శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

పూజయిత్వా జగన్నాథం ప్రసాద్య గరుడధ్వజమ్ । తతః ప్రీతోఽభ్యనుజ్ఞాతః పరిక్రమ్యాభివన్ద్య తమ్

జగన్నాథుడైన గరుడధ్వజుడిని పూజించి, ఆయనను సంతోషపరిచి, చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, వినయంగా నమస్కరించారు.

సకలత్రసుహృత్పుత్రో ద్వీపమబ్ధేర్జగామ హ । తదైవ సామృతజలా యమునా నిర్విషాభవత్ । అనుగ్రహాద్ భగవతః క్రీడామానుషరూపిణః

తన భార్యలు, స్నేహితులు, పిల్లలతో కలిసి, కాలియుడు సముద్రంలోని ద్వీపానికి వెళ్ళిపోయాడు. ఆ క్షణంలోనే భగవంతుని అనుగ్రహంతో యమునా నది విషరహితంగా మారింది.

  గన్ధధూపాదిభిశ్చార్చేద్ ద్వాదశాక్షరవిద్యయా

అతడు పరిమళ ద్రవ్యాలు, ధూపం మొదలైన వాటితో, ద్వాదశాక్షర మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ పూజ చేశాడు.

సూత ఉవాచ తత్ర గోమిథునం రాజా హన్యమానమనాథవత్ । దణ్డహస్తం చ వృషలం దదృశే నృపలాఞ్ఛనమ్

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అక్కడ రాజు ఒక ఆవు, ఎద్దును యజమాని లేని వారిలా కొట్టబడుతూ, చేతిలో దండం పట్టుకున్న ఓ నీచుడిని చూశాడు. అతడు రాజవంశానికి మచ్చగా ఉన్నాడు.

వృషం మృణాలధవలం మేహన్తమివ బిభ్యతమ్ । వేపమానం పదైకేన సీదన్తం శూద్రతాడితమ్

ఆ ఎద్దు మృణాళ కాండంలా తెల్లగా, భయంతో మూత్రవిసర్జన చేస్తున్నట్టు వణికుతూ, ఒక్క కాళిపై నిలబడి, శూద్రుని కొట్టుట వల్ల బలహీనంగా కనిపించాడు.

గాం చ ఘర్మదుఘాం దీనాం భృశం శూద్రపదాహతామ్ । వివత్సామాశ్రువదనాం క్షామాం యవసమిచ్ఛతీమ్

ఆవు ఒకప్పుడు వేడిచేసిన పాలిచ్చేది. ఇప్పుడు బాధతో, శూద్రుని కాళ్లతో తీవ్రంగా కొట్టబడింది. తన పిల్లవాడి నుండి వేరుపడి, కన్నీళ్ళతో ముఖం, క్షీణించి, గడ్డి కోసం తపిస్తూ ఉంది.

పప్రచ్ఛ రథమారూఢః కార్తస్వరపరిచ్ఛదమ్ । మేఘగమ్భీరయా వాచా సమారోపితకార్ముకః

బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న తన రథంపై ఎక్కి, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో, విల్లు ఎత్తిపట్టి, వారిని ప్రశ్నించాడు.

కస్త్వం మచ్ఛరణే లోకే బలాద్ధంస్యబలాన్ బలీ । నరదేవోఽసి వేషేణ నటవత్కర్మణాద్విజః

ఈ లోకంలో నా రక్షణలో ఉన్న బలహీనులను బలవంతంగా హింసించేవాడు నువ్వెవరు? రాజు వేషం వేసుకున్నావు గాని, నీ పనులు నటుడివి, ద్విజుడివి కావు.

యస్త్వం కృష్ణే గతే దూరం సహగాణ్డీవధన్వనా । శోచ్యోఽస్యశోచ్యాన్ రహసి ప్రహరన్ వధమర్హసి

కృష్ణుడు గాండీవధన్వంతో దూరంగా వెళ్లిపోయిన తర్వాత, నీవు నిరపరాధులను రహస్యంగా హింసిస్తున్నావు. అందువల్ల నీకు మరణమే శిక్ష.

త్వం వా మృణాలధవలః పాదైర్న్యూనః పదా చరన్ । వృషరూపేణ కిం కశ్చిద్దేవో నః పరిఖేదయన్

లేదా, నువ్వు మృణాళ కాండంలా తెల్లగా, మూడు కాళ్లు కోల్పోయి, ఒక్క కాళ్లతో నడుస్తున్న ఎద్దు రూపంలో దేవుడివా? మమ్మల్ని బాధించేవాడివా?

