శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

కృష్ణుడు రుక్మిణిదేవితో ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఓ మంగళకరమైనవాడా! నిన్ను నేను ఇక్కడికి తీసుకువచ్చినది, శక్తి మదంతో మత్తెక్కిన రాజుల గర్వాన్ని తగ్గించేందుకు, సజ్జనుల క్షేమార్థం వారి అహంకారాన్ని చూరగొట్టేందుకు మాత్రమే. నిజంగా నాకొక భార్య, పిల్లలు లేదా భోగాలు కావాలని ఆశ లేదు. నేను నాలోనే తృప్తిగా ఉన్నాను. నా ఇంటి జీవితం వెలుతురు లేని యజ్ఞంలాంటిది. ఇలా చెప్పిన అనంతరం, కృష్ణుడు ఆమెను తన అంతరంగమైన ప్రియురాలిగా భావించి, ఆమె గర్వాన్ని పూర్తిగా తొలగించాడు. ఈ విధంగా మూడు లోకాల అధిపతి అయిన కృష్ణుడు ఇంతకంటే ముందు ఎప్పుడూ వినని కఠినమైన మాటలు ఆమెకు చెప్పినప్పుడు, రుక్మిణి భయంతో, హృదయం కంపించిపోతూ, లోతైన దుఃఖంలో పడిపోయింది. ఆమె కన్నీళ్లతో విలపించసాగింది. ఆమె తన అందమైన పాదంతో, నఖాల ఎర్రటి మెరుపుతో నేలపై గీతలు వేసింది. ఆమె కళ్లలోని అంజనంతో ఆమె కన్నీళ్లు నలుపుగా మారాయి. కుంకుమతో అలంకరించబడిన ఆమె వక్షోజాలు కన్నీళ్లతో తడిసి పోయాయి. తల వంచి, తీవ్రమైన వేదనతో గొంతు బిగబడి నిలబడి ఉంది. ఆమె మనస్సు భరించలేని దుఃఖం, భయం, విషాదంతో పూర్తిగా నాశనమయ్యింది. చేతి నుంచి వడివడిగా కంకణం జారిపడింది, వెయ్యడం కోసం పట్టుకున్న చిలక పతనం అయింది. శరీరమంతా, మనస్సంతా అయోమయంలోకి వెళ్లిపోయింది. ఒక్కసారిగా, గాలి తాకిన అరటి చెట్టు వాలినట్లుగా, ఆమె మూర్ఛ పోయింది. జుట్టు చెలరేగిపోయింది. ఇది చూసిన కృష్ణుడు, తన ప్రియురాలి ప్రేమతో బంధించబడినవాడై, ఆమె లోతైన ప్రేమను పూర్తిగా గ్రహించని వాడై, ఆమెను చూసి దయతో నిండిపోయాడు. వెంటనే మంచం మీద నుంచి దిగిపోయి, నాలుగు చేతులతో ఆమెను పైకి లేపాడు. ఆమె జుట్టును సర్దిపెట్టి, తన కమలాకార హస్తంతో ఆమె ముఖాన్ని తుడిచాడు. ఆమె కన్నీళ్లను తుడిచాడు, దుఃఖంతో తడిసిన ఆమె వక్షోజాలను తుడిచాడు. ఓ రాజా! తన భర్తకే పరిపూర్ణంగా అంకితమైన ఆమెను తన భుజాలతో ఆలింగనం చేశాడు. ఓ సంతాపంలో ఉన్న ఆమెను, కృష్ణుడు తన అనుగ్రహంతో ఆదరించాడు. ఆమె మనస్సు గర్వంతో, ఆటపాటలతో అయోమయంలో ఉన్నా, ఆమెకు అర్హత లేని బాధ కలిగిందని ఆయన తెలుసాడు. సజ్జనులకు ఆశ్రయం అయిన కృష్ణుడు ఆమెను శాంతింపజేశాడు. ఆ తర్వాత కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఓ విదర్భ దేశపు రాజకుమార్తె! కోపపడకురా. నీవు నాకే అంకితమై ఉన్నావని నాకు తెలుసు. నీ మాటలు వినాలని కోరుకొని, ఆటపాటగా మాట్లాడాను, ఓ సుందరిని! నీ ముఖాన్ని చూడాలని, ప్రేమోద్రేకంతో కంపించే నోటి పెదాలు, అంగడిగా ఎర్రబడిన నీ చూపులు, నీ భ్రూవిలాసాన్ని చూడాలని కోరుకున్నాను. ఓ మృదువైన, సుందరమైనవాడా! ఋతువులలో, భార్యాభర్తల మధ్య ఆటపాటలతో మాట్లాడటం గృహస్తులకు అత్యుత్తమమైన లాభం. శుకమహర్షి చెప్పాడు: ఇలా ప్రభువు ఆమెను ధైర్యపరిచిన తర్వాత, రుక్మిణి ఆయన మాటలు