శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

( మిశ్ర ) దృఢం ప్రలబ్ధాస్త్రపయా చ హాపితాః ప్రస్తోభితాః క్రీడనవచ్చ కారితాః । వస్త్రాణి చైవాపహృతాన్యథాప్యముం తా నాభ్యసూయన్ ప్రియసఙ్‌గనిర్వృతాః

వారు గట్టిగా ఆటపట్టించబడి, సిగ్గుతో తలవంచి, ఆటలా ప్రవర్తించబడి, వస్త్రాలు పోయినా, ఆయన ప్రియమైన సన్నిధిలో ఆనందం పొందుతూ, ఎలాంటి అసూయా లేకుండా ఉండిపోయారు.

( అనుష్టుప్ ) పరిధాయ స్వవాసాంసి ప్రేష్ఠసఙ్‌గమసజ్జితాః । గృహీతచిత్తా నో చేలుః తస్మిన్ లజ్జాయితేక్షణాః

తమ వస్త్రాలు ధరించిన తరువాత, ప్రియుడిని కలవాలని మనసు పెట్టుకుని, సిగ్గుతో కళ్లను క్రిందికి వంచి, ఆయన దగ్గర నుంచి వెళ్లిపోలేకపోయారు.

తాసాం విజ్ఞాయ భగవాన్ స్వపాదస్పర్శకామ్యయా । ధృతవ్రతానాం సఙ్‌కల్పం ఆహ దామోదరోఽబలాః

వారు తన పాదాలను తాకాలని కోరుకుంటున్నదాన్ని గ్రహించిన దామోదరుడు, వ్రతాన్ని పాటించిన ఆ బాలికల సంకల్పాన్ని గురించి మాట్లాడాడు.

సఙ్‌కల్పో విదితః సాధ్వ్యో భవతీనాం మదర్చనమ్ । మయానుమోదితః సోఽసౌ సత్యో భవితుమర్హతి

మీరు నన్ను పూజించాలనే సంకల్పం నాకు తెలుసు. నేను దాన్ని ఆమోదిస్తున్నాను. అది తప్పకుండా నెరవేరుతుంది.

న మయ్యావేశితధియాం కామః కామాయ కల్పతే । భర్జితా క్వథితా ధానా ప్రాయో బీజాయ నేశతే

నా మీద మనసు నిలిపినవారికి కోరికలు కామానికి దారితీయవు. కాల్చిన ధాన్యాలు మళ్లీ మొలకెత్తని విధంగా, వారి కోరికలు పాపానికి దారితీయవు.

యాతాబలా వ్రజం సిద్ధా మయేమా రంస్యథా క్షపాః । యదుద్దిశ్య వ్రతమిదం చేరురార్యార్చనం సతీః

ఇప్పుడు మీరు వ్రజకు వెళ్లండి. మీరు వ్రతాన్ని సంపూర్ణంగా నెరవేర్చారు. రాబోయే రాత్రుల్లో మీరు నాతో ఆనందంగా గడుపుతారు. మీరు ఈ వ్రతాన్ని నన్ను పూజించేందుకు చేశారు.

శ్రీశుక ఉవాచ । ఇత్యాదిష్టా భగవతా లబ్ధకామాః కుమారికాః । ధ్యాయన్త్యస్తత్ పదామ్భోజం కృచ్ఛ్రాత్ నిర్వివిశుర్వ్రజమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుడు చెప్పినట్లు, కోరికలు నెరవేరిన ఆ కుమారికలు, ఆయన పదపద్మాలను ధ్యానిస్తూ, ఎంత కష్టమైనా వ్రజకు తిరిగి వెళ్లారు.

అథ గోపైః పరివృతో భగవాన్ దేవకీసుతః । వృన్దావనాద్ గతో దూరం చారయన్ గాః సహాగ్రజః

ఆ తరువాత, గోప బాలులతో చుట్టుముట్టబడి, దేవకీ కుమారుడు భగవంతుడు తన అన్నతో కలిసి వృందావనాన్ని దాటి, దూరంగా ఆవులను మేపుతూ వెళ్లాడు.

నిదఘార్కాతపే తిగ్మే ఛాయాభిః స్వాభిరాత్మనః । ఆతపత్రాయితాన్ వీక్ష్య ద్రుమానాహ వ్రజౌకసః

మధ్యాహ్నపు ఎండ తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు, చెట్లు తమ నీడతో గొడుగు వలె కాపాడుతున్నదాన్ని చూసి, వ్రజవాసులకు ఆయన ఇలా అన్నాడు.

