శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

(వసంతతిలకా) యం ప్రవ్రజన్తమనుపేత్యమపేతకృత్యం ద్వైపాయనో విరహకాతర ఆజుహావ । పుత్రేతి తన్మయతయా తరవోఽభినేదుః తం సర్వభూతహృదయం మునిమానతోఽస్మి

సర్వజీవుల హృదయంలో ఉండే ఆ మహర్షిని నేను వందిస్తున్నాను. ద్వైపాయనుడు వేరుపడిన బాధతో ఆయనను పిలిచాడు. ఆ మహర్షి తనయుడిగా మారినందున చెట్లు కూడా 'కొడుకు' అని పిలిచాయి.

(అనుష్టుప్) నైమిషే సూతం ఆసీనం అభివాద్య మహామతిమ్ । కథామృత రసాస్వాద కుశలః శౌనకోఽబ్రవీత్

నైమిశారణ్యంలో, మహామతి సూతుని గౌరవంగా నమస్కరించి, కథామృతాన్ని ఆస్వాదించడంలో నిపుణుడైన శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు.

శౌనక ఉవాచ - అజ్ఞానధ్వాన్తవిధ్వంస కోటిసూర్యసమప్రభ । సూతాఖ్యాహి కథాసారం మమ కర్ణరసాయనమ్

శౌనకుడు అన్నాడు: అజ్ఞానాంధకారాన్ని కోటి సూర్యుల వెలుగు లా తొలగించేవాడవు సూతా! నా చెవులకు అమృతమైన కథల సారాన్ని చెప్పు.

భక్తిజ్ఞానవిరాగాప్తో వివేకో వర్ధతే మహాన్ । మాయామోహనిరాసశ్చ వైష్ణవైః క్రియతే కథమ్

భక్తి, జ్ఞానం, విరక్తి కలిగినప్పుడు గొప్ప వివేచన పెరుగుతుంది. వైష్ణవులు మాయ మోహాన్ని ఎలా తొలగిస్తారు?

ఇహ ఘోరే కలౌ ప్రాయో జీవశ్చాసురతాం గతః । క్లేశాక్రాన్తస్య తస్యైవ శోధనే కిం పరాయణమ్

ఈ భయంకరమైన కలియుగంలో, జీవులు ఎక్కువగా అసుర స్వభావం పొందారు. బాధలతో బాధపడే వారికి శుద్ధికి పరమ మార్గం ఏమిటి?

శ్రేయసాం యద్ భవేత్ శ్రేయః పావనానాం చ పావనమ్ । కృష్ణప్రాప్తికరం శశ్వత్ సాధనం తద్‌వదాధునా

సర్వశ్రేయస్సులకు మించిన శ్రేయస్సు, పవిత్రమైన వాటిలో పవిత్రమైనది, కృష్ణుని చేరడానికి శాశ్వతమైన సాధనాన్ని ఇప్పుడు మాకు చెప్పు.

చిన్తామణిర్లోకసుఖం సురద్రుః స్వర్గసంపదమ్ । ప్రయచ్ఛతి గురుః ప్రీతో వైకుణ్ఠం యోగిదుర్లభమ్

చింతామణి లోకసుఖాన్ని ఇస్తుంది, కల్పవృక్షం స్వర్గ సంపదను ఇస్తుంది, కానీ సంతుష్టుడైన గురువు యోగులకు కూడా దుర్లభమైన వైకుంఠాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.

సూత ఉవాచ - ప్రీతిః శౌనక చిత్తే తే హ్యతో వచ్మి విచార్య చ । సర్వసిద్ధాన్త నిష్పన్నం సంసరభయనాశనమ్

సూతుడు అన్నాడు: శౌనకా! నీ హృదయంలో ప్రేమ కలిగింది కనుక, నేను బాగా ఆలోచించి, సర్వశాస్త్ర సారాన్ని, సంసార భయాన్ని తొలగించేదాన్ని చెప్పబోతున్నాను.

భక్త్యోఘవర్ధనం యచ్చ కృష్ణసంతోషహేతుకమ్ । తదహం తేఽభిధాస్యామి సావధానతయా శ్రృణు

భక్తి ప్రవాహాన్ని పెంచి, కృష్ణుడు సంతోషించే విధంగా చేసే విషయాన్ని నేను నీకు చెబుతాను; జాగ్రత్తగా విను.

