శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

రుక్మిణి దేవి భయంతో వణుకుతూ, ముఖం విషాదంతో వాడిపోయి, కంఠం ఆవేదనతో మూసుకుపోయి, ఆమె బంగారు హారము కూడా ఆందోళనతో జారిపోతుండగా, పరమ యోగేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణుని పాదాలను పట్టుకుని, “ఓ లోకాధిపతి! ఓ దేవదేవా! నా అన్నను హతముచేయకండి. మీరు పుణ్యాన్ని కలిగించేవారు, బలవంతుడవు,” అని వేడుకుంది. ఆమె భయంతో వణుకుతూ, ముఖం శోకంతో వాడిపోయి, గొంతు నిండిపోయి, హారము జారిపోతుండగా, ఆమె శ్రీకృష్ణుని పాదాలను గట్టిగా పట్టుకుంది. ఆమె దయను చూసి, ఆయన తన కోపాన్ని ఆపేశారు. కృష్ణుడు ఆ దుష్టుడైన రుక్మిని ఒక వస్త్రంతో బంధించి, అతని తల, గడ్డం పూర్తిగా ముండ చేసి, అతన్ని అవమానపరిచాడు. ఇదే సమయంలో, యాదవ వీరులు శత్రు సైన్యాన్ని కమలవనం మీద ఎలుగుబంటి పరిగెత్తినట్లు చిత్తుగా తరిమికొట్టారు. ఆ తరువాత యాదవులు అందరూ అక్కడికి వచ్చి, రుక్మిని ఆ దుస్థితిలో, చావు దశలో ఉన్నాడని చూశారు. అతను బంధించబడి ఉండటాన్ని చూసి, దయామయుడైన సాంకర్షణుడు (బలరాముడు) అతన్ని విడుదల చేసి, కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు: “కృష్ణా! నీవు చేసినది మనకు తగినది కాదు, ఇది అపకీర్తికరం. మిత్రుడిని ముండ చేయడం, ముఖాన్ని భంగపర్చడం, లేదా హతముచేయడం శ్రేయస్కరం కాదు. ఈ సతీ స్వభావముగల రుక్మిణి తన అన్నకు జరిగిన దుస్థితిని చూసి మనలను నిందించకూడదు. ఎందుకంటే, సుఖం, దుఃఖం ఎవ్వరూ ఇవ్వరు—ప్రతి ఒక్కరు తమ తమ కర్మఫలాన్ని అనుభవిస్తారు. బంధువులను హతముచేయడం మహాపాపం అయినా, బంధువును హతముచేయరాదు. అతను తన తప్పుల వలన నాశనమైతే, మళ్ళీ హతముచేయడం ఎందుకు? క్షత్రియులకు ఇది ధర్మం—ప్రజాపతియైన భగవంతుడు నిర్ణయించినట్టు, అన్నయ్య అన్నయ్యను కూడా హతముచేయవచ్చు; అంతకంటే భయంకరమైనది మరొకటి లేదు. రాజ్యం, భూమి, సంపద, స్త్రీలు, గర్వం, అధికారము కోసం, అహంకారంతో మత్తులో, వారు తమ బంధువులను కూడా నాశనం చేస్తారు. కృష్ణా! నీ తీర్పు అందరిపై కఠినంగా ఉంటుంది, ముఖ్యంగా దుష్ట హృదయులపై. మిత్రులకు మేలు అనిపించినదే అందరికీ మేలు అని భావిస్తావు, వారు అజ్ఞానులై ఉన్నట్టు. ఈ లోకంలో మాయాశక్తివల్ల మానవులకు మోహం కలుగుతుంది. శరీరాన్ని తనదిగా భావించే వారు కొంతమందిని మిత్రులుగా, కొంతమందిని శత్రువులుగా, మరికొంతమందిని మధ్యస్థులుగా చూస్తారు. అసలు అన్ని జీవులలో పరమాత్మ ఒక్కడే ఉన్నాడు; అతడు అనేకమయంగా