శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ధర్మాత్ముడైన అచ్యుతుని భార్యలు, తమ కుమారులతో పాటు, శుభ్రమైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పమాలలతో అలంకరించబడి, బంగారు పల్లకీలు, రథాలలో స్వామిని అనుసరించేవారు. ఆయుధాలు, కవచాలు ధరించిన రక్షకులు వారికి కాపలాగా ఉండేవారు. ఆ సమయంలో పురుషులు, ఒంటెలు, ఆవులు, ఎద్దులు, గాడిదలు, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు, సేవకులు, మహారాణులు—వీళ్లందరూ గాజులు, వడులు, దుప్పట్లు, వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, తమ సామాన్లతో అన్ని దిశలలో ప్రయాణమయ్యారు. సైన్యం పెద్ద పెద్ద పతాకాలు, వస్త్రపు తామరలు, గొడుగులు, చామరాలు, ప్రకాశవంతమైన ఆయుధాలు, ఆభరణాలు, మకుటాలు, కవచాలతో సూర్యుని వలె ప్రకాశించేది. వారి గొంతుల గర్జన సముద్రాన్ని తాకే అలల మాదిరిగా మారింది. ఆ సమయంలో యదువంశాధిపతికి గౌరవం దక్కిన ఋషి, ఆయనను మనసులో ధ్యానించి, నమస్కరించి, ఆకాశమార్గంలో వెళ్ళిపోయాడు. అతని సంకల్పాన్ని విని, ముకుందుడు, తన దృష్టితో తృప్తినొందిన ఆ ప్రభువుకు యోగ్యమైన ఆహుతులు సమర్పించాడు. తర్వాత, ఆ దూతను ప్రసన్నంగా పలుకుతూ, "భయపడవద్దు, ఓ దూతా, నీకు మంగళం. నేను మఘధుడిని నాశనం చేస్తాను," అని శ్రీకృష్ణుడు హర్షపరిచాడు. దీనితో, ఆ దూత వెళ్ళి, యథావిధిగా రాజులకు సందేశాన్ని తెలియజేశాడు. వారు కూడా, తమ విముక్తిని కోరుకున్న శౌరిని దర్శించగలిగారు. హరి, అనంతరం ఆనర్త, సౌవీర, మరు, వినాశన ప్రాంతాలను దాటి, పర్వతాలు, నదులు, పట్టణాలు, గ్రామాలు, గోశాలలు దాటి ప్రయాణించాడు. ముకుందుడు ద్రిషద్వతి, సరస్వతి నదులను దాటి, పాంచాలదేశం, మత్స్యదేశం గుండా ప్రయాణించి, చివరకు శక్రప్రస్థానికి చేరుకున్నాడు. ఆయన రాకను విన్న రాజు, అందరికీ ప్రీతికరుడైనవాడు, మానవులకు సులభంగా దర్శనమివ్వని వాడు, తన గురువులతో, స్నేహితులతో ఆనందంగా బయటకు వచ్చాడు. పాడకాలు, వాయిద్యాలు, బ్రాహ్మణుల ఘోషతో కూడిన గీతాల మధ్య, ఆ రాజు, ప్రాణవాయువు ప్రాణానికి చేరినట్టు, భక్తితో హృషీకేశుని దగ్గరకు వచ్చాడు. పాండవుడు, శ్రీకృష్ణుని చూసి, ఎంతో కాలం తరువాత తన ప్రియ మిత్రుని పలుమార్లు కౌగిలించుకుని, హర్షంతో హృదయం ఉప్పొంగిపోయింది. రెండు చేతులతో ముకుందుని, లక్ష్మీ నివాసాన్ని, కౌగిలించుకున్న రాజు, దుఃఖాలు మరచి, కన్నీళ్లు కార్చుతూ, ఆనందోత్సాహంలో మునిగిపోయాడు. భీముడు, తన మేనమామ కుమారుడైన కృష్ణుణ్ని ఆనందంతో కౌగిలించుకున్నాడు. ద్విముఖులు, యుధిష్ఠిరుడు కూడా, హృదయపూర్వకంగా అచ్యుతుని ఆలింగనం చేశారు; వారి కన్నీళ్లు ఆపుకోలేకపోయారు. అర్జునుడు కౌగిలించగా, కృష్ణుడు ద్విముఖులను పలకరించాడు. అనంతరం బ్రాహ్మణులు, పెద్దలను యథావిధిగా నమస్కరించాడు. ఆయన గర్విష్ఠులైన కౌరవులు, శ్రీంజయులు, కైకేయులను, రథసారథులు, గాయకులు, గంధర్వులు, కీర్తనకారులు, మంత్రులను గౌరవించాడు. డప్పులు, శంఖాలు, మృదంగాలు, వీణలు, వంశీలు, గోముద్ధాలు మ్రోగగా, బ్రాహ్మణులు పద్మనాభుని స్తుతిస్తూ, నాట్యం చేసి, పాటలు పాడారు. ఇలా స్నేహితులతో చుట్టుముట్టబడి, కీర్తిశాలులలో మణిగా, అందరి ప్రశంసలు అందుకుంటూ, ఆ ధన్యుడు అలంకృత పట్టణంలో ప్రవేశించాడు. ఆ మార్గం ఏనుగుల సుగంధ జలంతో ప్రోక్షించబడి, రంగురంగుల పతాకాలు, బంగారు ద్వారాలు, పూర్ణకుంభాలతో అలంకరించబడి, ప్రకాశించే పురుషులు, స్త్రీలు కొత్త వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, పుష్పమాలలతో నగరాన్ని సుగంధ పరచారు. రాజధాని గృహాలు, వాటి ద్వారాలు దీపాలతో, నైవేద్యాలతో మెరిసిపోతూ, అందమైన పతాకాలు, బంగారు కుంభాలు, వెండి శిఖరాలతో అలంకరించబడి కనిపించాయి. "మన కళ్లకు తృప్తినిచ్చే