శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

( మిశ్ర ) తతోఽనురక్తైః పశుపైః పరిశ్రితో రాజన్ స్వగోష్ఠం సబలోఽవ్రజద్ధరిః । తథావిధాన్యస్య కృతాని గోపికా గాయన్త్య ఈయుర్ముదితా హృదిస్పృశః

అతని మీద అపార ప్రేమ కలిగిన గోపులతో చుట్టుముట్టబడి, హరిదేవుడు బలరామునితో కలిసి తన గోశాలలోకి తిరిగి వెళ్ళాడు. గోపికలు అతని అద్భుత కార్యాలను పాడుకుంటూ, హృదయాన్ని తాకే ఆనందంతో వెనుక వెళ్ళారు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే పఞ్చవింశోఽధ్యాయః

ఇంతటితో శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పరమహంసులకు ఉద్దేశించిన సంహితలో, పదవ స్కంధంలో, మొదటి భాగంలో, ఇరవై ఐదవ అధ్యాయం పూర్తయింది.

గుణసఙ్గం వినిర్ధూయ మాం భజన్తు విచక్షణాః। నిఃసఙ్గో మాం భజేద్విద్వానప్రమత్తో జితేన్ద్రియః

ప్రకృతి గుణాలకు బంధాన్ని విడిచిపెట్టి, తెలివిగలవారు నన్ను భజించాలి; అనాసక్తుడై, జ్ఞానంతో, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు అప్రమత్తుడై నన్ను సేవించాలి.

రజస్తమశ్చాభిజయేత్సత్త్వసంసేవయా మునిః। సత్త్వం చాభిజయేద్యుక్తో నైరపేక్ష్యేణ శాన్తధీః। సమ్పద్యతే గుణైర్ముక్తో జీవో జీవం విహాయ మామ్

ఒక ముని సత్వగుణాన్ని అభివృద్ధి చేసి, రాజోగుణాన్ని, తమోగుణాన్ని జయిస్తాడు; ఆ సత్వాన్ని కూడా నిరాసక్తతతో, ప్రశాంతమైన మనసుతో అధిగమిస్తాడు. అప్పుడు గుణాలకు అతీతుడై, జీవుడు తన స్వరూపాన్ని విడిచి నన్ను పొందుతాడు.

జీవో జీవవినిర్ముక్తో గుణైశ్చాశయసమ్భవైః। మయైవ బ్రహ్మణా పూర్ణో న బహిర్నాన్తరశ్చరేత్

జీవుడు ఇతర జీవుల బంధనాలనుండి, గుణాల వల్ల కలిగే ఆశయాలనుండి విముక్తుడై, నా పరిపూర్ణతను పొందుతాడు; అతడు లోపలకీ బయటకీ కదలడు కాదు.

అథో విభూతిం మమ మాయావినస్తాం ఐశ్వర్యమష్టాఙ్గమనుప్రవృత్తమ్ । శ్రియం భాగవతీం వాస్పృహయన్తి భద్రాం పరస్య మే తేఽశ్నువతే తు లోకే

నా మాయాశక్తి వల్ల కలిగే అష్టవిధ ఐశ్వర్యాన్ని తెలిసినవారు, లక్ష్మిదేవి ప్రసాదాన్ని కూడా ఆశించరు; వారు ఈ లోకంలో నా పరమ పదాన్ని పొందుతారు.

న కర్హిచిన్మత్పరాః శాన్తరూపే నఙ్క్ష్యన్తి నో మేఽనిమిషో లేఢి హేతిః । యేషామహం ప్రియ ఆత్మా సుతశ్చ సఖా గురుః సుహృదో దైవమిష్టమ్

నాకు అర్పితమైన, శాంత స్వభావం కలిగిన భక్తులు ఎప్పుడూ నశించరు; కాలచక్రం వారిని తాకదు. నేను వారికి ప్రియమైన ఆత్మ, కుమారుడు, స్నేహితుడు, గురువు, మిత్రుడు, ఇష్టదైవం.

ఇమం లోకం తథైవ అముం ఆత్మానం ఉభయాయినమ్ । ఆత్మానం అను యే చేహ యే రాయః పశవో గృహాః

ఈ లోకం, పరలోకం, ఇరువైపులా సంచరించే ఆత్మ, ఇక్కడ మనదిగా భావించే ధనం, పశువులు, ఇల్లులు — ఇవన్నీ కూడా

విసృజ్య సర్వాన్ అన్యాంశ్చ మామేవం విశ్వతోముఖమ్ । భజన్తి అనన్యయా భక్త్యా తాన్మృత్యోరతిపారయే

ఇవి అన్నింటిని వదిలి, నన్ను మాత్రమే విశ్వవ్యాప్తుడిగా, ఏకాగ్రభక్తితో సేవించేవారిని నేను మరణాన్ని దాటి తీసుకెళ్తాను.

