శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

(वसंततिलका) यं प्रव्रजन्तमनुपेत्यमपेतकृत्यं द्वैपायनो विरहकातर आजुहाव । पुत्रेति तन्मयतया तरवोऽभिनेदुः तं सर्वभूतहृदयं मुनिमानतोऽस्मि

సర్వజీవుల హృదయంలో ఉండే ఆ మహర్షిని నేను వందిస్తున్నాను. ద్వైపాయనుడు వేరుపడిన బాధతో ఆయనను పిలిచాడు. ఆ మహర్షి తనయుడిగా మారినందున చెట్లు కూడా 'కొడుకు' అని పిలిచాయి.

(अनुष्टुप्) नैमिषे सूतं आसीनं अभिवाद्य महामतिम् । कथामृत रसास्वाद कुशलः शौनकोऽब्रवीत्

నైమిశారణ్యంలో, మహామతి సూతుని గౌరవంగా నమస్కరించి, కథామృతాన్ని ఆస్వాదించడంలో నిపుణుడైన శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు.

शौनक उवाच - अज्ञानध्वान्तविध्वंस कोटिसूर्यसमप्रभ । सूताख्याहि कथासारं मम कर्णरसायनम्

శౌనకుడు అన్నాడు: అజ్ఞానాంధకారాన్ని కోటి సూర్యుల వెలుగు లా తొలగించేవాడవు సూతా! నా చెవులకు అమృతమైన కథల సారాన్ని చెప్పు.

भक्तिज्ञानविरागाप्तो विवेको वर्धते महान् । मायामोहनिरासश्च वैष्णवैः क्रियते कथम्

భక్తి, జ్ఞానం, విరక్తి కలిగినప్పుడు గొప్ప వివేచన పెరుగుతుంది. వైష్ణవులు మాయ మోహాన్ని ఎలా తొలగిస్తారు?

इह घोरे कलौ प्रायो जीवश्चासुरतां गतः । क्लेशाक्रान्तस्य तस्यैव शोधने किं परायणम्

ఈ భయంకరమైన కలియుగంలో, జీవులు ఎక్కువగా అసుర స్వభావం పొందారు. బాధలతో బాధపడే వారికి శుద్ధికి పరమ మార్గం ఏమిటి?

श्रेयसां यद् भवेत् श्रेयः पावनानां च पावनम् । कृष्णप्राप्तिकरं शश्वत् साधनं तद्‌वदाधुना

సర్వశ్రేయస్సులకు మించిన శ్రేయస్సు, పవిత్రమైన వాటిలో పవిత్రమైనది, కృష్ణుని చేరడానికి శాశ్వతమైన సాధనాన్ని ఇప్పుడు మాకు చెప్పు.

चिन्तामणिर्लोकसुखं सुरद्रुः स्वर्गसंपदम् । प्रयच्छति गुरुः प्रीतो वैकुण्ठं योगिदुर्लभम्

చింతామణి లోకసుఖాన్ని ఇస్తుంది, కల్పవృక్షం స్వర్గ సంపదను ఇస్తుంది, కానీ సంతుష్టుడైన గురువు యోగులకు కూడా దుర్లభమైన వైకుంఠాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.

सूत उवाच - प्रीतिः शौनक चित्ते ते ह्यतो वच्मि विचार्य च । सर्वसिद्धान्त निष्पन्नं संसरभयनाशनम्

సూతుడు అన్నాడు: శౌనకా! నీ హృదయంలో ప్రేమ కలిగింది కనుక, నేను బాగా ఆలోచించి, సర్వశాస్త్ర సారాన్ని, సంసార భయాన్ని తొలగించేదాన్ని చెప్పబోతున్నాను.

भक्त्योघवर्धनं यच्च कृष्णसंतोषहेतुकम् । तदहं तेऽभिधास्यामि सावधानतया श्रृणु

భక్తి ప్రవాహాన్ని పెంచి, కృష్ణుడు సంతోషించే విధంగా చేసే విషయాన్ని నేను నీకు చెబుతాను; జాగ్రత్తగా విను.

