శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

న జాతు కౌరవేన్ద్రాణాం దోర్దణ్డపరిరమ్భితే । భూతలేఽనుపతన్త్యస్మిన్ వినా తే ప్రాణినాం శుచః

కౌరవేంద్రుల బాహువలతో భూమి ఆలింగనం పొందినప్పుడు, నీ వల్ల తప్ప, ఈ భూమిపై ప్రాణులకు ఎప్పుడూ దుఃఖం కలగలేదు.

మా సౌరభేయాత్ర శుచో వ్యేతు తే వృషలాద్భయమ్ । మా రోదీరమ్బ భద్రం తే ఖలానాం మయి శాస్తరి

సౌరభి కుమార్తె, ఇక్కడ బాధపడకూ. ఆ నీచుడి భయం పోయిపోవాలి. తల్లి, ఏడవకూ. నీకు శుభం కలగాలి. దుష్టులను శిక్షించేది నేనే.

యస్య రాష్ట్రే ప్రజాః సర్వాస్త్రస్యన్తే సాధ్వ్యసాధుభిః । తస్య మత్తస్య నశ్యన్తి కీర్తిరాయుర్భగో గతిః

ఎవరి రాజ్యంలో ప్రజలు మంచి, చెడ్డవారి చేతిలో బాధపడతారో, ఆ మత్తులో ఉన్న రాజుకు కీర్తి, ఆయుషు, ఐశ్వర్యం, మార్గం అన్నీ నశిస్తాయి.

ఏష రాజ్ఞాం పరో ధర్మో హ్యార్తానామార్తినిగ్రహః । అత ఏనం వధిష్యామి భూతద్రుహమసత్తమమ్

రాజులకు ఇది పరమ ధర్మం: బాధితులను రక్షించి, వారిని హింసించేవారిని శిక్షించాలి. అందుకే, ఈ ప్రాణుల శత్రువైన దుష్టుడిని నేను సంహరిస్తాను.

కోఽవృశ్చత్తవ పాదాంస్త్రీన్ సౌరభేయ చతుష్పద । మా భూవంస్త్వాదృశా రాష్ట్రే రాజ్ఞాం కృష్ణానువర్తినామ్

సౌరభి కుమార్తె, నీవు నలుగురు కాళ్లు కలిగి ఉండగా, నీ మూడు కాళ్లు ఎవరు కోసారు? కృష్ణుని మార్గాన్ని అనుసరించే రాజుల రాజ్యంలో నీవంటి బాధితులు ఉండకూడదు.

ఆఖ్యాహి వృష భద్రం వః సాధూనామకృతాగసామ్ । ఆత్మవైరూప్యకర్తారం పార్థానాం కీర్తిదూషణమ్

ఎద్దూ, నీకు శుభం కలగాలి. పాపం లేని సజ్జనులకు ఈ రూపభంగాన్ని కలిగించినవాడు, పార్థుల కీర్తిని మురికిపెట్టినవాడు ఎవరో నాకు చెప్పు.

జనేఽనాగస్యఘం యుఞ్జన్ సర్వతోఽస్య చ మద్భయమ్ । సాధూనాం భద్రమేవ స్యాదసాధుదమనే కృతే

నిరపరాధులను హింసించి, అందరికీ భయం కలిగించేవాడిని శిక్షించినప్పుడు మాత్రమే, సజ్జనులకు మేలు జరుగుతుంది.

అనాగఃస్విహ భూతేషు య ఆగస్కృన్నిరఙ్కుశః । ఆహర్తాస్మి భుజం సాక్షాదమర్త్యస్యాపి సాఙ్గదమ్

ఈ లోకంలో నిరపరాధుల మధ్య పాపాలు చేసే వాడిని, అతడు మానవుడైనా, చేతికి కంకణం వేసుకున్నవాడైనా, నేనే ప్రత్యక్షంగా అతని భుజాన్ని పట్టుకుంటాను.

రాజ్ఞో హి పరమో ధర్మః స్వధర్మస్థానుపాలనమ్ । శాసతోఽన్యాన్ యథాశాస్త్రమనాపద్యుత్పథానిహ

రాజుకు పరమ ధర్మం తన స్వధర్మాన్ని కాపాడటం. ఇతరులను శాస్త్రబద్ధంగా పాలించాలి. కష్టకాలంలో కూడా తప్పు మార్గానికి పోకూడదు.

ధర్మ ఉవాచ ఏతద్వః పాణ్డవేయానాం యుక్తమార్తాభయం వచః । యేషాం గుణగణైః కృష్ణో దౌత్యాదౌ భగవాన్ కృతః

ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: పాండవ కుమారుడా, బాధితులకు భద్రత కల్పించే మీలాంటి వారికి ఇలాంటి మాటలు తగినవే. మీలోని గొప్ప లక్షణాల వల్లే కృష్ణుడు దూతగా, నాయకుడిగా ఉన్నాడు.

