శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

పండితులారా, పాండవుల ఆశ్రమంలో ఒక అపూర్వమైన దృశ్యం ఏర్పడింది. గాంధారి, ద్రౌపదీ, సుభద్రా, ఉత్తర, కృపీ, ఇంకా పాండవుల ఇతర భార్యలు, వారి కుమారులు, స్త్రీ బంధువులతో కలిసి, ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూసి, ఆయను తిరిగి వచ్చాడని సంతోషంతో లేచి, ప్రాణమే తిరిగి వచ్చినట్టుగా ఆనందంతో ముందుకు వచ్చారు. ఆయన్ని గాఢంగా ఆలింగనం చేసి, నమస్కరించి, హర్షంతో స్వాగతించారు. విడిపోవడంలో కలిగిన longingతో, ప్రేమాశ్రువులు ప్రవహించాయి. రాజు ఆయన్ని గౌరవించి, ఆసనాన్ని సమర్పించి, ఆత్మీయతతో ఆహ్వానించాడు. అతను భోజనం చేసి, విశ్రాంతి తీసుకుని, సుఖంగా కూర్చున్న తరువాత, యుదిష్ఠిరుడు వినయంగా వందనం చేసి, అందరూ వినేలా ఇలా అడిగాడు: "మా రక్షణలో మీరు ఉండగా, మేము ఎంతో సుఖంగా ఉండేవాళ్లం. విషం, అగ్ని వంటి అనేక ప్రమాదాలనుండి మా తల్లితో పాటు మమ్మల్ని మీరు రక్షించారు. మమ్మల్ని మీరు మరచిపోలేదని ఆశిస్తున్నాను. మీరు భూమిపై తిరుగుతూ ఎలా జీవించగలిగారు? ప్రధాన తీర్థక్షేత్రాలు, పవిత్ర ప్రదేశాలను సందర్శించారా? భగవంతుడైన గదాధరుడిని హృదయంలో ధరించే భక్తులు, స్వయంగా తీర్థస్థానాలే. అలాంటి మీరు, పవిత్ర ప్రదేశాలను కూడా పవిత్రం చేస్తారు. మా మిత్రులు, బంధువులు, కృష్ణారాధకులు, యాదవులు—all సుఖంగా ఉన్నారా? వారి నుంచి ఏవైనా వార్తలు వచ్చాయా? యాదవులు తమ నగరంలో సంతోషంగా ఉన్నారా?" ధర్మరాజు అడిగిన ప్రశ్నలకు, ఆ బ్రాహ్మణుడు అనుభవించిన విధంగా అన్నీ వివరిస్తూ చెప్పాడు. కానీ యాదవ వంశ నాశనం జరిగిన విషాదాన్ని మాత్రం, ఇతరుల దుఃఖాన్ని చూడలేక, దయతో దాచిపెట్టాడు. కొంతకాలం అక్కడ ఉండి, దేవతలతో సమానంగా గౌరవింపబడుతూ, పెద్ద అన్నకు శుభం కలిగిస్తూ, అందరికీ ఆనందాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ సమయంలో, ధర్మాన్ని పరిరక్షించేందుకు, అర్యమా దోషులకు శిక్ష విధించేవాడు. యమధర్మరాజు, ఒక శాపం వల్ల, నూరేళ్లు శూద్రుడిగా ఉండాల్సి వచ్చింది. యుదిష్ఠిరుడు తన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు. తన మనవడు వంశానికి వారసుడిగా ఎదుగుతున్నాడని చూసి, లోకపాలకుల వంటి తన సోదరులతో కలిసి, పరమ వైభవంలో సంతోషించాడు. ఇలా, ఇంటికే పరిమితమై, ఇతర విషయాల్లో మునిగిపోయి, అప్రమత్తత లేకుండా ఉన్నవారికి, దుర్జయమైన కాలం ఎలా గడిచిపోతుందో తెలియదు. విదురుడు ఇది గమనించి, ధృతరాష్ట్రునితో ఇలా అన్నాడు: "రాజా! వెంటనే బయలుదేరండి. ప్రమాదం సమీపించింది. ఇది ఎక్కడి నుంచైనా, ఎప్పుడైనా నివారించలేనిది. ఇది పరమకాలమే—ప్రభువే—మనందరికోసం వచ్చాడు. అతని వల్ల, ప్రాణంతో కూడిన ప్రియమైనవారు కూడా వేరుపడతారు. సంపద వంటి ఇతర విషయాల సంగతే చెప్పనక్కర్లేదు. తండ్రులు, సోదరులు, మిత్రులు, కుమారులు—all చనిపోయారు. యవ్వనం పోయింది. ముసలితనంతో నీ జీవితం క్షీణిస్తోంది. పైగా, నీవు పరాయివాడి ఇంట్లో నివసిస్తున్నావు. ప్రాణాల ఆశ ఎంత గొప్పదో చూడు! నీవు, పరాధీనంగా, భీముడు మిగిల్చిన అన్నాన్ని తినడాన్ని కూడా సహించుకుంటున్నావు. ఒకప్పుడు నిన్ను హింసించినవారు నీకు అగ్నిప్రమాదం, విషప్రయోగం, భూమి, ధనం—all దోచుకున్నారు. ఇప్పుడు నీకు ఇంకెంత మిగిలింది? ఇవన్నీ పోయిన తర్వాత కూడా, ఈ శరీరం జీవించాలనే కోరికతో, ముసలితనంతో అలసిపోయి, చీరలు