శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

జరాసంధుడితో యుద్ధం ప్రారంభించడానికి ముందు, భీమసేనుని ఎదురుగా నిలబడి, జరాసంధుడు గర్వంగా ఇలా అన్నాడు: ‘‘నీతో యుద్ధం చేయను, భయపడి పరుగు తీసే నీ ధైర్యం నాకు తెలియదు. నీవు నీ స్వగృహమైన మధురను వదిలి సముద్ర తీరంలో ఆశ్రయం పొందావు.’’ అనంతరం, జరాసంధుడు తన వయస్సులో సమానమైనవాడు ఎవరు అని చూసి, ‘‘అర్జునుడు శక్తిలో నాకు సమానంగా లేడు, యుద్ధానికి అర్హుడు కాదు. కానీ భీముడు మాత్రం నా బలానికి సమానంగా ఉన్నాడు,’’ అని చెప్పాడు. అలా మాట్లాడి, జరాసంధుడు ఒక గొప్ప గదను భీమసేనునికి ఇచ్చాడు, తాను మరో గదను తీసుకుని, నగరాన్ని విడిచి బయలుదేరాడు. ఇద్దరూ మహా వీరులు, సమానంగా బలవంతులు, యుద్ధస్థలంలో కలిశారు. యుద్ధంలో పిచ్చి పట్టినట్టు, గదలు వజ్రాల్లా గర్జిస్తూ, ఒకరినొకరు కొట్టారు. వారి యుద్ధం, నాట్యశాలపై నర్తకులు ఎలా వలయాకారంగా తిరుగుతూ, ఎడమ, కుడి వైపులా చక్రాలు వేస్తారో, అలాగే మెరిపించింది. వారి గదల గర్జన, ఆకాశంలో వజ్రాల సంభారం లాగా వినిపించింది. గదలు ఏనుగుల దంతాలు ఢీకొనినట్టు ఒకరినొకటి ఢీకొన్నాయి. వారు తమ చేతుల వేగంతో, గదలు ఒకరినొకరి భుజాలు, నడుము, పాదాలు, మోకాలలు, తలపై కొట్టి, విరిగిపోయాయి. ఇది, రెండు ఉగ్రమైన ఏనుగులు పోరాడుతూ, సూర్యుని కిరణాలను విరుస్తున్నట్టు కనిపించింది. ఇద్దరూ గదలతో కొట్టుకుంటూ, కోపంతో, ఇనుప పిడికిళ్లతో కూడా ఒకరినొకరు దెబ్బలు కొట్టారు. వారి పిడికిళ్ల శబ్దం, వజ్రాల సంభారం లాగా, అరచేతులు ఢీకొనడంతో ఉగ్రంగా వినిపించింది. ఇద్దరూ సమానమైన నైపుణ్యం, బలం, ఉత్సాహంతో, యుద్ధంలో ఎవరి వేగం తగ్గలేదు; యుద్ధం ఎవరి చేతనూ నిర్ణయించబడలేదు. అలా, మహారాజా, వారు పోరాడుతూ, ఇక్కడ 27 రోజులు గడిచిపోయాయి. వారి మిత్రులు రాత్రిపూట పక్కన నిలబడి చూశారు. ఒకసారి, వృకోదరుడు తన మామయ్య అయిన కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు: ‘‘మాధవా, నేను జరాసంధుని యుద్ధంలో ఓడించలేను.’’ శత్రువు జననం, మరణం గురించి, అతని ప్రాణం ‘జరా’ అనే రాక్షసి ద్వారా కలిసినదని తెలుసుకున్న హరి, తన శక్తిని పార్థునికి అందించి, ఏం చేయాలో ఆలోచించాడు. శత్రువును సంహరించడానికి మార్గాన్ని ఆలోచించిన అనంతరం, దృష్టి ఎప్పుడూ తప్పని కృష్ణుడు, భీముడికి ఒక సంకేతం ఇచ్చాడు — ఒక కొమ్మను చింపుతూ, ఎలా చేయాలో చూపించాడు. ఈ సంకేతాన్ని అర్థం చేసుకున్న భీముడు, గొప్ప యోధుడు, తన శత్రువు పాదాలను పట్టుకుని, నేలపై పడేశాడు. ఒక పాదాన్ని జరాసంధుని కాళ్ళపై పెట్టి, మరో పాదాన్ని చేతులతో పట్టుకుని, పిడికిల్లో నుంచి చింపాడు; అది, ఏనుగు ఒక కొమ్మను చింపినట్టు కనిపించింది. జనాలు, జరాసంధుని శరీరం రెండు భాగాలుగా విడిపోయినదాన్ని చూశారు — ఒక భాగంలో ఒక్క కాలు, తొడ, వృషణం, నడుము, వెన్నెముక, ఛాతీ, భుజం; మరొక భాగంలో ఒక్క చేయి, కన్ను, భ్రూవ, చెవి ఉన్నాయి. మగధ రాజు మరణించగా, గొప్ప అరుపు వినిపించింది. ప్రజలు భీముని, విజేతలు మరియు అపరాజితులను ఆలింగనం చేసి, గౌరవించారు. ఆ తరువాత, భగవంతుడు, భూతాల సృష్టికర్త, స్వయంనియంత్రణ కలవాడు, జరాసంధుని కుమారుడైన సహదేవుని మగధ రాజుగా పట్టాభిషేకం చేసి, జరాసంధుడు బంధించిన రాజులను విడుదల చేశాడు. ఇలా, శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలోని రెండవ భాగంలోని పదవ స్కంధంలో, ‘‘జరాసంధుని సంహారం’’ అనే 72వ అధ్యాయము ముగిసింది. ఆ తరువాత, శుకదేవుడు ఇలా చెప్పాడు: ‘‘పదహారువేల ఎనిమిది వందల మంది రాజులు, యుద్ధంలో ఓడి, బంధించబడి, పర్వత గుహ నుంచి బయటకు వచ్చారు. వారు మురికి కట్టిన వస్త్రాలలో, అలసిపోయి, ఆకలితో క్షీణించి, ముఖాలు వాడిపోయి, బంధన బాధతో పీడించబడి, తమ ముందు నీలవర్ణుడైన, పీతాంబర ధరించిన కృష్ణుని చూశారు.’’ వారు, శ్రీవత్సం గుర్తుతో, నాలుగు చేతులు, పద్మాకారమైన ఎర్రటి కళ్ళు, అందమైన ముఖం, మకరాకారమైన కుండలాలతో ప్రకాశించే కృష్ణుని చూశారు. ఆయన చేతిలో పద్మ, గద, శంఖ, చక్రాలు, కిరీటం, హారం, కంకణాలు, మెడబంద, భుజబందలు ధరించారు. ఆయన మెడలో అత్యుత్తమ రత్నాలు మెరిసాయి, అడవి పుష్పాల మాలలు అలంకరించబడ్డాయి. రాజులు కృష్ణుని దర్శించుతూ, కన్నులతో తినిపిస్తున్నట్టు, నాసికతో వాసన తీసుకున్నట్టు, చేతులతో ఆలింగనం చేసినట్టు అనిపించింది. పాపం నుంచి విముక్తులై, కృష్ణుని పాదాలకు తల వంచి నమస్కరించారు. కృష్ణుని దర్శనంతో, బంధనంలో వచ్చిన అలసట తొలగిపోయింది. రాజులు, చేతులు జోడించి, హృషీకేశుని పదాలను పొగిడారు: ‘‘దేవతల అధినాయకా, నిత్యమైనవాడా, ఆశ్రయాన్ని కోరినవారి దుఃఖాన్ని తొలగించే వాడా, నీకు నమస్కారం! మేము నీ ఆశ్రయాన్ని కోరాము, కృష్ణా — జనన మరణ చక్రంలో అలసిపోయిన మమ్మల్ని రక్షించు.’’ ‘‘మధుసూదనా, మగధ రాజు చేత మేము రాజ్యాలు కోల్పోయినందుకు నిన్ను నిందించము. దేవా, మాకు నీ అనుగ్రహమే కారణం.’’ ‘‘రాజు, అధికారం, ఐశ్వర్యం వల్ల మదంతో మునిగిపోతాడు, నిజమైన శ్రేయస్సు పొందడు. నీ మాయ వల్ల, నశించిపోయే ఐశ్వర్యాన్ని శాశ్వతమని భావిస్తాడు.’’ ‘‘పిల్లలు మిరాజ్‌లో నీరు ఉందని ఊహించడంలా, వివేకం లేని వారు మాయను వాస్తవంగా భావిస్తారు.’’ ‘‘ఇంతకుముందు, ఐశ్వర్య మదంతో మునిగి, జయించాలనే కోరికతో, మేము పరస్పరం పోటీపడి, దయ లేకుండా ప్రజలను నాశనం చేశాము, దేవా, మరణాన్ని పట్టించుకోకుండా.’’ ‘‘ఆ ఐశ్వర్యం, కృష్ణా, నీ అద్భుతమైన శక్తి ద్వారా, కాలం ద్వారా, నీ రూపం ద్వారా, నీ కరుణ ద్వారా, మదాన్ని నాశనం చేసి, మేము నీ పాదాలను స్మరించాము.’’ ‘‘కాబట్టి, మేము ఇక రాజ్యం కోరము, అది మిరాజ్ లాంటిది, శరీరం ఎప్పుడూ క్షీణించేది, బాధతో కూడినది. దేవా, మేము నిన్ను సేవించాలనుకుంటున్నాము, అటువంటి సేవ ఫలితాలు ఈ జన్మలో, మరణానంతరం కూడా శ్రవణానికి మధురంగా ఉంటాయి.’’ ‘‘మేము ఈ లోకంలో తిరుగుతున్నపుడు, నీ పద్మపాదాల స్మరణ ఎప్పుడూ నిలిచిపోకుండా ఉండే మార్గాన్ని మాకు చెప్పు.’’ ‘‘వాసుదేవుని కుమారుడైన కృష్ణుని, హరిని, పరమాత్మను, గోవిందుని, ఆశ్రయాన్ని కోరినవారి దుఃఖాన్ని తొలగించే వాడిని, మేము పునఃపునః నమస్కరిస్తున్నాము.’’ శుకదేవుడు చెప్పాడు: ‘‘ఇలా, బంధనంలో నుంచి విముక్తులైన రాజులు, కృష్ణుని పొగిడినప్పుడు, కృష్ణుడు, సమస్తానికి ఆశ్రయమైన, కరుణామూర్తి, మృదువైన పదాలతో వారిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.’’ ‘‘ఈ రోజు నుండి, రాజులారా, మీరు నన్ను, స్వరూపాన్ని, సమస్త అధినాయకుడిని, గాఢమైన భక్తితో సేవించగలుగుతారు; మీరు earnestly కోరుకున్నదే జరుగుతుంది.’’ ‘‘ధన్యులారా, మీరు సత్యంగా నిర్ణయించుకుని, సత్యంగా మాట్లాడారు; ఐశ్వర్యం, అధికారం మీద మదం ఎలా మానవులను పిచ్చివారిగా చేస్తుందో చూడండి.’’ ‘‘హైహయ, నహుష, వేణ, రావణ, నరకుడు, ఇతరులు — దేవతలు, రాక్షసులు, మానవుల అధిపతులు — ఐశ్వర్య మదం వల్ల తమ స్థానాలను కోల్పోయారు.’’ ‘‘ఈ విషయం తెలుసుకొని, శరీరాది నుండి పుట్టే అన్ని వస్తువులు నాశనమవుతాయని గ్రహించి, నన్ను యజ్ఞాల ద్వారా సేవించండి, మీ ప్రజలను ధర్మపరంగా రక్షించండి.’’ ఇలా, జరాసంధుని సంహారం, రాజుల విముక్తి, కృష్ణుని దర్శనం, రాజులు చేసిన కృష్ణుని స్తుతి, కృష్ణుని ఉపదేశం — అన్నీ మహా భక్తి, కరుణ, జ్ఞానం, ధర్మానికి ఉదాహరణగా నిలిచాయి.