కనిపించినా, అది మాయ వల్లే—వెలుగు లేదా ఆకాశం విభిన్నంగా కనిపించడంలా. ఈ శరీరం ఆది, అంతముతో కూడినదిగా, భౌతిక పదార్థం, ప్రాణం, గుణాలతో కూడినదిగా, అజ్ఞానంతో ఆత్మపై ఏర్పడింది. దీని వల్లే జీవుడు సంసారంలో తిరుగుతాడు. నిజమైన ఆత్మకు మరొకరితో ఏకత్వం లేదా భేదం లేదు—అది ఉన్నదైనా, లేనిదైనా కాదు. ఇవేవీ దృశ్యమైన సంబంధాల వల్ల కలుగుతాయి, సూర్యుడు తన కాంతితో వస్తువులను తాకినట్టు. జననం మొదలైన మార్పులు శరీరానికే చెందినవి, ఆత్మకు ఎప్పుడూ కావు—చంద్రునికి కలిగే కళల మార్పులు లేదా గ్రహణం చంద్రునికి నిజంగా హాని చేయనట్లు. ఒకవేళ కలలో మనం అనుభవించే వస్తువులు, స్వీయానుభవం వాస్తవం కాకపోయినా ఫలితాన్ని అనుభవించినట్లు, అజ్ఞానులు కూడా అసత్యాన్ని సత్యంగా భావించి సంసారంలో చిక్కుకుంటారు. అందుచేత, అజ్ఞానంతో కలిగే ఈ దుఃఖాన్ని, ఇది ఆత్మను వాడిపోయేలా, గందరగోళంగా చేసే ఈ మోహాన్ని, నిజమైన జ్ఞానంతో తొలగించు. నీ సహజ స్వభావంలో స్థిరపడు, ఓ పవిత్రమైన నవ్వుతో ఉన్నవాడా!” ఇలా బలరాముడు ఉపదేశించిన తరువాత, రుక్మిణి తన దుఃఖాన్ని విడిచిపెట్టి, జ్ఞానంతో మనస్సును స్థిరపరిచింది. కృష్ణుడు, బలరాముడు చేసిన పనుల వలన, రుక్మి ప్రాణం పోయేలా, బలహీనుడై, కాంతి కోల్పోయి, తన భంగపడ్డ రూపాన్ని, వృధాగా చేసిన ఆశలను తలచుకొన్నాడు. తర్వాత అతడు తన నివాసానికి “భోజకట” అనే మహానగరాన్ని నిర్మించుకున్నాడు. ఇకపై దుష్టుడైన కృష్ణుడిని ఎదుర్కొనలేదు, తన చెల్లిని కూడా ఆపలేదు. “నేను కుండిన నగరానికి అడుగుపెట్టను,” అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, పరాజయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, భీష్మకుని కుమార్తెతో పాటు ఇతర రాజులతో కలసి అక్కడే కోపంతో ఉన్నాడు. అంతలో, కృష్ణుడు రుక్మిణిని నియమిత విధానంగా నగరానికి తీసుకెళ్లి, ఆమెను వివాహమాడాడు. యాదవుల నగరంలో, కృష్ణునికి మాత్రమే భక్తి కలిగిన ప్రజలందరి ఇంట్లో మహా ఉత్సవం జరిపారు. పురుషులు, స్త్రీలు—all అల్లంకరించుకుని, మెరిసే రత్నాల చెవి కమ్ములు ధరించి, నూతన దంపతులకు అనేక కానుకలు తెచ్చారు. ఇంద్రుని పతాకాలతో అలంకరించబడిన ఆ వృష్ణినగరం, అద్భుతమైన పూలమాలలు, వస్త్రాలు, రత్నాలతో చేసిన ద్వారాలు, ప్రతి గేటుకు మంగళకరమైన ఏర్పాట్లు—పూర్తిగా నింపిన కుండలు, ధూపదీపాలు—అన్ని కలిగి అద్భుతంగా మెరిపింది. వీధులన్నీ సుగంధ ద్రవాలతో పిచికారీ చేయబడ్డాయి. ద్వారాల వద్ద, ప్రియమైన రాజులు