శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సూత ఉవాచ అభ్యర్థితస్తదా తస్మై స్థానాని కలయే దదౌ । ద్యూతం పానం స్త్రియః సూనా యత్రాధర్మశ్చతుర్విధః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అప్పుడు అతని మనవి విని, కలికి ఈ నాలుగు చోట్లను ఇచ్చాడు — జూదం, మద్యం, వ్యభిచారం, మాంసహారం — ఇవన్నీ అధర్మానికి కేంద్రాలు.

పునశ్చ యాచమానాయ జాతరూపమదాత్ప్రభుః । తతోఽనృతం మదం కామం రజో వైరం చ పఞ్చమమ్

మళ్లీ కలి అడిగినప్పుడు, ప్రభువు అతనికి బంగారం ఇచ్చాడు. దానివల్ల అబద్ధం, మత్తు, కామం, రాగం, ఐదవదిగా ద్వేషం పుట్టాయి.

అమూని పఞ్చ స్థానాని హ్యధర్మప్రభవః కలిః । ఔత్తరేయేణ దత్తాని న్యవసత్తన్నిదేశకృత్

ఈ అయిదు అధర్మస్థానాలను ఉత్తర కుమారుడు కలికి ఇచ్చాడు. కలి అతని ఆజ్ఞను పాటిస్తూ అక్కడే నివసించాడు.

అథైతాని న సేవేత బుభూషుః పురుషః క్వచిత్ । విశేషతో ధర్మశీలో రాజా లోకపతిర్గురుః

ఎవరైనా శ్రేయస్సు కోరేవాడు, ముఖ్యంగా ధర్మబద్ధుడైన రాజు, ప్రజల నాయకుడు, గురువు ఈ స్థానాలకు ఎప్పుడూ దగ్గర కావద్దు.

వృషస్య నష్టాంస్త్రీన్ పాదాన్ తపః శౌచం దయామితి । ప్రతిసన్దధ ఆశ్వాస్య మహీం చ సమవర్ధయత్

ఆయన వృషభానికి పోయిన మూడు కాళ్లను — తపస్సు, పవిత్రత, దయ — తిరిగి ఇచ్చి, దాన్ని ఆదరించి, భూమిని అభివృద్ధి చేశాడు.

స ఏష ఏతర్హ్యధ్యాస్త ఆసనం పార్థివోచితమ్ । పితామహేనోపన్యస్తం రాజ్ఞారణ్యం వివిక్షతా

ఇప్పుడు ఆయన, తన తాత ఇచ్చిన రాజాసనాన్ని అధిరోహించి, రాజు వనవాసానికి వెళ్లే సమయానికి బాధ్యతను స్వీకరించాడు.

ఆస్తేఽధునా స రాజర్షిః కౌరవేన్ద్రశ్రియోల్లసన్ । గజాహ్వయే మహాభాగశ్చక్రవర్తీ బృహచ్ఛ్రవాః

ప్రస్తుతం ఆ రాజర్షి, కౌరవుల మహిమతో ప్రకాశిస్తూ, హస్తినాపురంలో నివసిస్తూ, మహాశక్తి కలవాడిగా వెలుగుతున్నాడు.

ఇత్థమ్భూతానుభావోఽయమభిమన్యుసుతో నృపః । యస్య పాలయతః క్షౌణీం యూయం సత్రాయ దీక్షితాః

అభిమన్యు కుమారుడైన ఈ రాజు మహిమ ఇంతటి గొప్పది — ఆయన భూమిని పాలిస్తుండగా, మీరు అందరూ మహాయజ్ఞంలో పాల్గొంటున్నారు.

ఏవంవిధో నరపతిః విమానేనార్కవర్చసా । విధూయ ఇహ అశుభం కృత్స్నం ఇంద్రేణ సహ మోదతే

ఇలాంటి రాజు, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, విమానంలో కూర్చొని, అన్ని దురదృష్టాలను దూరం చేసి, ఇంద్రునితో కలిసి సుఖంగా ఉన్నాడు.

సీదన్ విప్రః వణిక్ వృత్త్యా పణ్యైః ఏవాపదం తరేత్ । ఖడ్గేన వా ఆపదాక్రాంతో న శ్వవృత్త్యా కథఞ్చన

బ్రాహ్మణుడు కష్టంలో ఉన్నప్పుడు, వ్యాపారం చేయవచ్చు లేదా వస్తువులు అమ్మవచ్చు, లేక అవసరమైతే ఖడ్గాన్ని కూడా ఉపయోగించవచ్చు. కానీ ఎప్పుడూ కుక్క జీవనాన్ని అనుసరించకూడదు.

