యుగాలు మారిపోతూ, పరమాత్ముడు వివిధ రంగులను ధరించాడు—మొదట తెలుపు, ఆపై ఎరుపు, తరువాత పసుపు, ఇప్పుడు నీలవర్ణంతో ప్రాప్తించాడు. ఈ మహిమాన్వితుడు గతంలో వసుదేవునికి పుత్రుడిగా జన్మించాడు; ఇప్పుడు నీవు, నందా, ఆయన తండ్రివి. జ్ఞానులు ఆయనను వాసుదేవుడిగా పిలుస్తారు. ఈ నీ కుమారునికి అనేక నామాలు, అనేక రూపాలు ఉన్నాయి—ఆయన గుణాలు, కార్యాలనుబట్టి అవి ఏర్పడతాయి. నేను వాటన్నింటినీ తెలుసును, కాని జనులు అవగాహన చేయరు. గోకులవాసులకు ఆనందాన్ని కలిగించే ఈ బాలుడు మీ అందరికీ శుభాన్ని ప్రసాదిస్తాడు; ఆయన వల్ల మీరు ఏ అపాయాన్నీ సులభంగా దాటి పోతారు. పురాతన కాలంలో, వ్రజాధిపతీ, రాజు లేని భూమిలో దొంగల చేత బాధపడిన ధర్మవంతులను ఆయన రక్షించాడు. ప్రజలు ఏకమై దుష్టులను చిత్తుచేసారు. ఎవరు ఈ బాలునిపై ప్రేమను పెంచుకుంటారో, వారిని దురదృష్టం జయించలేరు; విష్ణువు రక్షణలో ఉన్నవారిని రాక్షసులు జయించలేని విధంగా. అందువల్ల, నందుని ఈ కుమారుడు నారాయణునితో సమానమైనవాడు—గుణాలలో, ఐశ్వర్యంలో, కీర్తిలో, ప్రభావంలో. ఆయన చేసే కార్యాలలో ఆశ్చర్యం లేదు. గర్గ మహర్షి నన్ను ఇలా ప్రత్యక్షంగా బోధించి, తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళిపోయాక, నేను కృష్ణుని నారాయణుని అంశమని భావించాను. నందుని మాటలు, గర్గుని వర్ణన విని, వ్రజవాసులు కృష్ణుని అపార తేజస్సును చూసి, హర్షంతో నందుని, కృష్ణుని సత్కరించారు. వారిలో ఆశ్చర్యం లేదు; ఆనందమే. ఒకసారి, ఇంద్రుడు యజ్ఞాన్ని భంగం చేసినందుకు కోపంతో వర్షం, గాలిని, ఉరుమును కురిపించగా, గోపకులూ, పశువులు భయాందోళనకు లోనయ్యారు. అందులో కృష్ణుడు, కరుణతో చిరునవ్వుతో, ఒక చేతితోGovardhana పర్వతాన్ని పిల్లవాడు బొమ్మను ఎత్తినట్లు ఎత్తి, అందరినీ రక్షించాడు. ఇంద్రుడు తన శక్తిపై గర్వపడినా, ఆ పశువుల పట్ల సంతృప్తి చెందలేదు. ఇలా పదకొండవ స్కంధంలో మొదటి భాగంలోని ఇరవై ఆరో అధ్యాయం ముగిసింది. ఈ భాగవత పురాణం పరమ విరక్తులకు శ్రేష్టమైన శాస్త్రం. సద్గురువులు—విరక్తులు, సమదృష్టులు, శాంతులు, మమకారరహితులు, అహంకారరహితులు, ద్వంద్వాలకు అతీతులు, లోభం లేనివారు—స్వయంగా నాలో లీనమై ఉంటారు. వారి మధ్య నా కథలు ఎప్పుడూ ప్రతిధ్వనిస్తుంటాయి; ఆ కథలు శ్రద్ధగా వినేవారిని, ప్రేమించే వారిని పవిత్రులను చేస్తాయి, పాపాన్ని తొలగిస్తాయి. వారు వినేవారు, పాడేవారు, ఆమోదించే వారు, నన్ను నమ్మే వారు, నాకే భక్తిగా ఉండేవారు—వారు నాలో భక్తిని పొందుతారు. భక్తిని పొందిన సద్గురువుకు ఇంకేమైనా సాధించాల్సినదేముంటుంది? అతడు నాలో, అనంతుడైన బ్రహ్మానందస్వరూపుడైన నాలో పరమానందాన్ని అనుభవిస్తాడు. ఎలా అంటే, ఎండ దగ్గరకు వెళ్లినవాడు చలి, భయం, చీకటి తొలగించుకున్నట్లు, సద్గురువుల సాంగత్యం కూడా అలాగే. ఈ భవసాగరంలో మునిగిపోతున్న వారికి బ్రహ్మజ్ఞానులు, శాంతులు, సద్గురువులు బలమైన పడవ లాంటి వారు. అన్నం