శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

శ్రీ శుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకసారి రాముడు, కృష్ణుడు ద్వారకలో నివసిస్తున్నప్పుడు, ఒక మహా సూర్యగ్రహణం సంభవించింది. అది కల్పాంతంలో కలిగే విధంగా ఘోరంగా ఏర్పడింది. రాజా! ఆ సమయంలో, మహిమాన్వితుడైన ఆయన ఉన్నాడని తెలిసిన జనులు, అన్ని దిక్కుల నుండీ శుభాన్ని కోరుతూ సమంతపంచక క్షేత్రానికి వచ్చారు. అక్కడ రాముడు, ఆయుధధారి మహారథులలో శ్రేష్ఠుడు, భూమిని క్షత్రియుల నుంచి శూన్యమయ్యేలా చేశాడు. రాజుల రక్త ప్రవాహంతో పెద్ద సరస్సులు ఏర్పడ్డాయి. ఆ క్షేత్రంలో భగవాన్ రాముడు, స్వయంగా కర్మలకు అతీతుడైనా, ఇతరులు పాప నివారణ కోసం చేసే విధంగా, ప్రజలను కూడగట్టి యజ్ఞం నిర్వహించాడు. ఆ మహా యాత్రలో, భారతవంశీయులు, వృష్ణులు, అక్రూరుడు, వసుదేవుడు, అహుకుడు మరియు మరికొందరు అక్కడికి చేరుకున్నారు. గద, ప్రద్యుమ్న, సామ్బ, సుచంద్ర, శుక, శారణ వంటి వారు తమ పాపాలను పోగొట్టుకోవాలనే ఆకాంక్షతో అక్కడికి వచ్చారు. అనిరుద్ధుడు రక్షణ కోసం అక్కడే ఉన్నాడు; కృతవర్మా నాయకుడిగా ఉన్నాడు. వారు దేవతా చిహ్నాలు కలిగిన రథాలలో, వేగవంతమైన గుర్రాలపై కాంతివంతంగా కనిపించారు. ఆ మార్గంలో ఎలుగుబంటి గర్జనలు చేసే ఎలుగుబంట్లతో, విద్యాధరులు మరియు ఇతర దేవతలతో కూడిన మానవులు, బంగారు హారాలతో అలంకరించబడి, ప్రకాశవంతంగా ఉన్నారు. వారు దివ్యహారాలు, వస్త్రాలు, కవచాలు ధరించి, తమ భార్యలతో కలసి, ఆకాశంలో సంచరించే దేవతల్లా కనిపించారు. అక్కడ, వారు స్నానముచేసి, నియమంగా ఉపవాసం చేసి, మనస్సు నిశ్చలంగా ఉంచారు. వారు గోవులు, వస్త్రాలు, హారాలు, బంగారు ఆభరణాలు బ్రాహ్మణులకు దానం చేశారు. తరువాత, రాముడు ఏర్పాటుచేసిన సరస్సుల్లో వృష్ణులు విధిగా మళ్లీ స్నానం చేశారు. తమ ఆహారాన్ని ఉత్తమ ద్విజులకు సమర్పిస్తూ, “కృష్ణుడిపై భక్తి కలుగజేయాలి” అని కోరారు. అనుమతి తీసుకుని, వృష్ణులు తామూ భోజనం చేశారు. తరువాత, సేద్య వేసేందుకు మృదువైన నీడనిచ్చే వృక్షాల క్రింద కూర్చున్నారు. అక్కడే వచ్చిన ఇతర రాజులు, స్నేహితులు, బంధువులను చూశారు. మత్స్యులు, శీనులు, కౌశల్యులు, విదర్భులు, కురువులు, శ్రీంజయులు, కాంబోజులు, కైకేయులు, మద్రులు, కుంతులు, అనర్తులు, కేరళులు తదితర రాజ్యాలవారు అక్కడ ఉన్నారు. ఓ రాజా! వందలాది ఇతరులు, తమ మిత్రులు, ప్రత్యర్థులు, నందుడు మరియు ఇతర గోపులు, గోపికలు – వీరందరూ ఎప్పటినుంచో ఎదురుచూస్తూ అక్కడికి