కాలవ్యాలముఖాగ్రాస త్రాసనిర్ణాశహేతవే । శ్రీమద్‌భాగవతం శాస్త్రం కలౌ కీరేణ భాషితమ్

కాలమనే పాము మింగే భయాన్ని తొలగించేందుకు, కలియుగంలో కీరుడు చెప్పిన గ్రంథమే శ్రీమద్భాగవతం.

ఏతస్మాద్ అపరం కించిద్ మనఃశుద్ధ్యై న విద్యతే । జన్మాన్తరే భవేత్ పుణ్యం తదా భాగవతం లభేత్

మనస్సు శుద్ధికి దీనికన్నా వేరే మార్గం లేదు; పూర్వజన్మలో పుణ్యం ఉంటే, అప్పుడు భాగవతాన్ని పొందగలుగుతారు.

పరీక్షితే కథాం వక్తుం సభాయాం సంస్థితే శుకే । సుధాకుంభం గృహీత్వైవ దేవాస్తత్ర సమాగమన్

పరిక్షిత్తు సభలో కూర్చొని కథ విని, శుకుడు అక్కడ ఉండగా, దేవతలు అమృతపు కుంభాన్ని తీసుకుని అక్కడికి వచ్చారు.

శుకం నత్వావదన్ సర్వే స్వకార్యకుశలాః సురాః । కథాసుధాం ప్రయచ్ఛస్వ గృహీత్వైవ సుధాం ఇమామ్

శుకుని నమస్కరించి, అన్ని పనుల్లో నిపుణులైన దేవతలు ఇలా అన్నారు: మేము తీసుకొచ్చిన ఈ అమృతాన్ని ఇచ్చి, కథామృతాన్ని మాకు ప్రసాదించు.

ఏవం వినిమయే జాతే సుధా రాజ్ఞా ప్రపీయతామ్ । ప్రపాస్యామో వయం సర్వే శ్రీమద్‌భాగవతామృతమ్

ఇలా మార్పిడి జరిగినప్పుడు, రాజు అమృతాన్ని పానముచేయవలసి ఉంది; మేమంతా శ్రీమద్భాగవతామృతాన్ని సేవించబోతున్నాము.

క్వ సుధా క్వ కథా లోకే క్వ కాచః క్వ మణిర్మహాన్ । బ్రహ్మరాతో విచార్యైవం తదా దేవాఞ్జహాస హ

ఈ లోకంలో అమృతం ఎక్కడ, కథలు ఎక్కడ, కంచు ఎక్కడ, గొప్ప మణి ఎక్కడ? బ్రహ్మరాటుడు ఇలా ఆలోచించి దేవతలపై నవ్వాడు.

అభక్తాన్ తాంశ్చ విజ్ఞాయ న దదౌ స కథామృతమ్ । శ్రీమద్‌భాగవతీ వార్తా సురాణాం అపి దుర్లభా

అభక్తులను గుర్తించి, ఆయన వారికి కథామృతాన్ని ఇవ్వలేదు; శ్రీమద్భాగవత కథలు దేవతలకు కూడా దుర్లభమైనవే.

రాజ్ఞో మోక్షం తథా వీక్ష్య పురా ధాతాపి విస్మితః । సత్యలోక తులాం బద్ధ్వా తోలయత్ సాధనాన్యజః

రాజు మోక్షాన్ని చూసి, బ్రహ్మ కూడా ఆశ్చర్యపోయాడు; సత్యలోకంలో తూకాన్ని కట్టి, అజన్ముడు మోక్ష సాధనాలను తూచాడు.

లఘూన్యన్యాని జాతాని గౌరవేణ ఇదం మహత్ । తదా ఋషిగణాః సర్వే విస్మయం పరమం యయుః

ఇతర గ్రంథాలు చిన్నవిగా పుట్టాయి, కాని ఇది గొప్పదిగా, గంభీరంగా ఉంది. అందుకే అక్కడ ఉన్న అన్ని ఋషులు అద్భుతంగా ఆశ్చర్యపోయారు.

మేనిరే భగవద్‌రూపం శాస్త్రం భాగవతం కలౌ । పఠనాత్ శ్రవణాత్ సద్యో వైకుణ్ఠఫలదాయకమ్

భాగవత శాస్త్రాన్ని వారు భగవంతుని స్వరూపంగా భావించారు. కలియుగంలో దీన్ని చదవడం లేదా వినడం వలన వెంటనే వైకుంఠ ఫలితం లభిస్తుంది అని నమ్మారు.