వైశ్యవృత్త్యా తు రాజన్యో జీవేత్ మృగయయాపది । చరేద్ వా విప్రరూపేణ న శ్వవృత్త్యా కథఞ్చన

రాజకేయుడు కష్టంలో ఉన్నప్పుడు, వేశ్య వృత్తిని లేదా వేట చేయవచ్చు, లేక బ్రాహ్మణునిలా ప్రవర్తించవచ్చు. కానీ ఎప్పుడూ కుక్క జీవనాన్ని అనుసరించకూడదు.

శూద్రవృత్తిం భజేద్ వైశ్యః శూద్రః కారుకటక్రియామ్ । కృచ్ఛ్రాన్ ముక్తో న గర్హ్యేణ వృత్తిం లిప్సేత కర్మణా

వేశ్యుడు శూద్రుని పనులు చేయవచ్చు, శూద్రుడు చిన్నచిన్న పనులు చేయవచ్చు. కానీ కష్టాలు తొలగిన తర్వాత, అపవిత్రమైన వృత్తిని ఆశించకూడదు.

వేదాధ్యాయ స్వధా స్వాహా బలి అన్నాద్యైః యథోదయమ్ । దేవర్షిపితృభూతాని మద్ రూపాణి అన్వహం యజేత్

వేదపఠనం, పితృదేవతలకు హోమాలు, బలులు, అందుబాటులో ఉన్న అన్నపానియాలతో, దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, భూతాలను — ఇవన్నీ నా రూపాలే — ప్రతిరోజూ పూజించాలి.

యదృచ్ఛయా ఉపపన్నేన శుక్లేన ఉపార్జితేన వా । ధనేన అపీడయన్ భృత్యాన్ న్యాయేన ఏవ ఆహరేత్ క్రతూన్

సమయానుసారం లభించిన ధనం లేదా న్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో, సేవకులను పోషిస్తూ, యజ్ఞాలు కూడా న్యాయబద్ధంగా నిర్వహించాలి.

కుటుంబేషు న సజ్జేత న ప్రమాద్యేత్ కుటుంబీ అపి । విపశ్చిత్ నశ్వరం పశ్యేద్ అదృష్టమపి దృష్టవత్

ఇల్లాలు అయినా కుటుంబానికి బంధించకూడదు, నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. జ్ఞానులు, కనబడని వాటిని కూడా, కనబడినట్లే నశ్వరమని చూస్తారు.

పుత్రదారా ఆప్తబంధూనాం సంగమః పాంథసఙ్గమః । అనుదేహం వియన్త్యేతే స్వప్నో నిద్రానుగో యథా

కుమారులు, భార్యలు, స్నేహితులు కలుసుకోవడం, ప్రయాణికులు కలుసుకోవడంలాంటిది. వీరు శరీరం విడిచి, నిద్రలో కలలాగే దూరమవుతారు.

ఇత్థం పరిమృశన్ ముక్తో గృహేషు అతిథివద్ వసన్ । న గృహైః అనుబధ్యేత నిర్మమో నిరహఙ్కృతః

ఇలా ఆలోచిస్తూ, ముక్తుడు ఇంట్లో అతిథిలా ఉండి, ఇంటికీ బంధించబడకుండా, మమకారం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా జీవిస్తాడు.

కర్మభిః గృహమేధీయైః ఇష్ట్వా మామేవ భక్తిమాన్ । తిష్ఠేద్ వనం వోపవిశేత్ ప్రజావాన్ వా పరివ్రజేత్

ఇంటి కర్తవ్యాలను నా కోసమే భక్తితో చేయడంవల్ల, ఎవరు ఇంట్లో ఉండినా, అరణ్యంలోకి వెళ్లినా, సంతానం ఉన్నవారు సంసారం వదిలి తపస్సు చేయడమయినా, అన్నీ సమానమే.

యస్తు ఆసక్తమతిః గేహే పుత్రవిత్తైషణా ఆతురః । స్త్రైణః కృపణధీః మూఢో మమ అహం ఇతి బధ్యతే

ఇంటి మీద ఆసక్తి పెంచుకుని, పిల్లలు, ధనం కోసం తపిస్తూ, స్త్రీలలో మోజు పెంచుకుని, దయనీయమైన మనస్సుతో, మూర్ఖుడై, 'నాది', 'నేను' అనే భావనతో బంధించబడతాడు.

