శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

విదర్భ రాజకుమారిగా రుక్మిణి, తన అందమైన కనురెప్పలతో, శ్రీకృష్ణుని సాన్నిధ్యంలో నిలిచింది. ఆ సమయంలో, కృష్ణుడు ఆమెతో ఇలా మాట్లాడాడు: ‘‘ఓ సునాయన, పురుషుల మార్గం స్పష్టంగా లేకపోతే, వారు లోకవిధి విడిచిపెట్టినప్పుడు, అలాంటి పురుషులను అనుసరించే స్త్రీలు సాధారణంగా దుఃఖాన్ని పొందుతారు. మనం ఎప్పుడూ దారిద్ర్యంగా ఉండే వారము, దారిద్ర్యాన్ని ప్రేమించే వారికి ప్రియమైనవారము. అందుచేత, ఓ సుకుమారికా, ధనవంతమైన స్త్రీలు నన్ను ఎన్నుకోవడం లేదు. ‘‘వివాహం, స్నేహం—ఇవి సంపద, వంశం, శక్తి, అందం, స్థితి సమానంగా ఉన్నవారిలోనే సరిగ్గా జరుగుతాయి; అత్యున్నతమైనవారికి, అత్యంత తక్కువవారికి మధ్య ఎప్పుడూ జరగవు. ఓ విదర్భ రాజకుమారికా, ఈ విషయాన్ని గ్రహించకుండా, నన్ను—గుణాలు లేని వానిని, సంచరించే సన్యాసులచే వృథా ప్రశంసించబడినవానిని—ఎంచుకున్నావు. ‘‘కాబట్టి, నీవు నీకు సరిపోయే క్షత్రియ వీరునితో కలవాలి; అలా చేస్తే ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను నిజమైన శుభాన్ని పొందుతావు. శిశుపాల, శాల్వ, జరాసంధ, దంతవక్ర మొదలైన రాజులు, నీ అన్న రుక్మి కూడా, నన్ను ద్వేషించేవారిలో ఉన్నారు, ఓ సుకుమారికా. ‘‘నిన్ను నేను ఇక్కడికి తీసుకురావడం, వారి అహంకారాన్ని తగ్గించడానికి, ధర్మాన్ని కాపాడటానికి, బలంతో మత్తులో ఉన్న రాజుల గర్వాన్ని దించేందుకు జరిగింది. నిజంగా, నాకు భార్య, పిల్లలు, సుఖం అవసరం లేదు; నేను నా లోలోపలే తృప్తిగా ఉన్నాను. నా ఇంటివిధి, వెలుగు లేని యాగంలాంటిది.’’ ఇలా శ్రీకృష్ణుడు మాట్లాడి, రుక్మిణిని తన ప్రియమైనవారిగా, విడివాడలేని వారిగా భావించి, ఆమె గర్వాన్ని తగ్గించాడు. మూడు లోకాల అధిపతి అయిన ఆయన, ఇంతకుముందు ఎప్పుడూ వినని కఠిన పదాలను రుక్మిణికి చెప్పడంతో, ఆమె భయంతో, హృదయం కంపించుతూ, అంతరహితమైన దుఃఖంలో పడిపోయింది; కన్నీళ్లు కార్చింది. ఆమె తన సుందరమైన పాదాలతో, రెక్కల కాంతితో నేలను గీసింది; కన్నీళ్లు, కాజల్ వల్ల నలుపు కలిగాయి; కుంకుమతో అలంకరించిన ఆమె వక్షోజాలు కన్నీళ్లతో తడిశాయి; తలదించుకుని, గొంతు దుఃఖంతో మూలుగుతూ నిలిచింది. తట్టుకోలేని దుఃఖం, భయం, బాధ వల్ల ఆమె మనసు పూర్తిగా నాశమైంది; చేతికి ఉన్న గాజు జారిపోయింది, వీపుపై ఉన్న వెదురు పంకా పడిపోయింది; శరీరం, మనసు గందరగోళంలో, ఆకుపచ్చ చెట్టు గాలి తాకినట్లు, ఆమె అకస్మాత్తుగా అపస్మారంలో పడిపోయింది, జుట్టు చెల్లాచెదురుగా అయ్యింది. ఇది చూసిన కృష్ణుడు, తన ప్రియమైనవారి ప్రేమకు బంధించబడి, ఆమె లోతైన ప్రేమను పూర్తిగా గ్రహించక, దయతో నడిచాడు. వెంటనే పడకపై నుంచి