శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

భగవాన్‌ను పొందేందుకు మనుషులు ఎన్నో మార్గాలు అనుసరిస్తారు—కర్మలు చేయడం, యజ్ఞాలు నిర్వహించడం, దానం చేయడం, తపస్సు ఆచరించడం, వేదపఠనం, ఇంద్రియ నిగ్రహం, మనస్సు నియంత్రణ, కర్మ త్యాగం వంటి విధానాలు ఉన్నాయి. యోగసాధనలోని అనేక అవయవాలు, భక్తియోగం, కర్మతో కూడిన ధర్మాచరణ, త్యాగధర్మం—ఇవి రెండూ పాటిస్తూ ఉన్నవారు కూడా భగవంతుని చేరవచ్చు. ఆత్మస్వరూపాన్ని తెలుసుకుని, దృఢమైన వైరాగ్యాన్ని కలిగి, తాను తానే చూసే వ్యక్తి, గుణాలతో కూడిన భగవంతుని, గుణరహితుడైన భగవంతుని కూడా ఈ మార్గాల ద్వారా సాక్షాత్కరించగలడు. భక్తియోగంలో నాలుగు విధానాలను నేను వివరించాను. కాలం అవ్యక్తంలో కలిసిపోయిన తరువాత, జీవుల్లో ఈ మార్గాలు అంతర్ధానమవుతాయి. అజ్ఞానంతో, కర్మఫలాలతో, జీవుడు ఎన్నో జన్మల చక్రంలో తిరుగుతాడు. ఆత్మ తన స్వంత మార్గాన్ని గ్రహించదు, కానీ ఆ జనన మరణాల సంచారంలో ప్రవేశిస్తుంది. ఈ పరమార్ధాన్ని దుష్టులకు, నియమశూన్యులకు, అహంకారులకు, శత్రుత్వంతో ఉన్నవారికి, బాహ్యధర్మాన్ని మాత్రమే పాటించే వారికి చెప్పకూడదు. లోభులకు, గృహాసక్తులకు, భగవంతునిపై భక్తి లేనివారికి, నా భక్తులను ద్వేషించే వారికి కూడా చెప్పరాదు. కాని విశ్వాసంతో, భక్తితో, నియమశీలతతో, అసూయ లేని, సమస్త జీవులకు మిత్రుడైన, సేవాభిలాష కలిగినవారికి మాత్రమే చెప్పాలి. బాహ్యంగా వైరాగ్యంతో, మనస్సు ప్రశాంతంగా, అసూయ లేని, శుద్ధమైన, భగవంతుడే ప్రియమైనవారికి ఈ రహస్యాన్ని వివరించాలి. ఓ తల్లి! ఎవడు ఈ ఉపదేశాన్ని ఒక్కసారి అయినా విశ్వాసంతో వినితే, లేదా నా ధ్యానంతో పఠిస్తే, అతడు ఖచ్చితంగా నా మార్గాన్ని చేరుకుంటాడు. ఈ విధంగా శ్రీకృష్ణుడు ఆ గోపికలకు పరమ మధురమైన వాక్యాలు పలికాడు. ఆ మాటలు విని, గోపికలు వियोगజనిత వేదనను విడిచిపెట్టారు; ఆయన సాన్నిధ్యంతో వారి కోరికలు తీరిపోయాయి. ఆ సమయంలో గోవిందుడు, ఆ భక్తిగల, ఆనందంతో నిండిన గోపికల మధ్య, రాసక్రీడను ప్రారంభించాడు. ఆ స్త్రీలు సర్వోత్కృష్టమైనవారు, ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకున్నారు. గోపికల వలయంతో అలంకరించబడిన ఆ రాస ఉత్సవంలో, యోగేశ్వరుడైన కృష్ణుడు, ప్రతి జంట మధ్యలో నిలిచాడు. ఆ గోపికల మధ్య ప్రవేశించి, కృష్ణుడు వారిని మెడలో చుట్టిపట్టి దగ్గరగా చేర్చుకున్నాడు. ఎవరు చూస్తే వారికది నీలాకాశంలో