వ్యోమవాణీ తదైవాభూత్ మా ఋషే ఖిద్యతామితి । ఉద్యమః సఫలస్తేఽయం భవిష్యతి న సంశయః
అప్పుడే ఆకాశవాణి స్పష్టంగా వినిపించింది: 'ఋషీ, నీకు మనస్తాపం అవసరం లేదు. నీవు చేసిన ప్రయత్నం ఫలిస్తుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
ఏతదర్థం తు సత్కర్మ సురర్షే త్వం సమాచర । తత్తే కర్మాభిధాస్యన్తి సాధవః సాధుభూషణాః
ఈ కారణంగానే, దేవతలకు మిత్రుడవైన ఋషీ, నీవు మంచి పనులు చేయాలి. నీ ఆ కార్యాన్ని సద్గుణాలతో అలంకరించిన సద్జనులు ప్రశంసిస్తారు.
సత్కర్మణి కృతే తస్మిన్ సనిద్రా వృద్ధతానయోః । గమిష్యతి క్షణాద్భక్తిః సర్వతః ప్రసరిష్యతి
ఆ సత్కార్యం జరిగితే, ఆ ఇద్దరిలో నిద్ర, వృద్ధాప్యం వెంటనే పోతాయి. భక్తి అన్ని వైపులా వ్యాపిస్తుంది.
ఇత్యాకాశవచః స్పష్టం తత్సర్వైరపి విశ్రుతమ్ । నారదో విస్మయం లేభే నేదం జ్ఞాతమితి బ్రువన్
అలా ఆకాశవాణి అందరికీ స్పష్టంగా వినిపించింది. నారదుడు ఆశ్చర్యపడి, 'ఇది నాకు తెలియదు' అని అన్నాడు.
నారద ఉవాచ - అనయాఽఽకాశవాణ్యాపి గోప్యత్వేన నిరూపితమ్ । కిం వా తత్సాధనం కార్యం యేన కార్యం భవేత్ తయోః
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ఆకాశవాణి ద్వారా కూడా విషయం గోప్యంగా ఉంచబడింది. వారి కోరిక నెరవేర్చేందుకు ఏది సాధనం? ఏ పని చేయాలి?'
క్వ భవిష్యన్తి సన్తస్తే కథం దాస్యన్తి సాధనమ్ । మయాత్ర కిం ప్రకర్తవ్యం యదుక్తం వ్యోమభాషయా
'ఆ సద్జనులు ఎక్కడ ఉంటారు? వారు ఆ సాధనాన్ని ఎలా ఇస్తారు? ఆకాశవాణిలో చెప్పినట్టు నేను ఇక్కడ ఏమి చేయాలి?'
సూత ఉవాచ - తత్ర ద్వౌ అపి సంస్థాప్య నిర్గతో నారదో మునిః । తీర్థం తీర్థం వినిష్క్రమ్య పృచ్ఛన్ మార్గే మునీశ్వరాన్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: 'ఆ ఇద్దరిని అక్కడే ఉంచి, నారదుడు ముని అక్కడి నుండి బయలుదేరి, తీర్థం తీర్థం తిరుగుతూ మార్గంలో మునిశ్రేష్ఠులను అడిగాడు.'
వృత్తాన్తః శ్రూయతే సర్వైః కించిత్ నిశ్చిత్య నోచ్యతే । అసాధ్యం కేచన ప్రోచుః దుర్జ్ఞేయమితి చాపరే । మూకీభూతాస్తథాన్యే తు కియన్తస్తు పలాయితాః
అందరూ ఆ విషయం విన్నారు కానీ, ఆలోచించిన తర్వాత ఎవ్వరూ ఏమీ చెప్పలేదు. కొందరు 'ఇది సాధ్యం కాదు' అన్నారు, మరికొందరు 'ఇది గ్రహించడానికి కష్టం' అన్నారు. ఇంకొందరు మౌనంగా ఉండిపోయారు, కొంతమంది అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు.
హాహాకారో మహానాసీత్ త్రైలోక్యే విస్మయావహః । వేదవేదాన్తఘోషైశ్చ గీతాపాఠైర్విబోధితమ్
మూడు లోకాలలో గొప్ప కలకలం ఏర్పడింది, అందరికీ ఆశ్చర్యం కలిగింది. వేదాలు, వేదాంతాలు, గీతా పఠనాలతో ఆలోచనలకు ఊపొచ్చింది.