సప్తాహేన శ్రుతం చైతత్ సర్వథా ముక్తిదాయకమ్ । సనకాద్యైః పురా ప్రోక్తం నారదాయ దయాపరైః

ఇది ఏడు రోజుల్లో వినబడింది, అన్ని విధాలా ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. ప్రాచీన కాలంలో దయతో కూడిన సనకాది మహర్షులు నారదునికి ఇది చెప్పారు.

యద్యపి బ్రహ్మసంబంధాత్ శ్రుతమేతత్ సురర్షిణా । సప్తాహశ్రవణవిధిః కుమారైస్తస్య భాషితః

బ్రహ్మతో సంబంధం వల్ల దేవర్షి నారదుడు ఇది వినాడు అయినా, ఏడు రోజుల్లో వినే విధానాన్ని కుమారులు వివరించారు.

శౌనక ఉవాచ - లోకవిగ్రహముక్తస్య నారదస్యాస్థిరస్య చ । విధిశ్రవే కుతః ప్రీతిః సంయోగః కుత్ర తైః సహ

శౌనకుడు అడిగాడు — లోక సంబంధాలు లేకుండా, ఎప్పుడూ సంచరిస్తూ ఉండే నారదుడు, ఆ యజ్ఞంలో ఉన్నవారితో ఎలా స్నేహం కలిగి, అనురాగం చూపగలిగాడు?

సూత ఉవాచ - అత్ర తే కీర్తయిష్యామి భక్తియుక్తం కథానకమ్ । శుకేన మమ యత్ప్రోక్తం రహః శిష్యం విచార్య చ

సూతుడు చెప్పాడు — నేను నీకు ఇప్పుడు భక్తితో నిండిన కథను చెప్పబోతున్నాను. అది శుకుడు నన్ను శిష్యుడిగా భావించి, రహస్యంగా నాకు వివరించాడు.

ఏకదా హి విశాలాయాం చత్వార ఋషయోఽమలాః । సత్సఙ్గార్థం సమాయాతా దదృశుస్తత్ర నారదమ్

ఒకసారి విశాల నగరంలో నలుగురు పవిత్ర ఋషులు సత్సంగార్థం చేరారు. అక్కడే వారు నారదునిని చూశారు.

కుమారాః ఊచుః - కథం బ్రహ్మన్ దీనముఖం కుతశ్చిన్తాతురో భవాన్ । త్వరితం గమ్యతే కుత్ర కుతశ్చాగమనం తవ

కుమారులు అడిగారు — బ్రాహ్మణా! నీ ముఖం ఎందుకు దిగులుగా ఉంది? నీ మనసు ఎందుకు కలవరంగా ఉంది? నీవు ఎక్కడికి త్వరగా వెళ్తున్నావు? ఎక్కడి నుండి వచ్చావు?

ఇదానీం శూన్యచిత్తోఽసి గతవిత్తో యథా జనః । తవేదం ముక్తసఙ్‌గస్య నోచితం వద కారణమ్

ఇప్పుడు నీవు ఖాళీ మనసుతో, ధనం కోల్పోయిన సాధారణ మనిషిలా కనిపిస్తున్నావు. బంధనాలు లేని నీకు ఇది సరిగ్గా లేదు — కారణం చెప్పు.

నారద ఉవాచ - అహం తు పృథివీం యాతో జ్ఞాత్వా సర్వోత్తమమితి । పుష్కరం చ ప్రయాగం చ కాశీం గోదావరీం తథా

నారదుడు చెప్పాడు — నేనెంతైనా భూమి మీద తిరిగాను, ఇది అత్యుత్తమమని భావించాను. పుష్కరం, ప్రయాగం, కాశీ, గోదావరి వంటి తీర్థాలకు వెళ్లాను.

హరిక్షేత్రం కురుక్షేత్రం శ్రీరఙ్‌గం సేతుబన్ధనమ్ । ఏవమాదిషు తీర్థేషు భ్రమమాణ ఇతస్తతః

హరిక్షేత్రం, కురుక్షేత్రం, శ్రీరంగం, సేతుబంధం వంటి పవిత్ర స్థలాల్లో, అటు ఇటు తిరుగుతూ సంచరించాను.

నాపశ్యం కుత్రచిత్ శర్మ మనస్సంతోషకారకమ్ । కలినాధర్మమిత్రేణ ధరేయం బాధితాధునా

ఎక్కడా మనస్సుకు సంతృప్తిని ఇచ్చే ఆనందం నాకు దొరకలేదు. ఇప్పుడు కలియుగంలో అధర్మానికి మిత్రుడైన కలి భూమిని బాధిస్తోంది.