శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

మధుసూదనుడైన శ్రీకృష్ణుని సన్నిధిలో రుక్మిణి దేవి ఇలా పలికింది: “ప్రభూ, మీ మాటలు అసత్యంగా ఉండవని నేను నమ్ముతున్నాను. ఎందుకంటే, ఒక కన్యకు సాధారణంగా తల్లి పట్లే ఎక్కువ మమకారం ఉంటుంది, ఇతరుల పట్ల అంతగా ఉండదు. ఒకవేళ వివాహిత అయినా, స్వభావంలో చంచలమైన స్త్రీ అయితే, ఆమె మనస్సు ఎప్పుడూ కొత్తదానిపైనే తిరుగుతుంది. అలాంటి విశ్వాసహీనురాలిని, జ్ఞానవంతుడు తన ఇంట్లో ఉంచకూడదు; ఉంచితే, రెండు వైపులా నష్టపోతాడు.” ఈ మాటలు విన్న అనంతుడు, భగవంతుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: “ఓ పాతివ్రతా! నీ మనసు తెలుసుకోవడానికి, నీ కోరికలు తెలుసుకోడానికి, నేను మాటలతో నిన్ను పరీక్షించాను. నీవు అడిగిన ప్రతిదీ నిజమే. ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీకు ఎలాంటి కోరికలు ఉన్నా, నీవు ఒక్క నన్నే ఆశ్రయిస్తే, అవన్నీ నెరవేరుతాయి. నీ భర్త పట్ల నీ ప్రేమ, నీ పతివ్రతా ధర్మం పరీక్షించబడింది. నా మాటల వల్ల నీవు కలవరపడ్డా, నీ మనస్సు నాపై నుంచి ఎప్పుడూ తొలగలేదు. ఇంటివాళ్లై, వ్రతాచరణతో, నన్ను ఆరాధించే వారు, కానీ ఇంకా కోరికలతో ఉంటే, నా మాయ వల్ల మోహితులై, నన్ను మోక్షాధిపతిగా మాత్రమే భావిస్తారు. నన్ను, మోక్ష సంపదను పొందిన తరువాత కూడా, ఇంకా భౌతిక సంపద, భర్త కోసం ఆశపడే వారు దురదృష్టవంతులు. అలాంటి వారికైతే, నరకంలో ఉన్నా, తమవాళ్ల పట్ల మమకారం వల్ల అది సుఖంగా అనిపిస్తుంది. ఓ గృహలక్ష్మీ! నీవు పునఃపునః నా సంకల్పానుసారం ప్రవర్తించావు. ఇది అత్యంత అరుదైనది, జన్మబంధనాన్ని విడిపించేది. స్త్రీలు సాధారణంగా తృప్తిపడని కోరికలతో, మాయాచారంతో ఉంటారు. కానీ నీవు అటువంటి వారిలోకూడా అపూర్వమైనది. నీలాంటి భర్తపట్ల అచంచలమైన భక్తి, ఇతర ఇంట్లో ఎక్కడా కనబడదు. నీ పెళ్లి సమయంలో, నీకు వచ్చిన రాజులను పట్టించుకోకుండా, నా మహిమ విన్న బ్రాహ్మణుని నన్ను రహస్యంగా పిలవమని పంపావు. నీ సహోదరుడు యుద్ధంలో గాయపడి, వివాహోత్సవంలో జూదంలో చనిపోయినప్పుడు, నీవు నాతో విడిపోతానన్న భయంతో, ఆ తీరని దుఃఖాన్ని నిశ్శబ్దంగా భరిస్తూ, ఏ మాటా పలకలేదు. ఈ విధంగా నీవు మమ్మల్ని జయించావు. నన్ను పొందేందుకు రహస్య సందేశాన్ని దూత ద్వారా పంపినప్పుడు, నా శరీరాన్ని విడిచిపెడతాడేమో అన్న భయంతో, నీవు నాలోనే