ప్రాణులకు ప్రాణము; నేను దుఃఖితులకు ఆశ్రయం; ధర్మం మరణానంతరం ధనంగా; భయపడే వారికి సద్గురువులు ఆశ్రయం. సద్గురువులు వెలిగే సూర్యునిలా దృష్టిని ప్రసాదిస్తారు. దేవతలు, బంధువులు, సద్గురువులు, నేనూ—ఇవన్నీ సద్గురువులే. ఇలా, వైతసేనుడు, ఉర్వశి వదిలి, లోకాలకు ఆసక్తి లేకుండా, తాను తానే ఆనందిస్తూ భూమిని సంచరించాడు. స్పర్శకు మృదుత్వం, కఠినత్వం, చల్లదనం, వేడితనం—ఇవి గాలి సూక్ష్మతత్త్వ లక్షణాలు. చలనము, సంగ్రహణ, సంపాదన, వస్తువులలో నాయకత్వం, శబ్దాలలో అధిక్యత, ఇంద్రియాలకు సారం—ఇవి గాలి కార్యాలు. ఈ గాలి సూక్ష్మతత్త్వం, దైవశక్తితో, రూపాన్ని కలిగించింది. ఆ తరువాత, జ్యోతి (అగ్ని) ఉద్భవించింది; దానివల్ల దృష్టి ఇంద్రియమైంది. అగ్ని ద్వారా వస్తువులకు ద్రవ్యత్వం, గుణత్వం, వ్యక్తిత్వం కలిగాయి. అగ్ని పనులు—ప్రకాశించడం, వండడం, వేడి, కాల్చడం, చల్లదనం తొలగించడం, ఎండబెట్టడం, ఆకలి, దాహం కలిగించడం. అగ్ని ద్వారా, దైవశక్తితో, రుచి (స్వాద) కలిగింది; దానివల్ల నీరు, దాని ద్వారా రుచి గ్రహించే వాక్కు (జిహ్వ) ఏర్పడింది. రుచి ఒక్కటే అయినా, ద్రవ్యాల మార్పులతో కలిపి, కసాయితనం, తీపి, చేదు, మసాలా, పులుపు ఇలా విభిన్నంగా కనిపిస్తుంది. నీటి కార్యాలు—తడిపించడం, ఘనీకరణ, తృప్తి, జీవనాధారం, పోషణ, ఆనందం, వేడి తగ్గించడం, సమృద్ధి కల్పించడం. నీటి ద్వారా, దైవశక్తితో, వాసన (గంధం) కలిగింది; దానివల్ల భూమి, దాని ద్వారా వాసన గ్రహించే ముక్కు ఏర్పడింది. ద్రవ్యాల కలయికతో వాసన ఒక్కటే అయినా, మట్టి, పాడుఘంధం, సుగంధం, మృదుత్వం, బలమైనది, పులుపు మొదలైనవిగా భేదించబడింది. భూమి లక్షణాలు—రూపాలకు ఆధారం, బ్రహ్మ స్థానం, ఆధారం, నిజమైన భేదం, సర్వ గుణాల ఉద్భవం. శబ్దం (ఆకాశ లక్షణం) వినడానికి; గాలి లక్షణం స్పర్శకు; అగ్ని లక్షణం దృష్టికి; నీటి లక్షణం రుచికి; భూమి లక్షణం వాసనకు. ఒకదానిలో ఉన్న గుణం మరొకదానిలో ఉండదు; దాని కలయిక వల్లే భూమిలో ప్రత్యేకతలు కనిపిస్తాయి. ఈ ఏడు, మహత్తత్త్వం మొదలుకొని, కాలం, కర్మ, గుణాలతో కలిసిపోయి, జగత్తు రూపంలో ప్రవేశించాయి. అప్పుడు అవన్నీ కలిపి, జడమైన బ్రహ్మాండాన్ని ఉత్పత్తి చేశాయి; దానివల్ల విరాట్ పురుషుడు ఉద్భవించాడు. ఈ బ్రహ్మాండం, నీరు మొదలైన పదిహేను పొరలతో చుట్టబడి, బయట ప్రథమిక ప్రకృతితో ఆవృతమై ఉంది. ఇందులోనే జగత్తు విస్తరించింది—ఇది శ్రీహరివిగ్రహమే. ఆ స్వర్ణమయ బ్రహ్మాండం నుండి లేచి, జలాలపై శయనంగా, మహాదేవుడు దానిలో ప్రవేశించి, విభిన్నంగా వ్యాప్తి చేశాడు. ముందు ఆయన నోరు తెరిచాడు, దానివల్ల వాక్కు, అగ్ని, ముక్కు, శ్వాస, వాసన ఏర్పడ్డాయి. వాసన ద్వారా గాలి, కళ్ళు, దృష్టి, సూర్యుడు; చెవులు, శ్రవణం, దిశలు ఇలా అవన్నీ ప్రాప్తించాయి. ఇలా, భగవంతుని లీల, జగత్తు ఉద్భవం, గుణాల వికాసం, సద్గురువుల మహిమ, కృష్ణుని అవతార రహస్యాన్ని వ్రజవాసులకు తెలియజేసిన గాథ పూర్తయింది.