క్వచిచ్చ శోచతీం జాయాం అను శోచతి దీనవత్ । అను హృష్యతి హృష్యన్త్యాం ముదితామను మోదతే
ఎప్పుడైనా భార్య దుఃఖిస్తే, అతడూ ఆమెతో పాటు దుఃఖించేవాడు. ఆమె ఆనందపడితే, అతడూ ఆమెతో కలిసి ఆనందిస్తాడు.
విప్రలబ్ధో మహిష్యైవం సర్వప్రకృతివఞ్చితః । నేచ్ఛన్ అనుకరోత్యజ్ఞః క్లైబ్యాత్ క్రీడామృగో యథా
ఇలా భార్య చేత మోసపోయి, అన్ని స్వభావాల వల్ల మోసపోయి, ఇష్టపడకపోయినా, అజ్ఞానంతో, బలహీనతతో, ఆటపాటల జంతువులా ఆమెను అనుకరిస్తూ ఉంటాడు.
శ్రీకృష్ణస్య అలౌకికం ప్రభావం దృష్ట్వా చకితాన్ గోపాన ప్రతి నన్దస్య గర్గోక్తికథనమ్ శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఏవంవిధాని కర్మాణి గోపాః కృష్ణస్య వీక్ష్య తే । అతద్వీర్యవిదః ప్రోచుః సమభ్యేత్య సువిస్మితాః
శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: కృష్ణుని అద్భుతమైన కార్యాలను చూసి, గోపకులు ఆశ్చర్యంతో నందుని దగ్గరకు వచ్చి, గర్గుడు చెప్పిన మాటలను గుర్తు చేసుకుంటూ మాట్లాడారు.
బాలకస్య యదేతాని కర్మాణి అతి అద్భుతాని వై । కథమర్హత్యసౌ జన్మ గ్రామ్యేష్వాత్మజుగుప్సితమ్
వారు ఇలా అన్నారు: ఈ బాలుడు చేసే పనులు నిజంగా ఆశ్చర్యకరంగా ఉన్నాయి. ఇలాంటి వాడు గ్రామంలో పుట్టడం ఎలా సాధ్యమవుతుంది? ఇక్కడ పుట్టిన పిల్లలను సాధారణంగా ఎవ్వరూ ఇష్టపడరు కదా!
యః సప్తహాయనో బాలః కరేణైకేన లీలయా । కథం బిభ్రద్ గిరివరం పుష్కరం గజరాడివ
ఏడు రోజులు మాత్రమే ఉన్న ఈ చిన్నవాడు, ఒక చేతితో ఆడుకుంటూ పెద్ద కొండను ఎత్తిపట్టాడు. అది ఏనుగు రాజు తామరను తేలికగా ఎత్తినట్లే ఉంది.
తోకేనామీలితాక్షేణ పూతనాయా మహౌజసః । పీతః స్తనః సహ ప్రాణైః కాలేనేవ వయస్తనోః
పిల్లలా కళ్లను మూసుకున్నట్టుగా పెట్టి, మహాశక్తి గల పూతన తన పాలతో పాటు ఆమె ప్రాణాలను కూడా తాగేసాడు. అది కాలం మన వయస్సును తినేసినట్టు.
హిన్వతోఽధః శయానస్య మాస్యస్య చరణావుదక్ । అనోఽపతద్ విపర్యస్తం రుదతః ప్రపదాహతమ్
కింద పడుకుని ఉండగా, ఏడ్చుతూ కాలితో బండిని తన్నాడు. దాంతో చక్రం తలక్రిందుగా పడిపోయింది.
ఏకహాయన ఆసీనో హ్రియమాణో విహాయసా । దైత్యేన యస్తృణావర్త మహన్ కణ్ఠగ్రహాతురమ్
ఒక సంవత్సరం వయస్సులో ఉన్నప్పుడు, తృణావర్త అనే రాక్షసుడు మెడ పట్టుకుని ఆకాశంలోకి ఎత్తుకెళ్లినా, ఆ పెద్ద కష్టాన్ని కూడా అతడు జయించాడు.
క్వచిద్ హైయఙ్గవస్తైన్యే మాత్రా బద్ధ ఉలూఖలే । గచ్ఛన్ అర్జునయోర్మధ్యే బాహుభ్యాం తావపాతయత్
ఒకసారి వెన్న దొంగిలించాడని తల్లి ఉలూఖలానికి కట్టేసింది. అప్పుడు అతడు రెండు అర్జున వృక్షాల మధ్యన నడిచి, తన చేతులతో వాటిని కూల్చేశాడు.
వనే సఞ్చారయన్ వత్సాన్ సరామో బాలకైర్వృతః । హన్తుకామం బకం దోర్భ్యాం ముఖతోఽరిమపాటయత్
అడవిలో, ఇతర పిల్లలతో కలిసి దూడలను కాపాడుతూ, బకాసురుడు తనను చంపాలని వచ్చాడు. కాని అతడు తన చేతులతో బకాసురుని నోటిని చీల్చేశాడు.
