శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

వాచం జుహావ మనసి తత్ప్రాణ ఇతరే చ తమ । మృత్యావపానం సోత్సర్గం తం పంచత్వే హ్యాజోహవీత

తన మాటలను మనస్సులో కలిపి, మనస్సును ప్రాణంలో కలిపి, ఇతర ఇంద్రియాలను అంధకారంలో కలిపి, ఉచ్చ్వాసాన్ని మరణంలో సమర్పించి, ఐక్యస్థితిలో లీనమయ్యాడు.

త్రేత్వే హుత్వాథ పంచత్వం తచ్చేకత్వేఽజుహోన్మునిః । సర్వమాత్మన్యజుహవీద బ్రహ్మణ్యాత్మానమవ్యయే

ఆ ముని, ఐదు భూతాలను పరస్పరం కలిపి, ఆ తరువాత అవన్నీ ఏకత్వంలో లీనంచేసి, అన్నిటినీ ఆత్మలో, ఆ ఆత్మను అవినాశ్వరూపమైన బ్రహ్మంలో సమర్పించాడు.

చీరవాసా నిరాహారో బద్ధవడ ముక్తమూర్ధజః । దర్శయన్నాత్మనో రుపం జడోన్మత్తపిశాచవత

చీర ధరించి, ఉపవాసం చేస్తూ, జటలను కట్టుకుని, తల బయటపెట్టి, తన స్వరూపాన్ని జడుడు, పిచ్చివాడు, పిశాచుడిలా ప్రవర్తిస్తూ చూపించాడు.

అనపేక్షమాణో నిరగాదశ్రృణ్వన్బధిరో యథా । ఉదీచీం ప్రవివేశాంశం గతపుర్వా మహాత్మభిః । హృది బ్రహ్మా పరం ధ్యాయాన్నవర్తేత యతో గతః

ఏమీ పట్టించుకోకుండా, చెవిలో వినిపించక, బధిరుడిలా బయటకు వెళ్లి, ఉత్తర దిశగా, మహాత్ములు ముందుగా వెళ్లిన మార్గాన్ని అనుసరించాడు. తన హృదయంలో పరబ్రహ్మాన్ని ధ్యానిస్తూ, తిరిగి రాని స్థితిలో లీనమయ్యాడు.

సర్వ తమను నిర్జగ్ముర్భ్రాతరః కృతనిశ్చయాః । కలినాధర్మమిత్రేణ దృష్టా స్పృష్టాః ప్రజా భువి

అతని అన్నదమ్ములు కూడా, దృఢ సంకల్పంతో, అతని వెంట బయలుదేరారు. ఎందుకంటే కలియుగ ప్రభావంతో, భూమిపై ప్రజలు అధర్మంతో బాధపడుతున్నారు.

తే సాధుకృతసర్వార్థా జ్ఞాత్వఽఽత్యన్తికమాతమనః । మనసా ధారయామాసుర్వైకుఠచరణామ్బుజమ

వారు ధర్మబద్ధంగా అన్ని పనులు పూర్తిచేసి, ఆత్మ స్వరూపాన్ని తెలుసుకుని, మనస్సును వైకుంఠనాథుని పదపద్మాలపై స్థిరపరిచారు.

తద్ధనోద్రిక్యయా భక్త్యా విశుద్ధధిషణాః పరే । తస్మిన నారాయణపదే ఏకాన్తమతయో గతిమ

అతులమైన భక్తితో, పవిత్రమైన మనస్సుతో, వారు తమ ధ్యానాన్ని పరమ నారాయణుని స్థానంపై మాత్రమే నిలిపారు.

అవాపుర్దురవాపాం తే అసద్భిర్విషయాత్మభిః । విహుతకల్మషాస్థానే విరజేనాత్మనైవ హి

ఇంద్రియ సుఖాలకు ఆకర్షితులై, అపవిత్రతతో ఉన్నవారు పొందలేని, అత్యంత అరుదైన స్థితిని, పవిత్రమైన ఆత్మతో వారు సాధించారు.

విదురోఽపి పరిత్యజ్య ప్రభాసే దేహమాత్మవాన । కృష్ణావేశేన తచ్చిత్తః పితృభిః స్వక్షయం యయౌ

విదురుడు కూడా ప్రభాసలో తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, కృష్ణుని ధ్యానంలో లీనమై, తన పితృదేవతలతో ఏకత్వాన్ని పొందుతూ తన స్వస్థానానికి చేరాడు.

ద్రౌపదీ చ తదాఽఽజ్ఞాయ పతీనామనపేక్షతామ । వాసుదేవే భగవతి హ్యోకాన్తమతిరాప తమ

ఆ సమయంలో, ద్రౌపదీ తన భర్తలు విరక్తులై ఉన్నారని గ్రహించి, వాసుదేవుడైన భగవంతునిపై తన మనస్సును పూర్తిగా స్థిరపరిచి, ఆ పరమ స్థితిని పొందింది.

