శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

బృహస్పతిర్బ్రహ్మవాదే ఆత్మవత్త్వే స్వయం హరిః । భక్త్యా గోగురువిప్రేషు విష్వక్సేనానువర్తిషు

బృహస్పతి బ్రహ్మతత్వాన్ని బోధిస్తూ, హరి స్వయంగా ఆత్మజ్ఞానంలో, గోవులు, గురువులు, బ్రాహ్మణుల పట్ల భక్తితో, విశ్వక్సేనుని మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు.

కీర్త్యోర్ధ్వగీతయా పుమ్భిః త్రైలోక్యే తత్ర తత్ర హ । ప్రవిష్టః కర్ణరన్ధ్రేషు స్త్రీణాం రామః సతామివ

పాటలు, కీర్తనలు ద్వారా మానవులు మూడుళ్లోకాల్లో, వివిధ ప్రదేశాల్లో, స్త్రీల చెవుల ద్వారా ప్రవేశిస్తారు. అలాగే, రాముడు సద్జనుల హృదయాల్లో ప్రవేశిస్తాడు.

అన్నయాఞ్చామిషేణ యజ్ఞపత్‍నీషు అనుగ్రహః - శ్రీగోప ఊచుః - ( అనుష్టుప్ ) రామ రామ మహాబాహో కృష్ణ దుష్టనిబర్హణ । ఏషా వై బాధతే క్షుత్ నః తచ్ఛాన్తిం కర్తుమర్హథః

పూజారుల భార్యలు అన్నదానంతో దయ చూపుతారు. గోపులు ఇలా అన్నారు: రామా! రామా! మహాబాహువా! కృష్ణా! దుష్టులను సంహరించేవాడా! మాకు ఈ ఆకలి బాధిస్తోంది; దయచేసి దీన్ని తొలగించండి.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇతి విజ్ఞాపితో గోపైః భగవాన్ దేవకీసుతః । భక్తాయా విప్రభార్యాయాః ప్రసీదన్ ఇదమబ్రవీత్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: గోపులు ఇలా వేడుకున్నప్పుడు, దేవకీపుత్రుడైన భగవంతుడు, భక్తురాలైన బ్రాహ్మణుని భార్య కోసం దయతో ఇలా చెప్పాడు.

ప్రయాత దేవయజనం బ్రాహ్మణా బ్రహ్మవాదినః । సత్రం ఆఙ్‌గిరసం నామ హ్యాసతే స్వర్గకామ్యయా

బ్రాహ్మణులు బ్రహ్మవేదంలో నిష్ణాతులు, స్వర్గాన్ని కోరుతూ ఆంగీరస యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తున్న ఆ దేవయజ్ఞ స్థలానికి వెళ్లండి.

తత్ర గత్వౌదనం గోపా యాచతాస్మద్ విసర్జితాః । కీర్తయన్తో భగవత ఆర్యస్య మమ చాభిధామ్

అక్కడికి వెళ్లి, మేము పంపినట్లు చెప్పి, భగవంతుని, ఆర్యుని, నా పేర్లు చెప్పి, అన్నం అడగండి.

ఇత్యాదిష్టా భగవతా గత్వా యాచన్త తే తథా । కృతాఞ్జలిపుటా విప్రాన్ దణ్డవత్ పతితా భువి

భగవంతుడు చెప్పిన ప్రకారం, వారు వెళ్లి, చేతులు జోడించి, భూమిపై నమస్కరిస్తూ, బ్రాహ్మణులను ప్రార్థించారు.

హే భూమిదేవాః శ్రృణుత కృష్ణస్యాదేశకారిణః । ప్రాప్తాఞ్జానీత భద్రం వో గోపాన్ నో రామచోదితాన్

భూమిదేవులారా! వినండి. మేము కృష్ణుని ఆజ్ఞను పాటిస్తూ వచ్చాము. మేము రాముని పంపిన గోపులం అని తెలుసుకోండి. మీకు శుభం కలగాలి.

( మిశ్ర ) గాశ్చారయతౌ అవిదూర ఓదనం రామాచ్యుతౌ వో లషతో బుభుక్షితౌ । తయోర్ద్విజా ఓదనమర్థినోర్యది శ్రద్ధా చ వో యచ్ఛత ధర్మవిత్తమాః

ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవారూ, మీ దగ్గరే కొద్దిదూరంలో గోపాలకృష్ణుడు, రాముడు గోవులను మేపుతూ, ఆకలితో మీ వద్దకు తినడానికి అన్నం అడుగుతున్నారు. మీకు విశ్వాసముంటే, వారు కోరుకున్న వంట అన్నాన్ని వారికి ఇవ్వండి.

( అనుష్టుప్ ) దీక్షాయాః పశుసంస్థాయాః సౌత్రామణ్యాశ్చ సత్తమాః । అన్యత్ర దీక్షితస్యాపి నాన్నమశ్నన్ హి దుష్యతి

మీరంతా గొప్పవారు. పశుబలి లేదా సౌత్రామణి యాగం సమయంలో తప్ప, దీక్షలో ఉన్నవారు అన్నం తింటే పాపం కలగదు.

