పరమవీరుడు పరిక్షిత్తు, జంతువులలో సింహంలా ధైర్యవంతుడు, హిమాలయంలా స్థిరుడు, భూమిలా సహనశీలుడు, తల్లిదండ్రుల్లా ఓర్పుగలవాడిగా పెరిగాడు. తన తాతగారిలా సమదృష్టి కలవాడు, శివుడిలా కరుణామయుడు, సర్వజీవులకు ఆశ్రయంగా, శ్రీమహావిష్ణువుకు లక్ష్మీదేవి ఎలా ఉంటే అలా అందరికీ రక్షకుడయ్యాడు. కృష్ణునికి అనురాగంతో, అన్ని శ్రేష్ఠగుణాలు, మహిమలు కలవాడు; దానంలో రంతిదేవునిలా, ధర్మంలో యయాతిలా నిలిచాడు. స్థిరతలో బలిచక్రవర్తిలా, కృష్ణభక్తిలో ప్రహ్లాదునిలా, అశ్వమేధయాగాలు నిర్వహించి పెద్దవారిని సేవించాడు. రాజర్షుల వంశాన్ని కొనసాగించేవాడు, ధర్మబద్ధంగా నడవనివారిని శిక్షించేవాడు; భూమిపై ధర్మాన్ని కాపాడేందుకు కలియుగాన్ని నియంత్రించాడు. ఒకసారి, తక్షకుడు అనే సర్పం ద్వారా తన మరణం సమీపించిందని, ఒక మునిపుత్రుడు శాపంగా పంపించాడని తెలిసినప్పుడు, పరిక్షిత్తు మమకారాన్ని విడిచిపెట్టి, హరిలో లీనమయ్యాడు. ఆత్మతత్వాన్ని తెలుసుకోవాలనే తపనతో, వ్యాసుని కుమారుడైన శుకముని ఉపదేశాన్ని వినసాగాడు. గంగానదీ తీరంలో తన దేహాన్ని విడిచి, భయరహితుడై, హరిలో లయమయ్యాడు. ఈ విధంగా రాజును ఉపదేశించిన బ్రాహ్మణులు, గౌరవంతో తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు. జనులందరిలో పరిక్షిత్తు అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది, ఎందుకంటే అతడు తన గతజన్మ జ్ఞాపకాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, ఈ లోకంలోని మనుష్యులను పరిశీలించేవాడు. ఆ యువరాజు, తండ్రి ప్రేమతో ప్రతిరోజూ దారిచేసిన చందమామలా వేగంగా పెరిగాడు. తన బంధువులకు జరిగిన అపరాధానికి ప్రాయశ్చిత్తంగా, రాజు అశ్వమేధయాగం చేయాలని సంకల్పించాడు; కాని పన్నులు, దండనల ద్వారా కాకుండా వేరే మార్గాలు ఆలోచించాడు. అతని సంకల్పాన్ని తెలుసుకున్న సోదరులు, అచ్యుతుని ప్రేరణతో, ఉత్తర దిక్కు నుంచి అపారమైన ధనాన్ని తెచ్చారు. ఆ సంపదతో, ధర్మపుత్రుడు యుదిష్ఠిరుడు మూడు అశ్వమేధయాగాలు నిర్వహించి, హరిని భయభక్తులతో ఆరాధించాడు. రాజు ఆహ్వానంతో, కృష్ణుడు బ్రాహ్మణుల చేత రాజును అభిషేకింపజేసి, తన మిత్రుల పట్ల ప్రేమతో కొన్ని నెలలు అక్కడే ఉండిపోయాడు. అనంతరం, రాజు అనుమతితో, కృష్ణుడు తన బంధువులతో, అర్జునుడు, యాదవులతో కలిసి ద్వారకకు ప్రయాణమయ్యాడు. హరిచెయ్యిన ఈ బాల్యచరిత్రను, బ్రజవాసి బాలురంతా తమ యవ్వనంలో ఆశ్చర్యంగా మాట్లాడుకున్నారు. పరమాత్మ అయిన ఆయన, తన లీలలకోసం మానవ రూపం ధరించడంలో ఆశ్చర్యమేముంది? అఘాసురుని వంటి పాపాత్ముడికూడా ఆయన స్పర్శతో పవిత్రుడై, ఆత్మసామ్యాన్ని పొందాడు. కేవలం ఒక్కసారి హరిదేవుని రూపాన్ని మనసులో స్థిరపరిచినవాడు కూడా మోక్షాన్ని పొందతగినవాడు. మరి మాయను జయించి, సదా పరమాత్మ ఆనందంలో లీనమై ఉండేవాడు ఎంత గొప్పవాడు? ఇంతవరకు యుదిష్ఠిరుడు కృష్ణుని అద్భుత చరిత్రలు విని, మనస్సంతా ఆ పవిత్రకథల్లో లీనమై, మళ్లీ శుకమహర్షిని ప్రశ్నించాడు: “హరి బాల్యంలో చేసిన కార్యాన్ని, బాలురు తమ యవ్వనంలో ఎలా పాడగలిగారు? అది వేరే కాలంలో జరిగింది కదా? మహాయోగీ, మహామునీ, ఇది హరిమాయా తప్ప మరొకటి కాదు. దయచేసి ఈ మహాశ్చర్యాన్ని నాకు వివరించండి. మేము కేవలం క్షత్రియులు అయినప్పటికీ, మీవంటి గురువు ద్వారా కృష్ణుని పవిత్రకథలను ఎప్పుడూ పానం చేయడంలో ప్రపంచంలోనే అత్యంత భాగ్యవంతులం.” అప్పుడు సూతమహర్షి ఇలా చెప్పాడు: “ఈ విధంగా ప్రశ్నించబడిన