శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

దేశకాలార్థయుక్తాని హృత్తాపోపశమాని చ । హరన్తి స్మరతాశ్చిత్తం గోవిన్దాభిహితాని మే

దేశం, కాలం, సందర్భానికి తగినట్లు, హృదయ బాధను తీరుస్తూ, గోవిందుడు పలికిన మాటలు, వాటిని జ్ఞాపకం చేసుకునే వారికి మనస్సును ఆకర్షిస్తాయి.

సూత ఉవాచ । ఏవం చిన్తయతో జిష్ణోః కృష్ణపాదసరోరుహమ । సౌహార్దేనాతిగాఢేన శాన్తాఽఽసీద్విమలా మతిః

సూతుడు చెప్పాడు: ఇలా అర్జునుడు కృష్ణుని పదపద్మాలను గాఢమైన ప్రేమతో ధ్యానించగా, అతని మనస్సు ప్రశాంతంగా, నిర్మలంగా మారింది.

వాసుదేవాంగఘ్యనుధ్యానపరిబృంహితరంహసా । భక్త్యా నిర్మథితాశేషకషాయాధిషణోఽర్జునః

వాసుదేవుని పాదాలను ఎల్లప్పుడూ ధ్యానిస్తూ, భక్తితో తన మనస్సులో మిగిలిన అన్ని మలినతలను తొలగించుకున్న అర్జునుడు, పరమాత్మ జ్ఞానంలో స్థిరుడయ్యాడు.

గీతం భగవతా జ్ఞాన యత తత సంగ్రామముర్ధని । కాలకర్మతమోరుద్ధం పునరధ్యగమద విభుః

యుద్ధరంగంలో భగవంతుడు ఉపదేశించిన జ్ఞానాన్ని అర్జునుడు గుర్తు చేసుకుని, కాలం, విధి, మాయ అనే అంధకారాన్ని జయించాడు.

విశోకో బ్రహ్మాసమ్పత్యా సంఛిన్నద్వైతసంశయః । లీనప్రకృతినైర్గుణ్యాదలింగత్వాదసమ్భవః

బ్రహ్మానందాన్ని పొందిన అర్జునుడు, ద్వైత భావంలో ఉన్న సందేహాలను పూర్తిగా తొలగించుకుని, ప్రకృతిలోని గుణాలకు అతీతుడై, శరీర భావన లేకుండా జనన మరణాలకు అతీతుడయ్యాడు.

నిశమ్య భగవన్మార్గ సంస్థాం యదుకులస్య చ । స్వఃపథాయ మతిం చక్రే నిభౄతాత్మా యుధిష్ఠిరః

యుదిష్ఠిరుడు, భగవంతుడు లోకాన్ని విడిచిపోయిన వార్తను, యదువంశం అంతమైందని విని, తన మనస్సును శాంతంగా ఉంచి, పరలోక మార్గాన్ని అనుసరించాలనే నిర్ణయం చేసుకున్నాడు.

పృథాప్యనుశ్రుత్య ధనత్ర్జ్యయోదితం నాశ యదునాం భగవద్గతిం చ తామ । ఏకాన్తభక్త్యా భగవత్యధోక్షజే నివేశితాత్మోపరామ సంసృతేః

ప్రిత కూడా, అర్జునుడు చెప్పిన యదువంశ నాశనం, భగవంతుని లోక ప్రయాణాన్ని విని, తన మనస్సును పరమ భక్తితో భగవంతుని మీద నిలిపి, జనన మరణ చక్రాన్ని దాటి విముక్తురాలయ్యింది.

యయాహరదృ భువో భారం తాం తనుం విజహావజః । కణ్టకం కణ్టకేనేవ ద్వయం చాపీశితూః సమమ

ఈ భూమి భారాన్ని తొలగించిన అజన్ముడు, ఆ దేహాన్ని కూడా విడిచిపెట్టాడు. ఒక ముల్లు మరొక ముల్లుతో తీయబడినట్టు, రెండింటినీ విడిచిపెట్టినట్టు చేశాడు.

యథా మత్స్యాదిరుపాణి ధత్తే జాహ్యాద యథా నటః । భూభరః క్షపితో యేన జహౌ తచ్చ కలేవరమ

ఎలాగైతే నటుడు చేప మొదలైన రూపాలను ధరించి మళ్లీ విడిచిపెడతాడో, అలాగే భూమి భారాన్ని తొలగించిన వాడు ఆ దేహాన్ని కూడా విడిచిపెట్టాడు.

యదా ముకున్దో భగవానిమాం మహీం జహౌ స్తతన్వా శ్రవణీయసత్కథః । తదాహరేవాప్రతిబుద్ధచేతసా మధర్మహేతూః కలిరన్వవర్తత

ముకుందుడు, శుభమైన తన రూపంతో ఈ భూమిని విడిచిపెట్టిన వెంటనే, మేలుకోని మనసున్నవారిలో అధర్మానికి కారణమైన కలియుగం ప్రభావం చూపడం మొదలైంది.