నాన్యత్ర మద్‍భగవతః ప్రధానపురుషేశ్వరాత్ । ఆత్మనః సర్వభూతానాం భయం తీవ్రం నివర్తతే

నా వంటి పరమేశ్వరునిలో తప్ప, ఇతర ఎవరిలోనూ, సమస్త జీవుల ఆత్మకు కలిగే తీవ్రమైన భయం తొలగదు.

మద్‍భయాద్ వాతి వాతోఽయం సూర్యస్తపతి మద్‍భయాత్ । వర్షతీన్ద్రో దహత్యగ్నిః మృత్యుశ్చరతి మద్‍భయాత్

నా భయంతో గాలులు వీస్తున్నాయి, సూర్యుడు కాంతి ప్రసరిస్తున్నాడు, ఇంద్రుడు వర్షం కురిపిస్తున్నాడు, అగ్ని కాలుస్తున్నాడు, మరణదేవుడు సంచరిస్తున్నాడు.

జ్ఞానవైరాగ్యయుక్తేన భక్తియోగేన యోగినః । క్షేమాయ పాదమూలం మే ప్రవిశన్తి అకుతోభయమ్

జ్ఞానం, వైరాగ్యం కలిగి, భక్తియోగంతో యోగులు భయములేని నా పాదమూలాన్ని చేరి, శాశ్వతమైన శాంతిని పొందుతారు.

ఏతావాన్ ఏవ లోకేఽస్మిన్ పుంసాం నిఃశ్రేయసోదయః । తీవ్రేణ భక్తియోగేన మనో మయ్యర్పితం స్థిరమ్

ఈ లోకంలో మనుషులకు పరమ శ్రేయస్సు ఇదే — ఉగ్రమైన భక్తితో మనసును నాపై స్థిరంగా నిలిపివేయడం.

సప్తోపరి కృతా ద్వారః పురస్తస్యాస్తు ద్వే అధః । పృథగ్ విషయగత్యర్థం తస్యాం యః కశ్చనేశ్వరః

ఏడు ద్వారాలు పైభాగంలో, రెండు ముందు, రెండు కింద ఏర్పడినవి; ప్రతి ద్వారం ఇంద్రియాల కదలిక కోసం, వాటిలో ఒక అధిపతి నివసిస్తాడు, ఓ రాజా!

పఞ్చ ద్వారస్తు పౌరస్త్యా దక్షిణైకా తథోత్తరా । పశ్చిమే ద్వే అమూషాం తే నామాని నృప వర్ణయే

వాటిలో ఐదు ద్వారాలు తూర్పున, ఒకటి దక్షిణం, మరొకటి ఉత్తరం వైపు; రెండు ద్వారాలు పడమర వైపు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లను ఇప్పుడు వివరిస్తాను, ఓ రాజా!

ఖద్యోతాఽఽవిర్ముఖీ చ ప్రాగ్ ద్వారావేకత్ర నిర్మితే । విభ్రాజితం జనపదం యాతి తాభ్యాం ద్యుమత్సఖః

తూర్పు వైపున రెండు ద్వారాలు ఒకేసారి నిర్మించబడ్డాయి. అవి జ్యోతులు పొడిగినట్లు వెలుగునిచ్చేలా ఉన్నాయి. ఆ ద్వారాల ద్వారా ద్యుమత్సఖుడు ఆ ప్రాంతాన్ని ప్రకాశింపజేస్తూ ప్రయాణిస్తాడు.

నలినీ నాలినీ చ ప్రాగ్ ద్వారౌ ఏకత్ర నిర్మితే । అవధూతసఖస్తాభ్యాం విషయం యాతి సౌరభమ్

నలినీ, నాళినీ అనే రెండు ద్వారాలు తూర్పు వైపున కలిపి కట్టబడ్డాయి. ఆ ద్వారాల ద్వారా అవధూతసఖుడు సువాసనతో నిండిన ప్రాంతంలోకి ప్రవేశిస్తాడు.

ముఖ్యా నామ పురస్తాద్ ద్వాః తయాఽఽపణబహూదనౌ । విషయౌ యాతి పురరాడ్ రసజ్ఞవిపణాన్వితః

ముఖ్యా అనే ద్వారం ముందువైపున ఉంది. దాని దగ్గర ఎన్నో దుకాణాలు, ఆహార నౌకలు ఉన్నాయి. ఆ ద్వారం ద్వారా రుచిని తెలిసిన వ్యాపారులతో కూడిన పట్టణాధిపతి ఆ లోకంలోకి ప్రవేశిస్తాడు.

పితృహూర్నృప పుర్యా ద్వాః దక్షిణేన పురఞ్జనః । రాష్ట్రం దక్షిణపఞ్చాలం యాతి శ్రుతధరాన్వితః

ఓ రాజా! పితృహూ అనే ద్వారం దక్షిణ వైపున ఉంది. ఆ ద్వారం ద్వారా పురంజనుడు శ్రుతిని కలిగినవారితో కలిసి దక్షిణ పాంచాల దేశంలోకి ప్రవేశిస్తాడు.