మహాపాత్రుడు వచ్చాడు" అని విని, యువతులు తమ జుట్టును విడదీసి, వస్త్రాలు సరిచేయక, ఇంటి పనులు, భర్తలను విడిచి, రాజమార్గంలో రాజును దర్శించేందుకు వచ్చారు. అక్కడ ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, పాదసేనతో నిండిన చోట, స్త్రీలు తమ ఇళ్ల నుంచి కృష్ణుణ్ని, ఆయన భార్యలను చూసి, పుష్పాలు చల్లి, మనసులో ఆయనను ఆలింగనం చేసి, చిరునవ్వుతో హర్షంగా స్వాగతం పలికారు. ముఖుందుని భార్యలను చూసిన మహిళలు, "చంద్రుని చుట్టూ నక్షత్రాల్లా వీరికి ఏమి లోటు? ఆయన కళ్ళతో, అమృతమయమైన చిరునవ్వుతో, చంచల దృష్టితో ఆనందోత్సవాన్ని కలిగిస్తాడు" అని పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు. అక్కడ ప్రజలు మంగళద్రవ్యాలతో వచ్చి, శుద్ధులైన ప్రముఖులు కృష్ణునికి యథావిధిగా పూజలు చేశారు. ముఖుందుడు, అంతఃపుర స్త్రీలు ప్రేమాభిమానాలతో ఆయనను స్వాగతించగా, ఆనందంతో రాజమహల్లోకి ప్రవేశించాడు. ప్రిథ, తన అన్న కుమారుడైన, త్రిలోకనాథుడైన కృష్ణుణ్ని చూసి, స్నేహభరిత హృదయంతో, కోడళ్లతో కలిసి, ఆయనను ఆలింగనం చేసింది. రాజు గోవిందుని, దేవతాధిపతిని, గౌరవంగా తన ఇంటికి తీసుకెళ్లి, ఆనందంలో మునిగి, పూజలో ఇంకా ఏం మిగిలిందో గ్రహించలేకపోయాడు. కృష్ణుడు తన పితృస్వసరి, మాతృస్వసరి, గురువులను నమస్కరించాడు; అతడిని యధావిధిగా కృష్ణుడు, రాజు, అతని సోదరి పలకరించారు. అతని అత్తగారు సూచనతో, కృష్ణుడు మరియు ఆయన భార్యలు రుక్మిణి, సత్య, భద్ర, జాంబవతిని గౌరవించారు. అలాగే, కాలిందీ, మిత్రవిందా, శైబ్యా, నాగ్నజితి మరియు ఇతర సద్గుణవతులను కూడా వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు, ఆభరణాలు తదితరాలతో సత్కరించారు. యుధిష్ఠిరుడు జనార్దనుని, ఆయన సైన్యం, సేవకులు, భార్యలకు సౌకర్యంగా వసతి కల్పించి, పునఃపునః ఆతిథ్యాన్ని చూపించాడు. అతడు అగ్నికి ఖాండవ వనం తగలబెట్టి, ఫాల్గునునితో కలిసి, మాయను విముక్తుడిని చేసి, అతని ద్వారా రాజుకు దివ్య సభను నిర్మింపజేశాడు. రాజును సంతుష్టిపరచాలనే సంకల్పంతో, ఫాల్గునునితో కలిసి, యోధులతో చుట్టుముట్టబడి, రథంలో తిరుగుతూ, మాసాల తరబడి అక్కడే ఉండిపోయాడు. ఇక్కడితో, భగవత్పురాణంలో పదవ స్కంధం, ద్వితీయార్థంలో "కృష్ణుని ఇంద్రప్రస్థ ప్రయాణం" అనే డెబ్బై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది. శుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకసారి, సభామధ్యంలో, మునులు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, తన సోదరులతో చుట్టుముట్టబడి, యుధిష్ఠిరుడు కూర్చున్నాడు. గురువులు, వంశస్థులు, బంధువులు, స్నేహితులు వినిపోతుండగా, ఆయన ఇలా పలికాడు: "ఓ గోవిందా! రాజసూయ యాగంతో, నీ మహిమలను ప్రదర్శిస్తూ, నీకు పూజ చేయాలనుకుంటున్నాను. ఓ ప్రభూ! దయచేసి దీనిని ఏర్పాటుచేయుము." "నీ పాదాలను స్మరించే వారు, నీను ధ్యానించే పవిత్రులు, నీ కీర్తిని పాడే వారు, దుష్టతను నశింపజేసే వారు, ఓ పద్మనాభా! సంసార బంధనాలనుండి విముక్తి పొందుతారు. వారు కావలసిన వరాలను కోరితే, వాటిని ప్రసాదించగలవాడు నీవే." "ఓ ప్రభువా! నీ పాదసేవ ద్వారా, ఈ లోకంలో దాని ప్రభావాన్ని అందరికి చూపించుము. నిన్ను పూజించే వారిలో, పూజించని వారిలో, ఇద్దరిలోను, కురు, శ్రీంజయుల యథార్థ స్థితిని తెలియజేయుము." "నీవు సమస్తులకు ఆత్మవంటి వాడవు. నీకు స్వీయ, పర అనే భావం లేదు. నీవు స్వానందంలో తడిసిపోతావు. కల్పవృక్షంలా, నీ అనుగ్రహం సేవకునికి తగినట్టు లభిస్తుంది, వేరే విధంగా కాదు." భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా! శత్రు సంహారకా! నీ సంకల్పం యోగ్యమైనది. దీని ద్వారా నీ మంగళకరమైన కీర్తి లోకాలన్నింటిలో వినిపిస్తుంది.