ఇతి తే భగవద్ యాచ్ఞాం శృణ్వన్తోఽపి న శుశ్రువుః । క్షుద్రాశా భూరికర్మాణో బాలిశా వృద్ధమానినః

ప్రభువు కోసం చేసిన ఈ అభ్యర్థనను విన్నా కూడా, వారు వినలేదు. చిన్న ఆశలు, ఎక్కువ కర్మలు, పిల్లలవంటి మూర్ఖత్వం, వయస్సు మీద గర్వం వీరికి ఉన్నాయి.

దేశః కాలః పృథగ్ ద్రవ్యం మంత్రతంత్రర్త్విజోఽగ్నయః । దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః

దేశం, కాలం, వేర్వేరు వస్తువులు, మంత్రాలు, విధానాలు, ఋత్వికులు, అగ్నులు, దేవతలు, యజమాని, యజ్ఞం, ధర్మం — ఇవన్నీ ఆయనవల్లే ఏర్పడినవి.

తం బ్రహ్మ పరమం సాక్షాద్ భగవన్తం అధోక్షజమ్ । మనుష్యదృష్ట్యా దుష్ప్రజ్ఞా మర్త్యాత్మానో న మేనిరే

ఆ పరబ్రహ్మను, భగవంతుడిని, అద్భుతుడిని, తాము మానవులమని భావించిన వారు, తక్కువ జ్ఞానంతో, మామూలు మనిషిగా మాత్రమే చూశారు.

న తే యదోమితి ప్రోచుః న నేతి చ పరన్తప । గోపా నిరాశాః ప్రత్యేత్య తథోచుః కృష్ణరామయోః

వారు 'యాదవులకు ఇవ్వండి' అని కూడా చెప్పలేదు, 'ఇవ్వకండి' అని కూడా చెప్పలేదు. గోపాలు నిరాశతో తిరిగి వచ్చి, కృష్ణుడు, రాముడికి జరిగినదంతా చెప్పారు.

తదుపాకర్ణ్య భగవాన్ ప్రహస్య జగదీశ్వరః । వ్యాజహార పునర్గోపాన్ దర్శయఁలౌకికీం గతిమ్

అది విని జగదీశ్వరుడు భగవంతుడు నవ్వుతూ, మళ్లీ గోపాలకు మానవుల పద్ధతిలో ఎలా చేయాలో చెప్పాడు.

మాం జ్ఞాపయత పత్‍నీభ్యః ససఙ్‌కర్షణమాగతమ్ । దాస్యన్తి కామమన్నం వః స్నిగ్ధా మయ్యుషితా ధియా

నేను రాముడితో కలిసి వచ్చానని, బ్రాహ్మణుల భార్యలకు చెప్పండి. మనసారా నన్ను ప్రేమించే వారు కావున, వారు మీకు కావాల్సిన అన్నాన్ని ఆనందంగా ఇస్తారు.

గత్వాథ పత్‍నీశాలాయాం దృష్ట్వాసీనాః స్వలఙ్‌కృతాః । నత్వా ద్విజసతీర్గోపాః ప్రశ్రితా ఇదమబ్రువన్

తర్వాత గోపాలు భార్యల ఇంటికి వెళ్లి, అలంకరించుకొని కూర్చున్న బ్రాహ్మణుల భార్యలను చూసి, నమస్కరించి, వినయంగా ఇలా అన్నారు.

నమో వో విప్రపత్‍నీభ్యో నిబోధత వచాంసి నః । ఇతోఽవిదూరే చరతా కృష్ణేనేహేషితా వయమ్

బ్రాహ్మణుల భార్యలారా, మేము మీకు నమస్కరిస్తున్నాం. దయచేసి మా మాటలు వినండి. ఇక్కడే దగ్గరలో, కృష్ణుడు పంపినవాళ్లమై, మేము గోవులను మేపుతున్నాం.

గాశ్చారయన్ స గోపాలైః సరామో దూరమాగతః । బుభుక్షితస్య తస్యాన్నం సానుగస్య ప్రదీయతామ్

ఆయన రాముడితో పాటు గోపాలులతో కలిసి, చాలా దూరం వచ్చి గోవులను మేపుతున్నారు. ఆయనకు ఆకలిగా ఉంది. దయచేసి ఆయనకు, ఆయనతో ఉన్నవారికి అన్నం ఇవ్వండి.

శ్రుత్వాచ్యుతం ఉపాయాతం నిత్యం తద్దర్శనోత్సుకాః । తత్కథాక్షిప్తమనసో బభూవుర్జాతసమ్భ్రమాః

అచ్యుతుడు వచ్చాడని విని, ఎప్పుడూ ఆయనను చూడాలని ఆశించే వారు, ఆయన కథల్లో మనసు మునిగి, స్త్రీలు అందరూ ఆనందంతో ఉల్లాసంగా మారిపోయారు.