నిలకడగా ఉండిపోయావు. దీనికి ప్రతిఫలంగా మేము నీ పట్ల అదే విధంగా ప్రవర్తిస్తున్నాము.” ఇలా శ్రీకృష్ణుడు, జగన్నాథుడు, రుక్మిణితో మానవుల్లా మమతతో సంభాషిస్తూ, తన హృదయస్పర్శతో ఆమెను ఆనందపరిచాడు. అలాగే, జగద్గురువైన హరిః, తన ప్రతి భార్య ఇంటిలోనూ గృహస్థునిగా ఉండి, గృహస్థ ధర్మాన్ని ఆచరించేవాడు. ఆ తరువాత, కృష్ణునికి ప్రతి భార్యకు పది మంది కుమారులు పుట్టారు. ఒక్కొక్కరికి తొమ్మిదవ కుమారుడూ కలిగాడు. వీరందరూ తన తండ్రి లక్షణాలను కలిగి ఉండేవారు. ఇంట్లోనే ఉండే అచ్యుతుడిని తమ ఇంట్లో ప్రత్యక్షంగా చూసి, రాజకుమార్తెలు ఆయనను తమ ప్రియుడిగా భావించేవారు. కానీ ఆయన అసలు స్వరూపాన్ని వారు గ్రహించలేకపోయారు. పుష్పించే కమలాల వంటి ముఖాలు, దీర్ఘమైన భుజాలు, నేత్రాలు కలిగి, ప్రేమతో చూడడమూ, మధురమైన మాటలతో, స్వామి ఆ స్త్రీలను ఆకట్టుకున్నాడు. ఆయన మహిమ ముందు, తమ సౌందర్యంతో మోహపెట్టగలిగిన వారు కూడా, తమ మనస్సును అదుపు చేసుకోలేకపోయారు. చిరునవ్వుతో, భావాన్ని వ్యక్తపరిచే సంకేతాలతో, ప్రేమతో నిండిన మాటలతో, కనుబొమ్మల సంచలనంతో, ఆరు వేల మంది భార్యలు కామదేవుని బాణాలతో ప్రయత్నించినా, ఆయన మనస్సును కదిలించలేకపోయారు. శ్రీమహాలక్ష్మీ పతిని భర్తగా పొందిన ఆ మహాసౌభాగ్యవంతులైన స్త్రీలు, బ్రహ్మాదులకూ తెలియని మార్గాన్ని అనుసరించి, ఆయన చిరునవ్వు, దృష్టి, స్పర్శ, ఆలింగనం కోసం నిరంతరం తపించుతూ, అపారమైన ప్రేమతో ఆయనకు సేవ చేశారు. వందలాది దాసీలు స్వామికి స్వాగతం పలకడం, ఆసనారోహణ, పాదప్రక్షాళన, తాంబూలం సమర్పణ, విశ్రాంతి, వాయువేయడం, సుగంధ పుష్పమాలలు, జుట్టు అలంకరణ, పడక ఏర్పాట్లు, స్నానం, ఇతర సేవలు చేస్తూ ఉండేవారు. కృష్ణుని భార్యల్లో, పది మంది కుమారుల్లో ముఖ్యమైన ఎనిమిది మంది రాణుల కుమారులను శుక మహర్షి వివరించాడు. మొదట ప్రద్యుమ్నునితో మొదలుపెట్టాడు. రుక్మిణిదేవికి ప్రద్యుమ్నుడు, చారు దేశ్ణ, సుదేశ్ణ, చారుదేహ, సుచారు, చారుగుప్త, భద్రచారు, చారుచంద్ర, విచారు, చారు—ఇలా పది మంది కుమారులు పుట్టారు. వీరంతా తన తండ్రికి తగ్గవారు. సత్యభామకు భాను, సుభాను, స్వర్భాను, ప్రభాను, భానుమాన్, చంద్రభాను, బృహద్భాను, రతిభాను, శ్రీభాను, ప్రతిభాను అనే పది మంది కుమారులు. జాంబవతికి సామ్బుడు, సుమిత్ర, పురుజిత్, శతజిత్, సహస్రజిత్, విజయ, చిత్రకేతు, వసుమాన్, ద్రవిడ, క్రతు—ఇలా