పంపిన ఏనుగులు నిలబడి ఉండగా, అరటి, వగరు చెట్ల వరుసలతో నగరం మరింత అందంగా కనిపించింది. కురు, శృంజయ, కైకేయ, విదర్భ, యాదు, కుంతి వంశస్థులు అందరూ ఉల్లాసంగా కలసి, ఆనందంతో పరుగులు పెట్టారు. రుక్మిణి అపహరణ కథను రాజులు, రాజకుమార్తెలు ఎక్కడ చూసినా వినిపించడంతో, వారు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు. ద్వారకలో, ఓ రాజా! కృష్ణుడు, లక్ష్మీపతి, రుక్మిణి, రామునితో కలిసిన దృశ్యాన్ని చూసి ప్రజలందరిలో అపారమైన ఆనందం వెల్లివిరిసింది. ఈ క్రమంలో, కామదేవుడు—వాసుదేవుని అంశంగా, రుద్రుని కోపానికి కాలిపోయినవాడు—పునః శరీరధారణ కోసం అదే రూపంలో జన్మించాడు. వైదర్భి రుక్మిణి నుండి జన్మించిన అతడు, కృష్ణుని శక్తిని సంపాదించి, ప్రతిదానిలోనూ తన తండ్రికి సమానంగా “ప్రద్యుమ్నుడు”గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. మాయలో నిపుణుడైన శంబరుడు, ఆ శిశువును అపహరించి, తన శత్రువు అని తెలుసుకుని, సముద్రంలో పడేసి, తిరిగి ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. ఒక బలమైన చేప ఆ శిశువును మింగింది. ఆ చేపను ఇతర చేపలతో కలిసి మత్స్యకారులు పెద్ద వలతో పట్టుకున్నారు. ఆ చేపను శంబరునికి కానుకగా మత్స్యకారులు తీసుకెళ్లారు. వంటవారు దానిని వంటశాలలో తీసుకెళ్లి, కత్తులతో కోయబోతుండగా, లోపల శిశువు కనిపించి, మాయావతికి తెలియజేశారు. ఆమె మనస్సు ఆందోళనతో ఉండగా, నారదుడు ఆ బాలుడి అసలు జన్మ, చేప పొట్టలోకి ఎలా వచ్చాడో అన్నది ఆమెకు వివరంగా చెప్పాడు. ఆమె కామదేవుని భార్య రతిగా ప్రసిద్ధి చెందినది. తన భర్త కాలిపోయిన శరీరంతో పునర్జన్మ కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండేది. శంబరుడు వంటశాలకు నియమించిన మాయావతి, ఆ బాలుడిని కామదేవుడిగా గుర్తించి, అతనిపై మమకారం కలిగింది. చాలా కాలం కాకుండానే, కృష్ణుని కుమారుడు యౌవనంలోకి ప్రవేశించి, అతన్ని చూసిన స్త్రీల హృదయాలను ఆకర్షించాడు. రతి, తన భర్తను చూసి, కమలదళ నేత్రాలతో, దీర్ఘబాహువుతో, అందమైన రూపంతో, సిగ్గుతో చిరునవ్వుతో, ప్రేమతో కనురెప్పలు పైకి ఎత్తుతూ, అతని దగ్గరకు వెళ్లింది. కృష్ణుని కుమారుడు ఆమెను చూసి, “ఓ స్త్రీ! నీ మనస్సు తల్లిగా లేదు. నువ్వు నన్ను ప్రియుడిగా చూస్తున్నావు, తల్లిగా కాదు,” అన్నాడు. రతి ఇలా చెప్పింది: “నీవు నారాయణుని కుమారుడవు. శంబరుడు నిన్ను ఇంటి నుండి అపహరించాడు. నేను నీ భార్య రతి, నీవు కామదేవుడివి, ప్రభూ!