వందలాది విమానాలు ఒకదానికొకటి దగ్గరగా ఉన్నట్టు అనిపించేది. దేవతలు, వారి భార్యలతో కలిసి, ఉత్సాహంతో ఆ దృశ్యాన్ని తిలకించసాగారు. అప్పుడే డప్పులు మోగాయి, పుష్పవర్షం కురిసింది, గంధర్వుల అధిపతులు తమ భార్యలతో కలిసి కృష్ణుని కీర్తిని ఆలపించారు. ఆ రాసవృందంలో గోపికల కంకణాలు, పాదసరాలు, గజ్జెలు కలిసిన శబ్దంతో హర్షాతిరేకం నెలకొంది. ఆ గోపికల మధ్య దేవకీపుత్రుడు కృష్ణుడు మహామాణిక్యంలా ప్రకాశించాడు. పాదముద్రలు, చేతుల ఊగింపు, నవ్వుతూ చూపులు, కనుబొమ్మలతో ఆటలు, చెవులకు వేలాడే తాడులు ఆడుతూ చెక్కులకు తాకుతుండగా, జడలు వదిలిపడి, చెమటతో తడిగా మారగా, కృష్ణుని భార్యలు పాటలు పాడారు; వారు మేఘవృందంలో మెరిసే మెరుపులా కనిపించారు. నాట్యం చేస్తూ, గానం చేస్తూ, ఆనందంతో కృష్ణుని స్పర్శను అనుభవిస్తూ, వారి గొంతు ఉల్లాసంతో రాగాల్ని ఆలపిస్తూ, ఆ ప్రదేశాన్ని సంగీతంతో నింపారు. వారిలో ఒకరు ముకుందునితో కలిసి తన గానం ఆయన గానానికి మిళితం చేసింది. కృష్ణుడు ఆమెను ప్రేమతో "బాగుంది, బాగుంది" అంటూ ప్రశంసించి, మరింత సానుభూతిని చూపాడు. ఇంకొకరు రాస ఆటలో అలసిపోయి, తన కంకణం వదిలిపడి, మల్లెపువ్వు హారముతో, పక్కన నిలిచిన ముసలికాయధారుడైన కృష్ణుని భుజంపై తన చేయి వేశింది. ఇంకొకరు కృష్ణుని నీలకమల పరిమళంతో, చందనంతో పూసిన చేయి తీసుకుని ఆనందంతో ముద్దుపెట్టుకుంది. మరొకరు, నాట్యంతో చెవులకు తాడులు మెరిసిపోతుండగా, తన చెక్కును కృష్ణుని చెక్కుతో తాకి, తానే నమిలిన తాంబూలాన్ని ఆయనకు ఇచ్చింది. మరొకరు, నాట్యం చేస్తూ, పాట పాడుతూ, పాదసరాలు, నడుముబెల్లులు మోగుతుండగా, అలసిపోయి పక్కన ఉన్న అచ్యుతుని పద్మహస్తాన్ని తన వక్షస్థలంపై విశ్రాంతికి ఉంచింది. ఈ విధంగా గోపికలు అచ్యుతుణ్ణి ప్రియుడిగా పొందారు; శ్రీదేవికి ఏకైక భర్త అయిన కృష్ణుని మెడ చుట్టిపట్టి ఆలింగనం చేసుకొని, పాటలు పాడుతూ ఆనందించారు. వారి చెవులకు పద్మాకార తాడులు, జడలు, చెమటతో మెరిసే చెక్కులు, ప్రకాశించే ముఖాలు, కంకణాలు, పాదసరాల శబ్దంతో, తలపాగా వదిలిపడి, తామరపువ్వుల మధ్య తేనెటీగలతో కూడిన గోపికలు కృష్ణునితో కలిసి నృత్యం చేశారు. ఆలింగనాలు, చేతుల స్పర్శ, ప్రేమతో చూపులు, ఆటలతో నవ్వులు, చిరునవ్వులతో లక్ష్మీపతియైన కృష్ణుడు ఆ వ్రజ సుందరులతో ఆనందించాడు—ఇది పిల్లవాడు తన ప్రతిబింబంతో ఆడినట్టు. కృష్ణుని స్పర్శతో, ఆనందం వలన, గోపికల