శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఏతావతాలం నను సూచితేన గుణైరసామ్యానతిశాయనస్య । హిత్వేతరాన్ ప్రార్థయతో విభూతిః యస్యాఙ్‌ఘ్రిరేణుం జుషతేఽనభీప్సోః

ఇంతవరకు చెప్పినదే, భగవంతుని అసమానమైన, అపూర్వమైన గుణాలను తెలియజేయడానికి చాలును. ఆయన పాదధూళిని, అన్నింటిని వదిలేసినవారు కూడా కోరుతారు. కానీ ఆయనకు అలాంటి పూజపై ఆశ లేదు.

అథాపి యత్పాదనఖావసృష్టం జగద్విరిఞ్చోపహృతార్హణామ్భః । సేశం పునాత్యన్యతమో ముకున్దాత్ కో నామ లోకే భగవత్పదార్థః

మరియు, బ్రహ్మ ఇచ్చిన పాదపద్మార్చన జలము, భగవంతుని పాదనఖాల నుండి పుట్టి, జగత్తును పవిత్రం చేస్తుంది. ఈ లోకంలో భగవంతుని పాదాలను కోరేవారిని ముకుందుడు పవిత్రం చేయనడెవరు?

యత్రానురక్తాః సహసైవ ధీరా వ్యపోహ్య దేహాదిషు సఙ్గమూఢమ్ । వ్రజన్తి తత్పారమహంస్యమన్త్యం యస్మిన్నహింసోపశమః స్వధర్మః

అక్కడ, భక్తులు, ధీరులు, శరీరానికి, బంధాలకు అనురాగాన్ని ఒక్కసారిగా విడిచిపెట్టి, పరమహంసులైన మహర్షుల స్థితికి చేరుకుంటారు. అక్కడ అహింస, శాంతి, స్వధర్మం ప్రబలంగా ఉంటాయి.

అహం హి పృష్టోఽర్యమణో భవద్‌భిః ఆచక్ష ఆత్మావగమోఽత్ర యావాన్ । నభః పతన్త్యాత్మసమం పతత్త్రిణః తథా సమం విష్ణుగతిం విపశ్చితః

మీరు అడిగినందుకు, నేను తెలిసినంతవరకు వివరించబోతున్నాను. పక్షులు ఆకాశంలో తమ శక్తికి తగ్గట్టు ఎగిరినట్లే, జ్ఞానులు కూడా తమ బుద్ధికి తగినంతగా విష్ణుపథాన్ని చేరుకుంటారు.

ఏకదా ధనురుద్యమ్య విచరన్మృగయాం వనే । మృగాననుగతః శ్రాన్తః క్షుధితస్తృషితో భృశమ్

ఒకసారి, విల్లు ఎత్తుకుని అడవిలో వేటాడుతూ, ఒక జింకను వెంబడిస్తూ, రాజు చాలా అలసిపోయి, బాగా ఆకలి, దాహంతో బాధపడ్డాడు.

జలాశయమచక్షాణః ప్రవివేశ తమాశ్రమమ్ । దదర్శ మునిమాసీనం శాన్తం మీలితలోచనమ్

నీటి కోసం వెతుకుతూ, ఒక ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ కళ్ళు మూసుకుని, శాంతంగా కూర్చున్న ఒక మునిని చూశాడు.

ప్రతిరుద్ధేన్ద్రియప్రాణ మనోబుద్ధిముపారతమ్ । స్థానత్రయాత్పరం ప్రాప్తం బ్రహ్మభూతమవిక్రియమ్

ఆ ముని, ఇంద్రియాలు, శ్వాస, మనస్సు, బుద్ధిని నియంత్రించి, మూడు లోకాలకంటే పై స్థితిని పొందాడు. బ్రహ్మస్వరూపుడై, మార్పు లేని స్థితిలో ఉన్నాడు.

విప్రకీర్ణజటాచ్ఛన్నం రౌరవేణాజినేన చ । విశుష్యత్తాలురుదకం తథాభూతమయాచత

జటలు విరబూసి, మృగచర్మంతో కప్పుకొని, దాహంతో గొంతు ఎండిపోయిన రాజు, ఆ మునిని చూసి, ఆ స్థితిలో నీళ్లు అడిగాడు.

అలబ్ధతృణభూమ్యాదిః అసమ్ప్రాప్తార్ఘ్యసూనృతః । అవజ్ఞాతం ఇవాత్మానం మన్యమానశ్చుకోప హ

పచ్చగడ్డి, భూమి వంటి వాటిని, ఆతిథ్యానికి నీరు, మధురమైన మాటలు కూడా లభించక, తనను తక్కువగా చూసినట్టు భావించి, రాజు కోపంతో నిండిపోయాడు.

అభూతపూర్వః సహసా క్షుత్తృడ్భ్యామర్దితాత్మనః । బ్రాహ్మణం ప్రత్యభూద్‍బ్రహ్మన్ మత్సరో మన్యురేవ చ

ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ లేనంతగా ఆకలి, దాహంతో బాధపడిన రాజుకు, ఆ బ్రాహ్మణునిపై అసూయ, కోపం కలిగాయి.

