శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

య ఏనం విసృజేత్ ధర్మం పరమ్పర్యాగతం నరః । కామాల్లోభాత్ భయాద్ ద్వేషాత్ స వై నాప్నోతి శోభనమ్

పురాతనంగా వస్తున్న ఈ ధర్మాన్ని ఎవరు కోరిక, లోభం, భయం లేదా ద్వేషంతో వదిలేస్తే, వారికి మంచి ఫలితం కలగదు.

శ్రీశుక ఉవాచ - వచో నిశమ్య నన్దస్య తథాన్యేషాం వ్రజౌకసామ్ । ఇన్ద్రాయ మన్యుం జనయన్ పితరం ప్రాహ కేశవః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — నందుడు, ఇతర గోపకుల మాటలు విని, ఇంద్రునిపై కోపాన్ని రేపుతూ, కేశవుడు తన తండ్రితో మాట్లాడాడు.

శ్రీభగవానువాచ - కర్మణా జాయతే జన్తుః కర్మణైవ విలీయతే । సుఖం దుఃఖం భయం క్షేమం కర్మణైవాభిపద్యతే

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రతి జీవి కర్మ వల్లే పుడతాడు, కర్మ వల్లే లయమవుతాడు. సుఖం, దుఃఖం, భయం, రక్షణ అన్నీ కర్మ వల్లే కలుగుతాయి.

అస్తి చేదీశ్వరః కశ్చిత్ ఫలరూప్యన్యకర్మణామ్ । కర్తారం భజతే సోఽపి న హ్యకర్తుః ప్రభుర్హి సః

ఇతరుల కర్మలకు ఫలితాన్ని ఇచ్చే దేవుడు ఎవరైనా ఉంటే, అతడూ కర్తపై ఆధారపడి ఉంటాడు. ఎందుకంటే, ఏమీ చేయని వాడిపై అతనికి అధికారముండదు.

కిమిన్ద్రేణేహ భూతానాం స్వస్వకర్మానువర్తినామ్ । అనీశేనాన్యథా కర్తుం స్వభావవిహితం నృణామ్

ప్రతి జీవి తన కర్మను అనుసరించేవాడైతే, ఇంద్రుడి అవసరం ఏముంది? తన స్వభావం ప్రకారం జరిగే విషయాలను ఇంద్రుడు మార్చలేడు.

స్వభావతన్త్రో హి జనః స్వభావమనువర్తతే । స్వభావస్థమిదం సర్వం సదేవాసురమానుషమ్

ప్రజలు తమ స్వభావానికి లోబడి, దానిని అనుసరిస్తారు. ఈ లోకంలో దేవతలు, అసురులు, మనుషులు — అందరూ తమ స్వభావంలోనే ఉంటారు.

దేహానుచ్చావచాఞ్జన్తుః ప్రాప్యోత్ సృజతి కర్మణా । శత్రుర్మిత్రముదాసీనః కర్మైవ గురురీశ్వరః

ప్రతి జీవి ఎలాంటి శరీరం పొందినా, కర్మ వల్లే పనులు చేస్తాడు, వదులుతాడు. స్నేహితుడు, శత్రువు, మధ్యవర్తి ఎవరికైనా — కర్మే గురువు, కర్మే అధికారి.

తస్మాత్ సంపూజయేత్కర్మ స్వభావస్థః స్వకర్మకృత్ । అన్జసా యేన వర్తేత తదేవాస్య హి దైవతమ్

అందువల్ల, ప్రతి ఒక్కరూ తన సహజ స్వభావాన్ని అనుసరించి, తన పనిని నిజాయితీగా చేస్తూ, ఆ పనిని పూజగా భావించాలి. మన జీవనం నడిపించే పని మన దేవుడే.

ఆజీవ్యైకతరం భావం యస్త్వన్యముపజీవతి । న తస్మాద్ విన్దతే క్షేమం జారాన్నార్యసతీ యథా

ఒకరు తనకు ఉన్న ఉపాధిని వదిలిపెట్టి, ఇంకొకటి ఆశ్రయిస్తే, అతడికి శ్రేయస్సు కలగదు. అది, పతివ్రత లేని ఒక స్త్రీ పరపురుషుడి దగ్గర ఆనందాన్ని పొందలేనట్టే.

వర్తేత బ్రహ్మణా విప్రో రాజన్యో రక్షయా భువః । వైశ్యస్తు వార్తయా జీవేత్ శూద్రస్తు ద్విజసేవయా

బ్రాహ్మణుడు వేదాధ్యయనంతో జీవించాలి. క్షత్రియుడు భూమిని రక్షిస్తూ జీవించాలి. వైశ్యుడు వ్యాపారం, వ్యవసాయం చేసుకుంటూ ఉండాలి. శూద్రుడు ద్విజులను సేవిస్తూ జీవించాలి.

