శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

పురానేన వ్రజపతే సాధవో దస్యుపీడితాః । అరాజకే రక్ష్యమాణా జిగ్యుర్దస్యూన్సమేధితాః

పూర్వం, వ్రజపతీ! రాజు లేని దేశంలో దొంగలు బాధించినప్పుడు, సద్గుణులు ఇతని రక్షణతో ఐక్యంగా దొంగలను జయించారు.

య ఏతస్మిన్ మహాభాగాః ప్రీతిం కుర్వన్తి మానవాః । నారయోఽభిభవన్త్యేతాన్ విష్ణుపక్షానివాసురాః

ఈ మహాభాగ్యవంతులు దీనిపై ప్రేమ పెంచుకున్నప్పుడు, వారికి దురదృష్టాలు దగ్గరపడవు; విష్ణువు రక్షణలో ఉన్నవారిని రాక్షసులు ఎలా జయించలేకపోతారో, అలాగే వీరిని కష్టాలు అధిగమించలేవు.

తస్మాన్ నన్ద కుమారోఽయం నారాయణసమో గుణైః । శ్రియా కీర్త్యానుభావేన తత్కర్మసు న విస్మయః

కాబట్టి, నందుని కుమారుడు లక్షణాలలో, ఐశ్వర్యంలో, కీర్తిలో, ప్రభావంలో నారాయణునితో సమానుడు. అందువల్ల ఆయన చేసే కార్యాలలో ఆశ్చర్యం ఏమీలేదు.

ఇత్యద్ధా మాం సమాదిశ్య గర్గే చ స్వగృహం గతే । మన్యే నారాయణస్యాంశం కృష్ణం అక్లిష్టకారిణమ్

ఇలా నన్ను నేరుగా ఉపదేశించి, గర్గుడు తన ఇంటికి వెళ్లిన తరువాత, కష్టములేకుండా కార్యాలు చేసే కృష్ణుడు నారాయణుని భాగమని నేను భావిస్తున్నాను.

ఇతి నన్దవచః శ్రుత్వా గర్గగీతం వ్రజౌకసః । దృష్టశ్రుతానుభావాస్తే కృష్ణస్యామితతేజసః । ముదితా నన్దమానర్చుః కృష్ణం చ గతవిస్మయాః

నందుని మాటలు, గర్గుని గానం విని, వ్రజవాసులు కృష్ణుని అపారమైన తేజస్సును చూచి, విని, ఆనందంతో నందుని, కృష్ణుని గౌరవించారు; ఆశ్చర్యం లేకుండా సంతోషించారు.

( శార్దూలవిక్రీడిత ) దేవే వర్షతి యజ్ఞవిప్లవరుషా వజ్రాస్మవర్షానిలైః । సీదత్పాలపశుస్త్రి ఆత్మశరణం దృష్ట్వానుకమ్ప్యుత్స్మయన్ । ఉత్పాట్యైకకరేణ శైలమబలో లీలోచ్ఛిలీన్ధ్రం యథా । బిభ్రద్ గోష్ఠమపాన్మహేన్ద్రమదభిత్ ప్రీయాన్న ఇన్ద్రో గవామ్

ఇంద్రుడు యజ్ఞం భంగపర్చిన కోపంతో వర్షం, ముంచు గాలి, ఉరుములతో వర్షించగా, పశుపాలకులు, పశువులు కష్టపడుతుండగా, కృష్ణుడు దయతో చిరునవ్వుతో వారిని చూసి, ఒక చేతితో కొండను పిల్లాడు బొమ్మను ఎత్తినట్టు ఎత్తి, అందరినీ రక్షించాడు. అలా మహేంద్రుడు, తన గొప్పతనంతో గర్వపడినా, ఆ పశువులపై సంతోషించలేదు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే షడ్‌వింశోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పరమహంసులకు అతి ప్రియమైన దశమ స్కంధంలోని ముందర భాగంలో ఇరవై ఆరవ అధ్యాయం ముగిసింది.

సన్తోఽనపేక్షా మచ్చిత్తాః ప్రశాన్తాః సమదర్శినః । నిర్మమా నిరహఙ్కారా నిర్ద్వన్ద్వా నిష్పరిగ్రహాః

సద్గురులు ఎటువంటి ఆశలు లేకుండా, నా ధ్యానంలో లీనమై, ప్రశాంతంగా, సమదృష్టితో, స్వార్థం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా, ద్వంద్వాలు తాకకుండా, లోభం లేకుండా ఉంటారు.

తేషు నిత్యం మహాభాగ మహాభాగేషు మత్కథాః । సమ్భవన్తి హితా నృణాం జుషతాం ప్రపునన్త్యఘమ్

ఓ మహాభాగ, అలాంటి మహాభాగ్యవంతుల మధ్య నా కథలు ఎప్పుడూ పుట్టుకొస్తాయి. వాటిని ప్రేమతో వినేవారిని అవి పాపాలనుండి శుద్ధి చేస్తాయి.

