శ్రీ శుకదేవుడు రాజా పరిక్షిత్తుకు ఇలా వివరించసాగాడు: గోపికలు విభిన్నంగా కృష్ణుని కోసం పాటలు పాడుతూ, వేదనతో విలపిస్తూ, గట్టిగా ఏడుస్తూ ఉండేవారు. వారు కృష్ణుని దర్శించాలనే ఆత్రుతతో హృదయాలను నిండించుకున్నారు. అంతలోనే హరిః వారికి మధ్యలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆయన ముఖం పద్మంలా వికసించి, చిరునవ్వుతో ప్రకాశించేది. పీతాంబర ధరించి, మాలలతో అలంకరించబడి, మన్మథుడిని కూడా మోహింపజేసే వాడైన కృష్ణుడు అక్కడ కనిపించాడు. తమ ప్రియుడు తిరిగి వచ్చాడని గోపికలు చూడగానే వారి కళ్లలో ఆనందం వికసించింది. ఒక్కసారిగా అందరూ లేచి, ప్రాణమే తిరిగి వచ్చినట్లుగా ఉల్లాసంగా మారిపోయారు. ఎవరో ఒకరు హరిదేవుని పద్మమయమైన చేయిని తన చేతులలో జతచేసి పట్టుకుంది. మరొకరు ఆయన చందనపూత చేసిన భుజాన్ని తన భుజంపై ఉంచుకుంది. మరొక సన్నని గోపిక ఆయన నమిలిన తాంబూలాన్ని తన కప్పు చేయులలో తీసుకుంది. ఇంకొకరు, వాయువులా వేడెక్కిన ప్రేమతో, ఆయన పద్మపాదాన్ని తన వక్షోజాల మధ్య ఉంచుకుంది. ఒక అమ్మాయి, ప్రేమోత్కంఠతో, నిటారుగా చూసే చూపులతో, పెదవుల కింద పళ్లను పటిష్టంగా పటించుకుని, కొంత కోపంగా ఆయనను చూస్తోంది. మరొకరు, కన్ను మిటకాడకుండా, ఆయన పద్మముఖాన్ని తిలకిస్తూ, ఎంత చూసినా తృప్తి చెందలేదు. యోగులు ఆయన పాదాలను ఎంత చూడక తృప్తి చెందరో, ఆమె కూడా అలాగే తృప్తి చెందలేదు. ఇంకొకరు, కళ్లను మూసుకుని, కృష్ణుని తన హృదయంలోకి తీసుకుంటూ, తన దేహమంతా రోమాంచితంగా మారిపోయి, యోగానందంలో మునిగిపోయింది. కేశవుని దర్శనంతో అందరూ పరమానందోత్సవంలో పాల్గొని, వियोगవేదనను పూర్తిగా మరిచిపోయారు. జ్ఞానాన్ని పొందినవారు బాధను మరచినట్లే, గోపికలు కూడా సుఖంలో లీనమయ్యారు. అలా దుఃఖం లేని గోపికల మధ్యలో, అచ్యుతుడు మరింత ప్రకాశించాడు. శక్తులు కలిగిన వాడు ఎలా వెలుగుతాడో, ఆయన కూడా అలా మెరిసిపోయాడు. అనంతరం, ఆయన వారిని వెంటబెట్టుకుని, యమునా తీరాన ఉన్న మణిపూవులు, మల్లెపువ్వులు పరిమళించే, తేనెటీగలు గుంజే, శీతల గాలులు వీసే, చల్లని వెన్నెలతో వెలిగే సుందరమైన ఇసుకతీరానికి తీసుకెళ్లాడు. అక్కడ చల్లని ఇసుకపై, కృష్ణుని చంచలమైన చేతితో, ఆ ప్రాంతం మరింత మాధుర్యంగా మారింది. ప్రియుని దర్శనానందంతో గోపికల హృదయాలు బాధను మరచాయి. వేదాలు తమ లక్ష్యాన్ని చేరినట్లే, వారు తమ పై వస్త్రాలతో, తన వక్షోజాల కుంకుమతో గుర్తు చేసిన వాటితో, కృష్ణునికోసం ఆసనం సిద్ధం చేశారు. ఆ ఆసనంపై కూర్చున్న కృష్ణుడు, యోగుల హృదయాలలో ఆసీనుడై, మూడు లోకాల ఐశ్వర్యానికి ఆధారమైన మూర్తిగా, గోపికల మధ్యలో వెలిగిపోయాడు. ఆ గోపికలు నవ్వులతో, చంచల చూపులతో, కనుబొమ్మలతో ఆయనను సత్కరించారు. తమ చేతులను ఆయన మోకాలపై ఉంచి, ఆయన పాదాలను స్పర్శించగా, కొంత తపించు కోపంతో ఇలా ప్రశ్నించారు: "ప్రియుడా! ఒకరు ప్రేమిస్తే, ఎదుటివారు ప్రేమిస్తారు. మరికొందరు ప్రేమించని వారిని ప్రేమిస్తారు. మరికొందరు ఎవ్వరినీ ప్రేమించరు. వీటిలో నిజమైనది ఏది?" అప్పుడు భగవాన్ ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు: "ఆత్మార్థంగా ప్రేమించేవారు స్నేహితులే, కానీ అక్కడ నిజమైన ప్రేమా, ధర్మమూ ఉండవు. ప్రేమ లేని వారిని ప్రేమించేవారు, తల్లిదండ్రులవలె, నిష్కల్మషంగా ప్రవర్తిస్తారు. ఇక్కడ ప్రేమ, ధర్మం ఉన్నతమైనవి. ఎవ్వరినీ ప్రేమించని వారు, తాము తామే తృప్తిగా ఉండేవారు. వారు కృతఘ్నులు, పెద్దలను గౌరవించని వారు. కానీ నేను, సఖులారా, నన్ను ప్రేమించేవారిని వెంటనే ప్రేమించను. ఎందుకంటే, ఒక పేదవాడు సంపదను పొందిన తర్వాత దాన్ని కోల్పోతే, దాని ఆలోచనలో లీనమైపోయి, మరొకదాన్ని గుర్తించడు. అలాగే, మీరు నన్ను పొందాలనే తపనతో ఉండాలి. మీరు లోకధర్మాలను, శాస్త్రధర్మాలను విడిచి నా సేవ కోసం వచ్చారు. నన్ను ప్రత్యక్షంగా పూజిస్తూ, నేను మీకు దూరంగా ఉన్నట్టు కనిపించాను. దీనికి మీరు మనస్పూర్తిగా కోపపడకండి. మీ నిర్దోష భక్తికి నేను దేవతల ఆయుష్షుతో కూడా ప్రతిఫలం ఇవ్వలేను. మీరు ఇంటి బంధాలను విడిచి, నన్ను అర్చించారు. మీ పుణ్యమే మీకు ఫలితం. ఇంతటితో, 'గోపికల సంశాంతి' అనే ఈ ముప్పత్తిరెండవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు శుకదేవుడు భక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యం గురించి వివరించాడు: భగవాన్ వాసుదేవుని పట్ల యోగరూపమైన భక్తి కలిగినవారికి త్వరగా వైరాగ్యమూ, బ్రహ్మజ్ఞానమూ కలుగుతాయి. ఎవరి మనస్సు ఇంద్రియాల ద్వారా సుఖదుఃఖాదులలో ఏదీ వేరుగా చూడకుండా స్థిరంగా ఉంటుందో, ఆ క్షణంలోనే అతడు తనను తాను అసంగంగా, సమదృష్టిగా, స్వీకార-త్యాగరహితంగా, పరమావస్థలో ఉన్నట్టు గ్రహిస్తాడు. శుద్ధమైన జ్ఞానమే పరబ్రహ్మ, పరమాత్మ, భగవంతుడు, పురుషుడు. భగవాన్ ఒక్కడే, కానీ వివిధ విషయాల ద్వారా వేరు వేరు రూపాల్లో కనిపిస్తాడు. సంపూర్ణ యోగంతో ఇక్కడ యోగి కోరిన ఫలితాన్ని పొందతగింది, అది అన్ని విషయాలనుంచి పూర్తిగా వైరాగ్యం కలిగించడం. ఒకే జ్ఞానం, బాహ్య ఇంద్రియాల ద్వారా, మాయ వల్ల, విషయరూపంగా కనిపిస్తుంది. నిర్గుణ బ్రహ్మం, శబ్దాది లక్షణాలతో వ్యక్తమవుతుంది. మహత్తత్త్వం, అహంకార రూపంలో, మూడు విధాలుగా, ఐదు విధాలుగా, పదకొండు అవయవాలుగా ప్రపంచాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఇలా దీక్ష, భక్తి, యోగాభ్యాసంతో, మనస్సు ఏకాగ్రతతో, అసక్తితో, సమదృష్టితో యోగి దీనిని గ్రహిస్తాడు. ఇది బ్రహ్మ విజ్ఞానమనే గంభీరమైన విషయాన్ని వివరించింది. దీనివల్ల ప్రకృతి, పురుషుని తత్వాన్ని తెలుసుకోవచ్చు. విషయాలు అనేక లక్షణాలు ఉన్నా, అవి ఇంద్రియ ద్వారాల వేరు వేరుగా కనిపించినా, వాస్తవానికి అవి ఒక్కటే. అలాగే, భగవంతుడు కూడా వేరు వేరు మార్గాల ద్వారా చేరుకోబడతాడు. కర్మ, యజ్ఞం, దానం, తపస్సు, అధ్యయనం, ఇంద్రియ-మనోనిగ్రహం, కర్మసంయాసం, యోగభేదాలు, భక్తియోగం, కర్మ-సంయాస యోగం, ఆత్మజ్ఞానం, దృఢమైన వైరాగ్యం—ఇవి అన్నీ భగవంతుని సాకార, నిరాకార రూపాల్లో పొందేందుకు మార్గాలు. నాలుగు విధమైన భక్తియోగాన్ని వివరించాను. కాలం అవ్యక్తంలో లీనమయ్యాక, జీవులు ఈ మార్గాన్ని మరచిపోతారు. అజ్ఞానం, కర్మ వల్ల జీవుడు అనేక జన్మలలో తిరుగుతుంటాడు. కానీ తన మార్గాన్ని తెలుసుకోడు. ఈ పరమార్థ జ్ఞానాన్ని దుష్టులకు, నియమశూన్యులకు, అహంకారులకు, శత్రువులకు, బాహ్యధార్మికులకు చెప్పరాదు. దురాశగలవారికి, గృహాశక్తిలో లీనమైనవారికి, భక్తి లేనివారికి, నా భక్తులను ద్వేషించే వారికి కూడా చెప్పరాదు." ఇలా శుకదేవుడు భగవత్కథను, గోపికలతో కృష్ణుని అనుబంధాన్ని, భక్తి, జ్ఞాన, వైరాగ్య రహస్యాన్ని పరమ పవిత్రంగా వివరించాడు.