ఆటపాటగా చెప్పారని గ్రహించి, తన ప్రియుడి విడిపోతాననే భయాన్ని వదిలేసింది. ఆమె కృష్ణుని ముఖాన్ని చూస్తూ, మృదువైన, ప్రేమతో నిండిన చూపుతో, వినయంతో కూడిన చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నది: ‘‘ఓ కమలనయనా! మీరు చెప్పింది నిజమే. నేను అల్పమైన గుణాలవాడిని, అజ్ఞానిని, మీలాంటి పరమోన్నతుడికి అనర్హురాలిని. మీరు సర్వ ఐశ్వర్యాధిపతి, మీ మహిమలో తృప్తిపడే వాడవు. ఓ మహాబాహువా! మీరు అన్ని గుణాల్లోను నివసించినా, వాటిలో లిప్తి లేని వాడవు. అలాంటి గుణాలు సముద్రంలో తరంగాల్లా మీలో కలిశాయి. మీరు ఇంద్రియాలకు అతీతుడవు, కాని భక్తుల కోసమే రూపాలు ధరించి, రాజుల హృదయాల్లోని అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగిస్తారు. మీ కమలపాదాల మార్గం మహర్షులు అనుభవించేవారు, కానీ అది మానవులకు, జంతువులకు గ్రహించడానికి చాలా కష్టం. ఎందుకంటే మీ కార్యాలు లోకబాహ్యమైనవి. కేవలం మీ మార్గాన్ని అనుసరించేవారే మీ తత్వాన్ని గ్రహించగలరు. మీరు నిజంగా ఏదీ కలిగి లేని వాడవు, ఎందుకంటే మీకు వేరుగా ఏదీ లేదు. శక్తివంతులైనవారు కూడా మీకు నివేదనలు సమర్పిస్తారు. అసంతృప్తికరమైన కోరికలు, ధనంతో మత్తెక్కినవారు మిమ్మల్ని తెలుసుకోరు. అయినా, బలవంతులైనవారు మీకు ప్రీతిపాత్రులు, మీరు వారికి ప్రీతిపాత్రుడవు. మీరు మానవుల లక్ష్యాలన్నిటికీ, వాటి ఫలితాలకూ మూర్తిరూపం. జ్ఞానులు మిమ్మల్ని కోరుతూ, అన్నింటినీ త్యజిస్తారు. మీ సాంగత్యం వారికి తగినది, మానవ-స్త్రీల సుఖదుఃఖాల్లో మునిగిపోయినవారికి కాదు. మీ మహిమను కోపాన్ని వదిలేసిన ఋషులు స్తుతిస్తారు. మీరు లోకాలకూ ప్రాణమూ, ప్రాణదాతవు—అని నేను విన్నాను. మీ కనుబొమ్మ సంకేతంతో కాలశక్తి చలిస్తే, బ్రహ్మ, శివులకూ వరాలు నిలవవు; మరి ఇతరులకు ఏమని చెప్పాలి? ఓ గదా సహోదరా! మీ మాటలు బలహీనంగా అనిపించినా, మీరు విల్లు మోగించి రాజులను తరిమి, నన్ను జంతువుల మధ్య సింహంలా తీసుకెళ్లారు. వారిని భయపడి నేను సముద్రాన్ని ఆశ్రయించాను. మీ కోసం, ఓ కమలనయనా! అంబరీషుడు, నహుషుడు, గయుడు వంటి గొప్ప రాజులు తమ రాజ్యాలను వదిలిపెట్టి అడవికి వెళ్లారు. మరి ఇక్కడ ఉండేవారు మీ మార్గాన్ని ఎందుకు అనుసరించరు? ధర్మజ్ఞులచే ప్రశంసింపబడే, ముక్తిని ప్రసాదించే మీ కమలపాదాల పరిమళాన్ని ఆస్వాదించినవారు, ఇంకెవరినైనా ఆశ్రయించగలరా? మానవులు భౌతిక ఆశయాల్లో మునిగిపోయి, లక్ష్మీ నివాసమైన, గుణాల నిలయమైన మిమ్మల్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. నేను మిమ్మల్ని, లోకాల అధిపతిని, యథావిధిగా పూజించాను. మీరు ఈ జన్మలో, తదుపరి జన్మలో కోరికలను తీర్చేవారు. జన్మజన్మలలో తిరుగుతూ, మీ పాదాలే నాకు శరణ్యంగా ఉండాలని కోరుకుంటాను. మిమ్మల్ని భక్తిపూర్వకంగా సేవించేవారికి మీరు తప్పక కలుగుతారు, అబద్ధాన్ని తొలగిస్తారు. ఓ అచ్యుతా! మహిళల ఇళ్లలో, మీ చేత నేర్పబడిన పురుషులు