యః శ్రద్ధయైతద భగవత్ప్రియాణాం పాణ్డోః సుతానామితీ సమ్ప్రయాణమ । శ్రుణోత్యలం స్వత్యయనం పవిత్రం లబ్ధ్యా హరౌ భక్తిముపైతి సిద్ధిమ

పాండువు కుమారుల పరమ ప్రియమైన విడిపోవు కథను శ్రద్ధతో వినేవారు, ఇది పవిత్రతను, మంగళాన్ని ఇస్తుంది. వారు హరిలో భక్తిని, పరిపూర్ణతను పొందుతారు.

సూత ఉవాచ తతః పరీక్షిద్ద్విజవర్యశిక్షయా మహీం మహాభాగవతః శశాస హ । యథా హి సూత్యామభిజాతకోవిదాః సమాదిశన్ విప్ర మహద్గుణస్తథా

సూతుడు చెప్పాడు: అప్పుడు పరీక్షిత్ మహాభాగవతుడు, గొప్ప బ్రాహ్మణుల ఉపదేశాన్ని అనుసరించి, భూమిని పాలించాడు. ఎలా అంటే, పుట్టిన వెంటనే జ్ఞానవంతులు పిల్లవాడిని ఎలా దారి చూపిస్తారో అలా.

స ఉత్తరస్య తనయాముపయేమ ఇరావతీమ్ । జనమేజయాదీంశ్చతురస్తస్యాముత్పాదయత్సుతాన్

అతడు ఉత్తర కుమార్తె అయిన ఇరావతిని పెళ్లి చేసుకొని, ఆమె ద్వారా జనమేజయుడు మొదలైన నలుగురు కుమారులను పొందాడు.

ఆజహారాశ్వమేధాంస్త్రీన్ గఙ్గాయాం భూరిదక్షిణాన్ । శారద్వతం గురుం కృత్వా దేవా యత్రాక్షిగోచరాః

అతడు గంగా తీరంలో, శారద్వతుడు గురువుగా ఉండగా, మూడు అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించి, విరివిగా దానాలు ఇచ్చాడు. అక్కడ దేవతలు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యారు.

నిజగ్రాహౌజసా వీరః కలిం దిగ్విజయే క్వచిత్ । నృపలిఙ్గధరం శూద్రం ఘ్నన్తం గోమిథునం పదా

ఒకసారి దిక్విజయ యాత్రలో, పరాక్రమశాలి రాజు, రాజు వేషంలో ఉన్నా, వాస్తవానికి శూద్రుడైన కలిని పట్టుకున్నాడు. అతడు తన కాలితో ఆవు, ఎద్దును కొడుతున్నాడు.

శౌనక ఉవాచ కస్య హేతోర్నిజగ్రాహ కలిం దిగ్విజయే నృపః । నృదేవచిహ్నధృక్శూద్ర కోఽసౌ గాం యః పదాహనత్ । తత్కథ్యతాం మహాభాగ యది కృష్ణకథాశ్రయమ్

శౌనకుడు అడిగాడు: రాజు దిక్విజయ సమయంలో కలిని ఎందుకు పట్టుకున్నాడు? రాజు వేషం ధరించిన ఆ శూద్రుడు ఎవరు? అతడు ఎందుకు ఆవును కాలితో కొట్టాడు? ఓ మహాభాగ, ఇది కృష్ణుని కథలకు సంబంధించినదైతే దయచేసి వివరించండి.

అథవాస్య పదామ్భోజ మకరన్దలిహాం సతామ్ । కిమన్యైరసదాలాపైరాయుషో యదసద్వ్యయః

లేదా, భగవంతుని పదపద్మాల అమృతాన్ని ఆస్వాదించే వారికి, ఇతర వ్యర్థమైన మాటలు ఎందుకు? అవి జీవితం వృథా చేసే మాటలు మాత్రమే.

క్షుద్రాయుషాం నృణామఙ్గ మర్త్యానామృతమిచ్ఛతామ్ । ఇహోపహూతో భగవాన్మృత్యుః శామిత్రకర్మణి

ఓ మృదువైనవాడా, చిన్న ఆయుష్షు కలిగిన మానవులకు, అమృతత్వాన్ని కోరేవారికి, మృత్యురూపంగా భగవంతుడు ఇక్కడ శామిక మహర్షి ద్వారా పిలవబడ్డాడు.

న కశ్చిన్మ్రియతే తావద్యావదాస్త ఇహాన్తకః । ఏతదర్థం హి భగవానాహూతః పరమర్షిభిః । అహో నృలోకే పీయేత హరిలీలామృతం వచః

ఇక్కడ యముడు ఉన్నంతవరకు ఎవరూ మరణించరు. అందుకే మహర్షులు భగవంతుణ్ని పిలిచారు. ఓహో, మానవ లోకంలో హరిలోక కథామృతాన్ని అందరూ ఆస్వాదించాలి.