కృషివాణిజ్యగోరక్షా కుసీదం తూర్యముచ్యతే । వార్తా చతుర్విధా తత్ర వయం గోవృత్తయోఽనిశమ్

వ్యవసాయం, వ్యాపారం, పశుపోషణ, అప్పు మీద వడ్డీ ఇవ్వడం, సంగీతం — ఇవన్నీ నాలుగు రకాల ఉపాధులు. వీటిలో మేము ఎప్పుడూ పశుపోషణలోనే ఉంటాం.

సత్త్వం రజస్తమ ఇతి స్థిత్యుత్పత్త్యన్తహేతవః । రజసోత్పద్యతే విశ్వం అన్యోన్యం వివిధం జగత్

సత్త్వం, రజస్సు, తమస్సు — ఇవే సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణాలు. రజస్సు వల్ల ఈ జగత్తు, అనేక రకాలుగా ఏర్పడుతుంది.

రజసా చోదితా మేఘా వర్షన్త్యమ్బూని సర్వతః । ప్రజాస్తైరేవ సిధ్యన్తి మహేన్ద్రః కిం కరిష్యతి

రజస్సు ప్రభావంతో మేఘాలు ఎక్కడికక్కడ నీళ్లు కురిపిస్తాయి. వాటివల్లే ప్రజలు బ్రతుకుతారు. ఇంద్రుడు ఇంకేం చేయగలడు?

న నః పురోజనపదా న గ్రామా న గృహా వయమ్ । నిత్యం వనౌకసస్తాత వనశైలనివాసినః తస్మాద్‍గవాం బ్రాహ్మణానాం అద్రేశ్చారభ్యతాం మఖః । య ఇంద్రయాగసంభారాః తైరయం సాధ్యతాం మఖః

మాకు పట్టణాలు, గ్రామాలు, ఇళ్ళు లేవు. మేము ఎప్పుడూ అడవుల్లో, కొండల్లో నివసిస్తాం. అందుకే, ఈ యజ్ఞాన్ని పశువుల కోసం, బ్రాహ్మణుల కోసం, కొండ కోసం ప్రారంభిద్దాం. ఇంద్రునికి చేసే ఏర్పాట్లను దీనికే ఉపయోగించండి.

పచ్యన్తాం వివిధాః పాకాః సూపాన్తాః పాయసాదయః । సంయావాపూపశష్కుల్యః సర్వదోహశ్చ గృహ్యతామ్

వివిధ రకాల వంటకాలు, సూపులు, పాయసం, అన్నం, అప్పాలు, పిండి వంటలు, పాలతో చేసిన పదార్థాలు అన్నీ సిద్ధం చేయండి.

హూయన్తామగ్నయః సమ్యగ్ బ్రాహ్మణైర్బ్రహ్మవాదిభిః । అన్నం బహుగుణం తేభ్యో దేయం వో ధేనుదక్షిణాః

వేదపండితులు అగ్నికి సమర్పణలు సక్రమంగా చేయాలి. వారికి రుచికరమైన, విరివిగా అన్నపానాలు, పశువులు దక్షిణగా ఇవ్వాలి.

అన్యేభ్యశ్చాశ్వచాణ్డాల పతితేభ్యో యథార్హతః । యవసం చ గవాం దత్త్వా గిరయే దీయతాం బలిః

ఇతరులకు — గుర్రాల కాపరులు, చండాళులు, పతితులకు — వారికి తగిన విధంగా దానం చేయాలి. ఆవులకు యవాలు ఇచ్చాక, కొండకు బలి సమర్పించాలి.

స్వలఙ్‌కృతా భుక్తవన్తః స్వనులిప్తాః సువాససః । ప్రదక్షిణాం చ కురుత గోవిప్రానలపర్వతాన్

అందంగా అలంకరించుకుని, తినిపోయి, మంచి వస్త్రాలు ధరించి, శరీరానికి సుగంధాలు పూసుకుని, ఆవులను, బ్రాహ్మణులను, అగ్నులను, కొండను ప్రదక్షిణ చేయండి.

ఏతన్మమ మతం తాత క్రియతాం యది రోచతే । అయం గోబ్రాహ్మణాద్రీణాం మహ్యం చ దయితో మఖః

ఇది నా అభిప్రాయం, ప్రియమా! మీకు నచ్చితే ఇలా చేయండి. ఈ యజ్ఞం పశువులకు, బ్రాహ్మణులకు, కొండకూ, నాకు ఎంతో ఇష్టమైనది.

