శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

రుక్మి యుద్ధభూమిలో ఎలాంటి ఆయుధాన్ని తీసుకున్నా—గద, శూలం, త్రిశూలం, కవచం, ఖడ్గం, శక్తి, టోమర—హరి వాటినన్నింటినీ తునాతునకలు చేశాడు. అంతట రుక్మి తన రథం నుండి దూకి, చేతిలో ఖడ్గంతో, క్రిష్ణుని సంహరించాలనే కోపంతో ముందుకు దూసుకెళ్లాడు. అతడు అగ్నిలోకి చిమ్మబడే పురుగు వలె క్రిష్ణుని మీద పరిగెత్తాడు. అతడు దూసుకొస్తుండగా, క్రిష్ణుడు తన బాణాలతో రుక్మి ఖడ్గాన్ని, కవచాన్ని ముక్కలు చేశాడు; ఆ తర్వాత స్వయంగా పదునైన ఖడ్గాన్ని తీయగా, రుక్మిని సంహరించబోయాడు. ఈ దృశ్యం చూసిన రుక్మిణి, భయంతో పూర్తిగా కంగారు పడిపోయి, తన భర్త పాదాలపై పడిపోయింది. ఆమె గుండె నిండా ఆందోళనతో ఇలా వేడుకుంది: "యోగేశ్వరా! అపారమైనవాడా! దేవాదిదేవా! లోకనాథా! నా అన్నను సంహరించకూడదు, ఓ బలవంతుడా! మంగళదాయకుడా!" శుకుడు వివరించాడు: భయంతో వణికిపోతూ, ముఖం విషాదంతో వాడిపోతూ, గొంతు కట్టుకుపోయి, బంగారు హారం జారిపోతూ, ఆమె భర్త పాదాలను గట్టిగా పట్టుకుంది. ఆమె దయనీయ స్థితిని చూసిన క్రిష్ణుడు, దయతో తన ఖడ్గాన్ని వదిలేశాడు. కానీ, ఆ దుష్టుడైన రుక్మిని ఒక వస్త్రంతో బంధించి, అతని తల, గడ్డం ముండ చేసి, అతన్ని వికలాంగుడిని చేశాడు. ఇదే సమయంలో యదువీరులు శత్రు సైన్యాన్ని త్రొక్కుతున్న ఏనుగులు కమలాన్ని త్రొక్కినట్లు సంహరించారు. తరువాత యదువీరులు క్రిష్ణుని దగ్గరికి వచ్చి, ఆ స్థితిలో ఉన్న రుక్మిని చూశారు—అతడు చావుపైకి వచ్చాడు. అతన్ని బంధించబడిన స్థితిలో చూసిన దయామయుడు సంకర్షణుడు (బలరాముడు), అతన్ని విడిపించి క్రిష్ణునితో ఇలా అన్నాడు: "క్రిష్ణా! నీవు చేసినది సద్గుణవంతులైన మనకు తగదు. స్నేహితుడిని ముండ చేయడం, వికలాంగుడిని చేయడం, లేదా హతముచేయడం మంచిది కాదు. ఈ సతీ స్వయంగా తన అన్నకు జరిగిన దురదృష్టానికి మనల్ని నిందించకూడదు; ఎందుకంటే, ప్రతి ఒక్కరికీ తన కర్మఫలమే సుఖదుఃఖాలను ఇస్తుంది. సంబంధువును హతముచేయడం మహాపాతకం అయినప్పటికీ, క్షత్రియ ధర్మంలో ఇది తప్పదు; అయినా, అతడు తన తప్పుల వలన నాశనమైతే, మళ్లీ హతముచేయడంలో ప్రయోజనం లేదు. ఇదే క్షత్రియులకు పరమేశ్వరుడు నిర్దేశించిన ధర్మం: అవసరమైతే అన్నా అన్నను సంహరించవచ్చు, ఇది భయంకరమైన విషయం. రాజ్యం, భూమి, ధనం, స్త్రీలు, గర్వం, అధికారాల కోసం, అహంకారంతో, వారు తమ బంధువులను కూడా నాశనం చేస్తారు. క్రిష్ణా! నీ తీర్పు దుష్టహృదయుల పట్ల కఠినంగా ఉంటుంది; స్నేహితులకు మేలు అనిపించినదే అందరికీ మేలు అనుకుంటావు, వారు అజ్ఞానులయినా. మాయా ప్రభావంతో మానవులు మోహించిపోతారు; శరీరాన్ని తామే అనుకుని, కొందరిని స్నేహితులుగా, కొందరిని శత్రువులుగా, మరికొందరిని మధ్యస్థులుగా చూస్తారు. వాస్తవానికి, అన్ని జీవుల్లో పరమాత్మ ఒక్కడే ఉన్నాడు; అతడు అనేకమండలుగా కనిపించినా, అది మాయే—వెలుగు లేదా ఆకాశం విభజితంగా కనిపించడంలా. ఈ శరీరం ఆది, అంతం కలిగి, ప్రకృతి, ప్రాణ, గుణాలతో కూడినది; అవిద్య వల్ల ఆత్మపై ఏర్పడింది; దీనివల్ల జీవుడు సంసారంలో తిరుగుతాడు. నిజమైన ఆత్మకు ఏ ఇతరునితో కలయిక లేదా వేరుదనం ఉండదు; ఇవన్నీ కేవలం సంబంధ భావనలే—సూర్యుడి కాంతిలో ప్రతిబింబించే రూపాల్లా. జననం మొదలైన మార్పులు శరీరానికే చెందుతాయి, ఆత్మకు కాదు; చంద్రునిలో వాడిపోవడం, గ్రహణం