స తు బ్రహ్మఋషేరంసే గతాసుమురగం రుషా । వినిర్గచ్ఛన్ ధనుష్కోట్యా నిధాయ పురమాగత్

అప్పుడు రాజు, కోపంతో, చనిపోయిన పాము ఒకటి ఆ బ్రహ్మర్షి భుజంపై వేసి, ఆశ్రమం విడిచి నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.

ఏష కిం నిభృతాశేష కరణో మీలితేక్షణః । మృషా సమాధిరాహోస్విత్ కిం ను స్యాత్ క్షత్రబన్ధుభిః

ఈయన, అన్ని ఇంద్రియాలను వశపరిచి, కళ్ళు మూసుకుని, నిజంగా ధ్యానంలో లీనమై ఉన్నాడా? లేక ఇది నాటకం మాత్రమేనా? క్షత్రియులకు ఇలాంటి వ్యవహారం సాధారణమా?

తస్య పుత్రోఽతితేజస్వీ విహరన్ బాలకోఽర్భకైః । రాజ్ఞాఘం ప్రాపితం తాతం శ్రుత్వా తత్రేదమబ్రవీత్

అతిశయమైన తేజస్సుతో ఉన్న అతని కుమారుడు ఇతర పిల్లలతో ఆడుకుంటూ ఉండగా, రాజు తన తండ్రికి అన్యాయం చేశాడని విని, అక్కడే ఇలా అన్నాడు.

అహో అధర్మః పాలానాం పీవ్నాం బలిభుజామివ । స్వామిన్యఘం యద్ దాసానాం ద్వారపానాం శునామివ

అయ్యో! పాలకులు ఎంత అన్యాయం చేస్తున్నారు! బలిని తినే దురాశపడి ఉన్నవారిలా, యజమానిపై పనివారు చేసిన దోషం, ద్వారపాలకులు లేదా కుక్కలు యజమానిపై చేసిన దోషంలా ఉంది.

బ్రాహ్మణైః క్షత్రబన్ధుర్హి గృహపాలో నిరూపితః । స కథం తద్‍గృహే ద్వాఃస్థః సభాణ్డం భోక్తుమర్హతి

బ్రాహ్మణులు క్షత్రియుడైన వాడిని ఇంటి కాపలాదారుగా నియమించారు. అలాంటి ద్వారపాలకుడు ఇంట్లోని వస్తువులను ఎలా తినగలడు?

కృష్ణే గతే భగవతి శాస్తర్యుత్పథగామినామ్ । తద్ భిన్నసేతూనద్యాహం శాస్మి పశ్యత మే బలమ్

కృష్ణుడు, భగవంతుడు, తప్పిపోయినవారికి దారి చూపే వాడు, ఇప్పుడు లేడు. అందువల్ల ధర్మసేతువును చెదిపేసినవారిని నేను శిక్షిస్తాను. నా శక్తిని చూడండి.

ఇత్యుక్త్వా రోషతామ్రాక్షో వయస్యాన్ ఋషిబాలకః । కౌశిక్యాప ఉపస్పృశ్య వాగ్వజ్రం విససర్జ హ

ఇలా అన్న తరువాత, కోపంతో కళ్లు ఎర్రగా మారిన ఆ ఋషిపుత్రుడు, స్నేహితులతో కలిసి కౌశికీ నదిలో శుద్ధి చేసుకుని, తన మాటలతో వజ్రంలా శాపాన్ని వదిలాడు.

ఇతి లఙ్‌ఘితమర్యాదం తక్షకః సప్తమేఽహని । దఙ్క్ష్యతి స్మ కులాఙ్గారం చోదితో మే తతద్రుహమ్

ఇలా నియమాన్ని లంగించినందుకు, నా ప్రేరణతో తక్షకుడు ఏడవ రోజు ఈ వంశాన్ని నాశనం చేసే వాడిని కరిస్తాడు.

తతోఽభ్యేత్యాశ్రమం బాలో గలే సర్పకలేవరమ్ । పితరం వీక్ష్య దుఃఖార్తో ముక్తకణ్ఠో రురోద హ

తర్వాత ఆ బాలుడు ఆశ్రమానికి వచ్చి, తండ్రి మెడలో పాము శవాన్ని చూసి, దుఃఖంతో గొంతు విప్పి ఏడ్చాడు.

స వా ఆఙ్‌గిరసో బ్రహ్మన్ శ్రుత్వా సుతవిలాపనమ్ । ఉన్మీల్య శనకైర్నేత్రే దృష్ట్వా చాంసే మృతోరగమ్

ఓ బ్రాహ్మణా! ఆ ఆంగిరసుడు తన కుమారుడి విలాపాన్ని విని, కళ్లను మెల్లగా తెరచి, భుజంపై ఉన్న మృత పామును చూశాడు.

