శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

యథోర్ణనాభిర్హృదయాదూర్ణాముద్వమతే ముఖాత్। ఆకాశాద్ఘోషవాన్ప్రాణో మనసా స్పర్శరూపిణా

యెలా ఉంగరాల పురుగు తన గుండె నుంచి తంతువును నోటివద్ద నుంచి వెలువరిస్తుందో, అలాగే ప్రాణవాయువు శబ్దంతో కూడి, ఆకాశం నుంచి ఉద్భవించి, మనస్సు ద్వారా స్పర్శరూపంగా వస్తుంది.

ఛన్దోమయోఽమృతమయః సహస్రపదవీం ప్రభుః। ఓంకారాద్వ్యఞ్జితస్పర్శ స్వరోష్మాన్తస్థభూషితామ్

ఆ ప్రభువు ఛందస్సులతో కూడినవాడు, అమృతస్వరూపుడూ, వెయ్యి మార్గాలు కలవాడు. ఓంకారంతో మొదలై, వ్యంజనాలు, స్వరాలు, ఉష్మణాలు, అంతఃస్థాక్షరాలతో అలంకరించబడి, లోపల స్థిరంగా ఉంటాడు.

విచిత్రభాషావితతాం ఛన్దోభిశ్చతురుత్తరైః। అనన్తపారాం బృహతీం సృజత్యాక్షిపతే స్వయమ్

ఆయనే వివిధ భాషలతో విస్తరించిన, నాలుగు అక్షరాల చొప్పున పెరిగే ఛందస్సులతో కూడిన, అనంతమైన, గొప్ప వాక్కును సృష్టించి, తిరిగి తనలోకి తీసుకుంటాడు.

గాయత్ర్యుష్ణిగనుష్టుప్చ బృహతీ పఙ్క్తిరేవ చ। త్రిష్టుబ్జగత్యతిచ్ఛన్దో హ్యత్యష్ట్యతిజగద్విరాట్

గాయత్రీ, ఉష్ణిక్, అనుష్టుప్, బృహతీ, పంక్తి, త్రిష్టుప్, జగతీ, అతిచ్ఛందస్, అత్యష్టి, అతిజగతీ, విరాట్ — ఇవే ఛందస్సులు.

కిం విధత్తే కిమాచష్టే కిమనూద్య వికల్పయేత్। ఇత్యస్యా హృదయం లోకే నాన్యో మద్వేద కశ్చన

ఇది ఏమి స్థాపిస్తుంది? ఏమి చెబుతుంది? ఏమి సూచిస్తుంది? ఏమి వేరుచేస్తుంది? ఈ లోకంలో దీని అంతరార్థాన్ని నన్ను తప్ప మరెవ్వరూ తెలియరు.

మాం విధత్తేఽభిధత్తే మాం వికల్ప్యాపోహ్యతే త్వహమ్। ఏతావాన్సర్వవేదార్థః శబ్ద ఆస్థాయ మాం భిదామ్ । మాయామాత్రమనూద్యాన్తే ప్రతిషిధ్య ప్రసీదతి

ఇది నన్ను స్థాపిస్తుంది, నన్ను సూచిస్తుంది, నన్ను వేరుచేస్తుంది, నన్ను తృణీకరిస్తుంది. శబ్దాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, వేదాల అంతా నన్ను వేరు చేస్తుంది. చివరికి మాయను మాత్రమే చెప్పి, దానిని నిరాకరించి, కరుణ చూపుతుంది.

తథైవ హరిణైః క్రోడైః శ్వావిత్ గవయ కుఞ్జరైః । గోపుచ్ఛైః హరిభిః మర్కైః నకులైః నాభిభిర్వృతమ్

అదే విధంగా, అది జింకలు, పందులు, అడవి కుక్కలు, ఎద్దులు, మేషాలు, ఏనుగులు, ఆవుపుంతలు, కోతులు, ముంగిసలు, పాములతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.

ప్రవిశ్య తత్తీర్థవరం ఆదిరాజః సహాత్మజః । దదర్శ మునిమాసీనం తస్మిన్ హుతహుతాశనమ్

ఆదిరాజు తన కుమారులతో కలిసి ఆ పవిత్రతీర్థంలోకి ప్రవేశించి, అక్కడ యజ్ఞాగ్ని వెలిగిస్తూ కూర్చున్న మునిని చూశాడు.

విద్యోతమానం వపుషా తపసి ఉగ్రయుజా చిరమ్ । నాతిక్షామం భగవతః స్నిగ్ధాపాఙ్గావలోకనాత్ । తద్వ్యాహృతామృతకలా పీయూషశ్రవణేన చ

ఆ ముని దీర్ఘకాలంగా ఘోరతపస్సు చేస్తూ, తన రూపంతో ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు. భగవంతుని స్నేహపూర్వక దృష్టి వల్ల, అమృతసమానమైన మాటలు విని, అతను ఎక్కువగా క్షీణించలేదు.