వంటివి చంద్రునికి తాకదు. మనిషి కలలో తాను, ఇతరులు, అనుభవాలు కల్పించుకున్నట్టే, అవాస్తవాన్ని వాస్తవంగా భావించి, అజ్ఞానుడు సంసారంలో చిక్కుకుంటాడు. కాబట్టి, అజ్ఞానమూలంగా వచ్చే దుఃఖాన్ని, ఆత్మను వాడిపోసే దుఃఖాన్ని, నిజమైన జ్ఞానంతో తొలగించు; నీ స్వరూపంలో నిలచు, ఓ స్వచ్ఛమైన నవ్వు కలిగినవాడా!" అని బలరాముడు ఉపదేశించాడు. శుకుడు వివరించాడు: బలరాముని ఈ ఉపదేశం విన్న రుక్మిణి తన దుఃఖాన్ని విడిచి, మనస్సును స్థిరపర్చుకుంది. రుక్మి, తన ప్రాణశక్తి చాలిపోతూ, తేజస్సు నశించి, తన వికలాంగ రూపాన్ని, వ్యర్థమైన అహంకారాన్ని గుర్తుచేసుకున్నాడు. అతడు తన నివాసానికి భోజకట అనే మహా నగరాన్ని స్థాపించాడు; ఇక దుష్ట క్రిష్ణుని మీద దాడి చేయలేదు, తన చెల్లిని కూడా అడ్డుకోలేదు. "నేను ఇక కుండిన నగరంలోకి అడుగు పెట్టను," అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, భీష్మకుని కుమార్తె చేత, ఇతర రాజులతో కలసి పరాజితుడై, అక్కడే కోపంతో ఉండిపోయాడు. క్రిష్ణుడు రుక్మిణిని యథావిధిగా నగరానికి తీసుకెళ్లి, వివాహాన్ని జరిపాడు. యదు నగరంలోని ప్రతీ ఇంట్లో కృష్ణునికి అంకితమైన భక్తులు మహోత్సవాన్ని జరిపారు. పురుషులు, స్త్రీలు అందంగా అలంకరించుకుని, మెరిసే వజ్రాల కుండెలు ధరించి, నూతన దంపతులకు బహుమతులు తీసుకెళ్లారు. వృష్ణుల నగరం, ఇంద్రుని పతాకాలతో, అద్భుతమైన పుష్పమాలలతో, వస్త్రాలతో, రత్నాలతో చేసిన ద్వారాలతో, ప్రతీ ద్వారంలో మంగళకరమైన ఏర్పాట్లతో—పూర్ణకుంభాలు, ధూపం, దీపాలు—అద్భుతంగా మెరిసింది. వీధుల్లో సుగంధద్రవ్యాలతో నీళ్ళు చల్లి, ద్వారాలలో రాజులు పంపిన ఏనుగులు నిలబడి ఉండగా, అరటి, తామర చెట్ల వరుసలు నగరాన్ని శోభాయమానంగా చేశాయి. కురులు, శ్రీంజయులు, కైకేయులు, విదర్బులు, యదువులు, కుంతులు అందరూ ఆనందంగా కలసి సంబరంగా తిరిగారు. ప్రతీచోటా రుక్మిణి అపహరణ కథ వినిపిస్తూ, రాజులు, రాజకుమార్తెలు ఆశ్చర్యపోయారు. ద్వారకలో ప్రజలు అపారమైన ఆనందంతో ఉప్పొంగారు; శ్రీమహాలక్ష్మీ భర్త కృష్ణుడు, రుక్మిణితో, రాముడితో కలసి ఉన్నాడని చూశారు. ఇంతలో శుకుడు ఇలా చెప్పాడు: కామదేవుడు, వాసుదేవుని అంశంగా, రుద్రుని కోపంతో గతంలో దహించబడి, మళ్లీ మానవ అవతారంలో జన్మించాడు. అతడు వైదర్భి (రుక్మిణి) నుండి జన్మించి, కృష్ణుని శక్తిని పొందాడు; ప్రతీ విషయంలో తన తండ్రికి సమానంగా ప్రసిద్ధి చెందాడు; అతడే ప్రద్యుమ్నుడు. శాంబరుడు, మాయలో నిపుణుడు, ఆ శిశువును అపహరించి, తన శత్రువని తెలుసుకొని, సముద్రంలో పడేసి ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. ఒక బలమైన చేప ఆ శిశువును మింగింది; ఆ చేపను ఇతర చేపలతోపాటు మత్స్యకారులు పెద్ద వలలో పట్టుకున్నారు. ఆ చేపను వారు శాంబరునికి బహుమతిగా ఇచ్చారు; వంటగాళ్లు దానిని వంటగదికి తీసుకెళ్లి, కత్తితో కోయబోతుండగా, లోపల శిశువు కనిపించింది. అది చూసి వారు మాయావతికి తెలియజేశారు. ఆమె మనస్సు ఆందోళనతో ఉండగా, నారదుడు ఆ శిశువు ఎవరో, ఎలా చేపలోకి వచ్చాడో అన్న సంగతులన్నీ వివరించాడు. మాయావతి, ప్రసిద్ధి చెందిన రతి—కామదేవుని భార్య—తన భర్త మళ్ళీ జన్మించాలనే ఆశతో ఎదురుచూస్తూ ఉండేది. శాంబరుడు వంటగదికి నియమించిన మాయావతి, ఆ శిశువు కామదేవుడే అని తెలుసుకొని, అతనిపై మమకారం కలిగి చూసింది.