कालव्यालमुखाग्रास त्रासनिर्णाशहेतवे । श्रीमद्‌भागवतं शास्त्रं कलौ कीरेण भाषितम्

కాలమనే పాము మింగే భయాన్ని తొలగించేందుకు, కలియుగంలో కీరుడు చెప్పిన గ్రంథమే శ్రీమద్భాగవతం.

एतस्माद् अपरं किंचिद् मनःशुद्ध्यै न विद्यते । जन्मान्तरे भवेत् पुण्यं तदा भागवतं लभेत्

మనస్సు శుద్ధికి దీనికన్నా వేరే మార్గం లేదు; పూర్వజన్మలో పుణ్యం ఉంటే, అప్పుడు భాగవతాన్ని పొందగలుగుతారు.

परीक्षिते कथां वक्तुं सभायां संस्थिते शुके । सुधाकुंभं गृहीत्वैव देवास्तत्र समागमन्

పరిక్షిత్తు సభలో కూర్చొని కథ విని, శుకుడు అక్కడ ఉండగా, దేవతలు అమృతపు కుంభాన్ని తీసుకుని అక్కడికి వచ్చారు.

शुकं नत्वावदन् सर्वे स्वकार्यकुशलाः सुराः । कथासुधां प्रयच्छस्व गृहीत्वैव सुधां इमाम्

శుకుని నమస్కరించి, అన్ని పనుల్లో నిపుణులైన దేవతలు ఇలా అన్నారు: మేము తీసుకొచ్చిన ఈ అమృతాన్ని ఇచ్చి, కథామృతాన్ని మాకు ప్రసాదించు.

एवं विनिमये जाते सुधा राज्ञा प्रपीयताम् । प्रपास्यामो वयं सर्वे श्रीमद्‌भागवतामृतम्

ఇలా మార్పిడి జరిగినప్పుడు, రాజు అమృతాన్ని పానముచేయవలసి ఉంది; మేమంతా శ్రీమద్భాగవతామృతాన్ని సేవించబోతున్నాము.

क्व सुधा क्व कथा लोके क्व काचः क्व मणिर्महान् । ब्रह्मरातो विचार्यैवं तदा देवाञ्जहास ह

ఈ లోకంలో అమృతం ఎక్కడ, కథలు ఎక్కడ, కంచు ఎక్కడ, గొప్ప మణి ఎక్కడ? బ్రహ్మరాటుడు ఇలా ఆలోచించి దేవతలపై నవ్వాడు.

अभक्तान् तांश्च विज्ञाय न ददौ स कथामृतम् । श्रीमद्‌भागवती वार्ता सुराणां अपि दुर्लभा

అభక్తులను గుర్తించి, ఆయన వారికి కథామృతాన్ని ఇవ్వలేదు; శ్రీమద్భాగవత కథలు దేవతలకు కూడా దుర్లభమైనవే.

राज्ञो मोक्षं तथा वीक्ष्य पुरा धातापि विस्मितः । सत्यलोक तुलां बद्ध्वा तोलयत् साधनान्यजः

రాజు మోక్షాన్ని చూసి, బ్రహ్మ కూడా ఆశ్చర్యపోయాడు; సత్యలోకంలో తూకాన్ని కట్టి, అజన్ముడు మోక్ష సాధనాలను తూచాడు.

लघून्यन्यानि जातानि गौरवेण इदं महत् । तदा ऋषिगणाः सर्वे विस्मयं परमं ययुः

ఇతర గ్రంథాలు చిన్నవిగా పుట్టాయి, కాని ఇది గొప్పదిగా, గంభీరంగా ఉంది. అందుకే అక్కడ ఉన్న అన్ని ఋషులు అద్భుతంగా ఆశ్చర్యపోయారు.

मेनिरे भगवद्‌रूपं शास्त्रं भागवतं कलौ । पठनात् श्रवणात् सद्यो वैकुण्ठफलदायकम्

భాగవత శాస్త్రాన్ని వారు భగవంతుని స్వరూపంగా భావించారు. కలియుగంలో దీన్ని చదవడం లేదా వినడం వలన వెంటనే వైకుంఠ ఫలితం లభిస్తుంది అని నమ్మారు.