యుధిష్ఠిరస్తత్పర్సర్పణం బుధః పురే చ రాష్ట్రే చ గృహే తథాఽఽత్మని । విభగ్య లోభానృతజిహ్నాహింసనా ద్యధర్మచక్రం గమనాయ పర్యధాత

యుదిష్ఠిరుడు, కలియుగ ప్రభావాన్ని పట్టణంలో, రాజ్యంలో, ఇంట్లో, తనలో కూడా, లోభం, అబద్ధం, హింస రూపంలో పెరుగుతుంటే గమనించి, లోకాన్ని విడిచి వెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

స్వరాట పౌత్రం వినయినమాత్మనః సుసమం గుణైః । తోయనీవ్యాః పతిం భూమేరభ్యషిచంద గజాహృయే

స్వతంత్రుడైన రాజు, తన మనవడు గుణాలలో సమానంగా ఉండి, వినయంతో ఉన్నాడని చూసి, హస్తినాపురంలో, గంగానది తీరంలో, భూమికి అధిపతిగా అతన్ని పట్టాభిషేకం చేశాడు.

మథూరాయాం తథా వజ్రం శురసేనపతిం తతః । ప్రాజాపత్యాం నిరుప్యోష్టిమగ్నీనపిబదీశ్వరః

మధురలో, వజ్రుని శూరసేనుల అధిపతిగా నియమించి, యోగ్యమైన క్రతువులు నిర్వహించిన తరువాత, ప్రభువు అగ్నిని స్వీకరించాడు.

విసృజ్య తత్ర తత సర్వ దుకునలవలయాదికమ । నిర్మమో నిరహంకారః సంఛిన్నాశేషబన్ధనః

అక్కడ, బంధువులు, అనుచరులు, సంపదలన్నీ వదిలిపెట్టి, మమకారం, అహంకారం లేకుండా, అన్ని బంధాలను తెంచుకున్నాడు.

వాచం జుహావ మనసి తత్ప్రాణ ఇతరే చ తమ । మృత్యావపానం సోత్సర్గం తం పంచత్వే హ్యాజోహవీత

తన మాటలను మనస్సులో కలిపి, మనస్సును ప్రాణంలో కలిపి, ఇతర ఇంద్రియాలను అంధకారంలో కలిపి, ఉచ్చ్వాసాన్ని మరణంలో సమర్పించి, ఐక్యస్థితిలో లీనమయ్యాడు.

త్రేత్వే హుత్వాథ పంచత్వం తచ్చేకత్వేఽజుహోన్మునిః । సర్వమాత్మన్యజుహవీద బ్రహ్మణ్యాత్మానమవ్యయే

ఆ ముని, ఐదు భూతాలను పరస్పరం కలిపి, ఆ తరువాత అవన్నీ ఏకత్వంలో లీనంచేసి, అన్నిటినీ ఆత్మలో, ఆ ఆత్మను అవినాశ్వరూపమైన బ్రహ్మంలో సమర్పించాడు.

చీరవాసా నిరాహారో బద్ధవడ ముక్తమూర్ధజః । దర్శయన్నాత్మనో రుపం జడోన్మత్తపిశాచవత

చీర ధరించి, ఉపవాసం చేస్తూ, జటలను కట్టుకుని, తల బయటపెట్టి, తన స్వరూపాన్ని జడుడు, పిచ్చివాడు, పిశాచుడిలా ప్రవర్తిస్తూ చూపించాడు.

అనపేక్షమాణో నిరగాదశ్రృణ్వన్బధిరో యథా । ఉదీచీం ప్రవివేశాంశం గతపుర్వా మహాత్మభిః । హృది బ్రహ్మా పరం ధ్యాయాన్నవర్తేత యతో గతః

ఏమీ పట్టించుకోకుండా, చెవిలో వినిపించక, బధిరుడిలా బయటకు వెళ్లి, ఉత్తర దిశగా, మహాత్ములు ముందుగా వెళ్లిన మార్గాన్ని అనుసరించాడు. తన హృదయంలో పరబ్రహ్మాన్ని ధ్యానిస్తూ, తిరిగి రాని స్థితిలో లీనమయ్యాడు.

సర్వ తమను నిర్జగ్ముర్భ్రాతరః కృతనిశ్చయాః । కలినాధర్మమిత్రేణ దృష్టా స్పృష్టాః ప్రజా భువి

అతని అన్నదమ్ములు కూడా, దృఢ సంకల్పంతో, అతని వెంట బయలుదేరారు. ఎందుకంటే కలియుగ ప్రభావంతో, భూమిపై ప్రజలు అధర్మంతో బాధపడుతున్నారు.