దిగిపోయి, నాలుగు చేతులతో ఆమెను లేపాడు; జుట్టు చక్కబెట్టాడు, తన పద్మాకార హస్తంతో ముఖాన్ని తుడిచాడు. ఆమె కన్నీళ్లను, వక్షోజాలపై ఉన్న కన్నీళ్లను తుడిచి, తన భుజంతో ఆమెను ఆలింగనం చేశాడు; ఆమెకు ఆయనే ఆరాధ్యుడు. తనకు ఎలా ఊరగించాలో తెలిసిన కృష్ణుడు, ఆమె గర్వం, ఆటపాట వల్ల కలిగిన గందరగోళాన్ని దయతో సాంత్వన ఇచ్చాడు; ఆమెకు అలాంటి బాధ అనర్హమని గ్రహించి, ధర్మవంతులకు ఆశ్రయం అయిన ఆయన, ఆమెను శాంతింపజేశాడు. ‘‘ఓ విదర్భ రాజకుమారికా, కోపపడవద్దు; నీకు నన్నంటే ఎంత భక్తి ఉందో నాకు తెలుసు. నీ మాటలు వినాలనే కోరికతో, సరదాగా మాట్లాడాను, ఓ సుందరమైనవారి.’’ అని కృష్ణుడు చెప్పాడు. ‘‘నీ ముఖాన్ని చూడాలని, ప్రేమతో కంపించే నోటి పెదవులు, పక్కన చూసే రక్తిమైన చూపులు, ముదురుగా వంకరగా ఉన్న కనురెప్పల వంపును చూడాలని కోరాను. ‘‘ఓ సునాయన, కుటుంబ జీవితంలో, ప్రియమైనవారితో సరదాగా మాట్లాడటం, ఆడుకోవడం—ఇది అత్యున్నతమైన లాభం.’’ శుకదేవుడు చెప్పాడు: ‘‘ఇలా శ్రీకృష్ణుడు సాంత్వన ఇచ్చిన తర్వాత, రుక్మిణి ఆయన మాటలు ఆటపాటగా చెప్పినవని గ్రహించింది; తనను విడిచిపెడతారన్న భయం పోయింది.’’ ఆమె కృష్ణుని ముఖాన్ని చూసి, భరత వంశజుడైన రాజుని ముందు, మృదువుగా, ప్రేమతో, మోస్తరు చిరునవ్వుతో, ఇలా మాట్లాడింది: ‘‘ఓ కమలాక్షా, మీరు చెప్పినది నిజమే. నేను తక్కువ గుణాలు కలిగినవారిని, అజ్ఞానిని, మీకు సరిపడే వరం ఎలా అవుతాను? మీరు సర్వ వైభవాల అధిపతి, మీ గొప్పదనంలో తృప్తి చెందేవారు. ‘‘ఓ మహాబల, మీరు అన్ని గుణాలలో నివసించేవారు, కానీ వాటికి అంటుకోరు; సముద్రం అలలకు లోపల ఉండేలా. ఇంద్రియాలకు దూరంగా ఉంటారు; భక్తుల కోసమే స్వరూపాలను ధరిస్తారు; రాజుల హృదయాల్లో అజ్ఞానాన్ని తొలగిస్తారు. ‘‘మీ పద్మపాదాలకు చేరే మార్గం, ఋషులు ఆనందించే మార్గం, మానవులు, జంతువులకు గ్రహించడం కష్టం; ఎందుకంటే మీ కార్యాలు లోకబద్ధంగా ఉండవు; మీ మార్గాన్ని అనుసరించేవారే అర్థం చేసుకోగలరు. ‘‘మీరు నిజంగా నిరుపాధి; మీకు వేరే ఏదీ లేదు; శక్తివంతులైనవారే మీకు నివేదించేవారు. అస్థిరమైన కోరిక, సంపదతో మత్తులో ఉన్నవారు మీను గుర్తించరు; అయినా, శక్తివంతులైనవారు మీకు ప్రియమైనవారు, మీరు వారికి ప్రియమైనవారు. ‘‘మానవుల ధర్మార్థకామమోక్ష ఫలాల రూపంలో మీరు ఉన్నారు; జ్ఞానులు మీ కోసం అన్నివదిలివేస్తారు; మీతో సాన్నిధ్యం వారికి సరిపోతుంది, మానవ, స్త్రీల సుఖదుఃఖాల్లో మునిగిపోయిన వారికి కాదు. ‘‘ఋషులు, కోపాన్ని వదిలివేసిన వారు, మీ గొప్పదనాన్ని పొగడతారు; మీరు లోకాల ఆత్మ, ఆత్మలను ఇచ్చేవారు—అలా నేను వినాను. మీ కనురెప్పలు కాలమును సూచిస్తే, బ్రహ్మా, శివుడికీ వరాలు పోతాయి; మరి ఇతరుల సంగతేంటి? ‘‘ఓ గదా సోదరా, మీ మాటలు మృదువుగా కనిపించవచ్చు, కానీ మీరు బాణం మోగించి, రాజులను పారద్రోసి, నన్ను తీసుకున్నారు; సింహం జంతువుల్లో తన భాగాన్ని తీసుకునేలా. వారి భయంతో నేను సముద్రంలో ఆశ్రయం పొందాను. ‘‘మీను కోరుతూ, అంబరీష, నహుష, గయ వంటి రాజులు తమ రాజ్యాలను వదిలి అడవిలోకి వెళ్లారు; ఇక్కడ ఉన్నవారు ఎందుకు మీ మార్గాన్ని అనుసరించరు? ‘‘ధర్మవంతులు మీ పద్మపాదాల సువాసనను వింటే, మానవులు మరొక ఆశ్రయాన్ని ఎందుకు కోరుతారు? భౌతిక కోరికలతో అంధుడైన మానవుడు, లక్ష్మి నివాసాన్ని, గుణాల నిధిని, నిర్లక్ష్యం చేస్తాడు. ‘‘నేను మీను, లోకాల అధిపతిని, యథా విధిగా ఆరాధించాను; మీరు ఈ లోకంలో, పరలోకంలో కోరికలను తీర్చేవారు. జనన మరణ చక్రంలో తిరుగుతున్నప్పుడు, మీ పాదాలే నాకు ఆశ్రయం కావాలి; మీరు ఆరాధించేవారికి తప్పక వస్తారు, అబద్ధాన్ని తొలగిస్తారు. ‘‘ఓ అచ్యుతా, స్త్రీల ఇళ్లలో, మీ ఉపదేశాన్ని పొందిన పురుషులు, గాడిద, ఆవు, గుర్రం, పిల్లి, సేవకుల్లా ఉంటారు; శివ, బ్రహ్మ సభల్లో పాడబడే మీ కథలు వారి చెవికి చేరనట్లయితే, వారి జీవితం వృథా. ‘‘మూర్ఖ స్త్రీ, మీ పద్మపాదాల అమృతాన్ని వాసన చేయని స్త్రీ, తన ప్రియమైనవారిని ప్రేమిస్తుంది—ఆ శరీరం చర్మం, వెంట్రుకలు, నఖాలు, మాంసం, ఎముకలు, రక్తం, పురుగు, మల, శ్లేష్మ, పిత్త, వాయువు—ప్రాణం ఉన్న శవం. ‘‘ఓ కమలాక్షా, మీ పాదాలకు నాకు భక్తి కలగాలి; మీరు స్వతంత్రులు, ఎవ్వరినీ వేరుగా చూడరు. వృద్ధాప్యం వల్ల రాజోగుణం పెరిగినప్పుడు, మీరు నన్ను చూడడం, మాకు అత్యున్నత కృప. ‘‘ఓ మధుసూదన, మీ మాటలు అబద్ధం అనుకోను. కన్యకకు generally తల్లి మీద ప్రేమ ఉంటుంది, కొన్నిసార్లు వేరే వారికి మాత్రమే. ‘‘వివాహమైన స్త్రీ, స్వభావం లోపించితే, ఆమె మనసు తరచుగా కొత్తదానికి మొగ్గుతుంది. జ్ఞాని అలాంటి నమ్మకం లేని స్త్రీని ఉంచకూడదు; ఉంచితే, రెండు వైపులూ పోతాయి.’’ శ్రీకృష్ణుడు ఇలా స్పందించాడు: ‘‘ఓ పతివ్రతా, రాజకుమారికా, నిన్ను నేను మాటలతో పరీక్షించాను; నిజంగా, నీవు అడిగినదన్నీ, నేను చెప్పింది, నిజమే. ‘‘ఓ సుందరమైనవారి, నీకు ఏ కోరికలు ఉన్నా, నీవు నన్ను మాత్రమే భజిస్తే, నీకు అవి అన్నీ నెరవేరుతాయి; నీవు నాకు ప్రత్యేక భక్తురాలివి. ‘‘ఓ నిర్దోషా, నీ భర్తపై ప్రేమ, నీ పతివ్రతా ధర్మం పరీక్షించబడింది. నా మాటల వల్ల నీవు కలవరపడినా, నీ మనసు నన్ను విడిచిపోలేదు. ‘‘వివాహ జీవితం, తపసు, వ్రతాలతో నన్ను ఆరాధించే వారు, కోరికలకు అటు, ఇటు మునిగితే, నా మాయ వల్ల మోసపోతారు; నన్ను మోక్షాధిపతిగా భావిస్తారు.’’ ఇలా, శ్రీకృష్ణుడు రుక్మిణిని సాంత్వన ఇచ్చాడు. ఆమె భయం పోయింది; ఇద్దరి మధ్య ప్రేమ మరింత బలపడింది.