ప్రభృతి నాన్యసమక్షమఙ్గ స్థాతుం త్వయాభిరమితా బత పారయామః

పద్మనయనా! రమాదేవికి కొంతసేపు మాత్రమే లభించిన నీ పాదాలను మేము ఒకసారి తాకినప్పటి నుండి, మేము ఇంకెవరినీ చూడలేకపోతున్నాము. నీ ప్రేమలో మునిగిపోయాము.

శ్రీర్యత్పదామ్బుజరజశ్చకమే తులస్యా లబ్ధ్వాపి వక్షసి పదం కిల భృత్యజుష్టమ్ । యస్యాః స్వవీక్షణ కృతేఽన్యసురప్రయాసః తద్వద్ వయం చ తవ పాదరజః ప్రపన్నాః

లక్ష్మీదేవి నీ పాదధూళిని కోరింది. ఆమె నీ వక్షస్సుపై స్థానం పొందినా, సేవకుల ద్వారా సేవించబడినా, ఆ ధూళికోసం ఆశపడ్డది. నీ దృష్టికోసం ఇతర దేవతలు కూడా ప్రయత్నిస్తారు. అలాగే మేము కూడా నీ పాదధూళిలో శరణు పొందాము.

తన్నః ప్రసీద వృజినార్దన తేఽన్ఘ్రిమూలం ప్రాప్తా విసృజ్య వసతీస్త్వదుపాసనాశాః । త్వత్సున్దరస్మిత నిరీక్షణతీవ్రకామ తప్తాత్మనాం పురుషభూషణ దేహి దాస్యమ్

కాబట్టి, బాధలను తొలగించే వాడా! మేము ఇల్లును వదిలి, నీ పాదాల సేవకై వచ్చాము. నీ అందమైన నవ్వు, చూపు కోసం మనసు తపిస్తోంది. పురుషోత్తమా! మాకు నీ దాస్యాన్ని అనుగ్రహించు.