వచ్చారు. ఒకరినొకరు చూసిన ఆనందంతో వారి హృదయాలూ, ముఖాలూ కమలాల్లా వికసించాయి. గాఢంగా ఆలింగనం చేసుకొని, కన్నీళ్లు కార్చుకుంటూ, ఆనందంతో గాత్రం కంపించిపోయింది. మహిళలు పరస్పరం ముద్దుగా చూసుకుంటూ, స్వచ్ఛమైన చూపులతో నవ్వుతూ, కుంకుమతో అలంకరించబడిన వక్షోజాలను ఒత్తుకుంటూ, చేతులతో ఆలింగనం చేసుకొని, ప్రేమతో కన్నీళ్లు కార్చారు. తరువాత, పెద్దలకు నమస్కరించి, చిన్నవారి ఆశీస్సులు పొంది, పరస్పరం ఆత్మీయంగా పలకరించి, కృష్ణుని గురించి సంభాషణలు జరిపారు. పృథ (కుంతీ) తన సోదరులను, సోదరీమణులను, వారి కుమారులను, తల్లిదండ్రులను, మరియూ తన సోదరుల భార్యలను, ముకుందుడిని చూసి, సంభాషణ ద్వారా తన దుఃఖాన్ని మర్చిపోయింది. కుంతీ ఇలా చెప్పింది: “ధన్యులైన సోదరులారా! నేను ఇంకా సంపూర్ణంగా ఆశీర్వదించబడలేదని భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, కష్టకాలంలో మీరు నా బాధను గుర్తు చేసుకోరు.” ఆమె ఇంకా చెప్పింది: “స్నేహితులు, బంధువులు, కుమారులు, సోదరులు, తల్లిదండ్రులే అయినా, దురదృష్టం కలిగినప్పుడు తమవారిని గుర్తు చేసుకోరు.” అప్పుడు వసుదేవుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: “తల్లీ! ఈ పురుషుల మీద నీకు కోపం ఉండకూడదు. వీరు విధి చేతుల్లో బొమ్మలు మాత్రమే. జగత్తు అంతా భగవంతుని ఆధీనంలో ఉంది. ఆయనే అన్ని కార్యాలకు కారణుడూ, ప్రేరకుడూ. మనమందరం కంసుడి బాధలతో అన్ని దిక్కులకూ చెదిరిపోయాం. ఇప్పుడు, సోదరీ, విధివశాత్తూ మళ్లీ మన స్థానాల్లో చేరుకున్నాం.” శ్రీ శుకుడు ఇలా అన్నాడు: వసుదేవుడు, ఉగ్రసేనుడు, యదువంశీయులు ఆ రాజులను ఘనంగా సత్కరించగా, వారు అచ్యుతుని దర్శనంతో పరమానందంతో నిండిపోయారు. భీష్ముడు, ద్రోణుడు, అంబికా కుమారుడు, గంధారి తన కుమారులతో, పాండవులు తమ భార్యలతో, కుంతీ, సంజయుడు, విదురుడు, కృపాచార్యుడు, కుంతీభోజుడు, విరాటుడు, భీష్మకుడు, నాగ్నజిత్ మహారాజు, పురుజిత్, ద్రుపదుడు, శల్యుడు, ధృష్టకేతు, కాశిరాజు, దమఘోషుడు, విశాలాక్షుడు, మిథిలా రాజు, మద్ర, కైకేయ రాజులు, యుధామన్యుడు, సుశర్మా, బాహ్లిక కుమారులు తదితర రాజులు అక్కడ ఉన్నారు. యుదిష్ఠిరునికి అనుకూలమైన రాజులు అందరూ, శ్రీమంతుడైన శౌరి (కృష్ణుడు)ను, ఆయన భార్యలతో కలసి దర్శించి, ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు. తరువాత, రాముడు, కృష్ణుడు అందరినీ యథావిధిగా సత్కరించగా, వారు ఆనందంతో వృష్ణులను ప్రశంసించారు: “బోజుల రాజా! మీరు నిజంగా మానవులలో ధన్యులు. ఎందుకంటే, యోగులు కూడా దర్శించలేని కృష్ణుని మీరు మళ్లీ మళ్లీ చూస్తున్నారు. వేదాలు ఎవరి కీర్తిని గానం చేస్తాయో, ఎవరి పవిత్రత ప్రపంచాన్ని పవిత్రం చేస్తుందో, ఆయన పాదజలమూ, వాక్యమూ, బోధనలూ పవిత్రతనిచ్చేవి. కాలచక్రంలో భూమి ఐశ్వర్యాన్ని కోల్పోయినప్పటికీ, ఆయన పదస్పర్శ వల్ల మళ్లీ ధన్యమవుతోంది. ఆయనను చూడటం, తాకడం, ఆయన వెంట నడవడం, సంభాషించడం, ఆయనతో పంచుకోవడం, బంధుత్వం – ఇవన్నీ వల్ల, ఇళ్ళలో ఉన్నా కూడా, విష్ణువు స్వయంగా మీకు సహచారి అయ్యాడు.” ఇంతలో నందుడు, యదువులు కృష్ణుని నాయకత్వంలో అక్కడికి వచ్చినారని తెలుసుకుని, గోపులతో కలిసి, సముచితమైన కానుకలు తీసుకుని, వారిని దర్శించేందుకు ఉత్సాహంగా వచ్చాడు. వృష్ణులు నందుని చూసి, ప్రాణాలు మళ్లీ శరీరంలోకి వచ్చినట్లు అపార ఆనందాన్ని అనుభవించారు. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఎదురుచూసిన కలయికను పొందుతూ, గాఢంగా ఆలింగనం చేసుకున్నారు. వసుదేవుడు నందుని ప్రేమతో ఆలింగనం చేసుకొని, కంసుని బాధలు, తన కుమారుడిని గోకులానికి అప్పగించిన సందర్భాలను గుర్తు చేసుకుని భావోద్వేగానికి లోనయ్యాడు. కృష్ణుడు, రాముడు తమ తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించగా, ప్రేమాశ్రువులతో మాటలు రాలేకపోయారు. తమ సీటులో కూర్చోబెట్టి, రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసుకుని, యశోదా మరియు ఆమె భర్త తమ కుమారులను చూసి, గత దుఃఖాన్ని మర్చిపోయారు. రోహిణి, దేవకీ వ్రజరాణిని ఆలింగనం చేసుకున్నారు. ఆమె చూపిన స్నేహాన్ని గుర్తు చేసుకుని, కన్నీళ్లతో గొంతు కంపించగా, ఇలా మాట్లాడారు: “ఓ వ్రజరాణీ! నీ నిరంతర స్నేహాన్ని ఎవరైనా మరచిపోగలరా? ఇంద్రపదవిని పొందినా, వదిలినా, దానికి ప్రతిఫలం ఈ లోకంలో లేదు.” “ఇంత వరకు నేను చూశాను: నీ తల్లిదండ్రులు నిన్ను సంతోషపెట్టారు, పోషించారు, రక్షించారు. వారు తమ ధర్మాన్ని నెరవేర్చారు. కంటిపాపలను రెప్పలు రక్షించునట్లు, సద్గుణులు భయపడరు; ఎందుకంటే, స్వర్గమే వారి లక్ష్యం కాదు.” శ్రీ శుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ సమయంలో, గోపికలు ఎట్టకేలకు తమ ప్రియమైన కృష్ణుని దర్శించగలిగారు. అయితే, కనురెప్పలు మధ్యలోకి వచ్చి ఆయన దర్శనాన్ని అడ్డుకుంటున్నాయని అవి తామే తిట్టుకున్నాయి. కనులతో ఆయనను ఆలింగనం చేసి, హృదయంలో ఆయనను నిలిపారు. ఆ స్థితి – ఆయనతో ఎప్పుడూ ఏకత్వంలో ఉండే వారికి కూడా దుర్లభమైన భక్తిని – అందరికీ ప్రసాదించబడింది.