తా యే శ్రృణ్వన్తి గాయన్తి హ్యనుమోదన్తి చాదృతాః । మత్పరాః శ్రద్దధానాశ్చ భక్తిం విన్దన్తి తే మయి

వాటిని శ్రద్ధతో వినేవారు, పాడేవారు, ఆనందించి ఆమోదించేవారు, నన్ను లక్ష్యంగా పెట్టుకుని భక్తితో ఉండేవారు, నా మీద భక్తిని పొందుతారు.

భక్తిం లబ్ధవతః సాధోః కిమన్యద్ అవశిష్యతే । మయ్యనన్తగుణే బ్రహ్మణ్యానన్దానుభవాత్మని

భక్తిని పొందిన సద్గురువుకు ఇంకేమీ మిగలదు? ఎందుకంటే, అనంతమైన గుణాలున్న నాలో, బ్రహ్మానందాన్ని అనుభవిస్తూ ఉంటాడు కాబట్టి.

యథోపశ్రయమాణస్య భగవన్తం విభావసుమ్ । శీతం భయం తమోఽప్యేతి సాధూన్ సంసేవతస్తథా

ఎలా ఒకడు అగ్నిని ఆశ్రయిస్తే చలి, భయం, చీకటి పోతాయో, అలాగే సద్గురువులను సేవించేవారికి కూడా అవి తొలగిపోతాయి.

నిమజ్జ్యోన్మజ్జతాం ఘోరే భవాబ్ధౌ పరమాయనమ్ । సన్తో బ్రహ్మవిదః శాన్తా నౌర్దృఢేవాప్సు మజ్జతామ్

ఈ భయంకరమైన సంసార సముద్రంలో మునిగిపోతూ, పైకి వచ్చేవారికి, బ్రహ్మాన్ని తెలిసిన ప్రశాంతమైన సద్గురువులు, నీటిలో మునిగినవారికి బలమైన నౌకలా ఉంటారు.

అన్నం హి ప్రాణినాం ప్రాణ ఆర్తానాం శరణం త్వహమ్ । ధర్మో విత్తం నృణాం ప్రేత్య సన్తోఽర్వాగ్ బిభ్యతోఽరణమ్

ఆహారం ప్రాణులకు ప్రాణం; బాధపడేవారికి నేను ఆశ్రయం; మరణానంతరం ధర్మమే ధనం; భయపడే వారికి ఈ లోకంలో సద్గురువులే రక్షణ.

సన్తో దిశన్తి చక్షూంషి బహిరర్కః సముత్థితః । దేవతా బాన్ధవాః సన్తః సన్త ఆత్మాహమేవ చ

సద్గురువులు వెలుగును చూపిస్తారు, వెలుపల ఉదయించే సూర్యుడు లాగా. దేవతలు, బంధువులు, సద్గురువులు, నేనూ — వీరందరూ సద్గురువులే.

వైతసేనస్తతోఽప్యేవమ్ ఉర్వశ్యా లోకనిస్పృహః । ముక్తసఙ్గో మహీమేతమ్ ఆత్మారామశ్చచార హ

వైతసేనుడు, ఉర్వశిని పొందిన తరువాత కూడా, లోకాలకు ఆసక్తి లేకుండా, బంధాలు లేకుండా, తనలో తానే ఆనందిస్తూ, ఈ భూమిపై సంచరించాడు.

మృదుత్వం కఠినత్వం చ శైత్యముష్ణత్వమేవ చ । ఏతత్స్పర్శస్య స్పర్శత్వం తన్మాత్రత్వం నభస్వతః

మృదుత్వం, కఠినత్వం, చలనం, వేడి — ఇవన్నీ స్పర్శ లక్షణాలు. ఇవి వాయువు యొక్క సూక్ష్మ స్వభావాలు.

చాలనం వ్యూహనం ప్రాప్తిః నేతృత్వం ద్రవ్యశబ్దయోః । సర్వేన్ద్రియాణాం ఆత్మత్వం వాయోః కర్మాభిలక్షణమ్

కదలిక, సమీకరణ, పొందడం, వస్తువులకు, శబ్దాలకు నాయకత్వం, అన్ని ఇంద్రియాలకు ఆధారం — ఇవన్నీ వాయువు యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు.

వాయోశ్చ స్పర్శతన్మాత్రాద్ రూపం దైవేరితాదభూత్ । సముత్థితం తతస్తేజః చక్షూ రూపోపలమ్భనమ్

వాయువు యొక్క స్పర్శ లక్షణం వల్ల, దైవశక్తితో రూపం పుట్టింది. ఆ తరువాత తేజస్సు ఏర్పడి, కంటికి రూపాన్ని గ్రహించే శక్తి వచ్చింది.