న జాతు కౌరవేన్ద్రాణాం దోర్దణ్డపరిరమ్భితే । భూతలేఽనుపతన్త్యస్మిన్ వినా తే ప్రాణినాం శుచః

కౌరవేంద్రుల బాహువలతో భూమి ఆలింగనం పొందినప్పుడు, నీ వల్ల తప్ప, ఈ భూమిపై ప్రాణులకు ఎప్పుడూ దుఃఖం కలగలేదు.

మా సౌరభేయాత్ర శుచో వ్యేతు తే వృషలాద్భయమ్ । మా రోదీరమ్బ భద్రం తే ఖలానాం మయి శాస్తరి

సౌరభి కుమార్తె, ఇక్కడ బాధపడకూ. ఆ నీచుడి భయం పోయిపోవాలి. తల్లి, ఏడవకూ. నీకు శుభం కలగాలి. దుష్టులను శిక్షించేది నేనే.

యస్య రాష్ట్రే ప్రజాః సర్వాస్త్రస్యన్తే సాధ్వ్యసాధుభిః । తస్య మత్తస్య నశ్యన్తి కీర్తిరాయుర్భగో గతిః

ఎవరి రాజ్యంలో ప్రజలు మంచి, చెడ్డవారి చేతిలో బాధపడతారో, ఆ మత్తులో ఉన్న రాజుకు కీర్తి, ఆయుషు, ఐశ్వర్యం, మార్గం అన్నీ నశిస్తాయి.

ఏష రాజ్ఞాం పరో ధర్మో హ్యార్తానామార్తినిగ్రహః । అత ఏనం వధిష్యామి భూతద్రుహమసత్తమమ్

రాజులకు ఇది పరమ ధర్మం: బాధితులను రక్షించి, వారిని హింసించేవారిని శిక్షించాలి. అందుకే, ఈ ప్రాణుల శత్రువైన దుష్టుడిని నేను సంహరిస్తాను.

కోఽవృశ్చత్తవ పాదాంస్త్రీన్ సౌరభేయ చతుష్పద । మా భూవంస్త్వాదృశా రాష్ట్రే రాజ్ఞాం కృష్ణానువర్తినామ్

సౌరభి కుమార్తె, నీవు నలుగురు కాళ్లు కలిగి ఉండగా, నీ మూడు కాళ్లు ఎవరు కోసారు? కృష్ణుని మార్గాన్ని అనుసరించే రాజుల రాజ్యంలో నీవంటి బాధితులు ఉండకూడదు.

ఆఖ్యాహి వృష భద్రం వః సాధూనామకృతాగసామ్ । ఆత్మవైరూప్యకర్తారం పార్థానాం కీర్తిదూషణమ్

ఎద్దూ, నీకు శుభం కలగాలి. పాపం లేని సజ్జనులకు ఈ రూపభంగాన్ని కలిగించినవాడు, పార్థుల కీర్తిని మురికిపెట్టినవాడు ఎవరో నాకు చెప్పు.

జనేఽనాగస్యఘం యుఞ్జన్ సర్వతోఽస్య చ మద్భయమ్ । సాధూనాం భద్రమేవ స్యాదసాధుదమనే కృతే

నిరపరాధులను హింసించి, అందరికీ భయం కలిగించేవాడిని శిక్షించినప్పుడు మాత్రమే, సజ్జనులకు మేలు జరుగుతుంది.

అనాగఃస్విహ భూతేషు య ఆగస్కృన్నిరఙ్కుశః । ఆహర్తాస్మి భుజం సాక్షాదమర్త్యస్యాపి సాఙ్గదమ్

ఈ లోకంలో నిరపరాధుల మధ్య పాపాలు చేసే వాడిని, అతడు మానవుడైనా, చేతికి కంకణం వేసుకున్నవాడైనా, నేనే ప్రత్యక్షంగా అతని భుజాన్ని పట్టుకుంటాను.

రాజ్ఞో హి పరమో ధర్మః స్వధర్మస్థానుపాలనమ్ । శాసతోఽన్యాన్ యథాశాస్త్రమనాపద్యుత్పథానిహ

రాజుకు పరమ ధర్మం తన స్వధర్మాన్ని కాపాడటం. ఇతరులను శాస్త్రబద్ధంగా పాలించాలి. కష్టకాలంలో కూడా తప్పు మార్గానికి పోకూడదు.

ధర్మ ఉవాచ ఏతద్వః పాణ్డవేయానాం యుక్తమార్తాభయం వచః । యేషాం గుణగణైః కృష్ణో దౌత్యాదౌ భగవాన్ కృతః

ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: పాండవ కుమారుడా, బాధితులకు భద్రత కల్పించే మీలాంటి వారికి ఇలాంటి మాటలు తగినవే. మీలోని గొప్ప లక్షణాల వల్లే కృష్ణుడు దూతగా, నాయకుడిగా ఉన్నాడు.

న వయం క్లేశబీజాని యతః స్యుః పురుషర్షభ । పురుషం తం విజానీమో వాక్యభేదవిమోహితాః

మనకు బాధలకు మూలాలు లేవు, మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా. మాటల్లో తేడాల వల్ల మేము అయోమయానికి లోనయ్యాము, ఆ పరమాత్మను గుర్తించలేకపోతున్నాము.

కేచిద్వికల్పవసనా ఆహురాత్మానమాత్మనః । దైవమన్యేఽపరే కర్మ స్వభావమపరే ప్రభుమ్

కొంతమంది తాము ఊహించిన అభిప్రాయాలతో ఆత్మనే ఆత్మ అని అంటారు. మరికొందరు దైవమే అన్నీ నిర్ణయిస్తుందని, ఇంకొందరు కర్మే ప్రభువు అని, ఇంకొందరు స్వభావమే అధికారం అని చెప్పుకుంటారు.

అప్రతర్క్యాదనిర్దేశ్యాదితి కేష్వపి నిశ్చయః । అత్రానురూపం రాజర్షే విమృశ స్వమనీషయా

ఇంకొందరికి ఇది ఊహించలేనిది, చెప్పలేనిది అనే నిశ్చయం ఉంది. రాజర్షీ, దీనిని నీ బుద్ధితో తగినట్లు విచారించు.

సూత ఉవాచ ఏవం ధర్మే ప్రవదతి స సమ్రాడ్ద్విజసత్తమాః । సమాహితేన మనసా విఖేదః పర్యచష్ట తమ్

సూతుడు చెప్పాడు: ధర్ముడు ఇలా చెప్పగా, ఆ రాజు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, ఏకాగ్రంగా మనసుతో తన బాధను అతనికి తెలిపాడు.

రాజోవాచ ధర్మం బ్రవీషి ధర్మజ్ఞ ధర్మోఽసి వృషరూపధృక్ । యదధర్మకృతః స్థానం సూచకస్యాపి తద్భవేత్

రాజు చెప్పాడు: నీవు ధర్మాన్ని మాట్లాడుతున్నావు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడివి, నీవు వృషరూపంలో ఉన్న ధర్మమే. ఎక్కడ అధర్మం జరుగుతుందో, దాన్ని తెలియజేసినవాడికీ అదే ఫలితం కలుగుతుంది.

అథవా దేవమాయాయా నూనం గతిరగోచరా । చేతసో వచసశ్చాపి భూతానామితి నిశ్చయః

లేదా, దేవమాయ యొక్క మార్గం మనస్సుకు, మాటలకు అందని దూరమైనదని నిశ్చయం. ఇది సత్యమే.

తపః శౌచం దయా సత్యమితి పాదాః కృతే కృతాః । అధర్మాంశైస్త్రయో భగ్నాః స్మయసఙ్గమదైస్తవ

తపస్సు, శౌచం, దయ, సత్యం—ఇవి కృతయుగంలో ధర్మానికి నాలుగు కాలువలు. నీ అహంకారం, మమకారం, మదంతో వాటిలో మూడు విరిగిపోయాయి.

ఇదానీం ధర్మ పాదస్తే సత్యం నిర్వర్తయేద్యతః । తం జిఘృక్షత్యధర్మోఽయమనృతేనైధితః కలిః

ఇప్పుడు నీకు మిగిలిన పాదం సత్యమే, ధర్మా! దాన్ని నీవు కాపాడాలి. కానీ, కలియుగం అబద్ధంతో బలపడినది, దానిని దొంగిలించబోతుంది.

ఇయం చ భూమిర్భగవతా న్యాసితోరుభరా సతీ । శ్రీమద్భిస్తత్పదన్యాసైః సర్వతః కృతకౌతుకా

ఈ భూమి, భగవంతుని చేతిలో గొప్ప భారంగా పెట్టబడింది. ఆయన పవిత్ర పాదచిహ్నాలతో అన్ని వైపులా అలంకరించబడింది.