శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

పూర్వకాలంలో, భక్తులు శ్రీమద్భాగవతాన్ని శ్రద్ధగా వినేందుకు సిద్ధమయ్యే విధానాన్ని మహర్షులు వివరించారు. మొదటగా, శ్రోతలు సమాగమించే సమయంలో, పూజ్యుడు మరియు పూజకుడి మధ్యలో తూర్పు దిశను గుర్తించాలి. కాలనుగుణంగా, స్థల నిపుణులు దీనిని సూచించారు. ఈ భాగవత కథను చెప్పేవారు వైష్ణవ బ్రాహ్మణులు కావాలి. వారు వేదశాస్త్రాల ద్వారా పవిత్రులై, ఉదాహరణల్లో నైపుణ్యం కలిగి, సంకల్పంలో స్థిరంగా ఉండాలి. వారికి కోరికలు ఏమాత్రం ఉండకూడదు. ఎవరైనా అనేక సిద్ధాంతాల్లో అయోమయంతో ఉన్నా, స్త్రీలపై మోజు కలిగినా, వేద విరుద్ధమైన భావాలను ప్రబోధిస్తే—even though they are learned—వారిని భాగవత పారాయణలో నిషేధించాలి. కథకుడికి సహాయంగా, సందేహాలు నివృత్తి చేసి ప్రజలను జ్ఞానమార్గంలో నడిపించే మరో పండితుడిని కూడా పక్కన ఉంచాలి. కథకుడు వ్రత నిమిత్తం తెల్లవారుజామునే తలస్నానం చేయాలి. సూర్యోదయానికి ముందు శుద్ధి, స్నానం పూర్తి చేసి, ప్రతిరోజూ తన సంధ్యాదులు, ఇతర నిత్యకర్మలను శ్రద్ధగా నిర్వర్తించాలి. అనంతరం, కథా విఘ్నాలు తొలగించేందుకు విఘ్నేశ్వరుని పూజ చేయాలి. ఆ తర్వాత పితృదేవతలను సంతృప్తిపర్చాలి, శుద్ధి కోసం ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి. ఒక మండలాన్ని రూపొందించి, అందులో హరిను ప్రతిష్ఠించాలి. కృష్ణునికి సంబంధించిన మంత్రంతో పూజను క్రమంగా నిర్వహించాలి. పూజ అనంతరం ప్రదక్షిణ, నమస్కారం చేసి, కీర్తనలు చేయాలి. ‘‘కరుణాసాగరా! ఈ సంసారసాగరంలో మునిగిపోయిన నన్ను, కర్మమోహంతో బంధించబడిన నన్ను, భవసాగరంనుండి పైకి లేపు’’ అని ప్రార్థించాలి. ఇంతటి శ్రద్ధతో, prescribed paddhati ప్రకారం, ధూపదీపాదులతో, ప్రేమతో, శ్రీమద్భాగవతాన్ని పూజించాలి. అనంతరం కొబ్బరికాయను పట్టుకుని నమస్కారం చేయాలి. ఆ సమయంలో, హర్షభరిత మనసుతో భాగవతాన్ని స్తుతించాలి: ‘‘ఈ భాగవతం స్వయంగా కృష్ణుడు, నన్ను సంసారసాగర విమోచనార్థం నేను నిన్ను ఆశ్రయించాను’’ అని చెప్పాలి. ‘‘నా కోరిక నీ వల్ల నెరవేరింది. ఎలాంటి విఘ్నం లేకుండా ఇది పూర్తవ్వాలి. నేను నీ సేవకుడిని, కేశవా!’’ అని వినయంగా పలకాలి. ఇలా ప్రార్థించిన తరువాత, కథకుడిని గౌరవించి, అతనికి వస్త్రాభరణాలు సమర్పించి, పూజ అనంతరం స్తుతించాలి. ‘‘సర్వశాస్త్రవిద్, వరాహరూపుడా! నీ కథా ప్రవచనంతో నా అజ్ఞానాన్ని తొలగించు’’ అని ప్రార్థించాలి. ఇందుకు తరువాత, ఆనందంగా, తన శ్రేయస్సు కోసం ఏడురోజుల వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. తన శక్తికి అనుగుణంగా ఈ వ్రతాన్ని పాటించాలి. కథాపారాయణలో అంతరాయం కలగకుండా ఐదుగురు బ్రాహ్మణులను ఎంపిక చేసి, వారు హరిద్వాదశాక్షరీ మంత్రాన్ని జపించాలి. బ్రాహ్మణులు, వైష్ణవులు, కీర్తన చేయువారిని నమస్కరించి, గౌరవించి, వారికి ఆదేశాలు ఇచ్చాక, తానూ తన సీట్లో కూర్చోవాలి. ఈ సమయంలో, ధనం, వస్తువులు, ఇల్లు, పిల్లల గురించి ఆలోచనలు విడిచి, మనసంతా భాగవతకథలో లీనమై, శుద్ధమైన సంకల్పంతో ఉంటే, పరమఫలం లభిస్తుంది. సూర్యోదయానికి ప్రారంభించి, మూడు నరసార్ధకాల పాటు, స్థిరమైన స్వరంతో, జ్ఞానవంతుడు కథను పారాయణ చేయాలి. మధ్యాహ్న సమయంలో రెండు ఘటికల పాటు విరామం ఇవ్వాలి; ఆ సమయంలో వైష్ణవులు కీర్తన చేయాలి. శరీర నియంత్రణ కోసం, తేలికపాటి, శాంతినిచ్చే భోజనం చేయాలి. కథాశ్రోత తనకు హవిస్ఫలం మాత్రమే ఒకసారి భుజించాలి. శక్తి ఉంటే, ఏడురోజులు ఉపవాసంగా ఉండి, కథ వినాలి; లేకపోతే, నెయ్యి లేదా పాలు తాగి వినవచ్చు. లేదా పండ్లు మాత్రమే తీసుకోవచ్చు, లేదా ఒకసారి మాత్రమే భోజనం చేయవచ్చు. వినేందుకు వీలైన విధంగా ఏదైనా చేయాలి. కథ వినేవారికి భోజనం చేయడం మేలు అని నేను భావిస్తున్నాను; ఉపవాసం వల్ల కథలో అంతరాయం వస్తే, అది మంచిది కాదు. నారదా! ఏడురోజుల వ్రత నియమాలను విను. విష్ణుదీక్ష లేని వారికి ఈ భాగవత కథ వినే అర్హత లేదు. వ్రతాన్ని ఆచరించే వారు బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలి, నేలపై నిద్రించాలి, ఆకులపై భోజనం చేయాలి, కథ ముగిసిన తర్వాత మాత్రమే భోజనం చేయాలి—ఇవి ప్రతిరోజూ పాటించాలి. పప్పులు, తేనె, నూనె, భారమైన పదార్థాలు, అపవిత్రమైనవి, పాతవాటిని పూర్తిగా నివారించాలి. వ్రతదారులు కామం, క్రోధం, మత్తు, అహంకారం, అసూయ, లోభం, ద్వేషం, మాయ, ద్వేషాన్ని దూరంగా ఉంచాలి. వ్రతదారులు వేదపండితులు, వైష్ణవులు, బ్రాహ్మణులు, గురువులు, గోవులు, వ్రతధారులు, స్త్రీలు, రాజులు, మహానుభావులు—వీరిని నిందించకూడదు. వ్రతదారులు రజస్వల స్త్రీలు, బహిష్కృతులు, విదేశీయులు, పతితులు, వేదబాహ్యులు, ద్విజద్వేషులు, వేదవిరోధులకు సంభాషణ చేయకూడదు. సత్యం, శౌచం, దయ, మౌనం, సరళత, వినయం, మనస్సు ద్వారా దానశీలత—ఇవి పాటించాలి. బాధితులు, రోగులు, పాపకర్మలో నిమగ్నులు, సంతానం లేని వారు, ముక్తిని కోరేవారు—వీరు ఈ కథను వినాలి. సంతానం కలగని స్త్రీలు, సంతానం మరణించిన వారు, వంధ్యలు, గర్భస్రావం అయిన వారు కూడా శ్రద్ధగా వినాలి. ఈ విధంగా, నియమానుసారం కథ వినేవారికి అపారమైన పుణ్యం లభిస్తుంది. ఈ దివ్య భాగవతకథ లక్షయజ్ఞాల ఫలాన్ని ఇస్తుంది. వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరించిన తరువాత, జన్మాష్టమి వ్రతాన్ని చేసే విధంగా, ముగింపు కార్యాన్ని చేయాలి. బాధ్యతలేని, కానీ భక్తితో కూడిన వారికైతే, ఈ ముగింపు కార్యం తప్పనిసరి కాదు; ఎందుకంటే వారు వాంఛలేని వైష్ణవులు, వినడమే వారికి శుద్ధిని ఇస్తుంది. కథా యజ్ఞం పూర్తయిన తర్వాత, పుస్తకాన్ని, కథకుడిని శ్రోతలు ఎంతో భక్తితో పూజించాలి. తరువాత, తులసి మాలలు శ్రోతలకు ఇవ్వాలి, మృదంగం, తాళాలతో మధురమైన కీర్తన చేయాలి. విజయధ్వానులు, మంగళవాక్యాలు, శంఖనాదం చేయాలి. బ్రాహ్మణులకు, బిక్షకులకు ధనం, అన్నదానాలు ఇవ్వాలి. ఇలా భాగవత కథా పారాయణాన్ని సంపూర్ణంగా నిర్వహించాలి.