గాడిదలు, ఆవులు, గుర్రాలు, పిల్లులు, పనివారిలా ఉంటారు. శివుడు, బ్రహ్మా సభల్లో మీ కథలు విననివారికి, వారి జీవితానికి ప్రయోజనం ఏమిటి? మీ కమలపాదాల అమృత పరిమళాన్ని ఆస్వాదించని మూర్ఖ స్త్రీ, తన ప్రియుడిని ఎంతో ప్రేమిస్తుందని భావిస్తుంది. కాని అతని శరీరం చర్మం, రోమాలు, నఖాలు, మాంసం, ఎముకలు, రక్తం, కీటకాలు, మలం, శ్లేష్మం, పిత్తం, వాయువు వంటి పదార్థాలతో నిండిన జీవశవమే. ఓ కమలనయనా! మీరు స్వయంపూర్ణుడు. ఎవ్వరినీ వేరుగా చూడరు. మీ పాదాలకు నాకు భక్తి కలుగజేయండి. వృద్ధాప్య ప్రభావంతో రాజసికత పెరిగినప్పుడు, మీరు నన్ను క్షణక్షణం కటాక్షిస్తే, అదే మాకున్న పరమ దయ. ఓ మధుసూదనా! మీ మాటలు అసత్యం అనిపించవు. ఎందుకంటే యువతిలో ప్రేమ ఎక్కువగా తల్లి పట్లే ఉంటుంది, అప్పుడప్పుడే మరొకరిని ప్రేమిస్తుంది. పతివ్రతా కాని స్త్రీకి, వివాహిత అయినా, మనస్సు కొత్తదానివై తిరుగుతుంది. జ్ఞానవంతుడు అలాంటి విశ్వాసహీన స్త్రీని వద్దు. అలా చేస్తే, రెండు వైపులా నష్టపోతాడు. కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఓ పతివ్రతా! నీ కోరికను తెలుసుకోవడానికి, నీ మాటలు వినాలని పరీక్షించాను. నేను చెప్పినవన్నీ నిజమే. ఓ సుందరి! నువ్వు నాకే పరిపూర్ణంగా అంకితమై ఉంటే, నీకు ఉన్న కోరికలు అన్నీ నిత్యం నెరవేరుతాయి. ఓ పాపరహితురాలా! నీ భర్తపైన ప్రేమ, నీ పతివ్రతా ధర్మం పరీక్షించబడ్డాయి. నా మాటల వల్ల కలిగిన కలకలం లోనూ, నీ మనస్సు నన్ను విడువలేదు. గృహస్థాశ్రమంలో, తపస్సు, వ్రతాలతో నన్ను పూజించేవారు, కోరికల్లోనే మునిగిపోతారు. వారు నన్ను ముక్తిప్రదుడిగా భావిస్తూ, నా మాయలో ముంచిపోతారు. నన్ను, ముక్తి సంపదను పొందినవారు, ఇంకా భౌతిక సంపద, భర్తను కోరుకుంటే, వారు దురదృష్టవంతులు. నరకంలో ఉన్నా, తమవారిపట్ల మమకారంతో నరకమే వారికి ఆనందంగా ఉంటుంది. ఓ గృహలక్ష్మీ! అదృష్టవశాత్తూ నువ్వు ఎన్నోసార్లు నాతో ఏకమై నడుచుకున్నావు. ఇది అరుదైనది, జన్మబంధం నుంచి విముక్తి కలిగించేది. సాధారణంగా స్త్రీలు తృప్తి చెందడం కష్టం, వారి కోరికలు తీరడం కష్టం, వారు మాయలో మునిగిపోతారు. ఓ గర్వితురాలా! ఏ ఇంటిలోనూ నీ వంటి పతివ్రతను నేను చూడలేదు. నీ వివాహ సమయంలో వచ్చిన రాజులను పట్టించుకోకుండా, నా మహిమ విన్న బ్రాహ్మణుని రహస్యంగా నన్ను కోరుతూ పంపించావు. నీ అన్నయ్య యుద్ధంలో వికలాంగుడై, వివాహ ఉత్సవంలో జూదంలో చనిపోయినప్పుడు, నన్ను వదిలిపోతాననే భయంతో, భరించలేని దుఃఖాన్ని నిశ్శబ్దంగా భరించావు. అందుకే నీవు మమ్మల్ని జయించావు. నన్ను పొందేందుకు రహస్యంగా దూతను పంపినప్పుడు, నేను ఈ శరీరాన్ని వదిలిపెడతానేమో అని భయపడ్డప్పుడు, నీవు నాలోనే స్థిరంగా ఉండిపోయావు. అందుకే మేం కూడా నీకు అలాగే ప్రతిఫలిస్తాం. శుకమహర్షి ఇలా చెప్పారు: ఈ విధంగా లోకనాథుడు కృష్ణుడు, తన మధురమైన మాటలతో రుక్మిణిని ఆనందింపజేస్తూ, మానవుల ఆటపాటల్ని అనుసరించినట్లుగా ఆమెతో సంతోషంగా సంభాషించాడు.