శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

( వసంతతిలకా ) శ్యామం హిరణ్యపరిధిం వనమాల్యబర్హ ధాతుప్రవాలనటవేషమనవ్రతాంసే । విన్యస్తహస్తమితరేణ ధునానమబ్జం కర్ణోత్పలాలక కపోలముఖాబ్జహాసమ్

వానమేఘంలా నీలంగా, బంగారు వస్త్రాలు ధరించి, అడవి పూలమాలలు, నెమలి పిచ్చుకలతో అలంకరించబడి, నాట్యవేషంలో, భుజంపై కమలాన్ని ఉంచి, ఒక చేత్తో కమలాన్ని తిప్పుతూ, చెవిలో ఉత్పలపువ్వుతో, జుట్టు కపోలాలను తాకుతూ, ముఖంలో పువ్వు విరబూసిన చిరునవ్వుతో ఉన్న కృష్ణుణ్ని వారు చూశారు.

ప్రాయఃశ్రుతప్రియతమోదయకర్ణపూరైః యస్మిన్ నిమగ్నమనసః తం అథాక్షిరంధ్రైః । అన్తః ప్రవేశ్య సుచిరం పరిరభ్య తాపం ప్రాజ్ఞం యథాభిమతయో విజహుర్నరేన్ద్ర

వారు ఎప్పుడూ వినడానికి ఇష్టపడే ఆయన కథలు, ఆయన దర్శనం చెవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవి. కళ్లతో ఆయనను లోపలికి తీసుకుని, హృదయంలో బాగా ఆలింగనం చేసి, జ్ఞానులు తమ ఇష్టానుసారం బాధను విడిచిపెట్టినట్టు వారు కూడా తమ బాధను వదిలేశారు.

( అనుష్టుప్ ) తాస్తథా త్యక్తసర్వాశాః ప్రాప్తా ఆత్మదిదృక్షయా । విజ్ఞాయాఖిలదృగ్ద్రష్టా ప్రాహ ప్రహసితాననః

అవన్నీ ఆశలు వదిలి, తమను తాము చూడాలని వచ్చారు. అన్నీ తెలిసిన ఆయన, ఆ విషయం తెలుసుకుని, చిరునవ్వుతో వారితో మాట్లాడాడు.

స్వాగతం వో మహాభాగా ఆస్యతాం కరవామ కిమ్ । యన్నో దిదృక్షయా ప్రాప్తా ఉపపన్నమిదం హి వః

స్వాగతం మీకు, మహాభాగ్యవంతులారా! దయచేసి కూర్చోండి. మీ కోసం నేను ఏమి చేయగలను? మీరు మమ్మల్ని చూడాలని వచ్చారు, ఇది మీకు తగినదే.

నన్వద్ధా మయి కుర్వన్తి కుశలాః స్వార్థదర్శినః । అహైతుక్యవ్యవహితాం భక్తిమాత్మప్రియే యథా

నిజంగా, తమకు మేలు కావాలని కోరుకునే జ్ఞానులు, నాకు కారణం లేకుండా, ఎలాంటి విఘ్నం లేకుండా, నిస్వార్థంగా భక్తిని అర్పిస్తారు. ఎందుకంటే నేను వారికి అంతగా ప్రియమైనవాడిని.

ప్రాణబుద్ధిమనఃస్వాత్మ దారాపత్యధనాదయః । యత్సమ్పర్కాత్ ప్రియా ఆసన్ తతః కో న్వపరః ప్రియః

ప్రాణం, బుద్ధి, మనస్సు, ఆత్మ, భార్యలు, పిల్లలు, ధనం మొదలైనవి—ఇవి అన్నీ నాతో సంబంధం వల్లే ప్రియంగా అనిపిస్తాయి. మరి నన్ను మించిన ప్రియమైనవాడు ఇంకెవరు ఉంటారు?

తద్ యాత దేవయజనం పతయో వో ద్విజాతయః । స్వసత్రం పారయిష్యన్తి యుష్మాభిర్గృహమేధినః

ఇప్పుడు మీరు దేవయజ్ఞ స్థలానికి వెళ్ళండి, ద్విజపత్నులారా! మీ భర్తలు, గృహస్థులు, మీతో కలిసి తమ యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేస్తారు.

శ్రీపత్‍న్య ఊచుః । ( వసంతతిలకా ) మైవం విభోఽర్హతి భవాన్గదితుం నృశంసం సత్యం కురుష్వ నిగమం తవ పాదమూలమ్ । ప్రాప్తా వయం తులసిదామ పదావసృష్టం కేశైర్నివోఢుమతిలఙ్‌ఘ్య సమస్తబన్ధూన్

దయచేసి ఇలా కఠినంగా మాట్లాడవద్దు ప్రభూ! మీ పాదాల దగ్గర వచనాన్ని నిజం చేయండి. మేము అందరినీ వదిలిపెట్టి, తులసి మాలలతో అలంకరించబడిన మీ పాదధూళిని మా జుట్టులో ధరించేందుకు వచ్చాము.