దేవహూర్నామ పుర్యా ద్వా ఉత్తరేణ పురఞ్జనః । రాష్ట్రం ఉత్తరపఞ్చాలం యాతి శ్రుతధరాన్వితః

దేవహూ అనే ఉత్తర ద్వారం ద్వారా పురంజనుడు శ్రుతిని కలిగినవారితో కలిసి ఉత్తర పాంచాల దేశంలోకి ప్రవేశిస్తాడు.

ఆసురీ నామ పశ్చాద్ ద్వాః తయా యాతి పురఞ్జనః । గ్రామకం నామ విషయం దుర్మదేన సమన్వితః

ఆసురీ అనే పడమర ద్వారం ద్వారా పురంజనుడు దురహంకారంతో కూడిన గ్రామక అనే ప్రాంతంలోకి ప్రవేశిస్తాడు.

నిర్‌ఋతిర్నామ పశ్చాద్ ద్వాః తయా యాతి పురఞ్జనః । వైశసం నామ విషయం లుబ్ధకేన సమన్వితః

నిరృతి అనే పడమర ద్వారం ద్వారా పురంజనుడు లోభంతో కూడిన వైశస అనే ప్రాంతంలోకి ప్రవేశిస్తాడు.

అన్ధావమీషాం పౌరాణాం నిర్వాక్ పేశస్కృతావుభౌ । అక్షణ్వతామధిపతిః తాభ్యాం యాతి కరోతి చ

అంధ, అవమీషా అనే రెండు ద్వారాలు పట్టణానికి చెందినవే. అవి మౌనంగా, నైపుణ్యంగా ఉంటాయి. చూపు ఉన్న వారి అధిపతి ఆ ద్వారాల ద్వారా వెళ్లి కార్యాలు చేస్తాడు.

స యర్హ్యన్తఃపురగతో విషూచీనసమన్వితః । మోహం ప్రసాదం హర్షం వా యాతి జాయాత్మజోద్‍భవమ్

ఆయన అంతఃపురంలోకి వెళ్లినప్పుడు, విషూచీతో కలిసి, భార్యా సంతానాల వల్ల కలిగే మోహం, ఆనందం లేదా సంతోషాన్ని అనుభవిస్తాడు.

ఏవం కర్మసు సంసక్తః కామాత్మా వఞ్చితోఽబుధః । మహిషీ యద్ యద్ ఈహేత తత్తద్ ఏవాన్వవర్తత

ఇలా, కర్మల్లో మునిగి, కోరికలతో నిండిపోయి, మోసపోయి, అజ్ఞానంగా ఉన్నవాడు, తన రాణి ఏది కోరినా దానినే అనుసరిస్తూ ఉంటాడు.

క్వచిత్పిబన్త్యాం పిబతి మదిరాం మదవిహ్వలః । అశ్నన్త్యాం క్వచిదశ్నాతి జక్షత్యాం సహ జక్షితి

ఎప్పుడైనా ఆమె మద్యం తాగితే, అతడూ మత్తులో మునిగి తాగుతాడు. ఆమె తింటే అతడూ తింటాడు. ఆమె ఆస్వాదిస్తే అతడూ ఆమెతో పాటు ఆస్వాదిస్తాడు.

క్వచిద్‍గాయతి గాయన్త్యాం రుదత్యాం రుదతి క్వచిత్ । క్వచిద్ హసన్త్యాం హసతి జల్పన్త్యామను జల్పతి

ఎప్పుడైనా ఆమె పాడితే అతడూ పాడుతాడు. ఆమె ఏడ్చినప్పుడు అతడూ ఏడుస్తాడు. ఆమె నవ్వినప్పుడు అతడూ నవ్వుతాడు. ఆమె మాట్లాడితే అతడూ వెంటనే మాట్లాడతాడు.

క్వచిద్ ధావతి ధావన్త్యాం తిష్ఠన్త్యామను తిష్ఠతి । అను శేతే శయానాయాం అన్వాస్తే క్వచిదాసతీమ్

ఎప్పుడైనా ఆమె పరుగెత్తితే అతడూ పరుగెత్తుతాడు. ఆమె నిల్చుంటే అతడూ నిలబడతాడు. ఆమె పడుకుంటే అతడూ ఆమెతో పాటు పడుకుంటాడు. కొన్నిసార్లు ఆమెతో పాటు కూర్చుంటాడు.

క్వచిత్ శ్రృణోతి శ్రృణ్వన్త్యాం పశ్యన్త్యామను పశ్యతి । క్వచిత్ జిఘ్రతి జిఘ్రన్త్యాం స్పృశన్త్యాం స్పృశతి క్వచిత్

ఎప్పుడైనా ఆమె వినిపిస్తే అతడూ వింటాడు. ఆమె చూస్తే అతడూ చూస్తాడు. ఆమె వాసన పీల్చితే అతడూ పీలుస్తాడు. ఆమె తాకితే అతడూ తాకుతాడు.