భక్తిజ్ఞానవిరాగాణాం నోదతిష్ఠత్ త్రికం యదా ఉపాయో నాపరోఽస్తీతి కర్ణే కర్ణేఽజపఞ్జనాః
భక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యం ఈ మూడు కలగకపోయినప్పుడు, 'ఇంకా వేరే మార్గం లేదు' అని జనాలు ఒకరికి ఒకరు చెవిలో చెవి చెప్పుకున్నారు.
యోగినా నారదేనాపి స్వయం న జ్ఞాయతే తు యత్ । తత్కథం శక్యతే వక్తుం ఇతరైరిహ మానుషైః
యోగిగా పేరుగాంచిన నారదుడికీ ఇది అర్థం కాలేదు. మరి మానవుల్లోని ఇతరులు దీన్ని ఎలా చెప్పగలరు?
ఏవం ఋషిగణైః పృష్టైః నిర్ణీయోక్తం దురాసదమ్
ఇలా మునులందరూ అడిగినప్పుడు, అది అందరికీ దుర్లభమని నిర్ణయించి చెప్పారు.
తతశ్చిన్తాతురః సోఽథ బదరీవనమాగతః । తపశ్చరామి చాత్రేతి తదర్థం కృతనిశ్చయః
అప్పుడు ఆందోళనతో నారదుడు బదరీవనానికి వచ్చి, ఆ పని కోసం తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.
తావద్ దదర్శ పురతః సనకాదీన్ మునీశ్వరాన్ । కోటిసూర్యసమాభాసాన్ ఉవాచ మునిసత్తమః
అప్పుడు అతడు తన ముందర కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశించే సనకాది మునిశ్రేష్ఠులను చూశాడు. అప్పుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు మాట్లాడాడు.
నారద ఉవాచ - ఇదానీం భూరిభాగ్యేన భవద్భిః సంగమోఽభవత్ । కుమారా బ్రువతాం శీఘ్రం కృపాం కృత్వా మమోపరి
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇప్పుడు నాకు గొప్ప అదృష్టం కలిగింది, మీతో కలుసుకున్నాను. కుమారులారా, దయచేసి త్వరగా చెప్పండి, నాకు కృప చూపండి.'
భవన్తో యోగినః సర్వే బుద్ధిమన్తో బహుశ్రుతాః । పఞ్చహాయనసంయుక్తాః పూర్వేషామపి పూర్వజాః
మీరు అందరూ యోగులు, జ్ఞానులు, బహుళంగా విన్నవారు, ఐదు నియమాలతో కూడినవారు, పూర్వకాల మునులకంటే ముందుగా పుట్టినవారు.
సదా వైకుణ్ఠనిలయా హరికీర్తనతత్పరాః । లీలామృతరసోన్మత్తాః కథామాత్రైకజీవినః
ఎప్పుడూ వైకుంఠంలో నివసిస్తూ, హరి మహిమను పాడటంలో నిమగ్నమై, ఆయన లీలామృతాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, ఆయన కథల కోసమే జీవించే వారు.
హరిః శరణమేవ హి నిత్యం యేషాం ముఖే వచః । అథ కాలసమాదిష్టా జరా యుష్మాన్న బాధతే
హరిని శరణుగా ఎప్పుడూ నోటితో ఉచ్చరిస్తూ ఉండేవారి దగ్గర, కాలం నిర్ణయించిన వృద్ధాప్యం కూడా బాధించదు.
యేషాం భ్రూభఙ్గమాత్రేణ ద్వారపాలౌ హరేః పురా । భ్రూమౌ నిపతితౌ సద్యో యత్కృపాతః పురం గతౌ
వారికి కేవలం కనుబొమ్మలు కుదించగానే, హరిద్వారపాలకులు ఒకసారి వెంటనే వారి పాదాల వద్ద పడిపోయారు; వారి దయ వల్ల ఆ ద్వారపాలకులు మళ్లీ పట్టణానికి వెళ్లారు.
అహో భాగ్యస్య యోగేన దర్శనం భవతామిహ । అనుగ్రహస్తు కర్తవ్యో మయి దీనే దయాపరైః
ఓ, యోగఫలంగా మీ దర్శనం నాకు లభించింది; మీరు దయతో నిండినవారు, నేను దయనీయుడిని, నాపై అనుగ్రహం చూపాలి.