పది మంది కుమారులు. నాగ్నజిత్ కుమార్తెకు వీరచంద్రుడు, అశ్వసేన, చిత్రగు, వేగవాన్, వృష, ఆమ, శంకు, వసు, శ్రీమాన్, కుంతిర్ అనే కుమారులు. కాలిందికి శ్రుత, కవి, వృష, వీర, సుబాహు, భద్ర, ఏకల, శాంతి, దర్శ, పూర్ణమాస, సోమక అనే కుమారులు. మాద్రీకి ప్రఘోష, గాత్రవాన్, సింహ, బల, ప్రభల, ఊర్ధ్వగ, మహాశక్తి, సహ, ఓజ, అపరాజిత అనే కుమారులు. మిత్రవిందకు వృక, హర్ష, అనిల, గృధ్ర, వర్ధన, అన్నాద, మహాశ, పవన, వహ్ని, క్షుధి అనే కుమారులు. భద్రకు సంగ్రామజిత్, బృహత్సేన, శూర, ప్రహరణ, అరిజిత్, జయ, సుభద్ర, వామాయు, సత్యక అనే కుమారులు. రోహిణికి దీప్తిమాన్, తామ్ర, తప్తా మొదలైన కుమారులు. ప్రద్యుమ్నునికి రుక్మవతీ నుండి అనిరుద్ధుడు జన్మించాడు. రుక్మవతీ, రుక్మి కుమార్తె, భోజకట నగరంలో జన్మించింది. ఈవిధంగా, కృష్ణుని కుమారులు, మనవళ్లు కోటి సంఖ్యలో ఉన్నారు. కృష్ణుని పిల్లలకు తల్లులు పదహారువేల మంది. రాజా, రుక్మి, కృష్ణుని చేత అవమానించబడి, కృష్ణుని మీద ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని కోరుకున్నప్పటికీ, తన కుమార్తెను కృష్ణుని కుమారుడికి ఎలా వివాహం చేశాడు? వారిద్దరి మధ్య శత్రుత్వం ఉన్నా, ఆ వివాహం ఎలా జరిగింది? దయచేసి వివరించండి అని రాజు అడిగాడు. శుక మహర్షి ఇలా చెప్పాడు: యోగులు గతాన్ని, భవిష్యత్తును, వర్తమానాన్ని, ఇంద్రియాలకు అందని దాన్ని, దూరాన్ని, గూఢమైనదాన్ని స్పష్టంగా గ్రహించగలరు. స్వయంవరంలో, అనేక అవయవాలతో కూడిన మన్మథుడు స్వయంగా ఆమెను ఎంచుకుంది. సమవేతమైన రాజులను ఓడించి, పోరులో ఆమెను తన రథంలో తీసుకెళ్లాడు. రుక్మి, తన పూర్వ శత్రుత్వాన్ని గుర్తుంచుకున్నప్పటికీ, తన సోదరి కోరికను తీర్చడానికై, తన కుమార్తెను తన మేనల్లుడు అనిరుద్ధునికి ఇచ్చాడు. కృతవర్మ కుమారుడు, ప్రసిద్ధసౌందర్యవతైన రుక్మిణి కుమార్తెను వివాహం చేసుకున్నాడు. రుక్మి, తన మనుమరాలు రోచనను, హరివంశుడైన అనిరుద్ధునికి ఇచ్చాడు. శత్రుత్వం ఉన్నా, తన సోదరి కోసం, అనుచితమైన సంబంధం అని తెలిసినా, ప్రేమబంధానికి లోబడి ఇలా చేశాడు. ఆ శుభకార్యంలో, రుక్మిణి, రాముడు, కృష్ణుడు, సామ్బుడు, ప్రద్యుమ్నుడు తదితరులు భోజకట నగరానికి వెళ్లారు. వివాహం పూర్తయ్యాక, కలింగాధిపతి ఆధ్వర్యంలో రాజులు, గర్వంతో, అహంకారంతో, రుక్మిని బలరాముని జూదంలో ఓడించమని సవాల్ చేశారు.