ప్రాంశుం పద్మపలాశాక్షం జటిలం చీరవాససమ్ । ఉపసంశ్రిత్య మలినం యథార్హణం అసంస్కృతమ్

ఆయన ఎత్తుగా, తామర ఆకుల్లాంటి కళ్లతో, జటలు వేసుకుని, వృక్షచర్మం ధరించి, యోగికి తగినట్టు మురికిగా, అలంకారాలు లేకుండా ఉండేవాడు.

అథోటజముపాయాతం నృదేవం ప్రణతం పురః । సపర్యయా పర్యగృహ్ణాత్ ప్రతినన్ద్యానురూపయా

తర్వాత, రాజు ఆశ్రమానికి వచ్చి మునికి నమస్కరించగా, ముని యథావిధిగా అతన్ని ఆతిథ్యంతో, సద్వాక్యాలతో ఆహ్వానించాడు.

గృహీతార్హణమాసీనం సంయతం ప్రీణయన్ మునిః । స్మరన్ భగవదాదేశం ఇత్యాహ శ్లక్ష్ణయా గిరా

ముని, రాజుకు యోగ్యమైన ఆతిథ్యం చేసి, అతన్ని కూర్చోబెట్టి, భగవంతుని ఆదేశాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, మృదువైన మాటలతో అతన్ని సంతోషపరిచాడు.

నూనం చఙ్క్రమణం దేవ సతాం సంరక్షణాయ తే । వధాయ చాసతాం యస్త్వం హరేః శక్తిర్హి పాలినీ

దేవా! నీ సంచారం సజ్జనులను రక్షించడానికి, దుష్టులను నశింపజేయడానికి జరుగుతోంది. నీవే హరిదేవుని రక్షణశక్తివి.

యోఽర్కేన్దు అగ్నీన్ద్రవాయూనాం యమధర్మప్రచేతసామ్ । రూపాణి స్థాన ఆధత్సే తస్మై శుక్లాయ తే నమః

సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు, వాయువు, యముడు, ధర్ముడు, వరుణుడు — వీరి రూపాలు, స్థానాలు నీవే ధరించేవాడివి. నీకు, పవిత్రుడైన నీకు నమస్సు.

న యదా రథమాస్థాయ జైత్రం మణిగణార్పితమ్ । విస్ఫూర్జత్ చణ్డకోదణ్డో రథేన త్రాసయన్ అఘాన్

నీవు రత్నాలతో అలంకరించబడిన విజయరథంపై ఎక్కి, భయంకరమైన విల్లు పట్టుకుని, దుష్టులను భయపెడుతావు.

స్వసైన్యచరణక్షుణ్ణం వేపయన్ మణ్డలం భువః । వికర్షన్ బృహతీం సేనాం పర్యటసి అంశుమానివ

నీ సైన్యం అడుగులతో భూమిని త్రొక్కి, భూమి వలయాన్ని కంపింపజేసి, గొప్ప సైన్యాన్ని నడిపిస్తూ, నీవు ప్రకాశవంతమైన సూర్యుడిలా సంచరిస్తావు.

తదైవ సేతవః సర్వే వర్ణాశ్రమనిబన్ధనాః । భగవద్ రచితా రాజన్ భిద్యేరన్ బత దస్యుభిః

అదే సమయంలో, ఓ రాజా, భగవంతుడు ఏర్పరిచిన వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థలన్నీ దొంగల చేతిలో పూర్తిగా విచ్ఛిన్నమవుతాయి.

అధర్మశ్చ సమేధేత లోలుపైర్వ్యఙ్కుశైర్నృభిః । శయానే త్వయి లోకోఽయం దస్యుగ్రస్తో వినఙ్క్ష్యతి

లోభంతో, నియంత్రణ లేకుండా ఉన్న మనుషుల వల్ల అధర్మం పెరిగిపోతుంది; నీవు విశ్రాంతి తీసుకుంటే, ఈ లోకం దొంగల చేతిలో నశించిపోతుంది.

అథాపి పృచ్ఛే త్వాం వీర యదర్థం త్వం ఇహాగతః । తద్వయం నిర్వ్యలీకేన ప్రతిపద్యామహే హృదా

అయితే, ఓ వీరా, నీవు ఇక్కడికి వచ్చిన ఉద్దేశ్యం ఏమిటో అడుగుతున్నాను; మేము మనస్పూర్తిగా తెలుసుకొని, దానికి అనుగుణంగా ప్రవర్తిస్తాము.