అహో మే పితరౌ వృద్ధౌ భార్యా బాలాత్మజఽఽత్మజాః । అనాథా మామృతే దీనాః కథం జీవన్తి దుఃఖితాః

అయ్యో! నా తల్లిదండ్రులు వృద్ధులు, భార్య, చిన్న పిల్లలు, కుమార్తెలు — నన్ను లేకుండా వారు ఎలా బతుకుతారు? వారు అనాధలు, దుఃఖంతో బాధపడుతున్నారు.

ఏవం గృహాశయాక్షిప్త హృదయో మూఢధీః అయమ్ । అతృప్తస్తాన్ అనుధ్యాయన్ మృతోఽన్ధం విశతే తమః

ఇలా ఇంటి మోజులో గుండె బంధించబడి, మూర్ఖుడై, తృప్తి లేకుండా వారిని ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, చనిపోయినప్పుడు అంధకారంలోకి వెళ్తాడు.

సూత ఉవాచ । యో వై ద్రౌణ్యస్త్రవిప్లుష్టో న మాతురుదరే మృతః । అనుగ్రహాద్ భగవతః కృష్ణస్యాద్‍భుతకర్మణః

సూతుడు చెప్పాడు: అశ్వత్తామా ఆయుధం వల్ల తల్లిపొట్టలో కాలిపోయినా, మరణించని వాడు, అద్భుతమైన కార్యాలు చేసే కృష్ణుని కృప వల్ల రక్షించబడ్డాడు.

బ్రహ్మకోపోత్థితాద్ యస్తు తక్షకాత్ ప్రాణవిప్లవాత్ । న సమ్ముమోహోరుభయాద్ భగవత్యర్పితాశయః

బ్రాహ్మణుడి కోపంతో పుట్టిన తక్షకుని చేత ప్రాణహాని వచ్చినా, ఆ బాధతో మాయలో పడకుండా, తన మనస్సును భగవంతుని మీద పెట్టుకున్నాడు.

ఉత్సృజ్య సర్వతః సఙ్గం విజ్ఞాతాజితసంస్థితిః । వైయాసకేర్జహౌ శిష్యో గఙ్గాయాం స్వం కలేవరమ్

అన్ని బంధాలను వదిలిపెట్టి, జయించలేనివాని స్థితిని తెలుసుకుని, వ్యాసుని శిష్యుడు గంగానదిలో తన శరీరాన్ని విడిచాడు.

నోత్తమశ్లోకవార్తానాం జుషతాం తత్కథామృతమ్ । స్యాత్సమ్భ్రమోఽన్తకాలేఽపి స్మరతాం తత్పదామ్బుజమ్

ఉత్తమశ్లోకుని కథామృతాన్ని ఆస్వాదించే వారికి, మరణ సమయంలో కూడా అయోమయం ఉండదు; వారు ఆయన పాదపద్మాలను స్మరిస్తారు.

తావత్కలిర్న ప్రభవేత్ ప్రవిష్టోఽపీహ సర్వతః । యావదీశో మహానుర్వ్యాం ఆభిమన్యవ ఏకరాట్

అభిమన్యుని కుమారుడు, మహాభక్తుడు భూమిని పాలిస్తున్నంత వరకు, కలియుగం అన్ని చోట్ల ఉన్నా, ప్రభావం చూపలేడు.

యస్మిన్నహని యర్హ్యేవ భగవాన్ ఉత్ససర్జ గామ్ । తదైవేహానువృత్తోఽసౌ అధర్మప్రభవః కలిః

యెప్పుడు భగవంతుడు భూమిని విడిచాడో, అదే రోజు, అదే సమయానికి, అధర్మానికి మూలమైన కలియుగం వెంటనే వచ్చాడు.

నానుద్వేష్టి కలిం సమ్రాట్ సారఙ్గ ఇవ సారభుక్ । కుశలాన్యాశు సిద్ధ్యన్తి నేతరాణి కృతాని యత్

సమ్రాట్ కలియుగాన్ని ద్వేషించడు; పుష్పాల నుంచి తేనె తీయగల తేనెటీగలా, అతనికి శుభఫలితాలు త్వరగా కలుగుతాయి, ఇతరులకు కాదు.

కిం ను బాలేషు శూరేణ కలినా ధీరభీరుణా । అప్రమత్తః ప్రమత్తేషు యో వృకో నృషు వర్తతే

బలహీనులపై ధైర్యంగా, బలవంతులపై భయంతో ఉండే కలియుగం, ధైర్యవంతులకేం చేయగలడు? అప్రమత్తుల మధ్య, మానవులలో నక్కలా సంచరిస్తాడు.