వత్సేషు వత్సరూపేణ ప్రవిశన్తం జిఘాంసయా । హత్వా న్యపాతయత్తేన కపిత్థాని చ లీలయా
ఒకసారి దూడ రూపంలో వచ్చిన రాక్షసుడు దూడల మధ్యకి వచ్చి తనను చంపాలని చూశాడు. కానీ అతడు ఆ రాక్షసుని చంపి, ఆ kapittha పండ్లను కూడా సరదాగా కూల్చేశాడు.
హత్వా రాసభదైతేయం తద్బన్ధూంశ్చ బలాన్వితః । చక్రే తాలవనం క్షేమం పరిపక్వ ఫలాన్వితమ్
ఆ రాసభ రాక్షసుని, అతని బలమైన తోడుళ్లను చంపి, తాళ వనాన్ని సురక్షితంగా చేసి, పండిన తాళపండ్లతో నింపాడు.
ప్రలమ్బం ఘాతయిత్వోగ్రం బలేన బలశాలినా । అమోచయద్ వ్రజపశూన్ గోపాంశ్చారణ్యవహ్నితః
తన బలంతో ఉగ్రమైన ప్రలంబాసురుని సంహరించి, అడవిలో అగ్నిలో చిక్కుకున్న గోపలు, పశువులను విడిపించాడు.
ఆశీవిషతమాహీన్ద్రం దమిత్వా విమదం హ్రదాత్ । ప్రసహ్యోద్వాస్య యమునాం చక్రేఽసౌ నిర్విషోదకామ్
పెద్ద పాము రాజును గర్వం లేకుండా చేసి, ఆ సరస్సు నుంచి తరిమేశాడు. దాంతో యమునా నది నీరు విషం లేకుండా అయింది.
దుస్త్యజశ్చానురాగోఽస్మిన్ సర్వేషాం నో వ్రజౌకసామ్ । నన్ద తే తనయేఽస్మాసు తస్యాప్యౌత్పత్తికః కథమ్
వ్రజవాసులందరికీ ఈ బాలుడిపై విడిచిపెట్టలేని ప్రేమ ఉంది. నందా, నీ కుమారునిపై మనకు ఇలాంటి సహజమైన ప్రేమ ఎలా కలిగింది?
క్వ సప్తహాయనో బాలః క్వ మహాద్రివిధారణమ్ । తతో నో జాయతే శఙ్కా వ్రజనాథ తవాత్మజే
ఏడు రోజులు వయస్సున్న పిల్లవాడు పెద్ద కొండను ఎలా పట్టుకోగలడు? అందుకే, వ్రజనాథా, నీ కుమారుని గురించి మాకు సందేహాలు వస్తున్నాయి.
శ్రీనన్ద ఉవాచ - శ్రూయతాం మే వచో గోపా వ్యేతు శఙ్కా చ వోఽర్భకే । ఏనం కుమారముద్దిశ్య గర్గో మే యదువాచ హ
శ్రీనందుడు ఇలా అన్నాడు — గోపులారా! నా మాట వినండి. ఈ బాలుడి గురించి మీకున్న సందేహాలు పోయిపోవాలి. ఈ కుమారుని గురించి యదువు వంశానికి చెందిన గర్గుడు నాకు చెప్పాడు.
వర్ణాస్త్రయః కిలాస్యాసన్ గృహ్ణతోఽనుయుగం తనూః । శుక్లో రక్తస్తథా పీత ఇదానీం కృష్ణతాం గతః
ప్రతి యుగంలో ఇతడు మూడు రంగులు ధరించాడు — తెలుపు, ఎరుపు, పసుపు. ఇప్పుడు నలుపు రంగులో ఉన్నాడు.
ప్రాగయం వసుదేవస్య క్వచిత్ జాతః తవాత్మజః । వాసుదేవ ఇతి శ్రీమాన్ అభిజ్ఞాః సమ్ప్రచక్షతే
మునుపు ఇతడు వసుదేవునికి కుమారుడిగా జన్మించాడు. ఇప్పుడు నీ కుమారుడిగా ఉన్నాడు. జ్ఞానులు ఇతడిని వాసుదేవుడు అంటారు.
బహూని సన్తి నామాని రూపాణి చ సుతస్య తే । గుణ కర్మానురూపాణి తాన్యహం వేద నో జనాః
నీ కుమారుడికి అనేక పేర్లు, రూపాలు ఉన్నాయి. అవన్నీ అతని లక్షణాలు, పనులకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. వాటిని నేను తెలుసు, కానీ జనాలు తెలియరు.
ఏష వః శ్రేయ ఆధాస్యద్ గోపగోకులనన్దనః । అనేన సర్వదుర్గాణి యూయమఞ్జస్తరిష్యథ
ఈ గోకుల వాసులందరికీ ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడు మీ అందరికీ శుభాన్ని ఇస్తాడు. ఇతని వల్ల మీరు అన్ని కష్టాలను సులభంగా దాటి పోతారు.
