శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ద్వారకలో శ్రీకృష్ణుడు, రాముడు నివసిస్తున్న కాలంలో, ఒక రోజు అక్కడ రాజభవనంలో అపూర్వమైన వైభవం కనిపించేది. పాలనురుగు వంటి మృదువైన పడకలు, బంగారు అలంకరణలతో కూడిన మంచాలు, బంగారు పట్టాలతో చేసిన కుర్చీలు, ముత్యాల తాడులతో అలంకరించిన చంద్రమండపాలు, ప్రకాశవంతమైన వస్త్రాలతో ఉన్నవి. స్ఫటికపు గోడలు, భారీ పచ్చదనం ఉన్న ఉపరితలాలపై వజ్రాల దీపాలు వెలుగుతూ, రత్నాలతో అలంకరించిన స్త్రీలు అక్కడ సంచరిస్తుండగా, ఆ బ్రాహ్మణుడు తన సౌభాగ్యాన్ని, కారణం లేకుండానే వచ్చిన ఆ ఐశ్వర్యాన్ని ప్రశాంతంగా పరిశీలించాడు. “నిశ్చయంగా, నిత్య దారిద్ర్యంలో ఉన్న నాకీ సంపదకు కారణం ఇదే. యాదవులలో శ్రేష్ఠుడైన ఇతని వైభవానికి వేరే కారణం ఉండదేమో,” అని అతను హర్షించి తలచాడు. “ఈ దయామయుడు అడిగేవారికి అడగకుండానే విరివిగా ఇస్తాడు. మేఘంలా పరిశీలించి, మిత్రుడు అయిన దాశార్హుల నాయకుడు అవసరమైనదాన్ని సమర్పిస్తాడు. అతను గొప్ప దాత అయినప్పటికీ, నేను ప్రేమతో సమర్పించిన కొద్దిపాటి వడిపప్పునే స్నేహపూర్వకంగా స్వీకరించాడు. జనార్దనునికి మిత్రత్వం, సహవాసం, సేవలు జన్మ జన్మలూ కలగాలి. ఆయన వంటి మహాత్ముడి సాన్నిధ్యం వల్ల నా మనస్సు ఆయనపై స్థిరమైంది.” “భక్తులకు భగవంతుడు అద్భుతమైన ఐశ్వర్యాన్ని, రాజ్యాలను ప్రసాదిస్తాడు. కానీ వివేకం లేనివారికి ఆయన ఇవ్వడు, ఎందుకంటే ధనవంతులకు గర్వం, పతనం కలుగుతాయని స్వయంగా చూస్తాడు.” ఇలా మనస్సులో నిశ్చయించుకున్న ఆ జనార్దన భక్తుడు, ఆ సౌఖ్యాల మధ్య ఉన్నా, వాటిపై అధిక మమకారం లేకుండా అనుభవించాడు. యజ్ఞపురుషుడైన హరిదేవునికి బ్రాహ్మణులే మూలం; వారికంటే ఉన్నతమైనవారు లేరు. ఇలా, భగవంతుని మిత్రుడైన ఆ బ్రాహ్మణుడు, దాసులచేత ఓడిపోయిన అజేయుడైన భగవంతుణ్ణి చూసి, మనస్సు ఆయన ధ్యానంలో నిమగ్నమై, త్వరలోనే ఆయన లోకాన్ని, సద్గతిని పొందాడు. ఈ విధంగా బ్రాహ్మణప్రియుడైన దేవుని కథను వినేవాడు, భగవంతునిపై భక్తి కలిగి, కర్మబంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. ఇంతటితో ‘పృథువు కోపకథ’ అనే ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది. శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకసారి రాముడు, కృష్ణుడు ద్వారకలో ఉన్నప్పుడు, కల్పాంతంలో కలిగేలా ఒక మహాసూర్యగ్రహణం సంభవించింది. ఆ సమయంలో, శుభాన్ని కోరుకుంటూ, ప్రజలు అన్ని వైపుల నుండి సమంతపంచక క్షేత్రానికి చేరుకున్నారు. రాముడు, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడు, భూమిని క్షత్రియ రహితంగా చేశాడు; రాజుల రక్త ప్రవాహంతో మహాసరస్సులు ఏర్పడినవి. అక్కడే, భగవానుడు అయిన రాముడు, కర్మలకు అతీతుడైనప్పటికీ, జనులను సమకూర్చి, పాపనాశనార్థంగా ఇతరులు చేసే విధంగా తానే యజ్ఞం నిర్వహించాడు. ఆ మహా యాత్రలో, భారతవంశీయులు, వృష్ణులు, అక్రూరుడు, వసుదేవుడు, అహుకుడు తదితరులు వచ్చారు. గద, ప్రద్యుమ్న, శాంబ, సుచంద్ర, శుక, శారణ తదితరులు కూడా తమ పాపాలను నివృత్తి చేసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో అక్కడికి చేరుకున్నారు. అనిరుద్ధుడు రక్షణార్థం అక్కడే ఉండగా, కృతవర్మ కూడా నాయకుడిగా ఉన్నాడు. వారు దివ్య చిహ్నాలతో అలంకరించిన రథాల్లో, వేగవంతమైన గుర్రాలపై ప్రకాశిస్తూ వచ్చారు. మేఘంలా గర్జించే ఏనుగులు, విద్యాధరులు, దేవతలతో కూడిన పురుషులు, బంగారు హారాలతో అలంకరించబడి, మార్గాన్ని