ద్రవ్యాకృతిత్వం గుణతా వ్యక్తిసంస్థాత్వమేవ చ । తేజస్త్వం తేజసః సాధ్వి రూపమాత్రస్య వృత్తయః

ద్రవ్యంగా ఉండడం, లక్షణంగా ఉండడం, వ్యక్తిగా ఉండడం — ఇవన్నీ శుద్ధమైన రూపానికి, అగ్నికి సంబంధించిన లక్షణాలు, ఓ సద్గుణవంతురాలా.

ద్యోతనం పచనం పానం అదనం హిమమర్దనమ్ । తేజసో వృత్తయస్త్వేతాః శోషణం క్షుత్తృడేవ చ

ప్రకాశించడం, వండడం, వేడి చేయడం, కాల్చడం, చలిని తొలగించడం — ఇవన్నీ అగ్నికి సంబంధించిన పనులు. అలాగే ఎండబెట్టడం, ఆకలి, దాహం కలిగించడమూ దీనివల్ల కలుగుతాయి.

రూపమాత్రాద్ వికుర్వాణాత్ తేజసో దైవచోదితాత్ । రసమాత్రం అభూత్ తస్మాత్ అమ్భో జిహ్వా రసగ్రహః

శుద్ధమైన రూపం అగ్ని ద్వారా, దైవశక్తి ప్రేరణతో మార్పు చెంది, రుచి కలిగింది. ఆ రుచితో నీరు, ఆ నీటి ద్వారా రుచి గ్రహించే జిహ్వా పుట్టింది.

కషాయో మధురస్తిక్తః కట్వమ్ల ఇతి నైకధా । భౌతికానాం వికారేణ రస ఏకో విభిద్యతే

తూర్పు, మధురం, చేదు, మసాలా, పులుపు — ఇలా భౌతిక పదార్థాల మార్పుల వల్ల ఒక్కటైన రుచి అనేక విధాలుగా విడిపోతుంది.

క్లేదనం పిణ్డనం తృప్తిః ప్రాణనాప్యాయనోన్దనమ్ । తాపాపనోదో భూయస్త్వం అమ్భసో వృత్తయస్త్విమాః

తడిపించడం, గట్టిపరచడం, తృప్తి కలిగించడం, ప్రాణానికి ఆధారం, పోషణ, ఆనందం, వేడిని తగ్గించడం, సమృద్ధిగా ఉండడం — ఇవన్నీ నీటి లక్షణాలు.

రసమాత్రాద్ వికుర్వాణాత్ అమ్భసో దైవచోదితాత్ । గన్ధమాత్రం అభూత్ తస్మాత్ పృథ్వీ ఘ్రాణస్తు గన్ధగః

శుద్ధమైన రుచి నీటి ద్వారా, దైవశక్తి ప్రేరణతో మార్పు చెంది, శుద్ధమైన వాసన కలిగింది. ఆ వాసనతో భూమి, ఆ భూమితో వాసనను గ్రహించే ముక్కు పుట్టింది.

కరమ్భపూతిసౌరభ్య శాన్తోగ్రామ్లాదిభిః పృథక్ । ద్రవ్యావయవవైషమ్యాద్ గన్ధ ఏకో విభిద్యతే

విభిన్న పదార్థాల కలయిక వల్ల ఒక్కటైన వాసన భూమి, పాడుబడినది, సుగంధం, మృదువైనది, బలమైనది, పులుపు వంటి అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తుంది.

భావనం బ్రహ్మణః స్థానం ధారణం సద్విశేషణమ్ । సర్వసత్త్వగుణోద్‍భేదః పృథివీవృత్తిలక్షణమ్

రూపాల ఏర్పాటుకు ఆధారం, పరమాత్మకు నివాసం, నిలుపుదల, నిజమైన ప్రత్యేకత, అన్ని జీవుల గుణాల ప్రబలత — ఇవన్నీ భూమికి లక్షణాలు.

నభోగుణవిశేషోఽర్థో యస్య తచ్ఛ్రోత్రముచ్యతే । వాయోర్గుణవిశేషోఽర్థో యస్య తత్స్పర్శనం విదుః

ఆకాశ లక్షణాన్ని గ్రహించేది చెవికి సంబంధించిన శ్రవణం. గాలి లక్షణాన్ని గ్రహించేది తాకే ఇంద్రియానికి సంబంధించిన స్పర్శం.

తేజోగుణవిశేషోఽర్థో యస్య తచ్చక్షురుచ్యతే । అమ్భోగుణవిశేషోఽర్థో యస్య తద్రసనం విదుః । భూమేర్గుణవిశేషోఽర్థో యస్య స ఘ్రాణ ఉచ్యతే

అగ్ని లక్షణాన్ని గ్రహించేది కంటికి సంబంధించిన దృష్టి. నీటి లక్షణాన్ని గ్రహించేది నాలుకకు సంబంధించిన రుచి. భూమి లక్షణాన్ని గ్రహించేది ముక్కుకు సంబంధించిన వాసన.