అనంతమైన శక్తి కలిగిన బ్రహ్మన్ ద్వారా, నేను విస్తరించబడిన వాక్కు, జీవుల మధ్య ధ్వని రూపంలో కనిపిస్తుంది; అది కమల కాండంలో ఉన్న దారంలా ఉంటుంది. ఆ వాక్కు, మనసు ద్వారా స్పర్శ రూపాన్ని తీసుకుంటూ, అంతరిక్షంలో నుండి ధ్వని సహితమైన ప్రాణశక్తి బయటకు వస్తుంది, ఇది మనసు ద్వారా స్పర్శ రూపంలో వ్యక్తమవుతుంది. ఇది యజ్ఞసామేతమైన, అమృతస్వరూపమైన, వేల మార్గాలు కలిగిన పరమేశ్వరుని రూపం; ఓం అనే శబ్దం, వ్యంజనాలు, స్వరాలు, ఉచ్చారణలు, ఘనధ్వనులతో అలంకరించబడినది, ఆయనలో స్థిరంగా ఉంటుంది. ఆయన, స్వయంగా, విశాలమైన, అనంతమైన వాక్కును సృష్టించి, తిరిగి ఉపసంహరించుకుంటాడు; వివిధ భాషల్లో విస్తరించి, ప్రతి ఛందస్సు నాలుగు అక్షరాలు పెరిగేలా వ్యాపిస్తుంది. గాయత్రి, ఉష్ణిక్, అనుష్టుప్, బృహతీ, పంక్తి, త్రిష్టుభ్, జగతీ, అతిచ్ఛందస్, అత్యష్టి, అతిజగత్, విరాట్—ఇవి వాక్కు ఛందస్సులు. ఈ వాక్కు ఏమి స్థాపించుతుంది, ఏమి ప్రకటిస్తుంది, ఏమి సూచిస్తుంది, ఏమి వేరు చేస్తుంది? ఈ లోకంలో దాని గుండెను నేను తప్ప మరెవ్వరూ తెలుసుకోరు. అది నన్ను స్థాపిస్తుంది, నన్ను సూచిస్తుంది, నన్ను వేరు చేస్తుంది, నన్ను నిరాకరిస్తుంది; వేదాల సారమంతా ధ్వనిపై ఆధారపడి నన్ను వేరు చేస్తుంది, మాయను మాత్రమే ఉచ్చరిస్తుంది, చివరికి దానిని నిరాకరిస్తూ దయ చూపుతుంది. అదే విధంగా, ఆ వాక్కు చుట్టూ జింకలు, అడవి పందులు, కుక్కలు, ఎద్దులు, గేదెలు, ఏనుగులు, పిట్టలు, కోతులు, ముంగిసలు, పాములు ఉన్నాయి. అంతటి పవిత్రమైన స్థలంలో ప్రవేశించిన రాజాధిరాజుడు, తన కుమారులతో కలిసి, యజ్ఞాగ్నితో కూర్చున్న ఋషిని దర్శించాడు. ఆ ఋషి, దీర్ఘకాలం కఠిన తపస్సు చేసినవాడు, దైవ అనుగ్రహ దృష్టులు, అమృతసమానమైన వాక్యాలు విన్నందున, అతను ఎక్కువగా క్షీణించలేదు; తన మూర్తితో ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు. ఆ తపస్వి, కమల పత్రాల వంటి కన్నులు, పొడవాటి శరీరం, జటలు, తరచుగా బర్కు వస్త్రాలు ధరించి, తపస్సుకి అనుకూలంగా అపరిచ్ఛన్నంగా, అలంకరణలు లేకుండా కనిపించాడు. రాజు ఆశ్రమానికి చేరుకుని, ఋషిని నమస్కరించగా, ఋషి అతన్ని యథా శక్తిగా ఆతిథ్యంతో, అభివాదాలతో స్వాగతించాడు. ఋషి, తగిన బహుమతులు అందుకుని, ఆత్మనిగ్రహం కలిగిన రాజును కూర్చోబెట్టి, హరి ఆజ్ఞను గుర్తుచేసుకుంటూ, మృదువైన మాటలతో అతన్ని సంతోషపరిచాడు. "ఓ ప్రభూ! నీ సంచరణ ధర్మవంతుల రక్షణకై, దుర్మార్గుల నాశనార్థమే; హరి యొక్క పోషకశక్తి నీవే. నువ్వు సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు, వాయువు, యముడు, ధర్ముడు, వరుణుడు వంటి రూపాలు, స్థానాలు ధరించావు—ఓ పవిత్రుని! నీకు నమస్సులు. నీ విజయ రథాన్ని, మణులతో అలంకరించిన దానిని, భయంకరమైన ధనుస్సును ధరించకుండా, నువ్వు రథాన్ని నడిపినపుడు, దుర్మార్గులకు భయాన్ని కలిగిస్తావు. నీ సేన పాదాలతో భూమి వలయాన్ని నలిపి, ప్రపంచాన్ని కంపింపజేసి, గొప్ప సేనను సిద్ధం చేసి, నువ్వు ప్రకాశించే సూర్యునిలా సంచరిస్తావు. ఆ సమయంలో, రాజా, భగవంతుడు ఏర్పాటుచేసిన వర్ణాశ్రమాల పరిమితులు, దోపిడీదారుల చేత, ఖచ్చితంగా ధ్వంసమవుతాయి. నీ విశ్రాంతితో, ధర్మవ్యతిరేకులు, స్వార్థపరులు, నియంత్రణలేని వ్యక్తులు, అధర్మాన్ని పెంచుతారు; ఈ లోకం దోపిడీదారుల చేత పట్టుబడి నశించిపోతుంది. అయితే, ఓ వీరా! నీవు ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చావో అడుగుతున్నాను; మనం నిజాయితీగా, మనస్పూర్తిగా, తగిన విధంగా వ్యవహిద్దాం." ఇంతలో, శుకదేవుడు చెప్పాడు: శీతాకాలం మొదటి నెలలో, నందగోపుడి వ్రజలోని యువతులు, కాత్యాయనీ దేవిని పూజించేందుకు వ్రతం ఆచరించారు; వారు కేవలం సాధారణ ఆహారం తీసుకుంటూ, ఉదయం కాలింది నదిలో స్నానం చేసి, నది తీరంలో మట్టితో దేవతా విగ్రహాన్ని నిర్మించి, రాజా, ఆ విగ్రహాన్ని పూజించారు. వాసన గల పుష్పమాలలు, సుగంధాలు, నైవేద్యాలు, ధూపాలు, దీపాలు, చిన్న పెద్ద బహుమతులు—కొమ్ములు, పండ్లు, ధాన్యాలు—ద్వారా ఆమెను పూజించారు. "ఓ కాత్యాయనీ! మహాశక్తి! మహాయోగినీ! పరమాధిపతి! నందుని కుమారుడు నాకు భర్తగా కలగాలని కోరుకుంటూ, నీకు నమస్కరిస్తున్నాను," అనే మంత్రాన్ని జపిస్తూ, వారు పూజను నిర్వహించారు. ఈ విధంగా, కృష్ణుడిని మనస్సులో నిలిపుకొని, వ్రజ యువతులు, నెలపాటు వ్రతాన్ని ఆచరించారు; భద్రకాలిని పూజిస్తూ, నందుని కుమారుడు తమ భర్తగా కావాలని కోరారు. ప్రతిరోజూ, ఉదయాన్నే, స్నేహితులతో కలిసి, చేతులు కలిపి, కృష్ణుని గానాలు పాడుతూ, కాలింది నదిలో స్నానానికి వెళ్లారు. ఒకసారి, నది తీరానికి వచ్చి, గతంలా తమ వస్త్రాలను అక్కడ ఉంచి, కృష్ణుని గురించి పాడుకుంటూ, ఆనందంగా నీటిలో ఆడుకున్నారు. అందుకే, యోగీశ్వరుడు అయిన కృష్ణుడు, వారి మనసులోని కోరికను గ్రహించి, తన