శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఈ లోకంలో మనసు అనేది అదుపులో లేని కుదురైన గుర్రంలా ఉంటుంది. దాన్ని ఇంద్రియ నియంత్రణ, శ్వాస నియమాలతో అదుపుచేయాలని ప్రయత్నించేవారు, గురువు పాదాలను శ్రద్ధగా ఆశ్రయించకపోతే, వారు సముద్రంలో నావికుడిని వదిలేసిన వర్తకుల్లా ఎన్నో కష్టాల్లో చిక్కుకుంటారు. భగవంతుడు ఉన్నప్పుడు, బంధువులు, పిల్లలు, భార్య, ధనం, ఇల్లు, రథాలు—ఇవన్నీ మనకు ఎంత ఉపయోగం? ఈ సత్యాన్ని తెలియని వారు, అనుభూతి కోసమే పరితపిస్తూ, తమ భాగాన్ని కోల్పోయి, అసంతృప్తిలో మునిగిపోతారు. భూమిపై, పవిత్ర క్షేత్రాలను సందర్శించి, భగవంతుని పదజలంతో హృదయాన్ని పవిత్రం చేసుకున్న ఋషులు, ఒక్కసారి అయినా ఆ నిత్యానంద స్వరూపుడైన భగవంతునిపై మనస్సు నిలిపినవారు, ఇకపై మానవుని అసలైన సారాన్ని దోచుకునే లోకాలను ఆశించరు. "ఇది సత్త్వవంతుడి నుండి ఉద్భవించింది" అని చెప్పేవారి వాదన లోపభూయిష్టం—అది నిజంగా కలిసిపోదు, కొన్ని సందర్భాల్లో తప్పు కూడా అవుతుంది. లౌకిక వ్యవహారాల్లో భేదాలు చూపినా, అవి తరం తరంగా మూఢనమ్మకంగా వస్తాయి; elaborate forms of speech కూడా, వేదపఠనంలో మునిగిపోయిన వారికి గందరగోళాన్ని కలిగిస్తాయి. ప్రపంచంలో ఏదైనా—ముందు లేనిది, అంతలో ఉండి, చివరికి మళ్లీ ఉండదనేది—భగవంతునిలో ఒకే రుచిగా, మాయగా కనిపిస్తుంది. కుల, ధన భేదాల్లా భావించబడినా, జ్ఞానులు మనస్సు ఆడించే ఆట మాయమని, దాని మాధుర్యం కూడా భ్రమేనని గ్రహిస్తారు. ఆత్మ, జన్మలేని భగవంతునితో సంసర్గం ద్వారా, అతని లక్షణాలను స్వీకరిస్తుంది; మరణాన్ని దాటి, తన భాగాన్ని వదిలేస్తుంది. భగవంతుడు కూడా ఆ రూపాన్ని పాము తన చర్మాన్ని వదిలినట్టు విడిచిపెడతాడు; తన అపారమైన, అష్టగుణాతీతమైన మహిమలో నిలుస్తాడు. వ్రతాచారులు తమ హృదయంలోని కోరికల మూలాన్ని పూర్తిగా తొలగించకపోతే, భగవంతుడు—అర్హత లేని వారికి దొరకని వాడు—హృదయంలోనే దాగి ఉంటాడు, మెడలో ఉన్న మణిని మర్చిపోయినట్టు. ఆత్మలో సంతృప్తి లేని వారికి, భగవంతుని స్థితిని పొందక రెండు వైపులా బాధే మిగిలిపోతుంది. భగవంతుడు శుభాశుభాలకు మూలమైన వాడని తెలియని వారు, ఆయన నుంచి ఉద్భవించే గుణదోషాలను, శరీరధారుల మాటలను గ్రహించలేరు. అయినా, ప్రతి యుగంలో ఆయన గుణగణాలు నిరంతరంగా పాడబడతాయి; ఆయనను వినేవారిని మానవులు ముక్తిపథంలో నడిపిస్తారు. ఓ అనంతుడా! స్వర్గాధిపతులు కూడా నీ పరిమితిని తెలుసుకోలేకపోయారు; సావర్ణమని పిలువబడే బ్రహ్మాండ సమూహాలు కూడా నీ మధ్యలో నడుస్తుంటాయి. గాలి తాకిన ధూళికణాలు ఆకాశంలో తేలినట్టు, వేదాలు