న వయం క్లేశబీజాని యతః స్యుః పురుషర్షభ । పురుషం తం విజానీమో వాక్యభేదవిమోహితాః

మనకు బాధలకు మూలాలు లేవు, మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా. మాటల్లో తేడాల వల్ల మేము అయోమయానికి లోనయ్యాము, ఆ పరమాత్మను గుర్తించలేకపోతున్నాము.

కేచిద్వికల్పవసనా ఆహురాత్మానమాత్మనః । దైవమన్యేఽపరే కర్మ స్వభావమపరే ప్రభుమ్

కొంతమంది తాము ఊహించిన అభిప్రాయాలతో ఆత్మనే ఆత్మ అని అంటారు. మరికొందరు దైవమే అన్నీ నిర్ణయిస్తుందని, ఇంకొందరు కర్మే ప్రభువు అని, ఇంకొందరు స్వభావమే అధికారం అని చెప్పుకుంటారు.

అప్రతర్క్యాదనిర్దేశ్యాదితి కేష్వపి నిశ్చయః । అత్రానురూపం రాజర్షే విమృశ స్వమనీషయా

ఇంకొందరికి ఇది ఊహించలేనిది, చెప్పలేనిది అనే నిశ్చయం ఉంది. రాజర్షీ, దీనిని నీ బుద్ధితో తగినట్లు విచారించు.

సూత ఉవాచ ఏవం ధర్మే ప్రవదతి స సమ్రాడ్ద్విజసత్తమాః । సమాహితేన మనసా విఖేదః పర్యచష్ట తమ్

సూతుడు చెప్పాడు: ధర్ముడు ఇలా చెప్పగా, ఆ రాజు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, ఏకాగ్రంగా మనసుతో తన బాధను అతనికి తెలిపాడు.

రాజోవాచ ధర్మం బ్రవీషి ధర్మజ్ఞ ధర్మోఽసి వృషరూపధృక్ । యదధర్మకృతః స్థానం సూచకస్యాపి తద్భవేత్

రాజు చెప్పాడు: నీవు ధర్మాన్ని మాట్లాడుతున్నావు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడివి, నీవు వృషరూపంలో ఉన్న ధర్మమే. ఎక్కడ అధర్మం జరుగుతుందో, దాన్ని తెలియజేసినవాడికీ అదే ఫలితం కలుగుతుంది.

అథవా దేవమాయాయా నూనం గతిరగోచరా । చేతసో వచసశ్చాపి భూతానామితి నిశ్చయః

లేదా, దేవమాయ యొక్క మార్గం మనస్సుకు, మాటలకు అందని దూరమైనదని నిశ్చయం. ఇది సత్యమే.

తపః శౌచం దయా సత్యమితి పాదాః కృతే కృతాః । అధర్మాంశైస్త్రయో భగ్నాః స్మయసఙ్గమదైస్తవ

తపస్సు, శౌచం, దయ, సత్యం—ఇవి కృతయుగంలో ధర్మానికి నాలుగు కాలువలు. నీ అహంకారం, మమకారం, మదంతో వాటిలో మూడు విరిగిపోయాయి.

ఇదానీం ధర్మ పాదస్తే సత్యం నిర్వర్తయేద్యతః । తం జిఘృక్షత్యధర్మోఽయమనృతేనైధితః కలిః

ఇప్పుడు నీకు మిగిలిన పాదం సత్యమే, ధర్మా! దాన్ని నీవు కాపాడాలి. కానీ, కలియుగం అబద్ధంతో బలపడినది, దానిని దొంగిలించబోతుంది.

ఇయం చ భూమిర్భగవతా న్యాసితోరుభరా సతీ । శ్రీమద్భిస్తత్పదన్యాసైః సర్వతః కృతకౌతుకా

ఈ భూమి, భగవంతుని చేతిలో గొప్ప భారంగా పెట్టబడింది. ఆయన పవిత్ర పాదచిహ్నాలతో అన్ని వైపులా అలంకరించబడింది.

శోచత్యశ్రుకలా సాధ్వీ దుర్భగేవోజ్ఝితా సతీ । అబ్రహ్మణ్యా నృపవ్యాజాః శూద్రా భోక్ష్యన్తి మామితి

ఆ సతీమంతుడు, దురదృష్టవశాత్తు విడిచిపెట్టబడి, కన్నీళ్లతో విలపిస్తోంది. 'బ్రాహ్మణ్యమైన రాజులు లేరు, రాజుల వేషంలో ఉన్న శూద్రులు నన్ను అనుభవిస్తారు' అని ఆమె బాధపడుతోంది.