శ్రీశుక ఉవాచ - కాలాత్మనా భగవతా శక్రదర్పం జిఘాంసతా । ప్రోక్తం నిశమ్య నన్దాద్యాః సాధ్వగృహ్ణన్త తద్వచః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — కాలస్వరూపుడైన భగవంతుడు ఇంద్రుని అహంకారాన్ని తగ్గించాలనే ఉద్దేశంతో చెప్పిన మాటలు వినగానే, నందుడు మరియు ఇతరులు వాటిని మంచివిగా స్వీకరించారు.

తథా చ వ్యదధుః సర్వం యథాఽఽహ మధుసూదనః । వాచయిత్వా స్వస్త్యయనం తద్ ద్రవ్యేణ గిరిద్విజాన్

మధుసూదనుడు చెప్పినట్లు, వారు అన్నీ చేశారు. బ్రాహ్మణులను పూజలు చేయించించి, ఆ పదార్థాలతో కొండకూ, బ్రాహ్మణులకూ సమర్పణ చేశారు.

ఉపహృత్య బలీన్ సమ్యగ్ సర్వాన్ ఆదృతా యవసం గవామ్ । గోధనాని పురస్కృత్య గిరిం చక్రుః ప్రదక్షిణమ్

అన్ని బహుమతులు సక్రమంగా సమర్పించి, ఆవులకు యవాలు గౌరవంగా ఇచ్చి, ఆవుల మందను ముందుగా ఉంచి, కొండను ప్రదక్షిణ చేశారు.

అనాంస్యనడుద్యుక్తాని తే చారుహ్య స్వలఙ్‌కృతాః । గోప్యశ్చ కృష్ణవీర్యాణి గాయన్త్యః సద్విజాశిషః

ఎద్దులతో జోడించిన, అందంగా అలంకరించిన బండ్లపై ఎక్కి, గోపికలు కృష్ణుని సాహసాలను పాడుతూ, బ్రాహ్మణుల ఆశీర్వాదాలు పొందారు.

కృష్ణస్త్వన్యతమం రూపం గోపవిశ్రమ్భణం గతః । శైలోఽస్మీతి బ్రువన్ భూరి బలిమాదద్ బృహద్వపుః

కృష్ణుడు, గోపాలులకు ధైర్యం కలిగించేందుకు మరో రూపం ధరించి, 'నేనే ఈ కొండను' అని చెప్పి, గొప్ప రూపంలో విరివిగా సమర్పించిన బహుమతులను స్వీకరించాడు.

తస్మై నమో వ్రజజనైః సహ చక్రేఽఽత్మనాఽఽత్మనే । అహో పశ్యత శైలోఽసౌ రూపీ నోఽనుగ్రహం వ్యధాత్

వ్రజవాసులతో కలిసి, ఆ స్వరూపానికి కృష్ణుడు నమస్కరించాడు. 'చూడండి, ఈ కొండ స్వరూపంలో ప్రత్యక్షమై, మనకు అనుగ్రహం చేసిందని' అన్నాడు.

ఏషోఽవజానతో మర్త్యాన్ కామరూపీ వనౌకసః । హన్తి హ్యస్మై నమస్యామః శర్మణే ఆత్మనో గవామ్

ఇతడు తన ఇష్టానుసారం రూపాలు ధరించి అడవిలో నివసిస్తూ, తనను తక్కువగా చూసే మానవులను సంహరిస్తాడు. అందుకే మనం మనకు, మన పశువులకు రక్షణ కలిగించేందుకు ఆయనకు నమస్కరిద్దాం.

ఇత్యద్రిగోద్విజమఖం వాసుదేవప్రచోదితాః । యథా విధాయ తే గోపా సహకృష్ణా వ్రజం యయుః

వాసుదేవుడు ప్రేరేపించినట్టు, ఆ గోపకులు కృష్ణుడితో కలిసి పర్వతానికి, గోవులకు, బ్రాహ్మణులకు, యజ్ఞానికి కావలసిన విధంగా కర్మలు చేసి, తరువాత వ్రజకు తిరిగి వెళ్లారు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే చతుర్వింశోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ఉద్దేశించిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, దశమ స్కంధానికి, మొదటి భాగంలో ఇరవై నాలుగవ అధ్యాయం పూర్తయింది.

మామాత్మానం స్వయంజ్యోతిః సర్వభూతగుహాశయమ్ । ఆత్మన్యేవాత్మనా వీక్ష్య విశోకోఽభయమృచ్ఛసి

నన్ను — అన్ని జీవుల హృదయాల్లో వెలిగే స్వయంవెలుగు అయిన ఆత్మను — నీవు నీలోనే, నీ ఆత్మతోనే దర్శిస్తే, నీకు దుఃఖం, భయం తొలగిపోతాయి.