सप्ताहेन श्रुतं चैतत् सर्वथा मुक्तिदायकम् । सनकाद्यैः पुरा प्रोक्तं नारदाय दयापरैः

ఇది ఏడు రోజుల్లో వినబడింది, అన్ని విధాలా ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. ప్రాచీన కాలంలో దయతో కూడిన సనకాది మహర్షులు నారదునికి ఇది చెప్పారు.

यद्यपि ब्रह्मसंबंधात् श्रुतमेतत् सुरर्षिणा । सप्ताहश्रवणविधिः कुमारैस्तस्य भाषितः

బ్రహ్మతో సంబంధం వల్ల దేవర్షి నారదుడు ఇది వినాడు అయినా, ఏడు రోజుల్లో వినే విధానాన్ని కుమారులు వివరించారు.

शौनक उवाच - लोकविग्रहमुक्तस्य नारदस्यास्थिरस्य च । विधिश्रवे कुतः प्रीतिः संयोगः कुत्र तैः सह

శౌనకుడు అడిగాడు — లోక సంబంధాలు లేకుండా, ఎప్పుడూ సంచరిస్తూ ఉండే నారదుడు, ఆ యజ్ఞంలో ఉన్నవారితో ఎలా స్నేహం కలిగి, అనురాగం చూపగలిగాడు?

सूत उवाच - अत्र ते कीर्तयिष्यामि भक्तियुक्तं कथानकम् । शुकेन मम यत्प्रोक्तं रहः शिष्यं विचार्य च

సూతుడు చెప్పాడు — నేను నీకు ఇప్పుడు భక్తితో నిండిన కథను చెప్పబోతున్నాను. అది శుకుడు నన్ను శిష్యుడిగా భావించి, రహస్యంగా నాకు వివరించాడు.

एकदा हि विशालायां चत्वार ऋषयोऽमलाः । सत्सङ्गार्थं समायाता ददृशुस्तत्र नारदम्

ఒకసారి విశాల నగరంలో నలుగురు పవిత్ర ఋషులు సత్సంగార్థం చేరారు. అక్కడే వారు నారదునిని చూశారు.

कुमाराः ऊचुः - कथं ब्रह्मन् दीनमुखं कुतश्चिन्तातुरो भवान् । त्वरितं गम्यते कुत्र कुतश्चागमनं तव

కుమారులు అడిగారు — బ్రాహ్మణా! నీ ముఖం ఎందుకు దిగులుగా ఉంది? నీ మనసు ఎందుకు కలవరంగా ఉంది? నీవు ఎక్కడికి త్వరగా వెళ్తున్నావు? ఎక్కడి నుండి వచ్చావు?

इदानीं शून्यचित्तोऽसि गतवित्तो यथा जनः । तवेदं मुक्तसङ्‌गस्य नोचितं वद कारणम्

ఇప్పుడు నీవు ఖాళీ మనసుతో, ధనం కోల్పోయిన సాధారణ మనిషిలా కనిపిస్తున్నావు. బంధనాలు లేని నీకు ఇది సరిగ్గా లేదు — కారణం చెప్పు.

नारद उवाच - अहं तु पृथिवीं यातो ज्ञात्वा सर्वोत्तममिति । पुष्करं च प्रयागं च काशीं गोदावरीं तथा

నారదుడు చెప్పాడు — నేనెంతైనా భూమి మీద తిరిగాను, ఇది అత్యుత్తమమని భావించాను. పుష్కరం, ప్రయాగం, కాశీ, గోదావరి వంటి తీర్థాలకు వెళ్లాను.

हरिक्षेत्रं कुरुक्षेत्रं श्रीरङ्‌गं सेतुबन्धनम् । एवमादिषु तीर्थेषु भ्रममाण इतस्ततः

హరిక్షేత్రం, కురుక్షేత్రం, శ్రీరంగం, సేతుబంధం వంటి పవిత్ర స్థలాల్లో, అటు ఇటు తిరుగుతూ సంచరించాను.

नापश्यं कुत्रचित् शर्म मनस्संतोषकारकम् । कलिनाधर्ममित्रेण धरेयं बाधिताधुना

ఎక్కడా మనస్సుకు సంతృప్తిని ఇచ్చే ఆనందం నాకు దొరకలేదు. ఇప్పుడు కలియుగంలో అధర్మానికి మిత్రుడైన కలి భూమిని బాధిస్తోంది.