శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

న వయం క్లేశబీజాని యతః స్యుః పురుషర్షభ । పురుషం తం విజానీమో వాక్యభేదవిమోహితాః

మనకు బాధలకు మూలాలు లేవు, మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా. మాటల్లో తేడాల వల్ల మేము అయోమయానికి లోనయ్యాము, ఆ పరమాత్మను గుర్తించలేకపోతున్నాము.

కేచిద్వికల్పవసనా ఆహురాత్మానమాత్మనః । దైవమన్యేఽపరే కర్మ స్వభావమపరే ప్రభుమ్

కొంతమంది తాము ఊహించిన అభిప్రాయాలతో ఆత్మనే ఆత్మ అని అంటారు. మరికొందరు దైవమే అన్నీ నిర్ణయిస్తుందని, ఇంకొందరు కర్మే ప్రభువు అని, ఇంకొందరు స్వభావమే అధికారం అని చెప్పుకుంటారు.

అప్రతర్క్యాదనిర్దేశ్యాదితి కేష్వపి నిశ్చయః । అత్రానురూపం రాజర్షే విమృశ స్వమనీషయా

ఇంకొందరికి ఇది ఊహించలేనిది, చెప్పలేనిది అనే నిశ్చయం ఉంది. రాజర్షీ, దీనిని నీ బుద్ధితో తగినట్లు విచారించు.

సూత ఉవాచ ఏవం ధర్మే ప్రవదతి స సమ్రాడ్ద్విజసత్తమాః । సమాహితేన మనసా విఖేదః పర్యచష్ట తమ్

సూతుడు చెప్పాడు: ధర్ముడు ఇలా చెప్పగా, ఆ రాజు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, ఏకాగ్రంగా మనసుతో తన బాధను అతనికి తెలిపాడు.

రాజోవాచ ధర్మం బ్రవీషి ధర్మజ్ఞ ధర్మోఽసి వృషరూపధృక్ । యదధర్మకృతః స్థానం సూచకస్యాపి తద్భవేత్

రాజు చెప్పాడు: నీవు ధర్మాన్ని మాట్లాడుతున్నావు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడివి, నీవు వృషరూపంలో ఉన్న ధర్మమే. ఎక్కడ అధర్మం జరుగుతుందో, దాన్ని తెలియజేసినవాడికీ అదే ఫలితం కలుగుతుంది.

అథవా దేవమాయాయా నూనం గతిరగోచరా । చేతసో వచసశ్చాపి భూతానామితి నిశ్చయః

లేదా, దేవమాయ యొక్క మార్గం మనస్సుకు, మాటలకు అందని దూరమైనదని నిశ్చయం. ఇది సత్యమే.

తపః శౌచం దయా సత్యమితి పాదాః కృతే కృతాః । అధర్మాంశైస్త్రయో భగ్నాః స్మయసఙ్గమదైస్తవ

తపస్సు, శౌచం, దయ, సత్యం—ఇవి కృతయుగంలో ధర్మానికి నాలుగు కాలువలు. నీ అహంకారం, మమకారం, మదంతో వాటిలో మూడు విరిగిపోయాయి.

ఇదానీం ధర్మ పాదస్తే సత్యం నిర్వర్తయేద్యతః । తం జిఘృక్షత్యధర్మోఽయమనృతేనైధితః కలిః

ఇప్పుడు నీకు మిగిలిన పాదం సత్యమే, ధర్మా! దాన్ని నీవు కాపాడాలి. కానీ, కలియుగం అబద్ధంతో బలపడినది, దానిని దొంగిలించబోతుంది.

ఇయం చ భూమిర్భగవతా న్యాసితోరుభరా సతీ । శ్రీమద్భిస్తత్పదన్యాసైః సర్వతః కృతకౌతుకా

ఈ భూమి, భగవంతుని చేతిలో గొప్ప భారంగా పెట్టబడింది. ఆయన పవిత్ర పాదచిహ్నాలతో అన్ని వైపులా అలంకరించబడింది.

శోచత్యశ్రుకలా సాధ్వీ దుర్భగేవోజ్ఝితా సతీ । అబ్రహ్మణ్యా నృపవ్యాజాః శూద్రా భోక్ష్యన్తి మామితి

ఆ సతీమంతుడు, దురదృష్టవశాత్తు విడిచిపెట్టబడి, కన్నీళ్లతో విలపిస్తోంది. 'బ్రాహ్మణ్యమైన రాజులు లేరు, రాజుల వేషంలో ఉన్న శూద్రులు నన్ను అనుభవిస్తారు' అని ఆమె బాధపడుతోంది.