కూడా కాలంతో కలిసి పోతాయి; కానీ, అవి నీలోనే ఫలిస్తాయి. మాయను వదిలి, నీవే తుదిగమ్యం అవుతావు. ఈ విధంగా బ్రహ్మా దగ్గర నుండి ఈ ఉపదేశాన్ని వినిన తర్వాత, ఆయన కుమారులు, సిద్ధులు, ఆత్మజ్ఞాన మార్గాన్ని తెలిసిన సనందనుని గౌరవించారు. గతంలో మహనీయులు గగనంలో ప్రయాణిస్తూ, వేద, పురాణ, ఉపనిషత్తుల సారాన్ని సేకరించారు. బ్రహ్మ కుమారుడా! నీవు ఈ ఆత్మజ్ఞాన ఉపదేశాన్ని విశ్వాసంతో అందుకొని, భూమిపై స్వేచ్ఛగా జీవించు; మానవుల కోరికలను దహించు. ఈ విధంగా, ఆ ముని దగ్గర నుంచి విశ్వాసంతో, ఆత్మ నియమంతో ఉపదేశం అందుకున్న వీరవ్రతుడు, సంపూర్ణ జ్ఞానంతో మాట్లాడాడు. నారదుడు ఇలా చెప్పాడు: సృష్టి, లయశక్తులను కలిగిన, నిర్మల కీర్తి గల శ్రీకృష్ణునికి నమస్సులు. అనంతరం, ఆ పురాతన ముని, ఆయన శిష్యులకు నమస్కరించి, తన తండ్రి ద్వైపాయనుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాను. అక్కడ, భగవంతుని గౌరవాన్ని పొందిన ద్వైపాయనుడు, నారాయణుని నోటి నుంచి విన్నదాన్ని నారదునికి వివరించాడు. ఓ రాజా! నీవు అడిగినట్లు, నిర్వచనాతీతుడు, నిర్గుణుడు అయిన బ్రహ్మనందంలో మనస్సు నిలిపే విధానాన్ని వివరించాను. ఈ జగత్తు మొదలు, మధ్య, అంత్యాన్ని దర్శించేవాడు; అవ్యక్త, జీవులు, అధిపతులకు అధిపతి; సృష్టిని చేసి, దానిలో ప్రవేశించి, ఋషుల ద్వారా పాలించే వాడు; ఆ స్థితిని పొందిన ఆత్మ, నిద్రలో పక్షి గూడు వదిలినట్టు, దేహాన్ని వదిలేస్తుంది. జననరహితుడైన, భయరహితుడైన ఆ హరిని నిరంతరం ధ్యానించాలి. ఇలా, పదహేడు అధ్యాయం—'వేదస్తుతులు'—పరమహంసులకు నిబంధన అయిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో దశమ స్కంధంలోని రెండవ భాగంలో ముగిసింది. రాజు ఇలా అడిగాడు: దేవతలు, దానవులు, మానవుల్లో, శుభాన్ని శుభంగా కాక, అశుభాన్ని శుభంగా పూజించే వారు ఎక్కువగా ధనవంతులే, కానీ లక్ష్మీపతిగా ఉన్న హరిభక్తులు మాత్రం అలా చేయరు. దీనికి కారణం ఏమిటో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం; ఎందుకంటే, విరుద్ధ స్వభావాలైన ఇద్దరు దేవతలను పూజించే వారికి విరుద్ధ ఫలితాలు కలుగుతాయో తెలియదని సందేహం. శుకుడు ఇలా చెప్పాడు: శివుడు శక్తితో ఏకమై, సత్త్వ, రజ, తమోగుణాలతో మూడుగా ఉన్నాడు. ఆయన నుంచే పదహారు విధాలుగా మార్పులు వచ్చాయి; అన్ని రూపాలను ధరించి, అన్ని స్థితులను పొందుతాడు. కానీ హరి మాత్రం గుణాతీతుడు, పరమాత్మ, ప్రకృతికి అతీతుడు, సాక్షి, పరిపాలకుడు. ఆయనను పూజించినవారు గుణాతీత స్థితిని పొందుతారు. అశ్వమేధ యాగాలు ఆగినప్పుడు, నీ తాత రాజు, భగవంతుని