అశరీరగిరోక్తం యత్ తత్కిం సాధనముచ్యతామ్ । అనుష్ఠేయం కథం తావత్ ప్రబ్రువన్తు సవిస్తరమ్
శరీరం లేని స్వరం చెప్పింది ఏదో, దానికి మార్గం ఏమిటో చెప్పండి; దాన్ని ఎలా ఆచరించాలో, దయచేసి పూర్తిగా వివరించండి.
భక్తిజ్ఞానవిరాగాణాం సుఖం ఉత్పద్యతే కథమ్ । స్థాపనం సర్వవర్ణేషు ప్రేమపూర్వం ప్రయత్నతః
భక్తి, జ్ఞానం, విరక్తి ఉన్నవారికి సుఖం ఎలా కలుగుతుంది? ప్రేమతో, శ్రద్ధతో, అన్ని వర్ణాల్లో దాన్ని ఎలా స్థాపించాలి?
కుమారా ఊచుః - మా చిన్తాం కురు దేవర్షే హర్షం చిత్తే సమావహ । ఉపాయః సుఖసాధ్యోఽత్ర వర్తతే పూర్వ ఏవ హి
కుమారులు చెప్పారు: దేవర్షీ, చింతించవద్దు, హృదయంలో ఆనందాన్ని నింపుకో. ఇక్కడ సులభంగా సాధించదగ్గ మార్గం ముందే ఉంది.
అహో నారద ధన్యోఽసి విరక్తానాం శిరోమణిః । సదా శ్రీకృష్ణదాసానాం అగ్రణీః యోగభాస్కరః
ఓ నారదా, నీవు ధన్యుడు, విరక్తులలో మణి, ఎప్పుడూ శ్రీకృష్ణదాసులలో ముందువాడు, యోగులలో సూర్యుడివి.
త్వయి చిత్రం న మన్తవ్యం భక్త్యర్థం అనువర్తిని । ఘటతే కృష్ణదాసస్య భక్తేః సంస్థాపనా సదా
భక్తి మార్గాన్ని ఎప్పుడూ అనుసరించే నీకు, కృష్ణదాసుని భక్తిని స్థాపించడం ఆశ్చర్యంగా కాదు.
ఋషిర్బహవో లోకే పన్థానః ప్రకటీకృతాః । శ్రమసాధ్యాశ్చ తే సర్వే ప్రాయః స్వర్గఫలప్రదాః
ఈ లోకంలో అనేక ఋషులు ఎన్నో మార్గాలను చూపించారు; అవన్నీ కష్టంగా సాధించదగినవి, ఎక్కువగా స్వర్గఫలాన్ని ఇస్తాయి.
వైకుణ్ఠసాధకం పన్థాః స తు గోప్యో హి వర్తతే । తస్యోపదేష్టా పురుషః ప్రాయో భాగ్యేన లభ్యతే
కానీ వైకుంఠానికి తీసుకెళ్లే మార్గం మాత్రం రహస్యంగా ఉంటుంది; దానికి ఉపదేశకుడు అదృష్టవశాత్తు మాత్రమే దొరుకుతాడు.
సత్కర్మ తవ నిర్దిష్టం వ్యోమవాచా తు యత్పురా । తదుచ్యతే శ్రృణుష్వాద్య స్థిరచిత్తః ప్రసన్నధీః
నీవు వినవలసిన శుభకర్మను ఆకాశవాణి ముందే చెప్పింది; ఇప్పుడు దాన్ని వివరంగా చెబుతాం, స్థిరమైన మనస్సుతో, ప్రశాంతంగా విను.
ద్రవ్యయజ్ఞాస్తపోయజ్ఞా యోగయజ్ఞాస్తథాపరే । స్వాధ్యాయజ్ఞానయజ్ఞాశ్చ తే తు కర్మవిసూచకాః
కొంతమంది ద్రవ్యయజ్ఞాలు, మరికొందరు తపస్సుతో, ఇంకొందరు యోగంతో, మరికొందరు స్వాధ్యాయంతో యజ్ఞాలు చేస్తున్నారు; ఇవన్నీ కర్మలుగా పరిగణించబడతాయి.
సత్కర్మసూచకో నూనం జ్ఞానయజ్ఞః స్మృతో బుధైః । శ్రీమద్భాగవతాలాపః స తు గీతః శుకాదిభిః
వీటిలో జ్ఞానయజ్ఞమే మంచి కర్మకు గుర్తుగా పండితులు భావిస్తారు; శ్రీమద్భాగవతాన్ని శుకాదులు పాడారు.