కాలక్రమేణ ఒక మహిళ కుమారునికి జన్మనిచ్చింది. ఆ తండ్రి ఆ శిశువును తీసుకొని, రహస్యంగా దుంధులికి అప్పగించాడు. దుంధులి తన భర్తతో, “ఓ మంచి ఆరోగ్యవంతమైన కుమారుడు పుట్టాడు. అందరికీ ఆనందం కలిగింది. ఆత్మదేవుడు కుమారునిని పొందాడు,” అని చెప్పింది. ఆత్మదేవుడు ద్విజాతులకు దానాలు ఇచ్చి, శిశు జనన సంస్కారాలు నిర్వహించాడు. ఇంటి ద్వారంలో మంగళగానాలు, వాద్యాలు ఘోషించాయి. ఒక రోజు, తన భర్త ముందు ఆమె ఇలా చెప్పింది: “నా వక్షోజాలలో పాలే లేదు; ఇంకొకరు పాలను తీసివేశారు, నేను ఈ బిడ్డను ఎలా పోషించగలను?” “నా సహపత్నికి బిడ్డ పుట్టింది, కానీ ఆ బిడ్డ మరణించాడు. ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకురావాలి, ఇంట్లో ఉంచాలి—ఆమె నీ కుమారుని పోషిస్తుంది,” అని సూచించింది. తన కుమారుని రక్షణ కోసం భర్త ఇదంతా చేసాడు. ఆ తల్లి ఆ బిడ్డకు ‘దుంధుకారి’ అని పేరు పెట్టింది. మూడు నెలలు గడిచిన తర్వాత, ఆ ఆవు ఒక బిడ్డను కనింది. ఆ కడుపులో పుట్టిన దూడ అందమైన అవయవాలతో, దివ్యమైన రూపంతో, నిష్కళంకంగా, బంగారంలా మెరిసిపోతూ జన్మించింది. ఇది చూసి, ఆనందితుడైన బ్రాహ్మణుడు స్వయంగా సంస్కారాలు చేసాడు. ఇది ఒక అద్భుతమని భావించి, ప్రజలందరూ చూసేందుకు చేరారు. “ఇదిగో, ఆత్మదేవునికి అదృష్టం కలిగింది: ఆవు నుండి ఒక బిడ్డ పుట్టాడు, దివ్యరూపంతో అద్భుతంగా ఉన్నాడు,” అని అందరూ అన్నారు. దైవయోగంతో, ఈ రహస్యాన్ని ఎవరూ తెలుసుకోలేకపోయారు. ఆ బిడ్డకు ఆవు చెవుల్లా ఉన్న చెవులు ఉండటంతో, అతనికి ‘గోకర్ణ’ అని పేరు పెట్టారు. కాలక్రమేణ, ఇద్దరు కుమారులు యువకులయ్యారు. గోకర్ణుడు విద్యావంతుడు, జ్ఞానవంతుడు అయ్యాడు. కానీ దుంధుకారి మాత్రం అత్యంత దుష్టుడు అయ్యాడు. అతను స్నానం, శౌచాచారాలు పట్టించుకోడు; అనుచితమైన ఆహారం తింటాడు; కోపం లేని, దురాచారంలో నిమగ్నమైనవాడు; చనిపోయినవారి చేతులతో ఆహారం తినేవాడు. దొంగతనాలు చేసేవాడు; ప్రజలందరి ద్వేషాస్పదుడు; ఇతరుల ఇళ్లకు నిప్పుపెట్టేవాడు; పిల్లలను ఆటకోసం తీసుకొని, వెంటనే బావిలో పడేయడమూ చేసేవాడు. హింసాత్మకుడు, ఆయుధాలు ధరించేవాడు; పేదవారు, అంధులను బాధించేవాడు; ఎప్పుడూ అణగారినవారితో మెలిగేవాడు; ఉరి పట్టుకుని, కుక్కలతో కలిసుండేవాడు. వేశ్యల సహవాసంతో తన పితృసంపదను వృథా చేసేశాడు. ఒకసారి తన తల్లిదండ్రులను కొట్టి, వారి పాత్రలను కూడా తానే తీసుకున్నాడు. దయనీయమైన తండ్రి, ఇప్పుడు దరిద్రుడై, “ఇలాంటి దుష్ట కుమారుడు, బాధ కలిగించేవాడు చంపబడతాడే తప్ప,” అని బాధతో అరవసాగాడు. “నేను ఎక్కడ ఉండాలి? ఎక్కడికి పోవాలి? నా బాధను ఎవరు తొలగిస్తారు? ఈ దుఃఖంలో నేను ప్రాణాలు విడిచిపెడతాను—హాయ్, నా స్థితి ఎంత దయనీయంగా ఉందో!” అని విలపించాడు. అప్పుడు, గోకర్ణుడు తన జ్ఞానంతో వచ్చి తండ్రికి ఉపదేశించాడు, విరక్తి మార్గాన్ని చూపించాడు: “ఈ సంసారం అసత్యమైనది, దుఃఖభరితమైనది, మాయాజాలంతో ముంచుతుంది. ఎవరి కుమారుడు? ఎవరి సంపద? ఎవరి మమకారం నిజంగా ఎప్పటికీ ఉంటుంది? ఇంద్రునికైనా, చక్రవర్తికైనా సుఖం లేదు; వేరే ఎవరికీ కాదు—విరక్తి, ఏకాంత జీవనంలో ఉన్న మునికే సుఖం. పిల్లలపై మమకారమనే అజ్ఞానాన్ని