చీరహరణలీలా - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) హేమన్తే ప్రథమే మాసి నన్దవ్రజకుమారికాః । చేరుర్హవిష్యం భుఞ్జానాః కాత్యాయన్యర్చనవ్రతమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — శీతాకాలం మొదటి నెలలో, నందగోపుని వ్రజలోని యువతులు, సాధారణ ఆహారం తీసుకుంటూ, కాత్యాయనీదేవిని పూజించే వ్రతాన్ని ఆచరించారు.

ఆప్లుత్యామ్భసి కాలిన్ద్యా జలాన్తే చోదితేఽరుణే । కృత్వా ప్రతికృతిం దేవీం ఆనర్చుః నృప సైకతీమ్

ప్రభాత సమయానికి, కాలిందీ నదిలో స్నానం చేసి, ఒడ్డున మట్టి తో దేవతా విగ్రహాన్ని తయారు చేసి, ఓ రాజా, ఆ దేవిని పూజించారు.

గన్ధైర్మాల్యైః సురభిభిః బలిభిర్ధూపదీపకైః । ఉచ్చావచైశ్చోపహారైః ప్రవాలఫల తణ్డులైః

సుగంధమయమైన పూలమాలలు, పరిమళాలు, బలులు, ధూపదీపాలు, పెద్ద చిన్న కానుకలు, మొక్కజొన్న, పండ్లు, ధాన్యాలు ఇలా色色గా ఆ దేవిని పూజించారు.

కాత్యాయని మహామాయే మహాయోగిన్యధీశ్వరి । నన్దగోపసుతం దేవి పతిం మే కురు తే నమః । ఇతి మన్త్రం జపన్త్యస్తాః పూజాం చక్రుః కుమారికాః

కాత్యాయనీ మహాశక్తి, మహాయోగినీ, పరమేశ్వరీ, నందగోపుని కుమారుణ్ణి నాకు భర్తగా చేయుము, నీకు నమస్కారం — అని ఈ మంత్రాన్ని జపిస్తూ ఆ యువతులు పూజ చేశారు.

ఏవం మాసం వ్రతం చేరుః కుమార్యః కృష్ణచేతసః । భద్రకాలీం సమానర్చుః భూయాన్నన్దసుతః పతిః

ఈ విధంగా, కృష్ణునిపై మనస్సు పెట్టిన ఆ యువతులు, నెలరోజులు వ్రతాన్ని ఆచరించి, భద్రకాళీదేవిని పూజిస్తూ, నందగోపుని కుమారుడు తమ భర్త కావాలని కోరుకున్నారు.

ఊషస్యుత్థాయ గోత్రైః స్వైరన్యోన్యా బద్ధబాహవః । కృష్ణం ఉచ్చైర్జగుర్యాన్త్యః కాలిన్ద్యాం స్నాతుమన్వహమ్

ప్రతి ఉదయం, స్నేహితులతో కలిసి, చేతులు కలిపి, కృష్ణుని పాటలు పాడుకుంటూ, కాలిందీ నదిలో స్నానం చేయడానికి వెళ్ళేవారు.

నద్యాః కదాచిదాగత్య తీరే నిక్షిప్య పూర్వవత్ । వాసాంసి కృష్ణం గాయన్త్యో విజహ్రుః సలిలే ముదా

ఒకసారి, నది ఒడ్డుకు వచ్చి, మునుపట్లే తమ వస్త్రాలు అక్కడే ఉంచి, కృష్ణుని పాటలు పాడుకుంటూ, ఆనందంగా నీటిలో ఆడుకున్నారు.

భగవాన్ తదభిప్రేత్య కృష్ణో యోగేశ్వరేశ్వరః । వయస్యైరావృతస్తత్ర గతస్తత్కర్మసిద్ధయే

ఆ యువతుల మనసులోని కోరికను గ్రహించిన యోగేశ్వరులకే అధిపతి అయిన కృష్ణుడు, తన స్నేహితులతో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు, వారి కోరికను నెరవేర్చేందుకు.

తాసాం వాసాంస్యుపాదాయ నీపమారుహ్య సత్వరః । హసద్‌భిః ప్రహసన్ బాలైః పరిహాసమువాచ హ

ఆ యువతుల వస్త్రాలు తీసుకొని, త్వరగా ఒక కడంబ వృక్షంపైకి ఎక్కి, తనతో ఉన్న పిల్లలతో కలిసి నవ్వుతూ, సరదాగా మాటలు అన్నాడు.

అత్రాగత్యాబలాః కామం స్వం స్వం వాసః ప్రగృహ్యతామ్ । సత్యం బ్రవాణి నో నర్మ యద్యూయం వ్రతకర్శితాః

ఇక్కడికి రండి అమ్మాయిలు, మీ మీ వస్త్రాలు తీసుకోండి. మీరు వ్రతంతో అలసిపోయి ఉంటే, నేను నిజమే చెబుతున్నాను, సరదాగా కాదు.