బదరాయణుని కుమారుడు, తన ఇంద్రియాలను అనంతాత్మలో లీనంచేసి, కష్టపడి బయటకు దృష్టిని తిప్పి, ఆ భక్తశ్రేష్ఠుడైన యుదిష్ఠిరునికి సమాధానమిచ్చాడు. ‘ద్విజశ్రేష్ఠులారా! మీరు అడిగినట్లు, నేను హరిచెయ్యిన లీలావతారాలు, కార్యాలను పూర్తిగా వివరించాను. ఎవడు పడిపోయినా, తడబడినా, బాధపడినా, కష్టపడినా, ‘హరే! నమః’ అని గట్టిగా పలికితే, అతడు పాపాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు. హరిదేవుని మహిమను శ్రద్ధగా విన్నప్పుడు, ఆయన శక్తి మన హృదయాల్లో ప్రవేశించి, సూర్యుడు చీకట్లను, గాలి మేఘాలను ఎలా తొలగిస్తాయో, అలా మన దుఃఖాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తాడు. పరమాత్మను గురించి చెప్పని వ్యర్థమైన మాటలు, అబద్ధ కథలు చెప్పకూడదు. పరమాత్మ గుణగణాలే సత్యం, శుభం, పవిత్రం. ఆయన మహిమను పాడే కథలే మనసుకు ఆనందాన్ని, సౌందర్యాన్ని, నిత్యనూతనతను ఇస్తాయి. అవే మనసుకు మహోత్సవం, అవే ప్రజల దుఃఖసముద్రాన్ని ఎండబెట్టే ఔషధం. హరిదేవుని కీర్తిని ప్రచురించని కవిత్వం, ఎంత అందంగా ఉన్నా, అది కాకిపక్షులు స్నానం చేసే చోటు లాంటిది; హంసలు అక్కడకు వెళ్లవు. అచ్యుతుని ఉన్న చోటే నిజమైన భక్తులు ఉంటారు. పరిమితమైన ఛందస్సుతో ఉన్నా, పరమాత్ముని నామగుణాలు ఉన్న రచన ప్రజల పాపాలను కడిగి వేస్తుంది; సజ్జనులు దాన్ని వింటారు, పాడుతారు, పునఃపునః పఠిస్తారు. హే అచ్యుతా! భక్తిరహితమైన నిష్కామకర్మలు, పరిపూర్ణమైన జ్ఞానం కూడా నీకు అర్పించకపోతే ప్రకాశించవు. మరి, సాధారణ కార్యాలు నీకు అర్పించకపోతే ఎలాంటి శాశ్వత మంగళాన్ని ఇస్తాయో? యశస్సు, ఐశ్వర్యం కోసం చేసే ప్రయత్నాలు, వర్ణాశ్రమధర్మాలు, తపస్సు, విద్య—ఇవి అన్నీ హరిదేవుని గుణగణాలను వినడం, పాడడం ద్వారా శ్రీధరుని పదపద్మాలను నిరంతరం జ్ఞాపకం చేసేటప్పుడు మాత్రమే పరిపూర్ణతను పొందుతాయి. కృష్ణుని పదపద్మాలను స్మరించడమే అన్ని అపశకునాలను తొలగించి, మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తుంది; మనస్సును పవిత్రం చేస్తుంది; అంతర్యామిని పట్ల పరమభక్తిని, జ్ఞానాన్ని, వైరాగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! మీరు నిజంగా ధన్యులు. ఎందుకంటే, మీరు నిరంతరం నారాయణుని, దేవదేవుడైన పరమాత్మను, సమస్త భూతాల ఆత్మను, మీ హృదయాల్లో స్థిరంగా ప్రతిష్ఠించి, ఆరాధిస్తున్నారు. నాకు కూడా, పరమముని నోట వినిన ఆత్మతత్త్వ జ్ఞానం, రాజా పరిక్షిత్తు ఉపవాస దీక్షలో ఉన్నప్పుడు, మహర్షులు సమక్షంలో గుర్తుకు వచ్చింది. బ్రాహ్మణులారా! నేను మీకు పరాక్రమశాలి హరిదేవుని మహిమను వివరించాను. ఆయన గొప్పతనం అన్ని దురదృష్టాలను తొలగిస్తుంది. ఏవాడు స్థిరమైన మనస్సుతో, విశ్వాసంతో, ఈ కథను ప్రతిరోజూ చదువుతాడో, వినాడో, అతడు పవిత్రుడవుతాడు. పక్షంలో ద్వాదశి లేదా ఏకాదశి రోజున దీనిని వింటే దీర్ఘాయుష్షు లభిస్తుంది; ఉపవాసం పాటిస్తూ, నియమంతో పఠిస్తే పాపాలు తొలగిపోతాయి. పుష్కర, మథుర, ద్వారక వంటి పవిత్రక్షేత్రాలలో ఉపవాసంతో దీనిని పఠించినవాడు భయములేని వాడవుతాడు. హరిదేవుని మహిమను విని, పాడి, స్తుతించినవారికి దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు, పితృదేవతలు, మనువులు, రాజులు తమ ఆశయాలను అనుగ్రహిస్తారు. ఈ విధంగా, భగవంతుని మహిమను స్మరించడమే సర్వోత్తమం. ఆయన చరిత్రను నిత్యంగా వినడం, పఠించడం, పాడడం వల్ల మనిషి జీవితం ధన్యం అవుతుంది.