స్నేహితులతో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు. ఆమె వస్త్రాలను త్వరగా తీసుకుని, కదంబ వృక్షంపైకి ఎక్కి, బాలులతో కలిసి నవ్వుతూ, సరదాగా మాట్లాడాడు. "ఇక్కడికి రండి, మీ మీ వస్త్రాలను మీ ఇష్టానికి తీసుకోండి; నేను నిజం మాట్లాడుతున్నాను, సరదా కోసం కాదు. మీరు వ్రతం వల్ల అలసిపోయి ఉంటే, నిజంగా వస్త్రాలను తీసుకోండి." "నేను ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పలేదు; ఈ బాలులు కూడా తెలుసు. ఓ సుందరి! ఒక్కొక్కరుగా వస్త్రాలు తీసుకోండి, అందరూ కలిసి కాదు." కృష్ణుని ఈ సరదా సంజ్ఞను చూసి, గోపికలు, ప్రేమతో తడిసి, పరస్పరం చూసుకుంటూ, సిగ్గుతో నవ్వారు, కానీ బయటకు రాలేదు. గోవిందుడు ఇలా సరదాగా మాట్లాడుతుండగా, గోపికలు, నీటిలో మెడవరకు మునిగి, చలికి వణుకుతూ, ఆయనను ఇలా అడిగారు: "ఓ నందుని కుమారా! మాకు గౌరవం చూపించండి; మీరు వ్రజలో అందరి మెచ్చుకోదగినవారు అని మాకు తెలుసు. మాకు వస్త్రాలు ఇవ్వండి, మేము వణుకుతున్నాము." "ఓ శ్యామసుందరా! మేము నీ సేవకులు, నీ ఆజ్ఞను పాటిస్తాము; ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా! మాకు వస్త్రాలు ఇవ్వండి, లేదా రాజుకు ఫిర్యాదు చేస్తాము." కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: "మీరు నిజంగా నా సేవకులు, నా మాటను పాటిస్తే, ఈ పవిత్రమైన నవ్వుతో ఉన్న యువతులు ఇక్కడికి వచ్చి, తమ వస్త్రాలను తీసుకోవాలి." అంతలో, చలికి వణుకుతూ, గోపికలు నీటిలోనుండి బయటకు వచ్చారు; చేతులతో తమ శరీర భాగాలను కప్పుకుంటూ, చలికి బాధపడుతూ నిలబడ్డారు. వారు అశక్తులుగా కనిపించగా, కృష్ణుడు, వారి నిర్మల భక్తిని చూసి, ఆనందంగా, నవ్వుతూ, వారి వస్త్రాలను తన భుజంపై పెట్టి, ప్రేమతో ఇలా అన్నాడు: "మీరు వ్రతం పాటిస్తూ, వస్త్రాలు లేకుండా నీటిలోకి వెళ్లారు; ఇది దేవతలకు అపచారం. చేతులు జోడించి, తల వంచి నమస్కరించండి, అప్పుడు మీ వస్త్రాలను తీసుకుని ధరించండి." అచ్యుతుని మాటలు విని, వ్రజ యువతులు, వస్త్రం లేకుండా స్నానం చేయడం వ్రతానికి విరుద్ధమని గ్రహించారు. తమ కోరిక నెరవేరాలని, ఇది కృష్ణుడు స్వయంగా చెప్పినందున, దాన్ని వ్రత ముగింపు అని అంగీకరించి, దోషం లేదని భావించారు. ఈ విధంగా, వాక్కు యొక్క మహిమ, ఋషి-రాజు సంభాషణ, వ్రజ యువతుల భక్తి, కృష్ణుని లీల—all మంగళంగా, పవిత్రంగా, శ్రద్ధతో కొనసాగాయి.