పాతబడినట్టు, ఒప్పుకోకపోయినా, విడిచిపోతుంది. ఈ శరీరానికి ప్రయోజనం పోయినవాడు, బంధాల నుంచి విముక్తుడై, ఎటు పోతుందో పట్టించుకోకుండా వదిలిపెట్టినవాడే జ్ఞానిగా పిలవబడతాడు. తన వల్లైనా, ఇతరుల వల్లైనా, విరక్తుడై, హృదయంలో హరివాసాన్ని స్థాపించి, ఇంటిని వదిలిపోతే, అతడే ఉత్తమ పురుషుడు. అందుకే, ఉత్తర దిశగా, ఎవరికీ తెలియకుండా ప్రయాణం ప్రారంభించండి. ఇకపై, కాలగుణ ప్రభావంతో, మనుషులు ఈ లోకాన్ని వదిలిపోవాల్సిందే. విదురుని మాటలకు ధృతరాష్ట్రుడు మేల్కొని, బంధాలన్నింటినీ తెంచుకుని, తన తమ్ముడు చూపిన మార్గంలో బయలుదేరాడు. సుభల కుమార్తె గాంధారి, తన భర్తకు పతివ్రతగా, అధికార చిహ్నాన్ని వదిలిపెట్టి, అతని వెంట నడిచింది. పెద్ద మనుషులు చివర్లో తమ బంధాలను విడిచిపెట్టినట్టు ఆమె కూడా అన్ని మమకారాలను విడిచిపెట్టింది. అజాతశత్రువు (యుదిష్ఠిరుడు), అందరితో శాంతి చేసి, అగ్నిహోత్రాదులు నిర్వహించి, బ్రాహ్మణులకు నువ్వులు, ఆవులు, భూమి, బంగారం దానం చేసి, పెద్దలను దర్శించేందుకు ఇంటిలోకి వెళ్ళాడు. అక్కడ తన తల్లిదండ్రులను, గాంధారి (సుభల కుమార్తె)ను కనబడక పోయాడు. అక్కడ సంజయుడు కూర్చుని ఉండగా, యుదిష్ఠిరుడు ఆందోళనతో అడిగాడు: "ఓ గావల్గణా! మన వృద్ధ తండ్రి—ఇప్పుడు చూపు లేని వారు—ఎక్కడ ఉన్నారు? మా తల్లి, తన కుమారుల మరణానికి దుఃఖిస్తున్న ఆమె ఎక్కడ? మా మామగారు, మిత్రుడు, ఎక్కడ? నాలో వివేకం లేదనుకుని, బంధువులెవరూ లేరనుకుని, ఆయన భార్యతో కలిసి గంగానదిని ఆశ్రయించి దుఃఖానికి విముక్తి పొందాలని వెళ్ళిపోయారా?" అని బాధతో ఆలోచించాడు. "మన తండ్రి పాండువు మరణించిన తర్వాత, మామగారు, మిగతా పెద్దలు, మమ్మల్ని, మా స్నేహితులను, పిల్లలను రక్షించారు. అలాంటి రక్షకులు ఇప్పుడు మమ్మల్ని వదిలి ఎక్కడికి వెళ్ళిపోయారు?" ఇలా యుదిష్ఠిరుడు విచారంతో అడిగినప్పుడు, సంజయుడు దయతో, వियोग దుఃఖంతో, తనలోని భగవంతుడిని చూడలేక, బాధతో సమాధానం ఇవ్వలేకపోయాడు. కన్నీళ్లు తుడుచుకుని, మనస్సును స్థిరపర్చుకుని, భగవంతుని పాదాలను ధ్యానిస్తూ, అజాతశత్రువుకు సమాధానం చెప్పాడు. "ఓ వంశాభరణ! నీ తల్లిదండ్రులు, గాంధారి ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నారో నాకు తెలియదు. ఈ మహాత్ములు నన్ను మోసం చేశారు," అని సంజయుడు చెప్పాడు. అంతలో, మహర్షి నారదుడు తుంబురు సహితంగా అక్కడికి వచ్చారు. యుదిష్ఠిరుడు, సోదరులతో కలిసి, మహర్షికి లేచి నమస్కరించి, పూజ చేశాడు. యుదిష్ఠిరుడు అడిగాడు: "ఓ మహర్షీ! మా తల్లిదండ్రులు ఎక్కడికి వెళ్ళారు? మా తల్లి, కుమారుల మరణానికి దుఃఖిస్తూ, తపస్సులో నిమగ్నమై, ఎటు పోయిందో నాకు తెలియదు." అప్పుడు, సముద్రాన్ని దాటి దారిని చూపించే నావికుడిలా, నారదుడు ఇలా ఉపదేశించాడు: "ప్రాణులు తమ పేర్లు, బంధాలతో, యజ్ఞబంధంతో బంధించబడి ఉంటారు. ఇవన్నీ భగవంతుని సంకల్పం వల్ల జరుగుతాయి. ఆట వస్తువుల కలయిక, వేర్పాటు ఆటగాడి సంకల్పాన్ని బట్టి ఉండేలా, మనుషుల కలయిక, వేర్పాటు కూడా పరమేశ్వరుని సంకల్పమే. ఈ లోకంలో శాశ్వతం, అశాశ్వతం అని నువ్వు భావించే దానిలో నిజంగా శాశ్వతమైనదీ, అశాశ్వతమైనదీ ఏదీ లేదు. అవన్నీ మోహంలో పుట్టిన మమకారంతో మాత్రమే బాధించతగ్గవి. అందువల్ల, మోహంలో పుట్టిన ఈ హృదయబలహీనతను వదిలిపెట్టు. నీకు వదిలిపెట్టి పోయిన ఆ బలహీనులైన వారు నీ లేని లోకంలో ఎలా బ్రతకగలుగుతారు?