ఇతి ధర్మం మహీం చైవ సాన్త్వయిత్వా మహారథః । నిశాతమాదదే ఖడ్గం కలయేఽధర్మహేతవే

ఈ విధంగా ధర్ముని, భూమిని ఓదార్చి, ఆ మహారథి తన పదునైన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, అధర్మానికి కారణమైన కలిని శిక్షించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

తం జిఘాంసుమభిప్రేత్య విహాయ నృపలాఞ్ఛనమ్ । తత్పాదమూలం శిరసా సమగాద్భయవిహ్వలః

వధించాలనే ఉద్దేశంతో అతని దగ్గరకు వెళ్లి, రాజసింహాసనాన్ని వదిలేసి, భయంతో తలవంచి అతని పాదాల వద్ద శరణు కోరాడు.

పతితం పాదయోర్వీరః కృపయా దీనవత్సలః । శరణ్యో నావధీచ్ఛ్లోక్య ఆహ చేదం హసన్నివ

వీరుడు, దయతో దుఃఖితుల పట్ల కరుణ చూపుతూ, తన పాదాల వద్ద పడి ఉన్నవాడిని హతమర్చలేదు. శరణు కోరినవాడిగా భావించి, స్వల్పంగా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.

రాజోవాచ న తే గుడాకేశయశోధరాణాం బద్ధాఞ్జలేర్వై భయమస్తి కిఞ్చిత్ । న వర్తితవ్యం భవతా కథఞ్చన క్షేత్రే మదీయే త్వమధర్మబన్ధుః

రాజు చెప్పాడు: నీవు చేతులు జోడించి నమస్కరించినవాడివి, గుడాకేశుని వంశస్థుల నుండి నీకు ఎలాంటి భయం లేదు. అయినా, నీవు నా రాజ్యంలో ఉండకూడదు, అధర్మానికి సహచరుడవు కదా.

త్వాం వర్తమానం నరదేవదేహేష్వనుప్రవృత్తోఽయమధర్మపూగః । లోభోఽనృతం చౌర్యమనార్యమంహో జ్యేష్ఠా చ మాయా కలహశ్చ దమ్భః

నీవు మనుషులలో ఉంటున్నప్పుడు, అధర్మానికి సంబంధించిన దుర్గుణాలు—లోభం, అబద్ధం, దొంగతనం, నీచత్వం, పాపం, మాయ, కలహం, దంభం—అన్ని పెరిగిపోతున్నాయి.

న వర్తితవ్యం తదధర్మబన్ధో ధర్మేణ సత్యేన చ వర్తితవ్యే । బ్రహ్మావర్తే యత్ర యజన్తి యజ్ఞైర్యజ్ఞేశ్వరం యజ్ఞవితానవిజ్ఞాః

అధర్మ సహచరుడా, నీవు ఇక్కడ ఉండకూడదు. ధర్మం, సత్యం పాటించాలి. బ్రహ్మావర్తంలో, యజ్ఞవిత్తులు యజ్ఞాల ద్వారా యజ్ఞేశ్వరుడిని ఆరాధించే ప్రాంతంలో నీవు ఉండకూడదు.

యస్మిన్ హరిర్భగవానిజ్యమాన ఇజ్యాత్మమూర్తిర్యజతాం శం తనోతి । కామానమోఘాన్ స్థిరజఙ్గమానామన్తర్బహిర్వాయురివైష ఆత్మా

ఎక్కడ భగవంతుడు హరిః యజ్ఞరూపంలో ఆరాధించబడతాడో, అక్కడ ఆయన భక్తులకు మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. ఆయన స్థిరచర జంతువుల అంతరంగంలో, బాహ్యంగానూ, గాలిలా వ్యాపించి ఉన్న ఆత్మ.

సూత ఉవాచ పరీక్షితైవమాదిష్టః స కలిర్జాతవేపథుః । తముద్యతాసిమాహేదం దణ్డపాణిమివోద్యతమ్

సూతుడు చెప్పాడు: పరీక్షితుడు ఇలా ఆజ్ఞాపించగా, కలి భయంతో వణికిపోయాడు. ఆయన చేతిలో ఖడ్గం ఎత్తి ఉన్నాడని చూసి, కలి ఇలా అన్నాడు.

కలిరువాచ యత్ర క్వ వాథ వత్స్యామి సార్వభౌమ తవాజ్ఞయా । లక్షయే తత్ర తత్రాపి త్వామాత్తేషుశరాసనమ్

కలి ఇలా అన్నాడు: రాజా! మీరు చెప్పినట్టు నేను ఎక్కడ నివసించినా, అక్కడ మీరు విల్లు, బాణాలు ధరించి కనిపిస్తారు.