గృహ్ణన్తి నో న పతయః పితరౌ సుతా వా న భ్రాతృబన్ధుసుహృదః కుత ఏవ చాన్యే । తస్మాద్ భవత్ప్రపదయోః పతితాత్మనాం నో నాన్యా భవేద్ గతిరరిన్దమ తద్ విధేహి

ఇప్పుడు మా భర్తలు, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, అన్నదమ్ములు, స్నేహితులు, మరెవ్వరూ మమ్మల్ని అంగీకరించరు. అందువల్ల, శత్రువులను జయించినవాడా, నీ పాదాల వద్ద శరణు వచ్చిన మాకు ఇంకెవరూ ఆశ్రయం లేరు—దయచేసి మాకు దయ చూపించు.

శ్రీభగవానువాచ - పతయో నాభ్యసూయేరన్ పితృభ్రాతృసుతాదయః । లోకాశ్చ వో మయోపేతా దేవా అప్యనుమన్వతే

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మీ భర్తలు, తల్లిదండ్రులు, అన్నదమ్ములు, పిల్లలు, ఇతరులు మీపై అసూయ చూపవద్దు. మీరు నాతో కలిసినందుకు లోకాలు, దేవతలు, అందరూ మిమ్మల్ని గౌరవిస్తారు.

( అనుష్టుప్ ) న ప్రీతయేఽనురాగాయ హ్యఙ్‌గసఙ్‌గో నృణామిహ । తన్మనో మయి యుఞ్జానా అచిరాన్ మామవాప్స్యథ

ఈ లోకంలో మనుషుల మధ్య శరీర సంబంధం ప్రేమకోసం కాదు. మీరు మీ మనసును నాపై కేంద్రీకరిస్తే, త్వరలోనే నన్ను పొందుతారు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇత్యుక్తా ద్విజపత్‍న్యస్తా యజ్ఞవాటం పునర్గతాః । తే చానసూయవః స్వాభిః స్త్రీభిః సత్రమపారయన్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలా భగవంతుడు చెప్పిన తర్వాత, ద్విజపత్నులు మళ్లీ యజ్ఞ వేదికకు వెళ్లారు. వారి భర్తలు, ఇప్పుడు అసూయ లేకుండా, తమ భార్యలతో కలిసి యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేశారు.

తత్రైకా విధృతా భర్త్రా భగవన్తం యథాశ్రుతమ్ । హృదోపగుహ్య విజహౌ దేహం కర్మానుబన్ధనమ్

అక్కడ ఒక మహిళను భర్త అడ్డుకున్నాడు. ఆమె భగవంతుణ్ణి మనసులో ఆలింగనం చేసుకుని, తన శరీరాన్ని, కర్మ బంధాన్ని విడిచిపెట్టి ముక్తిని పొందింది.

భగవానపి గోవిన్దః తేనైవాన్నేన గోపకాన్ । చతుర్విధేనాశయిత్వా స్వయం చ బుభుజే ప్రభుః

ఆ భోజనంతోనే భగవంతుడు గోవిందుడు, ఆహారం నాలుగు విధాలుగా గోపకులకు పెట్టించాడు. స్వయంగా ప్రభువు కూడా తిన్నాడు.

ఏవం లీలానరవపుః నృలోకమనుశీలయన్ । రేమే గోగోపగోపీనాం రమయన్రూపవాక్కృతైః

ఇలా, లీలావతారంగా మానవ రూపంలో భగవంతుడు, తన అందం, మాటలు, కార్యాలతో గోవులు, గోపులు, గోపికలను ఆనందింపజేశాడు.

అథానుస్మృత్య విప్రాస్తే అన్వతప్యన్ కృతాగసః । యద్ విశ్వేశ్వరయోర్యాచ్ఞాం అహన్మ నృవిడమ్బయోః

తరువాత, బ్రాహ్మణులు తమ భార్యలు విశ్వేశ్వరులకు చేసిన ప్రార్థనను గుర్తుచేసుకుని, మానవ రూపంలో ఉన్న భగవంతుణ్ణి తక్కువగా చూసినందుకు పశ్చాత్తాపపడ్డారు.

దృష్ట్వా స్త్రీణాం భగవతి కృష్ణే భక్తిమలౌకికీమ్ । ఆత్మానం చ తయా హీనం అనుతప్తా వ్యగర్హయన్

తమ భార్యలు శ్రీకృష్ణునికి చూపిన అసాధారణమైన భక్తిని చూసి, తాము అలాంటి భక్తి లేకపోవడాన్ని గ్రహించి, బ్రాహ్మణులు బాధపడి, తమను తాము నిందించుకున్నారు.

ధిగ్జన్మ నః త్రివృత్ విద్యాం ధిగ్ వ్రతం ధిగ్ బహుజ్ఞతామ్ । ధిక్కులం ధిక్ క్రియాదాక్ష్యం విముఖా యే త్వధోక్షజే

మన జన్మకు, త్రివిధ విద్యకు, వ్రతాలకు, ఎక్కువ జ్ఞానానికి, వంశానికి, క్రియాశక్తికి—all ఇవన్నీ వ్యర్థమే, మనం భగవంతుణ్ణి మరచిపోతే.