ఇతి ధర్మం మహీం చైవ సాన్త్వయిత్వా మహారథః । నిశాతమాదదే ఖడ్గం కలయేఽధర్మహేతవే

ఈ విధంగా ధర్ముని, భూమిని ఓదార్చి, ఆ మహారథి తన పదునైన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, అధర్మానికి కారణమైన కలిని శిక్షించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

తం జిఘాంసుమభిప్రేత్య విహాయ నృపలాఞ్ఛనమ్ । తత్పాదమూలం శిరసా సమగాద్భయవిహ్వలః

వధించాలనే ఉద్దేశంతో అతని దగ్గరకు వెళ్లి, రాజసింహాసనాన్ని వదిలేసి, భయంతో తలవంచి అతని పాదాల వద్ద శరణు కోరాడు.

పతితం పాదయోర్వీరః కృపయా దీనవత్సలః । శరణ్యో నావధీచ్ఛ్లోక్య ఆహ చేదం హసన్నివ

వీరుడు, దయతో దుఃఖితుల పట్ల కరుణ చూపుతూ, తన పాదాల వద్ద పడి ఉన్నవాడిని హతమర్చలేదు. శరణు కోరినవాడిగా భావించి, స్వల్పంగా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.

రాజోవాచ న తే గుడాకేశయశోధరాణాం బద్ధాఞ్జలేర్వై భయమస్తి కిఞ్చిత్ । న వర్తితవ్యం భవతా కథఞ్చన క్షేత్రే మదీయే త్వమధర్మబన్ధుః

రాజు చెప్పాడు: నీవు చేతులు జోడించి నమస్కరించినవాడివి, గుడాకేశుని వంశస్థుల నుండి నీకు ఎలాంటి భయం లేదు. అయినా, నీవు నా రాజ్యంలో ఉండకూడదు, అధర్మానికి సహచరుడవు కదా.

త్వాం వర్తమానం నరదేవదేహేష్వనుప్రవృత్తోఽయమధర్మపూగః । లోభోఽనృతం చౌర్యమనార్యమంహో జ్యేష్ఠా చ మాయా కలహశ్చ దమ్భః

నీవు మనుషులలో ఉంటున్నప్పుడు, అధర్మానికి సంబంధించిన దుర్గుణాలు—లోభం, అబద్ధం, దొంగతనం, నీచత్వం, పాపం, మాయ, కలహం, దంభం—అన్ని పెరిగిపోతున్నాయి.

న వర్తితవ్యం తదధర్మబన్ధో ధర్మేణ సత్యేన చ వర్తితవ్యే । బ్రహ్మావర్తే యత్ర యజన్తి యజ్ఞైర్యజ్ఞేశ్వరం యజ్ఞవితానవిజ్ఞాః

అధర్మ సహచరుడా, నీవు ఇక్కడ ఉండకూడదు. ధర్మం, సత్యం పాటించాలి. బ్రహ్మావర్తంలో, యజ్ఞవిత్తులు యజ్ఞాల ద్వారా యజ్ఞేశ్వరుడిని ఆరాధించే ప్రాంతంలో నీవు ఉండకూడదు.

యస్మిన్ హరిర్భగవానిజ్యమాన ఇజ్యాత్మమూర్తిర్యజతాం శం తనోతి । కామానమోఘాన్ స్థిరజఙ్గమానామన్తర్బహిర్వాయురివైష ఆత్మా

ఎక్కడ భగవంతుడు హరిః యజ్ఞరూపంలో ఆరాధించబడతాడో, అక్కడ ఆయన భక్తులకు మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. ఆయన స్థిరచర జంతువుల అంతరంగంలో, బాహ్యంగానూ, గాలిలా వ్యాపించి ఉన్న ఆత్మ.

సూత ఉవాచ పరీక్షితైవమాదిష్టః స కలిర్జాతవేపథుః । తముద్యతాసిమాహేదం దణ్డపాణిమివోద్యతమ్

సూతుడు చెప్పాడు: పరీక్షితుడు ఇలా ఆజ్ఞాపించగా, కలి భయంతో వణికిపోయాడు. ఆయన చేతిలో ఖడ్గం ఎత్తి ఉన్నాడని చూసి, కలి ఇలా అన్నాడు.

కలిరువాచ యత్ర క్వ వాథ వత్స్యామి సార్వభౌమ తవాజ్ఞయా । లక్షయే తత్ర తత్రాపి త్వామాత్తేషుశరాసనమ్

కలి ఇలా అన్నాడు: రాజా! మీరు చెప్పినట్టు నేను ఎక్కడ నివసించినా, అక్కడ మీరు విల్లు, బాణాలు ధరించి కనిపిస్తారు.