తన్మే ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠ స్థానం నిర్దేష్టుమర్హసి । యత్రైవ నియతో వత్స్య ఆతిష్ఠంస్తేఽనుశాసనమ్

ధర్మాన్ని కాపాడే వారిలో మీరు గొప్పవారు. నేను మీ ఆజ్ఞను పాటిస్తూ ఉండేందుకు, నాకు ఒక స్థలం చూపించాలి.

సూత ఉవాచ అభ్యర్థితస్తదా తస్మై స్థానాని కలయే దదౌ । ద్యూతం పానం స్త్రియః సూనా యత్రాధర్మశ్చతుర్విధః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అప్పుడు అతని మనవి విని, కలికి ఈ నాలుగు చోట్లను ఇచ్చాడు — జూదం, మద్యం, వ్యభిచారం, మాంసహారం — ఇవన్నీ అధర్మానికి కేంద్రాలు.

పునశ్చ యాచమానాయ జాతరూపమదాత్ప్రభుః । తతోఽనృతం మదం కామం రజో వైరం చ పఞ్చమమ్

మళ్లీ కలి అడిగినప్పుడు, ప్రభువు అతనికి బంగారం ఇచ్చాడు. దానివల్ల అబద్ధం, మత్తు, కామం, రాగం, ఐదవదిగా ద్వేషం పుట్టాయి.

అమూని పఞ్చ స్థానాని హ్యధర్మప్రభవః కలిః । ఔత్తరేయేణ దత్తాని న్యవసత్తన్నిదేశకృత్

ఈ అయిదు అధర్మస్థానాలను ఉత్తర కుమారుడు కలికి ఇచ్చాడు. కలి అతని ఆజ్ఞను పాటిస్తూ అక్కడే నివసించాడు.

అథైతాని న సేవేత బుభూషుః పురుషః క్వచిత్ । విశేషతో ధర్మశీలో రాజా లోకపతిర్గురుః

ఎవరైనా శ్రేయస్సు కోరేవాడు, ముఖ్యంగా ధర్మబద్ధుడైన రాజు, ప్రజల నాయకుడు, గురువు ఈ స్థానాలకు ఎప్పుడూ దగ్గర కావద్దు.

వృషస్య నష్టాంస్త్రీన్ పాదాన్ తపః శౌచం దయామితి । ప్రతిసన్దధ ఆశ్వాస్య మహీం చ సమవర్ధయత్

ఆయన వృషభానికి పోయిన మూడు కాళ్లను — తపస్సు, పవిత్రత, దయ — తిరిగి ఇచ్చి, దాన్ని ఆదరించి, భూమిని అభివృద్ధి చేశాడు.

స ఏష ఏతర్హ్యధ్యాస్త ఆసనం పార్థివోచితమ్ । పితామహేనోపన్యస్తం రాజ్ఞారణ్యం వివిక్షతా

ఇప్పుడు ఆయన, తన తాత ఇచ్చిన రాజాసనాన్ని అధిరోహించి, రాజు వనవాసానికి వెళ్లే సమయానికి బాధ్యతను స్వీకరించాడు.

ఆస్తేఽధునా స రాజర్షిః కౌరవేన్ద్రశ్రియోల్లసన్ । గజాహ్వయే మహాభాగశ్చక్రవర్తీ బృహచ్ఛ్రవాః

ప్రస్తుతం ఆ రాజర్షి, కౌరవుల మహిమతో ప్రకాశిస్తూ, హస్తినాపురంలో నివసిస్తూ, మహాశక్తి కలవాడిగా వెలుగుతున్నాడు.

ఇత్థమ్భూతానుభావోఽయమభిమన్యుసుతో నృపః । యస్య పాలయతః క్షౌణీం యూయం సత్రాయ దీక్షితాః

అభిమన్యు కుమారుడైన ఈ రాజు మహిమ ఇంతటి గొప్పది — ఆయన భూమిని పాలిస్తుండగా, మీరు అందరూ మహాయజ్ఞంలో పాల్గొంటున్నారు.

ఏవంవిధో నరపతిః విమానేనార్కవర్చసా । విధూయ ఇహ అశుభం కృత్స్నం ఇంద్రేణ సహ మోదతే

ఇలాంటి రాజు, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, విమానంలో కూర్చొని, అన్ని దురదృష్టాలను దూరం చేసి, ఇంద్రునితో కలిసి సుఖంగా ఉన్నాడు.