నూనం భగవతో మాయా యోగినామపి మోహినీ । యస్ వయం గురవో నృణాం స్వార్థే ముహ్యామహే ద్విజాః

నిజంగా, భగవంతుని మాయ యోగులకు కూడా మోసం చేస్తుంది. మనం, మనుషులకు ఉపదేశకులమైనా, మన స్వార్థాన్ని మరిచిపోతున్నాం, బ్రాహ్మణులారా!

అహో పశ్యత నారీణాం అపి కృష్ణే జగద్‍గురౌ । దురన్తభావం యోఽవిధ్యన్ మృత్యుపాశాన్ గృహాభిధాన్

ఇవిగో, ఈ స్త్రీలు ఎంత స్థిరంగా ఉన్నారో చూడండి! జగద్గురు శ్రీకృష్ణుని కోసం, 'ఇల్లు' అనే మరణ బంధాలను కూడా వీడారు.

నాసాం ద్విజాతిసంస్కారో న నివాసో గురావపి । న తపో నాత్మమీమాంసా న శౌచం న క్రియాః శుభాః

ఈ స్త్రీలకు ద్విజాతి సంస్కారం లేదు, గురువుతో నివాసం లేదు, తపస్సు లేదు, ఆత్మ విచారణ లేదు, శుద్ధి లేదు, శుభమైన క్రియలు కూడా లేవు.

తథాపి హ్యుత్తమఃశ్లోకే కృష్ణే యోగేశ్వరేశ్వరే । భక్తిర్దృఢా న చాస్మాకం సంస్కారాదిమతామపి

అయినా, ఉత్తములందరికీ ప్రభువైన కృష్ణుని పట్ల మనకు ఎంతైనా సంస్కారం, ఇతర గుణాలు ఉన్నా, మన భక్తి మాత్రం దృఢంగా లేదు.

నను స్వార్థవిమూఢానాం ప్రమత్తానాం గృహేహయా । అహో నః స్మారయామాస గోపవాక్యైః సతాం గతిః

మన నిజమైన మేలును మరిచిపోయి, ఇంటి పనుల్లో మునిగి ఉన్న మనలను, ఆ గోపికల మాటల ద్వారా సత్పథాన్ని ఆయన గుర్తు చేశాడు.

అన్యథా పూర్ణకామస్య కైవల్యాద్యశిషాం పతేః । ఈశితవ్యైః కిమస్మాభిః ఈశస్యైతద్ విడమ్బనమ్

పూర్తిగా తృప్తి చెందినవాడైన వరాల అధిపతికి, ఆయన ఆజ్ఞకు లోబడిన మనకు, ముక్తి వంటి వరాలు ఎందుకు కావాలి? ఇది ఆయన లీల మాత్రమే.

హిత్వాన్యాన్ భజతే యం శ్రీః పాదస్పర్శాశయా సకృత్ । స్వాత్మదోషాపవర్గేణ తద్యాచ్ఞా జనమోహినీ

శ్రీదేవి ఇతరులను వదిలేసి, ఒక్కసారి అయినా ఆయన పాదస్పర్శ కోసం భజించేది. ఆమె కోరే ముక్తి, తన లోపాల నుండి విముక్తి, జనులను మాయలో పడేసే ఒక మాయ మాత్రమే.

దేశః కాలః పృథగ్ద్రవ్యం మంత్రతంత్రర్త్విజోఽగ్నయః । దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః

దేశం, కాలం, వేర్వేరు వస్తువులు, మంత్రాలు, కర్మలు, ఋత్వికులు, అగ్నులు, దేవతలు, యజమాని, యజ్ఞం, ధర్మం — ఇవన్నీ ఆయన నుండే ఉద్భవించాయి.

స ఏష భగవాన్ సాక్షాద్ విష్ణుర్యోగేశ్వరేశ్వరః । జాతో యదుష్విత్యాశ్రృణ్మ హ్యపి మూఢా న విద్మహే

ఈయనే భగవంతుడు, యోగేశ్వరులకూ అధిపతి అయిన విష్ణువు, యదువంశంలో జన్మించాడు అని విన్నాము. అయినా మనం మాయలో పడి, ఆయనను నిజంగా గ్రహించలేకపోయాము.

అహో వయం ధన్యతమా యేషాం నస్తాదృశీః స్త్రియః । భక్త్యా యాసాం మతిర్జాతా అస్మాకం నిశ్చలా హరౌ

అయ్యో! మనలో ఇలాంటి స్త్రీలు ఉన్నారు, వారి హృదయాల్లో హరిలో అచంచలమైన భక్తి కలిగింది. మనం ఎంత అదృష్టవంతులం!

నమస్తుభ్యం భగవతే కృష్ణాయాకుణ్ఠమేధసే । యన్మాయామోహితధియో భ్రమామః కర్మవర్త్మసు

నీవు భగవంతుడవు, కృష్ణా, అపరిమితమైన బుద్ధి కలవాడవు. నీ మాయ వల్ల మన మనస్సులు కర్మ మార్గాల్లో తిరుగుతూ మాయలో పడిపోయాయి. నీకు నమస్కారం.