వదిలివేయు; మాయ వల్ల నరక మార్గం వస్తుంది. ఈ శరీరం అన్నీ వదిలిపెట్టి పడిపోతుంది—అటువంటి శరీరాన్ని వదిలి, అడవికి వెళ్ళు.” ఆ మాటలు విన్న తండ్రి, వెళ్ళిపోవాలని సంకల్పించి, “నా బిడ్డా, అడవిలో ఏం చేయాలో నన్ను వివరంగా చెప్పు,” అని అడిగాడు. “మమకారపు బంధంలో, అంధకారపు గర్భంలో బంధించబడ్డాను; నేను లేమకుడిని, మోసగాడిని, నా కర్మల వల్ల పతితుడిని అయ్యాను—కరుణా సముద్రా, నన్ను పైకి లేపు,” అని వేడుకున్నాడు. గోకర్ణుడు ఉపదేశించాడు: “ఈ ఎముకలు, మాంసం, రక్తంతో కూడిన శరీరంపై మమకారం వదిలేయి; భార్య, పిల్లలు, ఇతరులపై మమకారాన్ని ఎప్పుడూ విడిచి పెట్టు. ఈ లోకం ఎప్పుడూ నశ్వరమైనదని గ్రహించు—విరక్తి, భక్తిలో ఆనందించు. నిజమైన ధర్మాన్ని ఎల్లప్పుడూ ఆచరించు; లోకధర్మాలను వదిలేయి; సత్సంగతి చేయు; కామ, క్రోధాలను విడిచి పెట్టు; ఇతరుల దోష, గుణాలను తక్కువగా పట్టించుకోకు; సేవ, సత్సంగ కథామృతాన్ని ఆస్వాదించు.” ఇలా, కుమారుడి మాటలకు వశమై, ఆత్మదేవుడు తన ఇంటిని వదిలి, అరవై ఏళ్ల వయస్సులో అరణ్యంలోకి వెళ్ళాడు. ప్రతిరోజూ హరిదేవుని సేవలో నిమగ్నమై, దశమ స్కంధ పారాయణం ద్వారా శ్రీకృష్ణుని చేరుకున్నాడు. అతను దేవతల తోటలతో ప్రకాశించే స్వర్గనగరంలో, ఇంద్రుని కోసం విశ్వకర్మ నిర్మించిన మహాప్రాసాదంలో, మూడు లోకాల ఐశ్వర్యంతో కూడిన సంపదతో నివసించాడు. అతను జ్ఞానంలో, ధనంలో, వంశంలో ఎంతో గొప్పవాడై, అహంకారం, గర్వం లేని వాడుగా నిలిచాడు. తండ్రి మరణించిన తరువాత, తల్లి దుంధుకారిచేత తీవ్రమైన హింసకు గురైంది. “ధనం ఎక్కడ పెట్టావో చెప్ప，否则 ఈ దండంతో నిన్ను చంపేస్తాను!” అని బెదిరించాడు. ఆ మాటలకు భయపడిన తల్లి, కుమారుని బాధతో, రాత్రిపూట బావిలో దూకి ప్రాణాలు విడిచింది. గోకర్ణుడు యోగంలో స్థిరుడై, తీర్థయాత్రకు బయలుదేరాడు. అతనికి దుఃఖం లేదు, ఆనందం లేదు; శత్రువులూ, మిత్రులూ లేరు. దుంధుకారి ఇంట్లోనే ఉండిపోయాడు; ఐదు వేశ్యలతో చుట్టుముట్టబడి, అత్యంత క్రూరమైన పనులు చేస్తూ, వారి పోషణలో మాయలో మునిగిపోయాడు. ఒక రోజు, ఆ వేశ్యలు ఆభరణాల కోరికతో, అతను కామాంధుడై, మరణాన్ని మర్చిపోయి, వాటిని తెచ్చేందుకు ఇంటి నుండి బయలుదేరాడు. ఇక్కడ అక్కడ నుండి ధనాన్ని సేకరించి, తిరిగి వచ్చి ఆ స్త్రీలకు మంచి వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, ఎన్నో వస్తువులు ఇచ్చాడు. అతని వద్ద ఎంతో ధనం కూడిపోతున్నదాన్ని గమనించిన ఆ మహిళలు రాత్రిపూట ఇలా అనుకున్నారు: “ఇతను ప్రతిరోజూ దొంగతనాలు చేస్తున్నాడు; రాజు పట్టుకుంటాడు. రాజు ధనాన్ని తీసుకుని, ఇతనిని ఖచ్చితంగా చంపేస్తాడు; అందువల్ల మన ప్రయోజనార్థం మనమే ఇతనిని రహస్యంగా చంపకూడదా?” ఇలా నిర్ణయించి, అతను నిద్రలో ఉండగా, కట్టేసి, హత్య చేసి, ధనాన్ని తీసుకుని ఎక్కడికో వెళ్ళిపోయారు. అతని మెడలో ఉరి వేసి చంపేందుకు ప్రయత్నించారు; ఎంత వేగంగా చేసినా అతను మరణించలేదు, వారు కలవరపడ్డారు. అతని నోట్లో వేడి బొగ్గుల్ని వేయగా, అగ్నిజ్వాలల భయంకరమైన బాధతో అతను ప్రాణాలు విడిచాడు. ఆ నిర్లజ్జ వేశ్యలు అతని శవాన్ని ఒక గుంతలో పడేసి వెళ్లిపోయారు. ఈ రహస్యాన్ని ఎవరూ తెలుసుకోలేదు.