ధర్మాలను విని, అచ్యుతునిని అడిగాడు. యాదవ వంశంలో అవతరించిన ఆ భగవంతుడు, అతని సేవతో సంతృప్తి చెంది, మానవులకు శ్రేయస్సును ప్రసాదించేలా మాట్లాడాడు. భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: నేను ఎవరిని ప్రత్యేకంగా అనుగ్రహించాలో, ముందు అతని ధనాన్ని క్రమంగా తీసేస్తాను; తర్వాత అతని బంధువులు అతన్ని విడిచిపెడతారు; అతను బాధతో మరింత బాధపడతాడు. ధనం కోసం చేసిన ప్రయత్నాలు విఫలమై, విసుగుతో నా భక్తులను స్నేహితులుగా చేసుకున్నపుడు, నేను అతనిపై కృప చూపిస్తాను. ఆ పరమాత్మ, సుదూరమైన, నిత్యమైన బ్రహ్మం—అది ఆత్మ స్వరూపమే. దాన్ని తెలుసుకున్న జ్ఞాని సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. అందువల్ల, నన్ను పూజించడం చాలా కష్టం కనుక, జనులు ఇతరులను ఆశ్రయిస్తారు. వారు త్వరగా లభించే వరాలు, రాజ్యాలు, ఐశ్వర్యాలతో మత్తుకు లోనై, గర్వంతో నన్ను నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. వరప్రదాతలు—బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మొదలైన వారు—వారిలో శివుడు త్వరగా వరాలూ, శాపాలూ ఇస్తాడు; బ్రహ్మా ఆలస్యం చేస్తాడు; అచ్యుతుడు వెంటనే ఇవ్వడు. ఇక్కడ ఒక పురాతన కథను చెబుతారు: వృకాసురుడికి వరం ఇచ్చినపుడు, పర్వతాధిపతి శివుడు బాధలో పడిపోయాడు. వృక అనే అసురుడు, శకుని కుమారుడు, మార్గమధ్యంలో నారదుడిని చూసి, మూడు దేవతల్లో ఎవరు త్వరగా ప్రసన్నమవుతారో అడిగాడు. నీవు గిరీశుని వద్దకు త్వరగా వెళ్ళు—అతడు చిన్నదైనా పుణ్యానికి, తప్పుకైనా త్వరగా ప్రసన్నమవుతాడు లేదా కోపపడతాడు. రావణ, బాణ వంటి వారికి అతడు సులభంగా ప్రసన్నమై, అపూర్వమైన శక్తులను ఇచ్చాడు; కానీ వారు చివరికి మహా కష్టాల్లో పడిపోయారు. నారదుని సూచన మేరకు, వృకాసురుడు హరుడి (శివుడు) అగ్నిముఖంలో తన శరీర మాంసాన్ని హోమం చేస్తూ, వేగంగా వెళ్లాడు. ఏడవ రోజుకు, దేవుడి దర్శనం కలగక, నిరాశతో, తన తలనే పదునైన ఖడ్గంతో కోసేశాడు; అతని జుట్టు ఆ పవిత్ర క్షేత్రంలో తడిసింది. అప్పుడు, దయామయుడైన ధుర్జటి, మనం చేయగలిగినట్టు, అగ్నిలో నుంచి జ్వాల పుట్టినట్టు, అతన్ని తన చేతులతో ఆపాడు, అతని రూపాన్ని మరింత కాంతివంతంగా తిరిగి ఇచ్చాడు. "సరి, అంగల! నీకు నచ్చిన వరాన్ని కోరుకో; నీ అర్పణకు నేను సంతోషించాను. నీకు నీరు సమర్పించినా నేనూ సంతోషిస్తాను; కానీ నీవు అనవసరంగా నీకు తానే హింసించుకున్నావు," అని శివుడు చెప్పాడు. అప్పుడు, ఆ పాపిష్టుడు భయంకరమైన వరాన్ని కోరాడు: "నేను ఎవరి తలపై నా చేయి ఉంచినా, వారు చనిపోవాలి" అని కోరాడు.