విసృజ్య తం చ పప్రచ్ఛ వత్స కస్మాద్ధి రోదిషి । కేన వా తేఽపకృతం ఇత్యుక్తః స న్యవేదయత్

ఆ పామును తొలగించి, 'బిడ్డా! నీవెందుకు ఏడుస్తున్నావు? ఎవరు నీకు అన్యాయం చేశారు?' అని అడిగాడు. అప్పుడు ఆ బాలుడు జరిగినదంతా వివరంగా చెప్పాడు.

నిశమ్య శప్తమతదర్హం నరేన్ద్రం స బ్రాహ్మణో నాత్మజమభ్యనన్దత్ । అహో బతాంహో మహదద్య తే కృతం అల్పీయసి ద్రోహ ఉరుర్దమో ధృతః

రాజును అర్హత లేకుండా శపించాడని విని, ఆ బ్రాహ్మణుడు తన కుమారుడిపై ఆనందించలేదు. 'అయ్యో! నీవు చిన్న తప్పు చేసినా, చాలా పెద్ద అపాయం కలిగించావు.' అని అన్నాడు.

న వై నృభిర్నరదేవం పరాఖ్యం సమ్మాతుమర్హస్యవిపక్వబుద్ధే । యత్తేజసా దుర్విషహేణ గుప్తా విన్దన్తి భద్రాణ్యకుతోభయాః ప్రజాః

పక్వమైన బుద్ధి లేని వాడా! నీవు రాజును పరీక్షించకూడదు. అతని అపరాజిత తేజస్సుతో ప్రజలు అన్ని దిక్కులనుండి రక్షణ, శుభం పొందుతున్నారు.

అలక్ష్యమాణే నరదేవనామ్ని రథాఙ్గపాణావయమఙ్గ లోకః । తదా హి చౌరప్రచురో వినఙ్క్ష్యతి అరక్ష్యమాణోఽవివ రూథవత్ క్షణాత్

నరదేవుడైన రాజును పట్టించుకోకపోతే, ప్రియమైనవాడా! ఈ లోకం దొంగలతో నిండిపోతుంది. కాపాడేవాడు లేకుండా, గొర్రెలు మేతగాడిలేక చచ్చిపోతున్నట్లే, లోకం క్షణంలో నాశనం అవుతుంది.

తదద్య నః పాపముపైత్యనన్వయం యన్నష్టనాథస్య వసోర్విలుమ్పకాత్ । పరస్పరం ఘ్నన్తి శపన్తి వృఞ్జతే పశూన్ స్త్రియోఽర్థామ్ పురుదస్యవో జనాః

ఇప్పుడు మనపై పాపం నిరంతరం వస్తోంది. రక్షకుడిని కోల్పోయిన వారి ధనాన్ని దోచుకుంటున్నారు. ప్రజలు పరస్పరం చంపుకుంటున్నారు, శపిస్తున్నారు, దోచుకుంటున్నారు, పశువులు, స్త్రీలు, సంపదను లాక్కుంటున్నారు.

తదాఽఽర్యధర్మః ప్రవిలీయతే నృణాం వర్ణాశ్రమాచారయుతస్త్రయీమయః । తతోఽర్థకామాభినివేశితాత్మనాం శునాం కపీనామివ వర్ణసఙ్కరః

అప్పుడు, మనుషుల్లో ఆర్యధర్మం, వర్ణాశ్రమాచారాలు, త్రయీ వేదాలకు ఆధారమైనవి అంతా క్రమంగా నశిస్తాయి. ఆ తరువాత, ధనం, కామానికి లోనైనవారు, కుక్కలు, కోతుల్లా వర్ణసంకరాన్ని కలిగిస్తారు.

ధర్మపాలో నరపతిః స తు సమ్రాడ్ బృహచ్ఛ్రవాః । సాక్షాన్ మహాభాగవతో రాజర్షిర్హయమేధయాట్

ధర్మాన్ని కాపాడే రాజు, మహారాజు బృహచ్ఛ్రవుడు, నిజమైన భక్తుడు, రాజర్షి, అశ్వమేధయాగాలు చేసినవాడు.

అపాపేషు స్వభృత్యేషు బాలేనాపక్వబుద్ధినా । పాపం కృతం తద్‍భగవాన్ సర్వాత్మా క్షన్తుమర్హతి

పాపం లేని రాజుపై, పక్వమైన బుద్ధి లేని బాలుడు చేసిన పాపాన్ని భగవంతుడు, సమస్త ప్రాణుల హృదయస్థుడు, క్షమించాలి.

తిరస్కృతా విప్రలబ్ధాః శప్తాః క్షిప్తా హతా అపి । నాస్య తత్ప్రతికుర్వన్తి తద్‍భక్తాః ప్రభవోఽపి హి

తిరస్కరించబడినా, మోసపోయినా, శపించబడినా, అవమానించబడినా, చంపబడినా, భగవంతుని భక్తులు, తమకు శక్తి ఉన్నా, ప్రతీకారం చేయరు.