మన్దస్య మన్దప్రజ్ఞస్య వయో మన్దాయుషశ్చ వై । నిద్రయా హ్రియతే నక్తం దివా చ వ్యర్థకర్మభిః

ఈ కాలంలో మనుషులు మాంద్యం, తక్కువ బుద్ధి, తక్కువ ఆయుష్షు కలవారు. వారు రాత్రిళ్లు నిద్రలో, పగళ్ళు వ్యర్థమైన పనుల్లో కాలం గడుపుతారు.

సూత ఉవాచ యదా పరీక్షిత్కురుజాఙ్గలేఽవసత్కలిం ప్రవిష్టం నిజచక్రవర్తితే । నిశమ్య వార్తామనతిప్రియాం తతః శరాసనం సంయుగశౌణ్డిరాదదే

సూతుడు చెప్పాడు: కురు దేశంలో పరీక్షిత్ నివసిస్తున్నప్పుడు, కలి తన రాజ్యంలో ప్రవేశించాడని అప్రీతికరమైన వార్త విని, యుద్ధంలో నిపుణుడైన అతడు తన విల్లు తీసుకున్నాడు.

స్వలఙ్కృతం శ్యామతురఙ్గయోజితం రథం మృగేన్ద్రధ్వజమాశ్రితః పురాత్ । వృతో రథాశ్వద్విపపత్తియుక్తయా స్వసేనయా దిగ్విజయాయ నిర్గతః

అతడు సుందరంగా అలంకరించబడిన, నల్లగోరెళ్లతో కూడిన, సింహధ్వజాన్ని కలిగిన తన రథంపై ఎక్కి, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, పాదసేనతో కూడిన తన సైన్యంతో దిక్విజయానికి బయలుదేరాడు.

భద్రాశ్వం కేతుమాలం చ భారతం చోత్తరాన్ కురూన్ । కిమ్పురుషాదీని వర్షాణి విజిత్య జగృహే బలిమ్

భద్రాశ్వ, కేతుమాల, భారత, ఉత్తర కురు, కింపురుషాది ప్రాంతాలను జయించి, వాటి నుండి పన్ను వసూలు చేశాడు.

నగరాంశ్చ వనాంశ్చైవ నదీశ్చ విమలోదకాః । పురుషాన్ దేవకల్పాంశ్చ నారీశ్చ ప్రియదర్శనాః

అతడు నగరాలు, అడవులు, స్వచ్ఛమైన నీటి నదులు, దేవతలకు సమానమైన పురుషులు, అందమైన స్త్రీలను కూడా జయించాడు.

అదృష్టపూర్వాన్ సుభగాన్ స దదర్శ ధనఞ్జయః । సదనాని చ శుభ్రాణి నారీశ్చాప్సరసాం నిభాః

అర్జునుడు ఎన్నడూ చూడని అద్భుత దృశ్యాలు, వెలుగుతో మెరిసే గృహాలు, అప్సరసలకు సమానమైన స్త్రీలను చూశాడు.

తత్ర తత్రోపశృణ్వానః స్వపూర్వేషాం మహాత్మనామ్ । ప్రగీయమాణం చ యశః కృష్ణమాహాత్మ్యసూచకమ్

అక్కడక్కడ తన పూర్వీకుల గొప్పతనాన్ని, కృష్ణుని మహిమను తెలియజేసే కీర్తిని ఆయన వినిపించుకున్నాడు.

ఆత్మానం చ పరిత్రాతమశ్వత్థామ్నోఽస్త్రతేజసః । స్నేహం చ వృష్ణిపార్థానాం తేషాం భక్తిం చ కేశవే

అశ్వత్థాముడు సంధించిన అస్త్రం నుండి తాను ఎలా రక్షింపబడ్డాడో, వృష్ణులు మరియు పాండవుల మధ్య ఉన్న అనురాగాన్ని, వారి కేశవునిపై ఉన్న భక్తిని కూడా ఆయన విన్నాడు.

తేభ్యః పరమసన్తుష్టః ప్రీత్యుజ్జృమ్భితలోచనః । మహాధనాని వాసాంసి దదౌ హారాన్మహామనాః

వారు చేసిన సేవలకు ఎంతో సంతోషంతో, ఆనందంతో కళ్లు విప్పి, ఆ మహాత్ముడు వారికి అపారమైన ధనం, వస్త్రాలు, హారాలను ఇచ్చాడు.

సారథ్యపారషదసేవనసఖ్యదౌత్య వీరాసనానుగమనస్తవనప్రణామాన్ । స్నిగ్ధేషు పాణ్డుషు జగత్ప్రణతిం చ విష్ణోర్ భక్తిం కరోతి నృపతిశ్చరణారవిన్దే

విష్ణువు పాదారవిందాలపై భక్తితో ఉన్న రాజు, పాండవులను ప్రేమతో సేవిస్తూ, రథసారథిగా, సహచరుడిగా, సేవకుడిగా, మిత్రుడిగా, దూతగా, వీరాసనంలో భాగస్వామిగా, వారిని అనుసరిస్తూ, వారిని స్తుతిస్తూ, నమస్కరిస్తూ, ఈ లోకాన్ని విష్ణువుకు వందనం చేయించేలా చేశాడు.