హే స్తోకకృష్ణ హే అంశో శ్రీదామన్ సుబలార్జున । విశాలర్షభ తేజస్విన్ దేవప్రస్థ వరూథప

ఓ స్టోకకృష్ణా, ఓ అంశు, శ్రీదామా, సుబల, అర్జున, విశాల, ఋషభ, తేజస్వీ, దేవప్రస్థ, వరూథపా!

పశ్యతైతాన్ మహాభాగాన్ పరార్థైకాన్తజీవితాన్ । వాతవర్షాతపహిమాన్ సహన్తో వారయన్తి నః

ఈ మహాత్ములను చూడండి. వీరు పరులకు ఉపయోగపడటమే జీవితం. గాలి, వర్షం, ఎండ, చలిని తట్టుకుని మనలను కాపాడుతున్నారు.

అహో ఏషాం వరం జన్మ సర్వ ప్రాణ్యుపజీవనమ్ । సుజనస్యేవ యేషాం వై విముఖా యాన్తి నార్థినః

వీరి జన్మ ఎంత గొప్పదో! అన్ని జీవులు వీరి వల్ల జీవించగలుగుతున్నాయి. నిజమైన మంచి మనుషుల్లా, ఎవరు సహాయం అడిగినా వీరు తిరస్కరించరు.

పత్రపుష్పఫలచ్ఛాయా మూలవల్కలదారుభిః । గన్ధనిర్యాసభస్మాస్థి తోక్మైః కామాన్ వితన్వతే

ఆకులు, పువ్వులు, పండ్లు, నీడ, మూలాలు, తొక్కలు, కలప, సుగంధ ద్రవ్యం, రసం, బూడిద, ఎముకలు — ఇవన్నీతో మనసులో ఉన్న కోరికలను చెట్లు తీరుస్తాయి.

ఏతావత్ జన్మసాఫల్యం దేహినామిహ దేహిషు । ప్రాణైరర్థైర్ధియా వాచా శ్రేయ ఏవాచరేత్ సదా

ఈ లోకంలో శరీరాన్ని ధరించినవారికి జన్మ సార్థకత అంటే ఇదే — ప్రాణంతో, ధనంతో, బుద్ధితో, మాటతో ఎప్పుడూ మంచి పనులు చేయాలి.

ఇతి ప్రవాలస్తబక ఫలపుష్పదలోత్కరైః । తరూణాం నమ్రశాఖానాం మధ్యతో యమునాం గతః

అలా కొత్త మొగ్గలు, పుష్పగుచ్ఛాలు, పండ్లు, పువ్వులు, ఆకులతో నిండిన వంగిన కొమ్మల మధ్యగా యమునా నదిలోకి ప్రవేశించాడు.

తత్ర గాః పాయయిత్వాపః సుమృష్టాః శీతలాః శివాః । తతో నృప స్వయం గోపాః కామం స్వాదు పపుర్జలమ్

అక్కడ, రాజా! ఆవులకు శుభ్రమైన, చల్లని, మంగళకరమైన నీటిని తాగించాక, ఆ గోపులు తాము కూడా తృప్తిగా ఆ మధురమైన నీటిని తాగారు.

తస్యా ఉపవనే కామం చారయన్తః పశూన్ నృప । కృష్ణరామౌ ఉవుపాగమ్య క్షుధార్తా ఇదమబ్రవన్

ఆమె తోటల్లో, పశువులను ఇష్టమొచ్చినట్లు మేతకాయిస్తూ, కృష్ణుడు, రాముడు దగ్గరకు వచ్చారు. అప్పటికి ఆకలితో ఉన్న గోపులు ఇలా అన్నారు:

విషయాభినివేశేన నాత్మానం యత్స్మరేత్పునః। జన్తోర్వై కస్యచిద్ధేతోర్మృత్యురత్యన్తవిస్మృతిః

ఇంద్రియాల విషయాలలో మునిగిపోయినవాడు మళ్ళీ తనను తాను గుర్తు చేసుకోడు; ఏదో ఒక కారణంగా మరణం అంటే పూర్తిగా మరచిపోవడమే.

జన్మ త్వాత్మతయా పుంసః సర్వభావేన భూరిద। విషయస్వీకృతిం ప్రాహుర్యథా స్వప్నమనోరథః

పురుషుడు తనను తాను శరీరంగా అనుభవించినా, జన్మ అనేది ఇంద్రియ విషయాలను స్వీకరించడమే, అది కలలాంటిది, ఊహలాంటిది అని చెప్పబడింది.