పురానేన వ్రజపతే సాధవో దస్యుపీడితాః । అరాజకే రక్ష్యమాణా జిగ్యుర్దస్యూన్సమేధితాః
పూర్వం, వ్రజపతీ! రాజు లేని దేశంలో దొంగలు బాధించినప్పుడు, సద్గుణులు ఇతని రక్షణతో ఐక్యంగా దొంగలను జయించారు.
య ఏతస్మిన్ మహాభాగాః ప్రీతిం కుర్వన్తి మానవాః । నారయోఽభిభవన్త్యేతాన్ విష్ణుపక్షానివాసురాః
ఈ మహాభాగ్యవంతులు దీనిపై ప్రేమ పెంచుకున్నప్పుడు, వారికి దురదృష్టాలు దగ్గరపడవు; విష్ణువు రక్షణలో ఉన్నవారిని రాక్షసులు ఎలా జయించలేకపోతారో, అలాగే వీరిని కష్టాలు అధిగమించలేవు.
తస్మాన్ నన్ద కుమారోఽయం నారాయణసమో గుణైః । శ్రియా కీర్త్యానుభావేన తత్కర్మసు న విస్మయః
కాబట్టి, నందుని కుమారుడు లక్షణాలలో, ఐశ్వర్యంలో, కీర్తిలో, ప్రభావంలో నారాయణునితో సమానుడు. అందువల్ల ఆయన చేసే కార్యాలలో ఆశ్చర్యం ఏమీలేదు.
ఇత్యద్ధా మాం సమాదిశ్య గర్గే చ స్వగృహం గతే । మన్యే నారాయణస్యాంశం కృష్ణం అక్లిష్టకారిణమ్
ఇలా నన్ను నేరుగా ఉపదేశించి, గర్గుడు తన ఇంటికి వెళ్లిన తరువాత, కష్టములేకుండా కార్యాలు చేసే కృష్ణుడు నారాయణుని భాగమని నేను భావిస్తున్నాను.
ఇతి నన్దవచః శ్రుత్వా గర్గగీతం వ్రజౌకసః । దృష్టశ్రుతానుభావాస్తే కృష్ణస్యామితతేజసః । ముదితా నన్దమానర్చుః కృష్ణం చ గతవిస్మయాః
నందుని మాటలు, గర్గుని గానం విని, వ్రజవాసులు కృష్ణుని అపారమైన తేజస్సును చూచి, విని, ఆనందంతో నందుని, కృష్ణుని గౌరవించారు; ఆశ్చర్యం లేకుండా సంతోషించారు.
( శార్దూలవిక్రీడిత ) దేవే వర్షతి యజ్ఞవిప్లవరుషా వజ్రాస్మవర్షానిలైః । సీదత్పాలపశుస్త్రి ఆత్మశరణం దృష్ట్వానుకమ్ప్యుత్స్మయన్ । ఉత్పాట్యైకకరేణ శైలమబలో లీలోచ్ఛిలీన్ధ్రం యథా । బిభ్రద్ గోష్ఠమపాన్మహేన్ద్రమదభిత్ ప్రీయాన్న ఇన్ద్రో గవామ్
ఇంద్రుడు యజ్ఞం భంగపర్చిన కోపంతో వర్షం, ముంచు గాలి, ఉరుములతో వర్షించగా, పశుపాలకులు, పశువులు కష్టపడుతుండగా, కృష్ణుడు దయతో చిరునవ్వుతో వారిని చూసి, ఒక చేతితో కొండను పిల్లాడు బొమ్మను ఎత్తినట్టు ఎత్తి, అందరినీ రక్షించాడు. అలా మహేంద్రుడు, తన గొప్పతనంతో గర్వపడినా, ఆ పశువులపై సంతోషించలేదు.
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే షడ్వింశోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పరమహంసులకు అతి ప్రియమైన దశమ స్కంధంలోని ముందర భాగంలో ఇరవై ఆరవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సన్తోఽనపేక్షా మచ్చిత్తాః ప్రశాన్తాః సమదర్శినః । నిర్మమా నిరహఙ్కారా నిర్ద్వన్ద్వా నిష్పరిగ్రహాః
సద్గురులు ఎటువంటి ఆశలు లేకుండా, నా ధ్యానంలో లీనమై, ప్రశాంతంగా, సమదృష్టితో, స్వార్థం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా, ద్వంద్వాలు తాకకుండా, లోభం లేకుండా ఉంటారు.
తేషు నిత్యం మహాభాగ మహాభాగేషు మత్కథాః । సమ్భవన్తి హితా నృణాం జుషతాం ప్రపునన్త్యఘమ్
ఓ మహాభాగ, అలాంటి మహాభాగ్యవంతుల మధ్య నా కథలు ఎప్పుడూ పుట్టుకొస్తాయి. వాటిని ప్రేమతో వినేవారిని అవి పాపాలనుండి శుద్ధి చేస్తాయి.