చతుర్విధం బహుగుణం అన్నమాదాయ భాజనైః । అభిసస్రుః ప్రియం సర్వాః సముద్రమివ నిమ్నగాః

నాలుగు రకాల మంచి అన్నాన్ని పాత్రల్లో వేసుకుని, అందరూ తమ ప్రియుడి దగ్గరకు నదులు సముద్రంలో కలిసినట్టు పరుగెత్తారు.

నిషిధ్యమానాః పతిభిః భ్రాతృభిర్బన్ధుభిః సుతైః । భగవతి ఉత్తమశ్లోకే దీర్ఘశ్రుత ధృతాశయాః

భర్తలు, అన్నలు, బంధువులు, పిల్లలు వారించినా, ఉత్తమ కీర్తి కలిగిన భగవంతుడిపై మనస్సు నిలిపిన వారు, చిన్నప్పటి నుంచే వినిన ఉపదేశంతో ధైర్యంగా ముందుకు వెళ్లారు.

యమునోపవనేఽశోక నవపల్లవమణ్డితే । విచరన్తం వృతం గోపైః సాగ్రజం దదృశుః స్త్రియః

యమునా తీరంలో తాజా అశోక పల్లవాలతో అలంకరించిన వనంలో, గోపాలతో, అన్నయ్యతో కలిసి సంచరిస్తున్న కృష్ణుణ్ని ఆ స్త్రీలు చూశారు.

( వసంతతిలకా ) శ్యామం హిరణ్యపరిధిం వనమాల్యబర్హ ధాతుప్రవాలనటవేషమనవ్రతాంసే । విన్యస్తహస్తమితరేణ ధునానమబ్జం కర్ణోత్పలాలక కపోలముఖాబ్జహాసమ్

వానమేఘంలా నీలంగా, బంగారు వస్త్రాలు ధరించి, అడవి పూలమాలలు, నెమలి పిచ్చుకలతో అలంకరించబడి, నాట్యవేషంలో, భుజంపై కమలాన్ని ఉంచి, ఒక చేత్తో కమలాన్ని తిప్పుతూ, చెవిలో ఉత్పలపువ్వుతో, జుట్టు కపోలాలను తాకుతూ, ముఖంలో పువ్వు విరబూసిన చిరునవ్వుతో ఉన్న కృష్ణుణ్ని వారు చూశారు.

ప్రాయఃశ్రుతప్రియతమోదయకర్ణపూరైః యస్మిన్ నిమగ్నమనసః తం అథాక్షిరంధ్రైః । అన్తః ప్రవేశ్య సుచిరం పరిరభ్య తాపం ప్రాజ్ఞం యథాభిమతయో విజహుర్నరేన్ద్ర

వారు ఎప్పుడూ వినడానికి ఇష్టపడే ఆయన కథలు, ఆయన దర్శనం చెవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవి. కళ్లతో ఆయనను లోపలికి తీసుకుని, హృదయంలో బాగా ఆలింగనం చేసి, జ్ఞానులు తమ ఇష్టానుసారం బాధను విడిచిపెట్టినట్టు వారు కూడా తమ బాధను వదిలేశారు.

( అనుష్టుప్ ) తాస్తథా త్యక్తసర్వాశాః ప్రాప్తా ఆత్మదిదృక్షయా । విజ్ఞాయాఖిలదృగ్ద్రష్టా ప్రాహ ప్రహసితాననః

అవన్నీ ఆశలు వదిలి, తమను తాము చూడాలని వచ్చారు. అన్నీ తెలిసిన ఆయన, ఆ విషయం తెలుసుకుని, చిరునవ్వుతో వారితో మాట్లాడాడు.

స్వాగతం వో మహాభాగా ఆస్యతాం కరవామ కిమ్ । యన్నో దిదృక్షయా ప్రాప్తా ఉపపన్నమిదం హి వః

స్వాగతం మీకు, మహాభాగ్యవంతులారా! దయచేసి కూర్చోండి. మీ కోసం నేను ఏమి చేయగలను? మీరు మమ్మల్ని చూడాలని వచ్చారు, ఇది మీకు తగినదే.

నన్వద్ధా మయి కుర్వన్తి కుశలాః స్వార్థదర్శినః । అహైతుక్యవ్యవహితాం భక్తిమాత్మప్రియే యథా

నిజంగా, తమకు మేలు కావాలని కోరుకునే జ్ఞానులు, నాకు కారణం లేకుండా, ఎలాంటి విఘ్నం లేకుండా, నిస్వార్థంగా భక్తిని అర్పిస్తారు. ఎందుకంటే నేను వారికి అంతగా ప్రియమైనవాడిని.

ప్రాణబుద్ధిమనఃస్వాత్మ దారాపత్యధనాదయః । యత్సమ్పర్కాత్ ప్రియా ఆసన్ తతః కో న్వపరః ప్రియః

ప్రాణం, బుద్ధి, మనస్సు, ఆత్మ, భార్యలు, పిల్లలు, ధనం మొదలైనవి—ఇవి అన్నీ నాతో సంబంధం వల్లే ప్రియంగా అనిపిస్తాయి. మరి నన్ను మించిన ప్రియమైనవాడు ఇంకెవరు ఉంటారు?