స్వప్నం మనోరథం చేత్థం ప్రాక్తనం న స్మరత్యసౌ। తత్ర పూర్వమివాత్మానమపూర్వం చానుపశ్యతి

మనిషి గతంలో వచ్చిన కలను, ఊహను గుర్తు పెట్టుకోడు. అలాగే, ఆ స్థితిలో తనను తాను కొత్తగా చూస్తాడు, మునుపటిలా కాదు.

ఇన్ద్రియాయనసృష్ట్యేదం త్రైవిధ్యం భాతి వస్తుని। బహిరన్తర్భిదాహేతుర్జనోఽసజ్జనకృద్యథా

ఇంద్రియాలు, వాటి విషయాలు, మనస్సు — ఈ మూడు రూపాలు వస్తువులో కనిపిస్తాయి. లోపలి, బయట అనే భేదం మనుషుల వల్లే కలుగుతుంది, మంచి, చెడు పనుల వలె.

నిత్యదా హ్యఙ్గ భూతాని భవన్తి న భవన్తి చ। కాలేనాలక్ష్యవేగేన సూక్ష్మత్వాత్తన్న దృశ్యతే

ప్రియమైనవాడా! జీవులు ఎప్పుడూ పుట్టి, మరణిస్తూనే ఉంటాయి. కాలం యొక్క అతి సూక్ష్మమైన, వేగమైన ప్రభావం వల్ల అది మనకు కనిపించదు.

యథార్చిషాం స్రోతసాం చ ఫలానాం వా వనస్పతేః। తథైవ సర్వభూతానాం వయోఽవస్థాదయః కృతాః

ఎలా అగ్ని జ్వాలలు, నదుల ప్రవాహాలు, వృక్షపు పండ్లు ఉంటాయో, అలాగే అన్ని జీవుల వయస్సు, స్థితులు ఏర్పడతాయి.

సోఽయం దీపోఽర్చిషాం యద్వత్స్రోతసాం తదిదం జలమ్। సోఽయం పుమానితి నృణాం మృషా గీర్ధీర్మృషాయుషామ్

ఈ దీపాన్ని జ్వాల అని, ఈ నీటిని ప్రవాహం అని, ఈ మనిషిని పురుషుడు అని అంటారు — ఇలాంటి మాటలు అబద్ధం, అలాగే ఆయుష్షు శాశ్వతమని అనుకోవడమూ అబద్ధమే.

మా స్వస్య కర్మబీజేన జాయతే సోఽప్యయం పుమాన్। మ్రియతే వామరో భ్రాన్త్యా యథాగ్నిర్దారుసంయుతః

ఈ మనిషి తన కర్మఫలంతో పుడతాడు, లేదా నిజంగా చనిపోతాడు అని అనుకోవద్దు; అది భ్రమ మాత్రమే, ఎలా అగ్ని కలపతో పుట్టి, కలిపినప్పుడు మాయమవుతుందో అలాగే.

నిషేకగర్భజన్మాని బాల్యకౌమారయౌవనమ్। వయోమధ్యం జరా మృత్యురిత్యవస్థాస్తనోర్నవ

గర్భధారణ, గర్భంలో పెరగడం, జననం, బాల్యం, కౌమారం, యౌవనం, మధ్య వయస్సు, వృద్ధాప్యం, మరణం — ఇవే శరీరానికి తొమ్మిది స్థితులు.

ఏతా మనోరథమయీర్హాన్యస్యోచ్చావచాస్తనూః। గుణసఙ్గాదుపాదత్తే క్వచిత్కశ్చిజ్జహాతి చ

ఈ రకరకాల ఉన్నత, తక్కువ శరీరాలు ఊహలతో ఏర్పడతాయి. గుణాల అనుసంధానంతో కొంతమంది వాటిని పొందుతారు, కొంతమంది వదిలిపెడతారు.

ఆత్మనః పితృపుత్రాభ్యామనుమేయౌ భవాప్యయౌ। న భవాప్యయవస్తూనామభిజ్ఞో ద్వయలక్షణః

ఆత్మ పుట్టడం, పోవడం అన్నీ తండ్రి, కుమారుడి ద్వారా ఊహించబడతాయి. కానీ వస్తువుల పుట్టుక, నాశనం తెలిసినవాడు ఈ రెండింటికీ లోబడి ఉండడు.

తరోర్బీజవిపాకాభ్యాం యో విద్వాఞ్జన్మసంయమౌ। తరోర్విలక్షణో ద్రష్టా ఏవం ద్రష్టా తనోః పృథక్

వృక్షానికి విత్తనం, పండు తెలిసినవాడు దాని జననం, నాశనాన్ని అర్థం చేసుకుంటాడు, కానీ వృక్షానికి వేరుగా ఉంటాడు. అలాగే, శరీరానికి దృష్టా వేరుగా ఉంటాడు.