కేశాలు, వస్త్రాలు, వక్షోజ బంధాలు సడలిపోయాయి; పడిపోయిన అలంకారాలు, పుష్పహారాలను సరిచేసుకోలేకపోయారు. కృష్ణుని ఆటలు చూసి ఆకాశంలోని దేవతా స్త్రీలు కూడా మోహితులయ్యారు; చంద్రుడు తన పరివారంతో కలసి ఆశ్చర్యచకితుడయ్యాడు. ఎన్ని గోపికలు ఉన్నా, ఆన్ని రూపాలతో స్వయంగా తానెతడు విభిన్నమై, ఆ స్త్రీలందరితో కూడి, సర్వసంతుష్టుడైన శ్రీకృష్ణుడు తన లీలాశక్తితో విహరించాడు. ఆటలో అలసిపోయిన గోపికలకు కృష్ణుడు కరుణతో, ప్రేమతో తన మృదువైన చేతితో వారి ముఖాలను తుడిచాడు. ఆ గోపికలు తమ బంగారు తాడులు, జడలతో అలంకరించబడి, మధురమైన చిరునవ్వులు, చూపులతో, కృష్ణుని పద్మహస్తాల స్పర్శతో ధన్యులై, ఆయన మహాత్మ్యాన్ని పాటించారు. వారి మాలలు నలిగిపోయి, వక్షోజాల కుంకుమ కలిసిపోయి, గంధర్వుల గానం మధ్య, ఆ స్త్రీలతో పాటు కృష్ణుడు అరణ్యంలో ప్రవేశించాడు. అది తలపోస్తే, అలసిన ఏనుగు తన స్త్రీ ఏనుగులతో కలిసి నీటిలోకి ప్రవేశించినట్టు. అక్కడ, ఆ యువతులు కృష్ణుని స్నానం చేయించారు, ప్రేమతో చూడగా, దేవతలు పుష్పవర్షం కురిపించారు; స్వయంగా ఆనందంలో లీనమైన కృష్ణుడు ఏనుగుల రాజు లా లీలలు సాగించాడు. తరువాత, కృష్ణుని వనంలో, నేల మీదా, నీటిలోనూ, పరిమళభరితమైన పుష్పాల మధ్య, ఆనందభరిత గోపికలతో, మత్తులో ఉన్న ఏనుగు తన స్త్రీలతో విహరించినట్టు కృష్ణుడు విహరించాడు. ఈ విధంగా, చంద్రకిరణాలతో అలంకరించబడిన రాత్రుల్లో, తన మాటకు కట్టుబడి, ప్రియమైన గోపికలతో కలిసి, తన కామాన్ని తనలోనే నిలిపుకొని, శరదృతువులోని కవితామాధుర్యాన్ని ఆస్వాదించాడు. ఈ దృశ్యాన్ని చూసి, రాజా పరిక్షిత్ శుకమహర్షిని అడిగాడు: "ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, అధర్మాన్ని నిర్మూలించేందుకు, జగత్పతియైన భగవంతుడు స్వయంగా అవతరించాడని విన్నాను. అలాంటప్పుడు, ధర్మానికి కాపలాదారుడైన ఆయన, ఇతరుల భార్యలను తాకడం వంటి ధర్మవిరుద్ధమైన కార్యాన్ని ఎందుకు చేశాడు? యాదవుల అధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుడు, స్వయంగా తృప్తుడైనవాడు, అపవాదమైన కార్యాన్ని ఎందుకు చేశాడు? దయచేసి నా సందేహాన్ని నివృత్తి చేయండి." అప్పుడు శుక ముని ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: "దేవతల్లో కూడా ధర్మవ్యతిరేకమైన, ధైర్యమైన కార్యాలు కనిపిస్తాయి. శక్తిశాలి అయిన వారికి తప్పేమీ ఉండదు. అది అగ్నికి అన్నీ దహించగలిగినదానివలె.