ప్రకాశింపజేశారు. దివ్యమైన పుష్పహారాలు, వస్త్రాలు, కవచాలు ధరించి, తమ భార్యలతో కలిసి, ఆకాశంలో సంచరించేవారిలా కనిపించారు. అక్కడ స్నానం చేసి, పుణ్యాత్ములు ఉపవాసాన్ని పాటించారు. బ్రాహ్మణులకు గోమాతలు, వస్త్రాలు, పుష్పహారాలు, బంగారు ఆభరణాలు దానం చేశారు. ఆ తర్వాత రాముని సరస్సుల్లో వృష్ణులు నియమానుసారం మళ్లీ స్నానం చేశారు. తమ స్వంత భోజనాన్ని బ్రాహ్మణులకు సమర్పించి, “కృష్ణునిపై భక్తి కలుగాలి” అని ఆశించి, అనుమతి తీసుకుని, వారు తామూ భోజనం చేశారు. తరువాత, మృదువైన నీడిచ్చే వృక్షాల క్రింద, ఇష్టానుసారం కూర్చున్నారు. అక్కడే, వచ్చిన రాజులు, స్నేహితులు, బంధువులను చూశారు. మత్స్యులు, శీనులు, కౌశల్యులు, విదర్భులు, కురువులు, సృంజయులు, కాంబోజులు, కైకేయులు, మద్రులు, కుంతులు, అనర్తులు, కేరళులు మరియు మరెన్నో వంశాల వారు అక్కడ ఉన్నారు. అలాగే, తమ మిత్రులు, ప్రత్యర్థులు, నందుడు, ఇతర గోపులు, గోపికలు—చాలా కాలంగా ఎదురుచూసిన వారు—అందరూ అక్కడే ఉన్నారు. ఒకరిని ఒకరు చూసి, పరస్పర ప్రేమతో, వారి హృదయాలు, ముఖాలు కమలాలవల్లె వికసించాయి. కౌగిలించుకుని, కన్నీళ్లు కార్చుకుంటూ, ఆనందంతో శరీరం పులకించిపోయింది, గొంతు ముద్దబడింది. స్త్రీలు కూడా పరస్పరం ముద్దుగా చూసుకుని, స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వులతో, కన్నీళ్లతో, ప్రేమతో ఒకదానిని ఒకటి ఆలింగనం చేసుకున్నారు. వక్షోజాలు, కుంకుమతో పూసుకుని, చేతులతో ఒత్తుకుంటూ, పరస్పర ప్రేమను వ్యక్తీకరించారు. పెద్దవారికి నమస్కరించి, చిన్నవారికి ఆశీర్వచనాలు అందుకుని, పరస్పరం శుభాకాంక్షలు, కుశల ప్రశ్నలు అడిగి, కృష్ణుని గురించి సంభాషణలు సాగించారు. ప్రిథ (కుంతీ) తన సోదరులు, సోదరీమణులు, వారి కుమారులు, తల్లిదండ్రులు, సోదరుల భార్యలు, ముకుందుడిని చూసి, సంభాషణ ద్వారా తన దుఃఖాన్ని మర్చిపోయింది. కుంతీ ఇలా చెప్పింది: “ప్రియమైన సోదరులారా, నాకు సకల శుభాలు లభించలేదని అనిపిస్తోంది. ఎందుకంటే, కష్టకాలంలో మీరు నా విషయాన్ని గుర్తు చేసుకోరు.” మిత్రులు, బంధువులు, కుమారులు, సోదరులు, తల్లిదండ్రులు కూడా, దురదృష్టం కలిగినప్పుడు తమవారిని మర్చిపోతారు. వసుదేవుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: “తల్లి, ఈ పురుషులపై నీకు కోపం ఉండకూడదు. అందరం విధి చేతుల్లో బొమ్మలమే. జగత్తు సర్వం భగవంతుని నియంత్రణలో ఉంది. ఆయనే కారణం, ఆయనే కర్త. మేమంతా కంసుని పీడన వల్ల అన్ని దిశల్లో చెదరిపోయాం. కానీ, సోదరీ, ఇప్పుడు మళ్లీ మనం విధి వల్లే మన స్థానంలోకి వచ్చాం.” శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: వసుదేవుడు, ఉగ్రసేనుడు, యాదవులు ఆ రాజులను గౌరవించగా, వారు అచ్యుతుడిని దర్శించి పరమానందంతో, సంతృప్తితో నిండిపోయారు. భీష్ముడు, ద్రోణుడు, అంబికా కుమారుడు, గాంధారి తన కుమారులతో, పాండవులు భార్యలతో, కుంతీ, సంజయుడు, విదురుడు, కృపాచార్యుడు, కుంతీభోజుడు, విరాటుడు, భీష్మకుడు, నాగ్నజిత్ మహారాజు, పురుజిత్, ద్రుపదుడు, శల్యుడు, ధృష్టకేతు, కాశిరాజు, దమఘోషుడు, విశాలాక్షుడు, మిథిలా రాజు, మద్ర, కైకేయ రాజులు, యుధామన్యుడు, సుశర్మ, బాహ్లిక కుమారులు, ఇతరులు—అందరూ అక్కడే ఉన్నారు. ఈ విధంగా, సమంతపంచక క్షేత్రంలో సూర్యగ్రహణ యాత్ర సందర్భంగా, భగవంతుని కృపతో, అన్ని వంశాల వారు, రాజులు, బంధువులు, మిత్రులు, గోపులు, గోపికలు పరస్పరంగా ఆనందంతో మమేకమయ్యారు.