తే సాధుకృతసర్వార్థా జ్ఞాత్వఽఽత్యన్తికమాతమనః । మనసా ధారయామాసుర్వైకుఠచరణామ్బుజమ

వారు ధర్మబద్ధంగా అన్ని పనులు పూర్తిచేసి, ఆత్మ స్వరూపాన్ని తెలుసుకుని, మనస్సును వైకుంఠనాథుని పదపద్మాలపై స్థిరపరిచారు.

తద్ధనోద్రిక్యయా భక్త్యా విశుద్ధధిషణాః పరే । తస్మిన నారాయణపదే ఏకాన్తమతయో గతిమ

అతులమైన భక్తితో, పవిత్రమైన మనస్సుతో, వారు తమ ధ్యానాన్ని పరమ నారాయణుని స్థానంపై మాత్రమే నిలిపారు.

అవాపుర్దురవాపాం తే అసద్భిర్విషయాత్మభిః । విహుతకల్మషాస్థానే విరజేనాత్మనైవ హి

ఇంద్రియ సుఖాలకు ఆకర్షితులై, అపవిత్రతతో ఉన్నవారు పొందలేని, అత్యంత అరుదైన స్థితిని, పవిత్రమైన ఆత్మతో వారు సాధించారు.

విదురోఽపి పరిత్యజ్య ప్రభాసే దేహమాత్మవాన । కృష్ణావేశేన తచ్చిత్తః పితృభిః స్వక్షయం యయౌ

విదురుడు కూడా ప్రభాసలో తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, కృష్ణుని ధ్యానంలో లీనమై, తన పితృదేవతలతో ఏకత్వాన్ని పొందుతూ తన స్వస్థానానికి చేరాడు.

ద్రౌపదీ చ తదాఽఽజ్ఞాయ పతీనామనపేక్షతామ । వాసుదేవే భగవతి హ్యోకాన్తమతిరాప తమ

ఆ సమయంలో, ద్రౌపదీ తన భర్తలు విరక్తులై ఉన్నారని గ్రహించి, వాసుదేవుడైన భగవంతునిపై తన మనస్సును పూర్తిగా స్థిరపరిచి, ఆ పరమ స్థితిని పొందింది.

యః శ్రద్ధయైతద భగవత్ప్రియాణాం పాణ్డోః సుతానామితీ సమ్ప్రయాణమ । శ్రుణోత్యలం స్వత్యయనం పవిత్రం లబ్ధ్యా హరౌ భక్తిముపైతి సిద్ధిమ

పాండువు కుమారుల పరమ ప్రియమైన విడిపోవు కథను శ్రద్ధతో వినేవారు, ఇది పవిత్రతను, మంగళాన్ని ఇస్తుంది. వారు హరిలో భక్తిని, పరిపూర్ణతను పొందుతారు.

సూత ఉవాచ తతః పరీక్షిద్ద్విజవర్యశిక్షయా మహీం మహాభాగవతః శశాస హ । యథా హి సూత్యామభిజాతకోవిదాః సమాదిశన్ విప్ర మహద్గుణస్తథా

సూతుడు చెప్పాడు: అప్పుడు పరీక్షిత్ మహాభాగవతుడు, గొప్ప బ్రాహ్మణుల ఉపదేశాన్ని అనుసరించి, భూమిని పాలించాడు. ఎలా అంటే, పుట్టిన వెంటనే జ్ఞానవంతులు పిల్లవాడిని ఎలా దారి చూపిస్తారో అలా.

స ఉత్తరస్య తనయాముపయేమ ఇరావతీమ్ । జనమేజయాదీంశ్చతురస్తస్యాముత్పాదయత్సుతాన్

అతడు ఉత్తర కుమార్తె అయిన ఇరావతిని పెళ్లి చేసుకొని, ఆమె ద్వారా జనమేజయుడు మొదలైన నలుగురు కుమారులను పొందాడు.

ఆజహారాశ్వమేధాంస్త్రీన్ గఙ్గాయాం భూరిదక్షిణాన్ । శారద్వతం గురుం కృత్వా దేవా యత్రాక్షిగోచరాః

అతడు గంగా తీరంలో, శారద్వతుడు గురువుగా ఉండగా, మూడు అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించి, విరివిగా దానాలు ఇచ్చాడు. అక్కడ దేవతలు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యారు.

నిజగ్రాహౌజసా వీరః కలిం దిగ్విజయే క్వచిత్ । నృపలిఙ్గధరం శూద్రం ఘ్నన్తం గోమిథునం పదా

ఒకసారి దిక్విజయ యాత్రలో, పరాక్రమశాలి రాజు, రాజు వేషంలో ఉన్నా, వాస్తవానికి శూద్రుడైన కలిని పట్టుకున్నాడు. అతడు తన కాలితో ఆవు, ఎద్దును కొడుతున్నాడు.